T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO: 2020/1073
KARAR NO: 2023/1233
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP:
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/11/2019
ESAS-KARAR NUMARASI : 2017/262 E.-2019/829 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
VEKİLİ:
Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı; imalat kusurları ve değer kaybı zararına ilişkin, üyesi olduğu davalı kooperatif tarafından diğer davalı ... A.Ş.'ne yaptırılan 35 nolu bağımsız bölümün maliki olduğunu, 2013 yılı Temmuz ayında konutların teslimi yapıldığında dairelerin içinde eksik görülen hususları işaretleyerek teslim ettiklerini, bu eksikliklerin ve henüz yapımı devam eden işlerin ve iskânın yüklenici firmaca giderileceğinin belirtildiğini, ancak bu eksiklikler giderilmediği gibi bina ve daire içinde kullanıldıkça ortaya çıkan hatalı inşaat işleri, ucuz işçilik ve kalitesiz malzeme sebebiyle kat maliklerinin mağdur edildiğini, dairede blok içi ve çevresinde proje ve sözleşmesine göre yapımı taahhüt edildiği halde yapılmayan ve kusurlu imalatların Ankara Batı 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/66 E. sayılı dosyası ile tespitinin yaptırıldığını, bir kısım hatalı işçilik ve imalat tespit edilmiş ise de, tespit yeterli ve kapsamlı bir uzman incelemesi içermediğinden sonuçları yönünden yetersiz kaldığını,
Sözleşme ve projelerde davalı yüklenici inşaat firmasının taahhüt ettiği işler kapsamında 02.11.2011 tarihli raporda ihtiyaç duyulan güçlendirmenin yapılmasının yer almadığını, daha bina inşaatının başlangıcında mevcut olan zafiyet üzerine 11 kat inşa edilerek tamamlanan binada değer kaybı oluştuğunun ortada olduğunu, bu nedenle oluşan değer kaybının tespiti ile davalılardan tahsilini talep ettiklerini,
Davalı kooperatifçe haksız ve fazladan tahsil edilen bedele ilişkin, davalı kooperatifin 1996 yılında kurulduğunu, her üye için tayin olunan arsa bedelinin ödendiğini, anlaşma sağlanan bir yüklenici firma ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, ancak yüklenici firmanın taahhütlerini yerine getirmediğini ve kooperatif ile davalık olduğunu, davayı kooperatif kazanmasına karşın yaptığı bir kısım inşaat bedeline karşılık yükleniciye arsa devri yapıldığını, bu yolla üyelerin zarara uğratıldığını,
Bundan sonra davalı kooperatif tarafından maliki bulunduğu dairenin yer aldığı F blokla ilgili ruhsatsız kaçak inşaattan dolayı yapı tatil zabtı tanzim olunduğunu ve bu nedenle para cezası ödendiğini, bu yönden de zarara uğratıldıklarını,
Davalı Kooperatifçe, tüm üyelerden davalı ... A.Ş.'ne sözleşme gereği daire başına ödenecek inşa bedelinden çok fazla bedelin tahsil edildiğini, ayrıca ...'a devredilen H bloğun yapım işi gerekçesiyle üyelerden ayrıca 2.000,00 TL. dükkan için tahsilat yapıldığını, tahsilatın gereği inşaat yapılmadığı gibi bu bedelin de iade edilmediğini,
Adlarına ticari alan tapuları çıkartılmış olmasına rağmen ortada yapılmış bir dükkan bulunmadığını, her iki adada da ticari bina olarak projelendirilen H blok bulunmakta olup ... ada ... parseldeki H bloğun inşaat bedeli karşılığı ... A.Ş.'ne devri kararlaştırıldığına, Belmikent ile ortak olunan ... ada ... parseldeki H bloğun ise Belmikent hissesine düştüğünün anlaşılmasına göre üyelerden ticari işyerlerinin projelendirildiği H blok ile ilgili inşa ve harç bedellerinin iadesi gerektiğini,
Fazla ödenen şerefiye paylarının da iade edilmediğini,
