T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2020/666 - 2024/758
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO: 2020/666
KARAR NO: 2024/758
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 06.11.2019
ESAS-KARAR NUMARASI: 2018/956 E., 2019/946 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili, davacı kurumun hizmet personeli alımının, işçinin müvekkili idare olan iş yerinde çalıştığı yıllar arasında imzalanan teknik ve idare şartnameler, sözleşmeler ile davalılar tarafından üstlenildiğini, Samsun Çarşamba Havalimanı'nın temizlik hizmetinde davalıların işçisi olarak çalışan dava dışı işçi ...'ın 10.10.2018 tarihinde iş akdinin sonlandırıldığını, hesaplanan 31.591,89-TL kıdem tazminatının 05.11.2018 tarihinde yatırıldığını beyan ederek bu tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tem...Ltd. Şti. vekili, davanın asliye hukuk mahkemesinde ve Erzincan'da açılması gerektiğini, dava dışı işçinin kendi isteği ile istifa etmiş olması sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davacı kurum ile imzalanan hizmet alım sözleşmesinde kıdem tazminatından müvekkili şirketin sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığını, kıdem tazminatı ile ilgili müvekkiline ayrıca bir ödeme yapılmadığını, ihale bedeli içerisinde gösterilmeyen ve ödenmeyen, aynı zamanda yaklaşık maliyet cetvelinde gider olarak gösterilemeyen bu kalemin ihaleyi yapan kamu kuruluşu tarafından ödenmesi gerektiğini, davacının faiz talebinin yerinde olmadığını, dava tarihi itibari ile faiz hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince "...Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun ve denetime açık olduğu için hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen 12/09/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre, davacı tarafından yapılan ödemenin 2.473,06 TL'sinin davalı ... Hizm. San. ve Ticaret Limited Şirketi'nden , 5.779,67 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den, 4.959,91 TL'sinin davalı ... Sağ. ve Sosyal Hizm. Medikal Tem. San. ve Ticaret Limited Şirketi'nden, 6.613,26 TL'sinin davalı "... Tem. Güv. Sistemleri Taşıma İkram Hizm. Tur. Dış Tic. ve Paz. Limited Şirketi" ve "... Gut. Tem. Hiz. Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi Ortak Girişimi'nden" müteselsile, 2.479,94 TL'sinin davalı ...- ... Firması'ndan alınarak davacıya ödenmesi gerektiği, davalılar yerine 05/11/2018 tarihinde ödeme yaparak davalıların sebepsiz zenginleşmelerine neden olan davacının ödediği miktar için ödemenin yapıldığı 05/11/2018 tarihinden itibaren tarafların tacir olmaları nedeni ile değişen oranlı avans faizi talep etmesinin mümkün olduğu kabul edilip, davanın kısmen kabulüne..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:
7166 sayılı Kanun mevcut uyuşmazlığa uygunlansa dahi yüklenici davalı şirketlerle müvekkili idare arasında akdedilen sözleşmelerde rücuya ilişkin düzenlemeler olduğunu;
Kaldı ki hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, iptal kararının mevcut davaya uygulanması halinde rücu edilebilecek tutarların hesaplanarak, davalı şirketlerden 31.591,89-TL alacakları olduğu değerlendirmesinde bulunulması gerekirken verilen kararın yasaya aykırı olduğunu;
Mahkeme hükmüne dayanak bilirkişi raporunun Anayasa Mahkemesi kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce hazırlanıp dosyaya sunulduğunu, istinafa konu kararın ise 06.11.2019 tarihli olduğunu, bu nedenle iptal kararı doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alınması yahut eksiklik giderilmesi gerektiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.
"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir."
(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K.,
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları)
Diğer yandan, 22.02.2019 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7166 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen altıncı fıkrası: 12. maddesi ile 4857 sayılı Kanuna eklenen geçici 9.maddesi dava tarihinde yürürlükte değildir. Esasen söz konusu hükümler (eklenen 6. fıkra ve geçici 9. maddenin ilk cümlesi hükmü) Anayasa Mahkemesi'nin 19.09.2019 T., 2019/42 E., 2019/73 K. sayılı kararı ile Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edilmiş, iptal kararı 15.10.2019 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla eldeki davada uygulanmaması gerekirken mahkemece uygulanmak suretiyle bakiye kısım yönünden anılan şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu durumda ilk derece mahkemesince, bu ilkeler doğrultusunda hesaplamayı da içeren 12.09.2019 tarihli bilirkişi raporunun 11 ve 12. sayfasında yazılı miktarlar ve taraflar için davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu itibarla, davacı tarafça 05.11.2018 tarihinde yapılan 31.591,89-TL ödemenin tamamından, davalıların, işçinin kendilerinde çalıştığı dönemlere denk gelen kısmından dönemsel olarak sorumlu oldukları anlaşılmakla HMK m. 353/1,b,2 gereğince kararı düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/956 E., 2019/946 K. sayılı dava dosyasında verdiği 06.11.2019 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE.
Buna göre:
"Davanın kabulü ile:
2.473,06-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....Ltd. Şti'den;
2.479,94-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...-... Firması'ndan;
5.779,67-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş...Ltd. Şti.'den;
4.959,91-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....Ltd. Şti.'den;
6.613,26-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ....Ltd. Şti.-....Ltd. Şti iş ortaklığından;
1.233,08-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizleme...Ltd. Şti.'den;
1.239,96-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....Ltd. Şti.'den;
2.479,95-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Genç ....Ltd. Şti.'nden;
4.333,06-TL'nin 05.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine.
Karar ve ilam harcı:
Alınması gereken 2.158,04-TL harcın, 168,93-TL'sinin ....Ltd. Şti'den; 169,40-TL'sinin ...-... Firması'ndan; 394,81-TL'sinin ... İnş...Ltd. Şti.'den; 451,75-TL'sinin ....Ltd. Şti.-....Ltd. Şti. iş ortaklığından; 338,81-TL'sinin ....Ltd. Şti.'den; 84,23-TL'sinin ... Temizleme...Ltd. Şti.'den; 84,70-TL'sinin ....Ltd. Şti.'den; 169,40-TL'sinin ....Ltd. Şti.'nden; 296,00-TL'sinin ....Ltd. Şti.'den alınarak Hazine’ye gelir kaydına.
Yargılama giderleri ve gider avansı:
Davacının 539,52-TL peşin harç, 1.010,45-TL posta-davetiye gideri, 1.000,00-TL bilirkişi gideri olarak sarf ettiği toplam 2.549,97-TL yargılama giderinin, 199,62-TL'sinin ....Ltd. Şti'den; 200,17-TL'sinin ...-... Firması'ndan; 466,51-TL'sinin ... İnş...Ltd. Şti.'den; 533,80-TL'sinin ....Ltd. Şti.-....Ltd. Şti iş ortaklığından; 400,34-TL'sinin ....Ltd. Şti.'den; 99,53-TL'sinin ... Temizleme...Ltd. Şti.'den; 100,08-TL'sinin ....Ltd. Şti.'den; 200,17-TL'sinin ....Ltd. Şti.'nden; 349,75-TL'sinin ....Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine.
Gider/delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak ilgili tarafa iadesine.
Vekalet ücreti:
A.A.Ü.T. uyarınca hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin 1.401,24-TL'sinin davalı ....Ltd. Şti'den; 1.405,14-TL'sinin davalı ...-... Firması'ndan; 3.274,77-TL'sinin davalı ... İnş...Ltd. Şti.'den; 3.747,08-TL'sinin davalı ....Ltd. Şti.-....Ltd. Şti iş ortaklığından; 2.810,30-TL'sinin davalı ....Ltd. Şti.'den; 698,66-TL'sinin ... Temizleme...Ltd. Şti.'den; 702,56-TL'sinin davalı ....Ltd. Şti.'den; 1.405,14-TL'sinin davalı ....Ltd. Şti.'nden; 2.455,12-TL'sinin ....Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine."
II-Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde iadesine.
III-HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına.
15.05.2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,HMK m. 362/1,a gereğince miktar veya değeri üç yüz yetmiş sekiz bin iki yüz doksan (378.290,-) Türk Lirası'nı geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 16.05.2024
Başkan Üye Üye Katip