T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO: 2020/422
KARAR NO: 2024/1340
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE: Doç.Dr. ......
KATİP: ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/10/2019
ESAS-KARAR NUMARASI : 2018/101 E.-2019/708 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI: ...
VEKİLLERİ:
Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkilinin ... isimli alışveriş merkezinin yapı denetim işlemlerini en iyi şekilde ve mevzuata uygun olarak yerine getirdiğini, ... AVM'nin 05.08.2016 tarih 211-16 sayılı yapı ruhsatına sahip olduğunu, ... AVM'nin 5A yapı sınıfına dahil olmasına rağmen davalı tarafça gerek ruhsat harcının, gerek yapı denetim bedeli tahakkukunun 4A sınıfı olarak kaydedildiğini ve müvekkili şirkete bu şekilde ödeme yapıldığını, bu işlem sebebiyle müvekkilinin alacağı olan hak ediş oranı düşürülerek daha az bir oran üzerinden hakediş yapmasına ve zarara uğramasına sebebiyet verildiğini, davalının sözlü olarak uyarılmasına ve ihtarname tebliğine rağmen yapı sınıfını doğru kaydetmediğini, davalının düzeltme işlemini yapmaktan imtina etmesi sebebiyle hem müvekkilinin, hem de devletin zarara uğradığını, bu hususta Ankara C. Başsavcılığına 2018/25272 soruşturma sayısı ile şikayette bulunduklarını, müvekkilinin yapı sınıfındaki yanlışlık sebebiyle alacağı olan hak ediş miktarının belirlenmesi için iş bu davayı açma zarureti doğduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 09.08.2019 tarihli ıslah dilekçesinde; müvekkilinin yapı denetim alacağının alışveriş merkezi ile ilgili olarak 21.11.2005 tarihinden 20.01.2017 tarihine kadar düzenlenen tüm ruhsatları ve sözleşmeleri hep birlikte nazara alınarak inşaatın toplam yüzölçümü olan 172.892 m² üzerinden hesaplanması, faiz taleplerini ise yapılacak hak ediş hesabında tespit edilecek olan asıl alacağa, ilk ruhsat tarihi olan 21.11.2005 tarihinden itibaren ticari işlere ilişkin en yüksek faiz işletilmesi şeklinde ıslah ettiklerini belirtmiştir.
Davalı vekili; davacı ile ... AVM'nin yapımına ilişkin sözleşmenin 2005 yılında imzalandığını, ilave işler için de sözleşme imzalandığını, müvekkilinin Yapı Kullanma İzin Belgesini 18.09.2005 tarihinde aldığını, sözleşme ve iskân ruhsatı ile kesinleşen işlerin üzerinden 10 yıldan fazla zaman geçtiğini, davanın zaman aşımına uğradığını,
Hem idareye, hem de müvekkiline karşı inşaat sınıfını belirleme, tespit etme ve bunu idareye bildirme yükümlülüğünün hem sözleşmede, hem de mevzuatta davacıya ait olduğunu, davanın pasif husumet yönünden reddi gerektiğini,
Yapı Denetim Kuruluşunun "uygundur" görüşüne istinaden yapı sınıfına karar verecek olanın belediye olduğunu, davacının idareden talep edeceğini idare reddederse işlemin iptali için davayı Belediyeye ve Bakanlığa karşı idari yargıda dava açması gerektiğini,
Davacı firma ve yöneticilerinin işin uzmanı olduklarını, bu sebeple davacının sözleşme imzalamak zorunda olduğu iddialarının teknik açıdan ve esasen anlaşılamadığını,
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin ilgili hükümleri incelendiğinde davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin yapı sahibi olduğunu, yapı sahiplerinin yapı ruhsatını ve iskân ruhsatını düzenlemediklerini, bunların Belediyeler ve Yapı Denetim Kuruluşlarınca düzenlendiğini, müvekkili ile davacı arasında Yapı Denetim Sözleşmesi imzalanmışsa da davacının müvekkili çalışanı veya taşeronu olmayıp, Bakanlığın kontrolünde yapıları denetlemekle görevli Yapı Denetim Kuruluşu olduğunu, davacının 2005 yılından bu yana konu ile ilgili idare nezdinde hiç bir düzeltme başvurusu bulunmadığını,
Söz konusu binaya ilişkin ilk yapı ruhsatının 167.708 m² inşaat alanı için 01.07.2005 tarihinde, yine aynı metraj için Yapı Kullanma İzin Belgesinin 18.09.2007 tarihinde verildiğini, davacı ile ilk olarak 21.11.2005 tarihinde, ikinci olarak 13.04.2007 tarihinde Yapı Denetim Hizmet Sözleşmeleri imzalandığını, yine 4.399 m² inşaat alanı artışı içeren tadilat yapı ruhsatının 18.12.2007 tarihinde, bu kısımla ilgili Yapı Kullanma İzin Belgesinin 16.10.2008 tarihinde verildiğini, söz konusu inşaatın Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesinin davacı ile 05.12.2007 tarihinde imzalandığını, 785 m² cüzi inşaat metraj artışlı tadilat için 18.07.2011 tarihinde Yapı Ruhsatı alındığını, bu cüzi artış ile ilgili gerekli iskân izin belgesinin 09.06.2014 tarihinde alındığını, söz konusu inşaatın Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesinin 30.12.2010 tarihinde imzalandığını, davacının dava konusu yaptığı 05.08.2016 tarihli 211-16 sayılı yapı ruhsatına sahip olduğunu belirttiği tadilatta "SIFIR" metraj artışı bulunduğunu, yapının hiç bir zaman hem idare, hem de davacı tarafından ruhsatta 5A sınıfı olarak tescil ettirilmediğini,
Belediyenin Bakanlığa yazdığı 21.12.2017 tarihli yazışmadan, ruhsata bağlanan ve kesinleşen 172.107 m² olan inşaat alanının 785 m² ilave tadilat inşaat artışı ile 172.892 m²'ye çıktığı, ancak işlem yapan memurun ilk kez 172.892 m² inşaat yapılıyormuş gibi işlem tesis ederek mükerrer işlem yapıldığı, onun da sınıfının yanlış yazıldığı, ve tadilat inşaatının 785 m² olarak düzeltilmesini Bakanlıktan talep ettiklerinin görüldüğünü, söz konusu yanlışlığın bu maddi hatadan kaynaklandığının anlaşıldığını,
Belediyenin 2005 yılındaki inşaat ruhsatını ve 2007 yılındaki iskân ruhsatını ve sair vesaiki maddi hata varsa imzalamaması gerektiğini, tadilat ruhsatlarında ve ruhsata bağlı iskân izin belgelerinde yapının sınıfının 4A olduğunu ve hiç bir zaman değişmediğini, davacının Bakanlığa verdiği Örnek 4 formunun üzerinde yapının sınıfını tayin edip bildirmek zorunda olduğunu, müvekkilini uyarmak yerine Belediyenin düzenlediği belgelere itiraz etmeleri ve düzeltmesi için müracaat etmeleri gerektiğini, kaldı ki müvekkiline ait yapının hiç bir eksiği olmadığını, sınıfının doğru olduğunu, 10 yıl önce iskânının alındığını ve kamuya dair bütün yükümlülüklerinin yerine getirildiğini,
Hak edişleri davacı ile Belediyenin birlikte düzenlediklerini, düzenlenen hak ediş gereği Belediyenin müvekkilinden İdare Nezdindeki Yapı Denetim Banka Hesabına hak ediş tutarını ödemesini istediğini, ödemezse Yapı Denetim firmasının inşaatı durdurma yetkisinin bulunduğunu, yani davacının hizmet bedellerini müvekkilinden değil, İdare Nezdindeki Yapı Denetim Hesabından aldığını,
2005 yılının sonunda başlayan 167.708 m²'lik inşaatın bir buçuk yıl gibi kısa sürede bitirildiğini ve 18.08.2007 yılında iskân ruhsatının alındığını, yapının baştan beri deneticiliğini üstlenen davacının yapının 2007 yılında verilen ilk ruhsatının ve iskânının 4A sınıfına göre düzenlendiğini, sair tashihat ve tadilatların buna göre düzenlendiğini bilmemesinin mümkün olmadığını, ilk sözleşme üzerinden 13 yıl, iskân ruhsatı üzerinden 10 yıl üç ay sonra 22.12.2017 tebliğ tarihli ihtarname ile önce sözlü uyardıkları, şimdi yazılı olarak uyardıkları iddialarının dinlenemeyeceğini,
Savunarak, davanın hak düşürücü süre, zamanaşımı, yargı yeri, husumet, harç gibi usuli itirazları nedeniyle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesince; "Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporu diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında dava konusu olan YİBF No:651455 Yapı Denetim Sözleşmesi 30/12/2010 tarihinde imzalanmış ve sözleşmede yapılan işin tarifinin yapılarak hizmet bedeli 4. madde belirlenmiştir.
Sözleşmenin 4.maddesine göre "Yapı denetimi hizmet bedeline, proje ve yapı denetimi ile her türlü muayene ve deney ücreti dahildir. Bu işe ait yapı denetimi hizmet bedeli, toplam yapı inşaat alanı:785 m2. (4708 sayılı Kanunun 1. maddesine göre hesap edilir) sözleşme yılı yapı birim maliyeti 577.0 TL/m2; Sözleşme yılı yapı yaklaşık maliyeti=Toplam yapı inşaat alanı x yapı birim maliyeti=785m2x577.0 TL/m2 =452,945 TL’dir.; Sözleşme yılı hizmet bedeli=Yapı yaklaşık maliyeti x öngörülen hizmet süresine ait hizmet bedeli oranı = (452.945 TL x 2.57/100 x 1= 11.640,69TL)dir. Belirlenen bu miktarın, toplam inşaat alanı bin m2’yi (dahil) geçmeyen yapılar için, yapı sahibi tarafından yapı denetim hesabına defaten yatırılması esastır. Toplam inşaat alanı bin m2’nin üzerindeki yapıların yapı denetim hizmet bedeli yapı sahibinin tercihine göre, defaten veya 5’inci maddede belirtilen taksitler veya kısmi taksitler halinde hesaba yatırılır. Buna ait ödeme makbuzunun bir sureti yapı sahibi tarafından idareye ve yapı denetim kuruluşuna verilir. Yapı sahibi taksitini peşin olarak yatırmadan müteakip bölümün devamına ilgili idarece izin verilmez. Sözleşme yılı hizmet bedeline ilave olarak, yapı sahibi ve yapı mütahhidi veya yapı müteahhidi adına şantiye şefi ile birlikte yapı denetim kuruluşu tarafından her yıl sonu itibariyle düzenlenecek yönetmelik ekindeki form-21’e uygun seviye tespit tutanağı esas alınmak suretiyle kalan işlere ait hizmet bedeli, uygulama yılı yapı yaklaşık maliyeti ve hizmet bedeli oranına göre yeniden belirlenir. Bu durumda doğabilecek bedel farkı, yapı sahibi tarafından yapı denetim hesabına yatırılır. Bu oranın belirlenmesi sırasında taraflar arasında ihtilaf olması halinde, ilgili idareye müracaat edilerek, seviye tespiti yapılması talep edilir. Belirlenen bu oran üzerinden yapı denetim kuruluşuna ödeme yapılarak yılsonu itibariyle hesap kesilir." olarak belirlendiği görülmüştür.
Yapı birim maliyeti sözleşmede 577.0 TL/m2 olarak belirlenmiş olup, 01/03/2010 tarih ve 27539 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak 2010 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkında tebliğ de 4A sınıfı için belirlenen fiyat olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile daha önce yapımı tamamlanan ve iskan ruhsatı alınan ... AVM’ye ait 785m2'lik alanın denetimi davacı tarafından üstlenilmiştir. Dosya muhtevasına sunulan belgelerden ... AVM binasının yapımı için taraflar arasında 21/11/2005 tarih ve YİBF no.160494 ve 13/04/2007 tarih ve YİBF 237286 nolu Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinin düzenlendiği ve uygulandığı görülmektedir. Yapılan her iki sözleşmede de yapı sınıfı 4A olarak hizmet bedeli tespit edilmiştir.
Yapı sınıfı Resmi Gazete'de yayınlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkında tebliğ doğrultusunda 5A sınıfı yapı olduğu tartışmasızdır. Dosya muhtevasına sunulan ilgili kurum raporlarında da 5A sınıfı yapı olduğu teyit edilmektedir.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin Yapı Denetim Kuruluşunun Görev ve Sorumlulukları başlıklı 6. maddesinde "Yapı Denetim Kuruluşu, Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen görevleri, Kanun ile belirlenmiş süreler içinde, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara, yürürlükteki mevzuata ve mesleki ahlak kurallarına uygun ve tam olarak yerine getirmek zorundadır. Yapı denetim kuruluşu proje denetimi safhasında; a)Yapının inşa edileceği parseli ilgilendiren imar durumu belgesi, aplikasyon krokisi, tapu kaydı örneği, zemin etüdü raporu ile gerekli diğer belgelerin mevzuata uygun olup olmadığını kontrol ederek kopyalarını dosyasında muhafaza eder. b)Proje ve uygulama denetçisi mimar ve mühendisler aracılığıyla, proje mükelleflerince hazırlanan uygulama projelerinin ve hesaplarının, mühendislik ve mimarlık proje düzenleme esasları, imar planı, ilgili idarenin imar yönetmelikleri ile yürürlükte bulunan diğer yönetmelik, genelge, şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol eder, proje mükelleflerinin sicil durum belgesinin olup olmadığını denetler ve sicil durum belgesi olmayan mükellefin durumunu ilgili meslek odasına bildirir. c) Zemin ve temel etüdü raporunun hazırlanmasına ilişkin esaslara uygun olarak bir zemin etüdü raporunun olup olmadığını tespit ederek onaylar. Raporun uygunluğunu onaylamak için, bünyesinde konu ile ilgili yeterli teknik eleman bulunmadığı hallerde hizmet satın alabilir. ç) Ek-3’de gösterilen form-1’e uygun proje kontrol formunu esas alarak incelediği projelerde tespit edilen hata, eksiklik ve yetersizliklerin giderilmesini sağlar. d) İncelenen projeler, uygun görülmesi halinde, yapı denetim kuruluşu adına ilgili denetçi mimar ve denetçi mühendisler tarafından imzalanır ve kuruluş tarafından tasdik edilir. Yapı denetim kuruluşu yapı ruhsatı alınması safhasında; a) Denetimini üstleneceği yapı ile alakalı bilgileri ek-4’te gösterilen form-2’ye uygun şekilde düzenleyip Bakanlığa bildirir. b)Yapı denetimi izin belgesinin noterlikçe tasdikli sureti ile Bakanlıkça onaylannmış yapıya ilişkin bilgi formunun aslını, yapının denetimini üstlendiği konusunda ek-5’te gösterilen form-37e uygun taahhütnameyi yapı denetim kuruluşunun yapı sahibi ile imzaladığı ek-6’da gösterilen form 4’e uygun sözleşmeyi ve projelerdeki eksikliklerin giderildiğini gösterir proje kontrol formunu ilgili idareye verir. c)Projelerin ilgili idarece onaylanmasından sonra, yapı ruhsatının yapı denetimi kuruluşu ile ilgili bölümünün, kuruluşu temsilen, ortakları veya kuruluşça yetkili kılınmış inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik mühendisi veya mimar olan personeli tarafından imzalanmasını sağlar." hükmü yer almıştır.
Her ne kadar mevcut yapı sınıfının hatalı bildirildiği sabit ise de; Taraflar arasındaki yukarıda belirtilen sözleşme hükümleri de dikkate alındığında, sözleşmede belirtilen 4A yapı sınıfına uygun olarak davacı tarafa ödeme yapıldığı, davacının rızaen imzaladığı ve kendisini bağlayacak sözleşme dışına çıkarak ek denetim bedeli talep edemiyeceği kanaatine varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle; Yapılan sözleşmelerde davacı işin uzmanı olarak ve yapı sınıfını net olarak belirleyebilecek durumda olmasına rağmen ilk iki sözleşmede ve dava konusu sözleşmede buna rıza göstererek ve sözleşmeleri imzalayarak bedelini tahsil ettiği, yapılan sözleşmelerin tarafların karşılıklı rızası dahilinde düzenlendiği ve davacı talebinin sözleşme dışı talebinin yerinde olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporuna itirazlarının mahkemece yargılamanın geldiği aşama gerekçe gösterilerek değerlendirilmediğini, eksik inceleme ve adil yargılanma hakkının ihlâline de neden olarak hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Davalı tarafça ve ... Belediyesi tarafından esasen işin en başında ihtilaf konusu yapı sınıflarının 16.07.1985 tarihli 85/9707 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mimarlık ve Mühendislik Şartnamesinin 3.2 maddesi gereğince tariflendiğini, bu anlamda yapı sahibi ile yapı denetim firması arasında; yapının sınıfının ne olacağına yönelik karşılıklı rıza ile bir anlaşma yapılmasının mümkün olmadığını, buna rağmen davalı yapı sahibinin proje müellifi marifeti ile TMMOB (Mimarlar Odasına) onaylatarak aldığı "Mimari Proje Sicil Durum Belgesi" sayesinde ve ... Belediyesi'ndeki ikili ilişkilerinin de yardımıyla davacının itirazlarına mahal bırakmayacak ve engel olacak şekilde 4A yapı sınıfı olarak ruhsatı aldığını, bu yapının 5A olduğu ve ileride farklı sonuçlar doğurabileceği müvekkili tarafından kendilerine sıklıkla beyan edilmiş ise de hiç bir netice alınamadığını, SGK Başkanlığı Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 19.10.2015 tarihli soruşturma raporu ve devamında kesilen idari para cezası ile birlikte yapı sahibi davalının SGK tarafından kesilen işçilik kaybı prim bedelini ödediğini ve ... Belediyesine müracaat ederek 20.01.2017 tarih 13/17 sayılı 651455 nolu YİBF'ye göre yeni ruhsatını 5A yapı sınıfı üzerinden aldığını ve daha sonra hatanın düzeltildiğini, davalının buna rağmen yapı sınıfı farkından kaynaklanan fiyat farkını ödemediğini,
Bilirkişi raporunda ve mahkeme kararında bu konuda tashihat konusu ile imzalanan sözleşmenin oluşturduğu 651455 numaralı YİBF'nun (21.03.2016 tarihli ruhsat), devamı olarak yapı sınıfı konusu değişikliği ve aynı YİBF (651455 nolu YİBF) ile 20.01.2017 tarihli 13/17 sayı numarası ile yeni ruhsat alındığının gözden kaçırıldığını, ruhsatın oluşması için YİBF formundaki bilgilerin doldurulup ilgili belediye tarafından yapılması gereken düzeltmeler YDS sisteminde yapıldıktan sonra sözleşme çıktısı almanın mümkün olduğunu, dolayısıyla her bir ruhsat için farklı sözleşmeler ve farklı YİBF'ler alınabildiğini, 20.01.2017 tarih ve 13/17 sayılı ruhsattın arkasında 651455 nolu YİBF formuna göre ruhsatın verildiği ve yapının 5A olduğunun açıkça gözüktüğünü,
Bilirkişi ve mahkeme tarafından müvekkilinin yapı sınıfının 5A olduğunu bildiği ifade edilmiş ise de, müvekkilinin yapı sınıfının belirlenmesi konusunda yasal herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından, sorumluluğun olmadığı bir konuda davalının yaptığı kasıtlı hatanın (ve hatta devlete eksik vergi vermek için giriştiği çabanın) bedelinin davacıya yüklenmesinin hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu,
Bir yapının sınıfının, öncelikle Mimarlar Odasının mimari projeyi incelemesi ve sonrasında anılan yapının yönetmeliğin hangi maddesinde belirtilen sınıfa girdiğinin belirlenmesi ile tespit edildiğini, bundan sonra iş sahibinin projesini belediyeye teslim ettiğini ve belediyece YİBF belgesinin düzenlenmesini beklediğini, yapılan incelemede yapı sınıfının doğru olarak belirlendiğinin anlaşılması halinde belediye tarafından YİBF belgesi, yapı alanı ve yapı sınıfı onaylanarak iş sahibine ve denetim firmasına verildiğini, bu aşamadan sonra sözleşmenin parametreler bakımından tamamlandığını ve yapı sahibi ile yapı denetim firması arasında imza edilir duruma gelmiş olduğunu, bundan sonra iş sahibi tarafından (YİBF belgesine göre) ilgili yapı denetim firması ile yapının denetimi konusunda sözleşme yapıldığını, akabinde belediye tarafından ruhsat verildiğini, yapı sahibi ve denetim firması arasında sözleşmenin imzalanması sırasında yapı sınıfının ve yapı alanının kendi istek ve talepleri ile değiştirilmesi veya pazarlık konusu yapılmasının imkânı olmadığını,