Teknik şartnamenin 14. maddesinde gösterilen diğer imalatların, çevre ve peyzaj düzenleme işlerini, çevre duvarı, güvenlik kulübesi, site giriş kapısı, nizamiye ve bariyerli geçiş sistemi otopark ve bağlantı yolları, kilitli parke sistemi, bina çevresi, tretuar yapımı, bina çevresi direnaj, bina perde izolasyonunu kapsadığını, ancak dairesinin davalının 7 bloğun üst ve alt yapı ile peysaj ve çevre düzenlemesi işini üstlendiği ... ada ... parselde bulunmadığından söz konusu çevre ve peyzaj düzenlemesinden istifade edemediğini, bu nedenle fazladan ve gereksiz ödemiş olduğu bedelin tazmini gerektiğini,
Bina teslimi yapıldıktan sonra genel kullanıma mahsus eksiklerden kaynaklı yapımlar için apartman yönetimine bedeller ödendiğini, davalı ...'ın taahhüdü kapsamında olup olmamasına göre bu imalat ve onarımların bedelinin de davalı/davalılardan tahsilini istediklerini,
İleri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere HMK'nın 107/2. maddesi kapsamında, 5.000,00 TL eksik ve hatalı imalat, 1.000,00 TL değer kaybı ve 2.000,00 TL haksız ve sebepsiz ödenen bedel karşılığı olmak üzere toplam 8.000,00 TL eksik ve hatalı inşaat işlerinin giderim maliyeti ile giderilemeyecek maliyetteki hatalı ve eksik işlerden oluşan değer kaybının daire teslim tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, fazladan ödenen bedellere ilişkin zararın sadece davalı kooperatiften ödemenin alındığı tarihten itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif vekili; arsa maliki sıfatıyla müvekkili kooperatif tarafından diğer davalı şirkete (ikmal inşaatı olarak) 326 konut yaptırıldığını ve tamamının ortaklara 2013 yılı Temmuz/Ağustos ayları içerisinde devredildiğini, hiç bir ortağın bu şekilde mahkemeye başvurmadığını, davacı tarafından yaptırılan tespite itiraz ettiklerini, davacının üç yıldır evini kullanan kiracısı mecuru tahliye ettikten sonra tespit yaptırdığını, bilirkişi raporunda kusur olarak gösterilen hususların tamamının kullanımdan doğan hasarlar olduğunu,
Projesine aykırı veya eksik bir imalat olmadığı gibi kullanılan malzeme ve işçiliğin de emsal inşaatlara göre son derece kaliteli olduğunu, binaların tamamında deprem yönetmeliğine uygun güçlendirme yapıldığını, aksi takdirde yapı kullanma izni alınamayacağının açık olduğunu, kooperatif tarafından üyelerden toplanan ödemelere ilişkin kararların genel kurul kararlarına dayalı olduğunu,
Müvekkili kooperatif ve dava dışı ... arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin müvekkili tarafından açılan dava neticesinde mahkeme kararı ile feshedildiğini, taraflarca yapılan Tasfiye Protokolüne dayalı olarak yüklenici tarafından yapılan imalatın kesin hesabının çıkarıldığını, müvekkiline kalan imalat bedelinin 2011 yılı Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarıyla eskale edilerek yükleniciye 10.185.765,00 TL ödendiğini, yine genel kurul kararları doğrultusunda diğer davalı ... A.Ş. ile sözleşme akdedilerek konut imalatlarının tamamlanmasının sağlandığını, bu işlemlerin tamamının genel kurul kararları uyarınca yapıldığını, davacının inşaatlar tamamlandıktan sonra 2013 yılında kooperatife ortak olduğunu,
Kooperatifin inşaatlarını yaptırdığı ... ve ... adaların imar projelerinde her iki parselde de iş yeri alanı olarak H blokların ayrıldığını, kooperatife ait ... adadaki ... blok hissesinin kooperatife gelir getirmek amacıyla diğer davalı ... A.Ş.'ya 700 bin lira bedel karşılığı devredildiğini, elde edilen gelirin kooperatif inşaatlarında kullanıldığını,
Davacının evinin bulunduğu ... ada ise ... ile hisseli olduğundan bu adadaki H blok hissesinin satılmasının mümkün olmadığını, kooperatifin H Blok'taki arsa payının bu adada kalan ortaklara eşit olarak tapudan devredildiğini, 44769 adadan konut isabet eden 246 ortağın mağdur olmaması ve eşitliğin sağlanması amacıyla genel kurul kararıyla ... adadan konut isabet eden ortaklardan H Blok hisseleri için 2.000,00'er TL. toplandığını, bu işlemin de genel kurul kararıyla yapıldığını,
07.04.2013 tarihli genel kurulda alınan 8 numaralı karar uyarınca her ortağa 2.000,00 TL. şerefiye iadesine karar verilmiş olup, anılan kararın "a" bendi (Üyenin iade tarihi itibarıyla borçlarının (eksik ödenti ve gecikme cezası dahil) iade edilecek bedelden mahsubuna) uyarınca, bu bedelin 31.05.2013 tarihinde davacının selefinin borcundan mahsup edildiğini,
Müvekkili kooperatifçe mülkleri ortaklarına dağıttıktan sonra her ada ve binanın kendi yönetimini teşkil ettiğini ve çalışmaya başladığını, bu aşamadan sonra ada veya bina kat malikleri kurullarının ve yönetimlerinin tasarruflarının müvekkilinin sorumluluğu dışında olduğunu,
Savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. vekili; müvekkili şirketin davacının da dairesinin bulunduğu ... ada ... parseldeki inşaatın F Blok ile A Bloğun sadece üst yapı inşaatını; ... ada ... parseldeki 7 bloğun da üst ve alt yapı ile peyzaj işlerinin yapımını üstlendiğini, bu işleri eksiksiz ve hatasız şekilde yaparak teslim ettiğini, müvekkili şirkete yaptırılan işlerle ilgili sözleşme ve ek sözleşmelere ilişkin kararların genel kurul toplantılarında alındığını, bu kararlara herhangi bir itiraz ileri sürülmediğini,
Davacının F bloğa güçlendirme çalışması yapılmadığını iddia ettiğini, depreme dayanıklı olmayan ya da güçlendirme çalışmasına ihtiyaç duyulduğu halde bu çalışma yapılmayan bir binaya iskan ruhsatı verilmesinin mümkün olmadığını, davacının iddiaları gerçek dışı olup, iskan ruhsatı bulunan taşınmazda depremle ilgili her türlü tedbir ve güçlendirme çalışmasının yapıldığını,
Davacının dava dilekçesindeki fazla tahsil edildiği iddia edilen bedellere ilişkin hususların davalı ... ilgilendirdiğini,
Davacının, 3 yıldır evini kullanan kiracısı mecuru tahliye ettikten sonra mahkemeye müracaat ettiğini, gerek bilirkişi raporunda kusur olarak gösterilen, gerekse davacının olduğunu iddia ettiği tüm ayıpların da kullanımdan kaynaklandığını, davacının kiracısının kusurundan kaynaklanan hasarı müvekkili şirkete yüklemeye çalıştığını,
Davacının imalatın projesine aykırı, eksik ve kalitesiz malzemeyle yapılmasından kaynaklanan değer kaybı iddiasının da haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili hiçbir şekilde projesine aykırı ve eksik imalat yapmadığı gibi, kullandığı malzeme ve işçiliğin de emsallerine göre son derece kaliteli olduğunu,
Savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesince, "davaya konu taşınmazlara yapı kullanma izin belgelerinin verildiği, buna göre inşaatın tamamlandığı, dava konusu işe ait imalatın eksik ve kusurlu yapıldığına dair herhangi bir delil dosyaya sunulmadığı, davacıya ait bağımsız bölümün mevcut haliyle kabul edildiği, kabul aşamasında delil tespiti dosyasında belirlenen eksik, kusur ve arızanın varlığı hususunda herhangi bir delil sunulmamasına göre söz konusu zarar bedellerinin davalı kooperatiften talep edilemeyeceği, davacının, haksız ve fazladan yaptığını iddia ettiği ödemeyi ispatlayacak belge dosya kapsamında bulunmadığından iddialarını kanıtlayamadığı, ....diğer davalı ... yönünden ise, davacı ile karşılıklı imzalanan bir sözleşme bulunmamasına ve davalı kooperatif ile davalı şirket arasında imzalanan inşaat yapım sözleşmesine davacının taraf olmamasına göre iş bu davanın davalı ....A.Ş.'ye yöneltilemeyeceği" gerekçesiyle, davalı ... İnş. Tah. San. Tic A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı Kooperatif aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; blok inşaatları tamamlanıp kura çekimi yapılarak üyelerin daireleri belirlendikten sonra müvekkiline üyesi olduğu ... Kooperatifinin yaptığı ...Sitesinden değil, ... Kooperatifinin ...sitesinden F blokta 35 nolu dairenin isabet ettiğini, ancak ...Sitesinin bulunduğu yerdeki H Bloğun iş merkezi olarak inşa edilip park alanı gibi sosyal donatı alanlarıyla birlikte kullanıma başlanmış olmasına karşın, müvekkilinin dairesinin bulunduğu bitişik kooperatif arazisinde kalan H bloğun iş merkezi olarak inşa edilmediğini, boş bırakıldığını, projesinde iş merkezi olarak H blok mevcut olduğundan bu komşu kooperatif arazisinde kalan 2 bloktan daire sahibi olan kat maliklerine H blokta inşa edilecek iş yerleri için dükkan tapu bedeli olarak 2.000'er TL toplandığını, dükkan tapuları çıkartılmasına karşın H Blokta işyeri binasının inşa edilmediğini, bu nedenle asıl kooperatif arazisinde kalan diğer üyelerin sahip olduğu sosyal donatı alanları ve iş yeri binaları olan daireler ile komşu kooperatif alanında kalan 2 bloktaki dairelerin sahip olduğu sosyal donatı imkanları bakımından mevcut fark sebebiyle daireler arasında değer kaybı oluştuğunu ve dükkan tapuları için toplanan 2.000'er TL bedellerin de inşaat yapılmamasına karşın iade edilmediğini,
Davalı ...'ın taahhüt ettiği işi doğru ve eksiksiz yapma yükümlülüğü sebebiyle BK kapsamında teslim ettiği ayıplı mal sebebiyle oluşan zarardan, zarar kat maliki müvekkili nezdinde doğmuş olduğundan, ona karşı hukuken sorumlu olacağı ve davalı kooperatifin de kat maliklerine karşı yüklenici firmanın yaptığı işi teslim alırken layıkı ile yapılmış olduğunu denetleme ve varsa eksik işleri tamamlatma yükümlülüğü kapsamında yüklenici ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu,
Yine müvekkiline ait dairede üst kattan sızan su sebebiyle oluşan hasar mahkeme kanalıyla tespit ettirilmiş olduğundan bu yöndeki talebin somut olmadığından reddine dair kararın da delil kapsamı ile bağdaşmadığını,
Aynı kooperatif üyeleri arasında kurada çektikler katın ve hatta cephenin durumuna göre şerefiye payı ödedikleri bir durumda, bitişik kooperatif arazisinde kalan 2 bloktan bir daire isabet eden müvekkilinin davalı kooperatif arasına inşa edilen işyeri binaları ( market, kuaför v.s.) kameliye, çocuk parkı gibi sosyal donatı alanlarından kaynaklı oluşan değer kaybı farkının da açık olmasına ve hatta 2.000 TL dükkan tapu bedeli ödenmiş olduğu halde inşa edilmediği sabit H bloktaki dükkanlar ile ilgili alınan bedellerin ödenmemiş olmasının tüm dosya kapsamına göre açık olmasına karşın delil durumuna göre sabit olmadığı gerekçsiyle bu yöndeki davanın kooperatif yönünden esastan reddine dair kararın da hukuksuz ve haksız olduğunu,
Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, eksik ve hatalı imalat bedeli, değer kaybı ve haksız ödenen bedelin aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan üyesi olduğu davalı kooperatif ile diğer davalı yüklenici şirketten tahsili istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davacı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85 TL. istinaf karar harcından peşin alınan 54,40 TL'nin mahsubuyla kalan 215,45 TL.'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
12.07.2023 tarihinde, HMK'nın 361/(1). maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 13/07/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza