T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1863 - 2025/1327
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO: 2025/1863
KARAR NO: 2025/1327
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/10/2025
ESAS-KARAR NUMARASI: 2025/146E., 2025/770K.
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 30/12/2025
YAZIM TARİHİ: 30/12/2025
Davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352 maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle: Davacıya ait elektronik cihazların sigortalanması için açılan 2023/872943 ihale kayıt numaralı ihale sonucunda davacı ile davalı arasında "uruluşumuza ait Elektronik Cihazlardan 608.311.554,00.TL değerindeki bölümünün Elektronik Cihaz + Deprem + Terör + Sabotaj + GLKHH + KNH risklerine, 4.473.037.579,42.TL değerindeki bölümünün ise Elektronik Cihaz + Deprem risklerine karşı 01.01.2024 - 31.12.2024 tarihleri arasında kalan 366 gün süreyi kapsayacak şekilde teminat altına alınmaları işi" ne ait 79.500.000.-TL bedelli sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 36.2. maddesinde muafiyet uygulanmayacağının, 36.4. maddesinde hasar ödemelerinin hasar evrakının yüklenicinin eline geçmesinden itibaren 20 takvim günü içerisinde yapılacağının, 36.6. maddesinde Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer hallerin teminat kapsamında olacağının kararlaştırıldığını, Teknik Şartnamenin 9. maddesinde eskime tenzili uygulanmayacağının, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacının onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz ödeyeceği hükmünün bulunduğunu, sigorta poliçesine Teknik Şartname hükümlerinin aynen işlendiğini, Diyarbakır Havalimanında hizmet vekmekte olan ... marka ... model 68455 seri numaralı patlayıcı iz dedektörü cihazı arızasının 22/10/2024 tarihinde davalı şirkete bildirildiğini ve onarım akabinde fatuda bedeli olan KDV dahil 107.448,00 TL müvekkiline ödenmesi talep edildiği, 21801 numaralı hasar dosyasında onarım sonrasında fatura bedellerinin ödenmesinin talep edildiğini, davalının cihaza ait söz konusu ünitelerin teminat kapsamı dışında kaldığı iddia ederek alacağını ödemediğini, davalı şirketin teminat dışı olarak ifade ettiği arızaya dair fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik mikro hava basınç pompası hasarına ait 74.148,00 TL alacağın müvekkiline ödenmesi gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 74.148,00 TL'nin ihbar tarihi olan 22.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili özetle: Davalının sorumluluğunun kanun, poliçe, genel ve özel şartlar uyarınca tespit edildiğini, davalının Türk Ticaret Kanununun 1462. maddesindeki eksik sigorta hükmüne göre sorumluluğunun bulunmadığını, hasar dosyasında cihazın onarımının tamamlandığını, hasarlı olduğu iddia edilip onarılan parçalardan biri olan hasarlı kartların teminat dışı bulunduğunu, davalının yaptığı ödeme ile borcunun sona erdiğini, elektronik cihaz sigorta poliçesi kapsamında sigortalının teminat altına alınan elektronik cihazının kullanım kılavuzu ve talimatları uyarınca koruyucu cihaz ve alarm sistemi ile kullanma yükümlülüğünün bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince "dava dilekçesinde birden fazla hasar dosyasında ödenmeyen toplam 74.148,00 TL'nin davalıdan alınmasına karar verilmesinin talep edilmesi, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın kaynağının aynı sözleşme ve poliçe olması, Yargıtay'ın kayıp-kaçak elektrik bedeline ilişkin davalarda yerleşmiş içtihatlarına göre davanın değerinin kanun yoluna başvurma parasal sınırının altında kalsa bile ortaya çıkan uyuşmazlığın ve verilecek kararın davacı ile davalı arasındaki kuralların tamamı ile ilgili olması, davacı ile davalı arasındaki sözleşme ve poliçelerden doğan ve doğacak uyuşmazlıkları doğrudan etkilemesi dolayısı ile art etkisinin bulunması gerekçeleri ile dava konusunun değeri 1,00 TL bile olsa kanun yolunun açık olması (Memiş, Yusuf, Bütün Yönleriyle Kayı-Kaçak, Terazi Hukuk Dergisi, Sayı 101, 2025, s. 89,90,91), aksinin kabulünün ayırma kararından önceki durumu göre karara karşı istinaf kanun yoluna başvurma hakkı olan davacı ile davalının mahkememizin ayırma yönündeki takdirine bağlı olarak istinaf kanun yoluna başvurma hakkını olmaması anlamına gelmesi, Anayasa Mahkemesine göre Anayasa’nın 36. maddesi ile güvence altına alınan hak arama özgürlüğü kapsamında olan mahkemelerce verilen hükmün bir başka yargı mercii tarafından denetlenmesini talep etme hakkının ihlali anlamına gelmesi, Anayasa’nın 13. maddesi gereğince hükmün denetlenmesini talep etme hakkına yönelik sınırlamaların kanunla yapılmasının, Anayasa’da öngörülen sınırlama sebebine uygun olmasının ve ölçülü olmasının zorunlu olmaları nedenleri ile davanın konusunun miktarına bakılmaksızın karara kaşı istinaf kanun yolunun açık olduğu kabul edilmiş" davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, müvekkil şirketin zarardan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkil şirket ile davacı taraf arasındaki teknik şartname içeriğinde hem eksik sözleşme hem de ilgili genel şartların 2. maddesine ilişkin poliçe özel şartına dair aksine bir sözleşme maddesi görülmediğini, aynı konuya ilişkin emsal kararlar bulunduğunu, ilk derece mahkemesince eksik inceleme yapıldığını, sigortalı veya onun yerine kaim olan sorumlu kişi imkânlar ölçüsünde önlemler almadığını, müvekkili şirketin zarardan sorumluluğun bulunmadığını, aksi takdirde indirim yapılması gerektiğini, arabuluculuk ücretinin müvekkiline yükletilemeyeceğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi'nden kaynaklanan tazminat taleplidir.
Sigorta değeri sigorta edilen menfaatin değeri iken, poliçede gösterilen sigorta bedeli, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödemekle yükümlü olduğu azami miktarı ifade eder. İlke olarak sigorta bedeli sigorta değerine eşit olmalıdır. Zira sigortanın amacı sigortalının gerçek zararının giderilmesi olup, sigorta hiç bir zaman haksız kazanç vesilesi olmamalıdır. Bununla birlikte, kimi zaman eşitlik ilkesi bozulur. Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması halinde eksik sigorta, aksi halde aşkın sigorta söz konusu olur.
Sigorta değerinin bilerek ya da hataen düşük gösterilmesi, diğer bir deyimle eksik sigorta halinde eğer tam zayi gerçekleşmiş ise, sigortacı sigorta bedelini tam olarak öder. Eğer kısmi hasar sözkonusu ise, sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaate oranı nispetinde ödeme yapılır. Taraflar kısmi hasar durumunda sigorta bedelini aşmamak kaydıyla hasarın tam olarak giderilmesini kararlaştırabilirler.
Somut olayda istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede, taraflarca akdedilen Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait Sözleşmenin 8. maddesi gereğince sözleşmenin eki olan Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin (ECSTŞ) 9. maddesinde "...sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelinin eksiksiz öder." hükmüne yer verildiği, belirtilen hükmü de içerir biçimde ECSTŞ'nin davalı tarafından düzenlenen poliçeye aynen aktarıldığı, kısmi hasar halinde fatura bedelinin eksiksiz ödeneceği belirlenmekle eksik sigorta hükümlerinin uygulanmayacağının kararlaştırılmış olduğu, yine sigortalının almadığı öne sürülen önlemlere ilişkin risklerin sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış riskler olduğu ve davalı mahkemenin yetkisini istinaf nedeni yapmış ise de, Yılı Elektronik Cihaz Sigortası HİZMETİ ALIMINA AİT SÖZLEŞME başlıklı sözleşmenin yetki şartına ilişkin 37.1. maddesinde Ankara mahkemelerinin yetkili kılındığı, yetki şartının HMK 17 madde uyarınca geçerli olduğu anlaşılmıştır.
Sigorta değeri sigorta edilen menfaatin değeri iken, poliçede gösterilen sigorta bedeli, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödemekle yükümlü olduğu azami miktarı ifade eder. İlke olarak sigorta bedeli sigorta değerine eşit olmalıdır. Zira sigortanın amacı sigortalının gerçek zararının giderilmesi olup, sigorta hiç bir zaman haksız kazanç vesilesi olmamalıdır. Bununla birlikte, kimi zaman eşitlik ilkesi bozulur. Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması halinde eksik sigorta, aksi halde aşkın sigorta söz konusu olur.
Sigorta değerinin bilerek ya da hataen düşük gösterilmesi, diğer bir deyimle eksik sigorta halinde eğer tam zayi gerçekleşmiş ise, sigortacı sigorta bedelini tam olarak öder. Eğer kısmi hasar sözkonusu ise, sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaate oranı nispetinde ödeme yapılır. Taraflar kısmi hasar durumunda sigorta bedelini aşmamak kaydıyla hasarın tam olarak giderilmesini kararlaştırabilirler.
Somut olayda istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede, taraflarca akdedilen Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait Sözleşmenin 8. maddesi gereğince sözleşmenin eki olan Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin (ECSTŞ) 9. maddesinde "...sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelinin eksiksiz öder." hükmüne yer verildiği, belirtilen hükmü de içerir biçimde ECSTŞ'nin davalı tarafından düzenlenen poliçeye aynen aktarıldığı, kısmi hasar halinde fatura bedelinin eksiksiz ödeneceği belirlenmekle eksik sigorta hükümlerinin uygulanmayacağının kararlaştırılmış olduğu, yine sigortalının almadığı öne sürülen önlemlere ilişkin risklerin sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış riskler olduğu ve davalı mahkemenin yetkisini istinaf nedeni yapmış ise de, cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-) Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf harcı peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına,
3-) Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine,
4-) HMK 359/4 maddesi gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile 302/5 maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,HMK 362/1.a maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 30.12.2025
Başkan
Üye
Üye
Katip