Taraflar arasında imzalanan yapı denetim sözleşmesinin, YDS sisteminden (Çevre ve Şehircilik Bakanlığının resmi bilgisayar sistemi) şablon ve matbu olarak alınan ve tarafların sadece üzerine imzalarını atmaktan ibaret eylemleri olabilen, bunun dışında sözleşmenin herhangi bir maddesini değiştirme imkânlarının olmadığı, sözleşmede yapı sınıfının (belediyenin YDS sistemi üzerinde YİBF formu düzenlemesi nedeniyle) otomatik olarak göründüğü, tarafların sözleşmeye şerh koyma veya yeni madde ekleme ihtimalinin bulunmadığı, her yapı sınıfı için ayrı ayrı hazırlanan bir "tip sözleşme" olduğunu,
Müvekkilinin yapı sınıfının kendisi tarafından yanlış tahmin edilmiş olabileceğini, bu konuda yetkili otoriteler olan, bünyelerinde pek çok mimar, mühendis ve teknik eleman istihdam eden Mimarlar Odası ve belediye tarafından hata yapılamayacağını düşünerek yapı denetim tip sözleşmesini imzaladığını,
En sonunda 5A yapı sınıfına dair bir ruhsat çıkarılmış ise de ... Belediyesi tarafından YDS sistemi üzerinde yapının sınıfının bir türlü 5A olarak düzeltilmediğini ve kasıtlı olarak, tüm yazılı başvurularına rağmen (davalı ile ... Belediye Başkanı arasındaki akrabalık ve iyi ilişkiler nedeniyle) 4A olarak bırakıldığını, bu aşamada tarafların yeniden 5A yapı sınıfı üzerinden yeni bir sözleşme yapması gerekse de davalının böyle bir sözleşme imzalamaya yanaşmadığını, belediyece yeni sözleşme ibraz edilmemesine rağmen tadilat ruhsatını 5A üzerinden çıkarıp davalıya verdiğini, Mahkemece yapının sınıfının 5A olarak düzeltilmesinden sonrası için dahi davacıya hak ediş ödenmesine hükmedilmesi gerekirken buna karar verilmemesinin de isabetsiz olduğunu,
Somut olayda müvekkilinin, Mimarlar Odası, Belediye ve davalı tarafından yukarıda özetlenen hileli hareketleri ile yanıltıldığını, SGK'nın yaptığı denetim olmasa idi söz konusu projenin yapı sınıfı 4A olarak kalacağını ve tüm ruhsatların da bu yapı sınıfı üzerinden alınmış olacağını, burada müvekkili tüm şüphelerine rağmen şüphelerini kanıtlayan herhangi bir belge olmaması nedeniyle eksik hak ediş almaya zorlandığını, SGK'nın kararlı tutumunu davalıya ve belediyeye geri adım attırdığını ve tadilat ruhsatının 5A olarak yeniden düzenlendiğini, belediyenin 5A yapı sınıfına göre ruhsat vermesine rağmen, müvekkilinin eksik hak edişini tam olarak alabilmesine imkan sağlayan YDS sistemindeki yapı sınıfı güncellemesini tüm yazılı taleplerine karşın 5A olarak kasten ve bir türlü yapmadığını,
Müvekkilinin yapı denetim sözleşmesine özgür iradesiyle imza attığının kabulünün mümkün olmadığını, iradesinin belediye ve Mimarlar Odası tarafından sakatlandığını, sözleşmenin geçerli sayılarak eksik hak ediş talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu,
Sözleşme üzerinde yer alan hak edişin, belediyenin sisteme girdiği bilgilere göre sistem tarafından otomatik olarak oluşturulduğunu, bu nedenle mahkeme ve bilirkişi raporunda belirtilenin aksine müvekkilinin sözleşmedeki yapı sınıfını belirleme veya sözleşme hükümlerini serbestçe takdir etme imkânı bulunmadığını,
Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, davalıya ait binanın sınıfına uygun olarak ödeme yapılmamış olduğu ileri sürülerek yapı denetim hizmet bedeli fark alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine ve özellikle binanın sınıfının 4A olarak gösterildiği yapı ruhsatlarının ve sözleşmelerin davacı yapı denetim şirketince imzalanmış bulunmasına, bu sınıfa uygun hak ediş raporlarının davacı tarafça düzenlenmiş olmasına, dava dilekçesinde ileri sürülmeyen ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen irade sakatlığı iddiasının bu aşamada dinlenmesinin mümkün bulunmamasına göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davacı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL. istinaf karar harcından peşin alınan 44,40 TL'nin mahsubuyla kalan 383,30 TL.'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
09/10/2024 tarihinde, HMK'nın 361/(1). maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Dairemize veya temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut İlk derece Mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 10/10/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza