T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO: 2019/2042
KARAR NO: 2024/314
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE: Doç.Dr. ......
KATİP: ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/02/2019
ESAS-KARAR NUMARASI : 2014/1326 E.-2019/177 K.
DAVACI:
DAVALILAR:
Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili; davalı ...'nun 2007-2013 yılları arasında müvekkili kooperatifin yönetim kurulu başkanlığı görevini yaptığını, davalılar ... ile ...'nun 2007-2011 yılları arasında, ... ve ...'ın ise 2011-3013 yılları arasında yönetim kurulu üyeliği yaptıklarını, bu kişilerin görevlerinin 2013 yılının 6. ayında yapılan genel kurulda sona erdiğini, yeni yönetimce yapılan denetimlerde eski yönetimin kooperatifi zarara uğratacak işlemler yaptığının tespit edildiğini, kooperatifin uğradığı zararlardan bazılarının, kooperatife beş yıl önce doğalgaz gelmesine rağmen 2012 yılında ... isimli firmadan doğalgaz faturası alınması, yapılmamasına rağmen çevre düzenlemesi ve çatı onarımı için ... ve ... firmalarından fatura alınarak gider gösterilmesi, ...'tan el iş aleti alındığına yönelik faturanın kayıtlara işlenmesi ancak bu iş aletinin teslim edilmemesi, gereğinden fazla yemek ve yol faturasının gider olarak işlenmesi olduğunu, bir kısım evrakın yeni yönetime teslim edilmemesi nedeniyle zarar meblağının yapılacak yargılama neticesinde açığa kavuşacağını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL.'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ..., ... ve ... cevap dilekçelerinde; ... ve ...'ın 2011-2013 yılları, ...'nun 2007-2011 yılları arasında davacı kooperatifte yönetim kurulu üyeliği yaptığını, dava dilekçesindeki "kooperatifin zararlarından bazıları" cümlesi altında anlatıldığı şekliyle olayları kabul etmediklerini, davacının mahkemeyi eksik ve yanlış bilgilendirdiğini, anlatılan olaylarla ilgili kararlarda imzaları olup olmadığını tespit edemediklerini, ayrıca hangi olayın hangi döneme ait olduğunun belli olmadığını, olayların tarihlerinin yazılmamış olduğunu, kimin hangi dönem/ fiil/kararından sorumlu olduğunun da belli olmadığını, dava dilekçesinde soyut anlatılıp konunun bilirkişi incelemesine bırakıldığını, iddianın genişletilmesi yasağı başladığı için sadece dava dilekçesinde sayılan olaylarla ilgili inceleme yapılması gerektiğini savunarak, davanın öncelikle husumet yönünden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılar cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesince; "Toplanan deliller ışığında, 13/08/2007 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyelerinin ... başkanlığında ... ve ... olarak seçildiği, 11/05/2008 tarihli 2007 yılı genel kurul toplantı tutanağında 2007 yılına ait yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim raporu ile 2007 yılı bilanço gelir-gider hesapları okunarak müzakereye açıldığı, ortaklardan birinin bugüne kadar yapılan harcamaların detayını istediği, kooperatifin teftişe ve denetime alınması gerektiğini bildirdiği, harcamaların nerelere yapıldığını bilmediğini belirttiği yapılan görüşmelerden sonra ibraya geçilerek yönetim kurulu üyelerinin faaliyetlerinin gelir gider hesabının, denetim raporunun ibra edildiği, harcamalara ilişkin olarak karşı görüş yönünde şerh verilmediği; 14/06/2009 tarihinde yapılan 2008 yılı genel kurul toplantı tutanağında aynı şekilde yönetim denetim kurulu raporlarının genel kurula okunduğu, müzakereye açıldığı, bir ortağın harcamalarla ilgili bilgi istediği, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayrı ayrı ibraya sunulduğu ve ibra edildiği, bilanço ve gelir-gider tablolarının müzakereye açıldığı, okunduğu, tabloların ibra edildiği, kooperatifin genel durumu ve doğalgaz konusunda başkan ...'nun genel kurula açıklama yaptığı; 27/06/2010 tarihinde yapılan 2009 yılı genel kurul tutanağında yönetim ve denetim kurulu raporlarının okunarak müzakareye açıldığı, bir ortağın doğalgaz tesisatları ve ...'a ödenen paraların 2009 da devam sebebini sorduğu, yönetim ve denetim kurulunun ayrı ayrı oylanarak oy birliği ile ibra edildiği, bilanço ve gelir gider tablolarının genel kurulda okunduğu müzakereye açıldığı ayrı ayrı oylanarak oy birliği ile ibra edildiği, 26/06/2011 yılında yapılan 2010 yılı genel kurul tutanağında aynı şekilde yönetim ve denetim kurulu raporları okunduğu, bir ortağın harcamalar konusunda bilgi istediği, başkanın harcamalar konusunda bilgi verdiği, yönetim ve denetim kurulunan ayrı ayrı ibra edildiği, bilanço envanter ile gelir gider cetvellerinin genel kurula okunduğu müzakere açıldığı oy birliği ile ibra edildiği; 17/06/2012 tarihinde yapılan 2011 yılı genel kurul tutanağında, yine yönetim ve denetim kurulu raporlarının okunup oybirliği ile ibra edildiği bilanço ve gelir gider tablolarının genel kurula okunduğu, kabul edildiği, 23/06/2013 yılında yapılan 2012 yılı genel kurul toplantı tutanağında 2012 yılı yönetim ve denetim raporları ile bilanço gelir gider tabloları okunduğu, söz alan ortakların harcamalara ilişkin bilgi sorduğu başkanın açıklama yaptığı, ibra görüşmelerinde oybirliği ile ibra edildikleri, bilançolarında oy birliği ile ibra edildiği, 15/06/2014 tarihinde yapılan 2013 yılı genel kurul toplantı tutanağında yönetim ve denetim kurulu üyelerinin oy çokluğu ile ibra edildiği, bilanço envanter gelir gider hesaplarının okunup yapılan açıklamalar sonrasında 1 Ocak- 30/06/2013 arasına ilişkin oy birliği ile reddedildiği, 1 Temmuz 31 Aralık döneminin oy çokluğu ile ibra edildiği; 16/06/2014 tarihinde yapılan genel kurulda ... başkanlığında ... ve ...'in yönetim kurulu üyesi olarak seçildikleri, 21/06/2015 tarihinde yapılan 2014 yılı genel kurul tutanağında 2013 yılı yönetim ve denetim raporlarının okunduğu, raporların ayrı ayrı müzakereye açıldığı, binaların dış cephe ve montalama ile çatı ve olukların yapılmasının istendiği, mahkeme dosyaları hakkında bilgi istendiği ve oylama sonunda kurul raporlarının oy biliği ile ibra edildiği, bilanço envanter gelir gider hesaplarının genel kurulda ibra edildiği anlaşılmıştır.
Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/436 sayılı dosyasında sanıklardan ..., ...'ın suçları sabit olmadığından ayrı ayrı beraatlerine, sanık ... ...'nun zimmet suçu işlediği anlaşılmakla cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı iddiaları doğrultusunda davacı defterleri incelenmiş, davacının zarar olarak belirttiği fazla doğalgaz alındığına ilişkin iddianın yapılan incelenmesinde, faturaların 2009 dönemine ait olduğu, ancak fatura ile alınan doğalgaz malzemelerinin kooperatif inşaatında kullanılıp kullanılmadığına ilişkin herhangi bir tesbitin bulunmadığı kooperatif zararının oluşup oluşmadığının belirsiz olduğu ayrıca fatura tarihi itibariyle gelir gider tablolarının ve yönetim kurulu üyelerinin ibra edildiği anlaşılmıştır.
Alınan kombi bedeline ilişkin olarak ticari defter incelenmesinde 2012 yılında 2.115,41 TL'lik faturada ... Kombi setinin .... .. Ltd. Şti'nden alındığı kooperatifin merkezi sistemle ısıtıldığı, kooperatif merkezinde kombi bulunmadığı, dairelerin kombileri kendilerinin satın aldığı anlaşılmakla birlikte fatura tarihi itibariyle faturanın gelir gider tablolarında mevcut olduğu ve yönetim kurulu üyelerinin yapılan genel kurul toplantısında ibra edildiği, bilanço gelir gider tablosunun da kabul edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafın çevre düzenlemesi ve çatı onarımı için bildirildiği harcamaların yine ibra edilen dönemlere ilişkin faturalar olduğu (2008 yılı), kaldı ki bu giderlerden hangilerinin yapıldığı hangilerinin yapılmadığının tesbitinin mümkün olmadığı, boş makbuz imzalattığına ilişkin iddiaların ispatlanamadığı, çevre düzenlemesi ve çatı onarımına ilişkin iddiaların yine makbuz tarihleri dikkate alındığında bilanço gelir gider tablolarında gösterilen ve ibra edilen dönemlere ilişkin olduğu, işin hangisinin yapıldığı, hangisinin yapılmadığının tesbit edilemediği, kooperatife alınan ancak teslim edilmeyen el aletlerine ilişkin devir teslimi kanıtlayan düzenlenmiş herhangi bir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edilmediği, teslim etmediğine ilişkin iddiaların dava dosyasında belgelendirilemediği gereğinden fazla yol ve yemek faturası işlendiğine ilişkin faturaların tamamının ibra edilen 2007 yılına ait faturalar olduğu, yol ve yemek giderlerini içeren genel giderlerin genel kurulca onaylanıp ibra edildiği anlaşılmıştır.
TTK. 558. madde ibrayı düzenlemiştir. "(1) İbra kararı genel kurul kararıyla kaldırılamaz. 445 inci madde hükmü saklıdır.
(2) Şirket genel kurulunun, sorumluluktan ibraya ilişkin kararı, ibranın kapsadığı açıklanan maddi olaylara ilişkin olarak, şirketin, ibraya olumlu oy veren ve ibra kararını bilerek payı iktisap etmiş olan pay sahiplerinin dava hakkını kaldırır. Diğer pay sahiplerinin dava hakları ibra tarihinden itibaren altı ay geçmesiyle düşer." Dava dosyasında davalıların yukarıda açıklandığı üzere genel kurul kararları ile çalıştıkları döneme ilişkin yıllar itibariyle ibra edildikleri görülmektedir.
Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/436 esas, 2016/172 karar sayılı dosyasında her ne kadar davalılardan ... ...'nun yol gideri adı altında 26.872,67 TL'yi uhtesinde tuttuğu, 6.671,95 TL'yi usulsüz olarak kooperatif hesabından çekerek yemek gideri adı altında zimmetine geçirdiği, kooperatif adına yapılmamış işleri yapılmış gibi göstermek suretiyle kooperatif hesabından toplam 82.978,03 TL çektiği ve 2.115,41 TL'lik kombi setini kooperatifin hesabından alındığı ancak kombinin kooperatifte mevcut olmadığı bu meblağın ... ... zimmetinde olduğu toplamda 141.380,68 TL'yi zimmetine geçiren....'nun cezalandırılmasına, diğer sanıkların sabit görülmeyen suçlar nedeniyle beraatine karar verildiği anlaşılmış ise de; Kooperatifin 2007 yılından itibaren yaptığı tüm genel kurul toplantılarında harcamaların içinde bulunduğu bilanço ve gelir gider tablolarının ibra edilerek kabul edildiği, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 98. maddesi yollamasıyla, TTK. 558 maddesi çerçevesinde yapılan incelemede davalıların 2007 yılından itibaren yapılmış tüm genel kurul toplantılarında hemen hemen tüm kararlarda oy birliği ile ibra edildikleri, dava konusu harcamaların bilançolarda ve gelir gider tablolarında yer aldığı ve genel kurulca bu bilanço ve gelir gider cetvellerinin kabul edilip ibra edildiği anlaşılmakla davalıların hukuki sorumluluğunun bulunmadığı" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalılar hakkında zimmet ve görevi kötüye kullanmak suçlarından şikayetleri üzerine Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 2015/436 E. ile dava açılmış olup dava sonucunda 2016/172 K. sayılı karar ile davalılardan ... ...'na zimmet suçu nedeniyle 4 yıl 2 ay hapis cezası verildiğini, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda Ağustos 2007-Ağustos 2013 döneminde yönetim kurulu başkanı olarak görev yapan davalı ... ...'nun, "Düzenlediği gider makbuzları ile yol gideri adı altındaki paraları gider kaydettiği, kooperatifin gerçek yol gideri üzerinden usulsüz olarak tahsil ettiği paralar toplamının 26.872,67 TL olduğu, Genel Kurul toplantılarında, yönetim kurulu başkanı ve/veya üyelerinin yemek bedellerinin kooperatiften karşılanacağına dair alınmış bir karar veya kabul edilmiş bir bütçe bulunmadığı halde muhtelif lokantalardan aldığı yemek faturaları ile kasa fişlerini gider kaydettiği, usulsüz olarak tahsil ettiği yemek giderleri toplamının 6.671,91TL olduğu, herhangi bir mal teslimi veya hizmet alımı söz konusu olmadığı halde bazı firmalardan aldığı faturaları, bazı şahıslar adına düzenlediği gider makbuzlarını imzalatmak veya yapılmış işler için gerçek harcama üzerinde gider makbuzları düzenlemek suretiyle bu belgeleri gider kaydederek haksız menfaat temin ettiği, gerek kendisinin gerekse diğer yönetim kurulu üyeleri ... ile ...'ın, ayrıca akrabası olan ... isimli şahısların çatı tamiratı ve çevre düzenleme işlerinde çalıştıkları gerekçesiyle düzenlediği gider makbuzlarıyla ödemeler yaptığı, bu şekilde gider kaydedilen paraların toplamının 82.978,03TL olduğu, kooperatif binalarına doğalgaz bağlantı tesisatı yapılması için ...'un verdiği teklif, malzeme dahil 23.000,00 TL olduğu halde malzeme bedeli olarak alınan 24.572,01 TL'lik faturanın kooperatife gider kaydedildiği, ayrıca düzenlenen gider makbuzlarıyla ... isimli şahsa 19.900,00 TL ödendiği, bu iş için verilen teklif 23.000,00 TL olduğu halde toplam 44.472,01 TL gider kaydedilerek 21.472,01 TL fazla ödeme bulunduğu, ... Oto. ... Ltd.Şti. tarafından kooperatif adına düzenlenen 28.05.2012 tarih ve 290475 nolu KDV dahil 2.115,41 TL'lik faturada doğalgaz bağlantı malzemeleri yanında bir adet ''... Kombi Seti'' bulunduğu, ... Oto. ... Ltd.Şti. sahibinin kollukta alınan ifadesinde, teslim ettiğini ve bedelini de tahsil ettiğini beyan ettiği, malları gerçekten satmış olduğu, kooperatif binalarına doğalgazın 2009 yılında bağlanmış olduğu ve kooperatif merkezinde veya kooperatife ait binaların genel kısımlarında böyle bir kombi bulunmadığı dikkate alındığında, fatura muhteviyatı malzemeleri kendi dairesi için almış olduğu ve bedeli de kooperatif hesaplarına gider kaydettiği, kooperatif blokları arasındaki yürüyüş yolları için belediye tarafından ücretsiz olarak verilen kilit taşlarına döşenmesi işi için gider makbuzlarıyla 8.800,00 TL'lik harcama gösterdiği, bu tutarın 4.000,00 TL'sini akrabası ...'na ödemiş olduğu, 720 m2'lik alanda kilit ve bordür taşı döşemesi işinin kaç işçi ile kaç günde tamamlanabileceği, işçilere günlük ne kadar ücret ödeneceği hususları üzerinde durulmuş ise de bu konuda yaptığımı piyasa araştırmasında güvenilebilir bir bilgiye ulaşılamadığı, uydu anten kurulumu giderleri hakkında piyasadan güvenilir bilgi alınamadığından değerlendirme yapılamadığı, uydu antenin kurulmasından 4 gün sonra genel bakım için başka şahsa 450,00 TL ödenmesi ile yönetim kurulu üyesi ve denetçilerin kooperatife karşı iş yapmaları ve genel kurulca belirlenen huzur hakkında başka ücret almaları yasak olduğundan 250,00 TL ödenerek çatılardaki antenlerin söktürülmesinin usulsüz olduğu, kooperatif binalarına Telefon Hattı kurulması giderlerinin fahiş olduğu iddiaları üzerine yapılan piyasa araştırmalarında güvenilir bilgi elde edilemediğinden değerlendirme yapılamadığı, kooperatife alınan demirbaş niteliğindeki 1.270,65 TL tutarındaki 6 kalem eşyanın kooperatife teslim edilmediği" bu nedenlerle zimmet suçunu işlemiş olduğu tespit ve görüşünün bildirildiğini, yine raporda yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan diğer davalılar ... ve ...'ın yönetim kurulu başkanı tarafından yapılan harcamaları karar defterine yazdığı yolundaki savunmalarının gerçeği yansıtmadığının bildirildiğini, davalılardan ...'ın da içinde olduğu kişilerin denetim görevini yerine getirmemeleri sebebiyle eylemlerinin görevi ihmal suçlarının bulunduğu, herhangi bir mal teslimi veya hizmet alımı söz konusu olmadığı halde fatura veren firmaların veya gider makbuzlarını imzalayan şahısların zimmet suçuna iştirak etmiş oldukları görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiğini,
Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin istemi üzerine Sayıştay Uzman Denetçilerine yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan raporun sonuç bölümünde, 140.110,03 TL tutarında kooperatif parasının ... ...'nun zimmetinde kaldığı, ... ...'nun 1.270,65 TL tutarında kooperatif demirbaşını yeni yönetime devretmediği takdirde bu tutarın da zimmetine eklenmesi gerektiği, bu durumda zimmet miktarının toplamda 141.380,68 TL olacağı sonucuna varıldığını,
Davalıların zimmetlerine para geçirerek müvekkili kooperatifi zarara uğrattıklarının incelenen belgelerle ve miktarlarıyla birlikte ortada olduğunu,
Ancak İlk derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda genel kurullarda alınan ibra kararlarının yöneticileri sorumluluktan kurtardığı görüş ve kanaatine varıldığını,
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.12.1996 tarih ve 8399 E., 9130 K. ve 11.12.1995 tarih ve 6865 E.,9112 K. sayılı kararlarında belirtildiği üzere, sorumluluğun ibra ile kalkabilmesi için ibra edilen hususların Genel Kurulda açık ve ayrıntılı olarak görüşülmesi ve bilançoda gösterilmesi gerektiğini, 2007 yılından itibaren yapılan genel kurul toplantılarında yönetim ibra edilmişse de, ibra edilen hususların ayrıntılı olarak görüşülmediğini, dolayısıyla yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarının ortadan kalkmadığını,
Bilirkişi raporunda zararın eksik hesaplandığını, eksik de olsa zarar olduğu belirlendiği halde davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,
Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif eski yöneticilerinin sorumluluğu sebebiyle tazminat istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-1-HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davacı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL. istinaf karar harcından peşin alınan 44,40 TL'nin mahsubuyla kalan 383,20 TL.'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
21/02/2024 tarihinde, HMK'nın 361/(1). maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Dairemize veya temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut İlk derece Mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere oybirliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 22/02/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza