T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1861 - 2025/1307
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO: 2025/1861
KARAR NO: 2025/1307
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 17/10/2025
ESAS-KARAR NUMARASI: 2025/95E., 2025/762K.
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 30/12/2025
YAZIM TARİHİ: 30/12/2025
Davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle: Davacıya ait elektronik cihazların sigortalanması için açılan 2023/872943 ihale kayıt numaralı ihale sonucunda davacı ile davalı arasında davacının elektronik cihazlarının sigortalanması için sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 36.2. maddesinde muafiyet uygulanmayacağının, 36.4. maddesinde hasar ödemelerinin hasar evrakının yüklenicinin eline geçmesinden itibaren 20 takvim günü içerisinde yapılacağının, 36.6. maddesinde Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer hallerin teminat kapsamında olacağının kararlaştırıldığını, Teknik Şartnamenin 9. maddesinde eskime tenzili uygulanmayacağının, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacının onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz ödeyeceği hükmünün bulunduğunu, sigorta poliçesine Teknik Şartname hükümlerinin aynen işlendiğini, çeşitli havalimanlarındaki cihazların arızalandığını, arızanın davalıya bildirildiğini ve aralarında 18930 numaralı hasar dosyasının da bulunduğu 16 adet hasar dosyasında onarım sonrasında fatura bedellerinin ödenmesinin talep edildiğini, davalının eksik sigorta bulunduğu gerekçesi ile 91.155,81 TL'lik kısmı ödemediğini, Teknik Şartnamenin 9. maddesi gereğince davalının eksik sigorta iddiasında bulunamayacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 91.155,81 TL'nin kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili açıklama dilekçesi ile davada 18930 hasar numaralı dosyada eksik sigorta gerekçesi ile ödenmeyen 1.299,29 TL'nin davalıdan alınmasını talep ettiğini, Van Ferit Melen Havalimanında hizmet vermekte olan Çevre Güvenlik Kamera Sistemine ait fan ve kronexin arızalandığını, arızanın davalıya bildirildiğini ve onarım sonrasında fatura bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, davalının eksik sigorta bulunduğu gerekçesi ile 07/03/2024 tarihinde 4.429,51 TL' kısmi ödeme yaptığını, kalan kısmı ödemediğini, Teknik Şartnamenin 9. maddesi gereğince davalının eksik sigorta iddiasında bulunamayacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.299,29 TL'nin kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ettiğini bildirmiştir.
Davalı vekili özetle: Davalının sorumluluğunun kanun, poliçe, genel ve özel şartlar uyarınca tespit edildiğini, davalının Türk Ticaret Kanununun 1462. maddesindeki eksik sigorta hükmüne göre sorumluluğunun bulunmadığını, hasar dosyasında cihazın onarımının tamamlandığını, hasarlı olduğu iddia edilip onarılan parçalardan biri olan hasarlı kartların teminat dışı bulunduğunu, davalının yaptığı ödeme ile borcunun sona erdiğini, elektronik cihaz sigorta poliçesi kapsamında sigortalının teminat altına alınan elektronik cihazının kullanım kılavuzu ve talimatları uyarınca koruyucu cihaz ve alarm sistemi ile kullanma yükümlülüğünün bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince "...Sigorta yoluyla haksız zenginleşme yasağı ilkesi gereği sigortacı, sigortalının uğradığı gerçek zararı (sigorta bedeli ile sınırlı olmak kaydıyla) ödemekle yükümlüdür. Ancak sigortalanacak malın değerinin tarafların anlaşmasıyla belirlenmesi üzerine sigorta yapılan halde, artık mutabık kalınan sigorta değeri sigorta bedeline eşit kabul edilecek ve mutabık kalınan değerler üzerinden tazminatın ödenmesi gerekecektir.
Davacı ile davalı arasında imzalanan 21/12/2023 tarihli 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmet Alımına Ait Sözleşme başlıklı sözleşmenin 36.6. maddesindeki "Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen diğer haller teminat kapsamında olacaktır" hükmü, Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin 9. maddesindeki "Eskime tenzili uygulanmayacak olup, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarıma müteakip fatura bedelini eksiksiz öder." hükmü ve bu hükmün Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesinde aynen yer alması bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında sigorta poliçesinin takseli (mutabakatlı değer) poliçesi olması, davalının yukarıda belirtilen davacı ile davalı arasında karşılaştırılan kurallara göre onarım sonrasında onarım fatura bedelini tamamen ödemekle yükümlü olması, eksik sigorta hükümlerinin uygulama yerinin bulunmaması, toplanan delillere uygun olan bilirkişi kurulu raporuna göre Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin 9. maddesindeki davalının sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarıma müteakip fatura bedelini eksiksiz ödemesi borcunun doğması, davalının poliçe kapsamında olan dava konusu hasar dosyasında ödemediği onarım bedelinden sorumlu olması, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02/05/2019 tarih ve 2017/4699 Esas 2019/3358 Karar nolu kararında belirtildiği üzere Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamalarına göre takseli sigorta için tarafların bunu istemiş olmalarının gerekmesi, menfaat değerinin tespiti için mutlaka bilirkişilere başvurma zaruretinin bulunmaması, menfaat değeri üzerinde bilgi mevcut olması ve tarafların bu değer üzerinde mutabık kalmaları halinde bilirkişiye başvurulmasına gerek olmaması, davalının davacı tarafından ihale evrakına bağlanan değerin objektif esaslara dayalı olarak tespit edilmediğini ve pek fahiş olduğunu ileri sürüp ispatlayamaması koşullarının oluşması nedenleri ile davanın kabulüne..." karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, poliçe kapsamında müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, eksik sigorta tanımlandığını, eksik sigortada sigorta bedelinin sigorta menfaat değerinin altında kaldığını, sigorta edilen menfaatin kısmen zayi olması halinde sigortacının sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaat değerine olan oranını hesaplamak suretiyle bu oranda indirim yaparak ödemede bulunacağını, taraflar arasındaki teknik şartname içeriğinde hem eksik sözleşme hem de ilgili genel şartların 2. maddesine ilişkin poliçe özel şartına dair aksine bir sözleşme maddesi görülmediğini, arabuluculuk ücretinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, elektronik cihaz sigorta poliçesinden kaynaklanan alacak taleplidir.
Ön sorun: Mahkemece verilen kararın miktar itibariyle kesin olup olmadığı, istinafı kabil olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Kanun koyucu dava değeri itibariyle belirli bir miktarın altında kalan malvarlığına ilişkin uyuşmazlıklarda istinaf kanun yoluna başvurulmasına imkan vermemiştir. Kesinlik sınırına ilişkin hüküm kamu düzenindendir. Kesinlik sınırı davalı yönünden hüküm altına alınan, davacı yönünden reddine karar verilen miktara göre belirlenir.
Miktar ve değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesin (HMK 341/2) olup 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 41. maddesi ile belirtilen rakamın her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiş ve 04.06.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik HMK'nin Ek madde 1/2 gereğince, HMK 341. maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının uygulanmasında, davanın açıldığı tarihteki miktarın esas alınacağı öngörülmüştür. İstinaf incelemesine konu eldeki karar 7550 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 04.06.2025 tarihinden sonra verilmiş olduğundan kesinlik sınırının tespitinde davanın açıldığı 2024 yılında geçerli olan 28.250 TL esas alınmalıdır.
Somut olayda dava dilekçesinde taraflarca akdedilen 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait Sözleşme ve bu sözleşme gereğince düzenlenen poliçe kapsamında kalan, farklı hava limanlarındaki cihazlara ilişkin birden çok hasar dosyası nedeniyle toplam 91.155,81 TL talep edilmiş, mahkemece gerekçe belirtilmeksizin alacak taleplerinin her bir hasar dosyası yönünden tefriki ile ayrı esaslara kaydına karar verilmiş, 18930 sayılı hasar dosyasına ilişkin eksik ödendiği öne sürülen 1.299,29 TL'nin tahsiline ilişkin talep bu esasta incelenmiş, gerekçeli kararda tefrik nedeni cihazların sayıca çokluğu nedeniyle yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesi olarak açıklanmış ve yargılama sonucunda verilen davanın kabulüne dair karar, hüküm altına alınan miktar itibariyle HMK 341 madde gereğince kesinlik sınırının altında ise de, davacının akdedilen sözleşme ve bu sözleşme gereğince düzenlenen poliçe kapsamında yer alan cihazlarda oluşan hasarlara ilişkin olarak, diğer bir deyimle aynı hukuki ilişkiye dayanarak, bir davada talepte bulunmuş olması, uyuşmazlığın temelini teşkil eden eksik sigorta hususunda poliçede yazılı sigorta değerinin esas alınacak olması nedenleriyle, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun davaların yığılmasında kesinlik sınırına ilişkin 20.12.2023 tarih, 775/1294 sayılı vb içtihatları da gözetilerek, miktar itibariyle kesinlik sınırının dava dilekçesinde talep edilen toplam alacak miktarına göre belirlenmesi gerektiği, hüküm altına alınan ve reddine karar verilen miktarlar itibariyle istinaf kanun yolunun açık olduğu kabul edilerek, istinaf başvurusunun esası incelenmiştir.
Somut olayda arızalanan cihazın sigorta poliçesi ve hasarın sigorta teminatı kapsamında bulunduğu ile hasarın miktarı çekişmesizdir. Davalı tarafça kısmi ödeme yapılmış olup uyuşmazlık eksik sigorta bulunup bulunmadığı ve eksik sigorta hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı hususlarındadır.
Sigorta değeri sigorta edilen menfaatin değeri iken, poliçede gösterilen sigorta bedeli, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödemekle yükümlü olduğu azami miktarı ifade eder. İlke olarak sigorta bedeli sigorta değerine eşit olmalıdır. Zira sigortanın amacı sigortalının gerçek zararının giderilmesi olup, sigorta hiç bir zaman haksız kazanç vesilesi olmamalıdır. Bununla birlikte, kimi zaman eşitlik ilkesi bozulur. Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması halinde eksik sigorta, aksi halde aşkın sigorta söz konusu olur.
Sigorta değerinin bilerek ya da hataen düşük gösterilmesi, diğer bir deyimle eksik sigorta halinde eğer tam zayi gerçekleşmiş ise sigortacı sigorta bedelini tam olarak öder. Eğer kısmi hasar sözkonusu ise, sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaate oranı nispetinde ödeme yapılır. Taraflar kısmi hasar durumunda sigorta bedelini aşmamak kaydıyla hasarın tam olarak giderilmesini kararlaştırabilirler.
Somut olayda istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede, taraflarca akdedilen 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait Sözleşmenin 8. maddesi gereğince sözleşmenin eki olan Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin (ECSTŞ) 9. maddesinde "...sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelinin eksiksiz öder." hükmüne yer verildiği, belirtilen hükmü de içerir biçimde ECSTŞ'nin davalı tarafından düzenlenen poliçeye aynen aktarıldığı, kısmi hasar halinde fatura bedelinin eksiksiz ödeneceği belirlenmekle eksik sigorta hükümlerinin uygulanmayacağının kararlaştırılmış olduğu, yine sigortalının almadığı öne sürülen önlemlere ilişkin risklerin sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış riskler olduğu ve davalı mahkemenin yetkisini istinaf nedeni yapmış ise de, cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmış göre; davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK 353/1.b.1 madde gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 madde gereğince esastan reddine,
2-) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin olarak alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına.
3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine,
4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 362/1.a gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere OYBİRLİĞİYLE karar verildi. 30/12/2025
Başkan Üye Üye Katip