T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
E S A S H A K K I N D A K A R A R)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ......
KATİP: ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/03/2024
ESAS-KARAR NUMARASI :....
Asıl davada davacı vekili ile birleşen davada davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Asıl davada davacı vekili; davalı kooperatifin ortağı olan müvekkilinin aynı zamanda kooperatifin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığı ... ve ... A.Ş.'nin hissedarı olduğunu,
Davalı kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurulunda gündemin 6. maddesinde; 2019-2020 yıllarına ait bilanço ve gelir gider tablolarının ayrı ayrı okunduğunu ve oylandığını, kooperatifin emlak vergisi borcu yönünden yönetim kurulunun faaliyet raporu, denetleme kurulu raporları, bilanço gelir ve gider cetvellerinin gerçeği yansıtmadığını,
Gündemin 7 numaralı maddesinde; yönetim ve denetim kurulu raporlarının okunduğunu ve yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibralarına karar verildiğini, yönetim kurulu üyelerinin kooperatife ait bağımsız bölümleri piyasa değerinin çok altında kira bedelleri ile muvazaalı sözleşmelerle toplu olarak kiraya verdiklerini, denetim kurulu üyelerinin ise bu hususta denetleme görevlerini yerine getirmediklerini, haklarında görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle Ankara 30. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/1202 E. sayılı dosyasıyla açılan kamu davasının derdest olduğunu, yönetim kurulu üyelerinin kooperatif ve yüklenici ... ... A.Ş. arasındaki hukuki ihtilaflar hakkında genel kurulu bilgilendirmedikleri gibi mahkemelerce açılan fesih davalarının reddine karar verilmiş olmasına rağmen ısrarla yüklenici ... ... A.Ş. ile imzalanan inşaat sözleşmesinin feshini gündeme getirdiklerini, davaların faaliyet raporunda ve denetim raporunda da yer almadığını, yönetim kurulu üyelerinin ibrasının hukuka ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle haklarında kamu davası açılan yönetim kurulu üyelerinin genel kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel kurul gündemine madde eklenmesi gerekirken bu emredici hükmün yerine getirilmediğini, 2019 yılı yönetim kurulu çalışma raporunun 2. sayfasında, "belediyeye olan emlak vergisi ödemelerinin sözleşme gereği yüklenici firma tarafından yapılacağı"nın belirtildiğini, burada kastedilen yüklenici ... firması ile imzalanan sözleşmenin mutlak butlanla batıl olduğunu, emlak vergisi borcunun bu firma tarafından ödeneceği bilgisinin de hukuka ve mahkeme kararlarına aykırı olduğunu, kooperatifçe açılan fesih davasının reddedilmesine rağmen yönetim kurulu çalışma raporlarında yüklenici ... ... A.Ş. ile olan sözleşmenin feshedildiği bilgisinin verildiğini, kooperatife ait bağımsız bölümlerin birinde yönetim kurulu üyesi ....ikamet ettiğini, dolayısıyla denetim kurulu raporlarındaki "Yönetim Kurulu üyeleri ile kooperatif çalışanlarının kooperatifle, yaptığı işin konusuna giren bir ticari muamele yapmadığı" yönündeki bilginin de doğru olmadığını,
Gündemin 8. maddesinde; ileride doğabilecek vergi ve altyapı harcamalarında kullanılmak üzere teminat olarak tutulmasına karar verilen taşınmazın teminat kapsamından çıkarılmasına karar verildiğini, bu karar ile ödemelerin yükünün ortaklara yüklendiğini,
Gündemin 10. maddesinde, yüklenici ... ... A.Ş. ile imzalanan sözleşme ve ek sözleşmelerin feshi ve dava açmak üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiğini, sözleşmenin feshi konusunun mahkeme kararlarına rağmen 2012 yılından beri gerçekleştirilen neredeyse tüm genel kurullarda gündeme getirildiğini, yönetim kurulu üyelerince 09.03.2012 tarihinde sözleşmenin feshedildiğine dair yükleniciye ihtarname gönderildiğini, daha sonra kooperatifçe yüklenici ile imzalanan arsa payı karşılığı inşaat yapım ve satış vaadi sözleşmesinin ve eki protokollerin feshi, yüklenicinin taşınmaza müdahalesinin men'i ve kalan inşaat işinin kooperatif tarafından yapılmasına izin verilmesi için Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/100 E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu davanın yüklenici tarafından Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/189 E. sayılı dosyası ile açılan sözleşmenin uyarlanması, fesih ihtarının hüküm ve sonuç doğurmadığının ve süre uzatım hakkı olduğunun tespiti istemli dava ile birleştirilerek görüldüğünü, yargılama sonunda kooperatif tarafından açılan birleşen davanın reddine karar verildiğini, temyiz incelemesinde kararın yalnızca asıl davadaki uyarlama istemi yönünden bozulduğunu, daha sonra kooperatifin karar düzeltme isteminden feragat ettiğini, bu maddenin görüşülmesi sırasında yönetim kurulu üyelerince gerçeğe aykırı olarak .....tarafından yazılan bir yazıda sahtecilik yapıldığı ve fesih davasının bu nedenle kaybedildiği bilgisinin verildiğini, oysa resmi evrakta sahtecilik iddiası ile yapılan mükerrer şikâyetler hakkında genel kurul tarihinden önce kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini,
Daha önceki genel kurullarda kooperatif yönetim kurulu üyelerine yüklenici ... ... A.Ş. ile yapılan sözleşmelerin feshi ve inşaat sözleşmesi imzalama konusunda yetki verilmesine dair alınan kararların muhtelif mahkemelerce iptaline karar verildiğini, kooperatifçe Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/110 E. sayılı dosyasıyla yüklenici ... ... A.Ş. aleyhine sözleşmenin TBK md. 484'e göre feshi istemiyle açılan davanın reddine karar verildiğini, gündemin 10. maddesinin mahkeme kararlarını etkisiz kılmak amacıyla alındığını, hukuka, iyi niyet ve dürüstlük ilkesine aykırı olduğunu,
Gündemin 11. maddesinde 2021 yılı tahmini bütçesinin kabul edildiğini, bilanço ve gelir gider tablolarının gerçeği yansıtmaması nedeniyle tahmini bütçenin de dayanaktan yoksun olduğunu,
İleri sürerek, davalı Kooperatif'in 12.12.2021 tarihli genel kurulu gündeminin 6, 7, 8, 10 ve 11. maddelerinde alınan kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili; dava konusu genel kurulun 6. maddesinde; 2019 ve 2020 yıllarına ait bilanço ve gelir gider tablolarının oylandığını, tutanağın aksine bilanço ile yönetim ve denetim kurulu raporlarının okunmadığını, denetleme kurulu raporu okunmadan alınan ibra kararlarının geçersiz olduğunu, kooperatifin en önemli gelir kaynağı olan kira geliri ve kira geliri gecikme zamları ile giderler ile ilgili rakamların birbirini tutmadığını, kooperatifin vergi borcu, SGK ve Vergi Dairesine ödenen gecikme zamları belirtilmiş iken ibra konusunda olumlu kanaat bildirildiğini, davalar için verilen avans tutarının bilirkişi aracılığı ile incelenmesi gerektiğini,
Gündemin 7. maddesinde; yönetim ve denetim kurulu raporları ile yönetim ve denetim kurulunun ibrasının görüşüldüğünü, yönetim kurulunca aidat borcunu ödemeyen ortaklar aleyhine icra takibi yapılmadığını veya ihraç prosedürünün işletilmediğini,
Kooperatifin kasasında para bulunduğu halde vergi ve SGK primleri zamanında ödenmeyerek ceza ödenmesine sebebiyet verildiğini,
Yönetim kurulunun kooperatifin en önemli gelir kalemi olan taşınmazları piyasa rayiç bedelinin çok altında kiraya vermek suretiyle kooperatifi zarara uğrattığını, gerek genel kurul kararında gerekse de kira ve alt kira sözleşmelerinde kira bedelinin muğlak olduğunu, ne kadar kira geliri elde edildiğinin bilinemediğini,
Ayrıca yönetim kurulu üyesi ......1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 59/VI maddesi hükmüne aykırı olarak kooperatife ait bir daireyi alt kiracıdan kiraladığını ancak kira bedelinin meçhul olduğunu, bu durumun Kooperatifler Yasasına muhalefet, görevi kötüye kullanma suçlarını oluşturduğunu,
Denetim kurulunun yönetim kurulunun yasa ve ana sözleşmeye ve hukuka aykırı işlemlerine sessiz kalarak ortaya çıkmasını engellediğini ve denetim görevini yerine getirmeyerek yönetimin fiiline iştirak ettiğini,
Gündemin 8. maddesinde; vergi ve alt ... giderlerinin ödenmesini teminat altına almak için tutulan taşınmazın teminat kapsamından çıkarılmasına karar verildiğini, kooperatifin inşaatlarının bitmemesi nedeniyle ileride doğacak vergi ve altyapı harcamalarının müvekkili ve diğer üyelerce ödenmek zorunda kalınacağını,
Gündemin 10. maddesinde; yüklenici ... ... A.Ş. ile akdedilen sözleşme ve ek sözleşmelerin feshi ve dava açılması için yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiğini, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.03.2016 tarih ve 2012/189 E. 2016/187 K. sayılı kararıyla yüklenicinin açtığı davada uyarlama talebinin kabulüne kooperatifin açtığı davanın ise reddine karar verildiğini, kararın taraflarca temyizi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 16.11.2017 tarih ve 2017/522 E. 2017/3267 K. sayılı kararıyla; kooperatifin temyiz itirazlarının reddine, yüklenicinin uyarlama istemi yönünden uyarlama şekli bakımından kararın bozulduğunu, davalı kooperatif tarafından açılan sözleşmenin feshi davası reddedilerek karar Yargıtay aşamasından geçerek kesinleştiğine göre yeniden sözleşmenin feshi davası açılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin yasa, anasözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu,
Gündemin 11. maddesinde; yönetim ve denetim kurulu üyelerinin huzur hakları ile 2021 yılı tahmini bütçesinin kabul edildiğini, huzur hakkı verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu,
İleri sürerek, davalı kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurul gündeminin 6, 7, 8, 10 ve 11. maddelerinde alınan kararların yasa, anasözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olması ve bir kısmının batıl olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı vekili; dava konusu genel kurulda alınan yüklenici ... ... A.Ş. ile akdedilen sözleşme ve ek sözleşmelerin feshi ve dava açılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine dair kararın kooperatif ortaklarının lehine olduğunu,
Yüklenici ... ... A.Ş. ile müvekkili arsa sahibi kooperatif arasında imzalanan sözleşme gereği 559 konut için ... ruhsatı alındığını ve müvekkiline 87 adedi çok katlı konut, 87 adedi ise villa olmak üzere toplam 174 konut verileceğinin kararlaştırıldığını, daha sonra idare mahkemelerince 559 adet yerine 484 konut yapılabileceği gerekçesiyle kentsel tasarım projesi ve kentsel tasarım revizyon planının iptaline karar verildiğini, yüklenici tarafından konut sayısının düşmesi bahane edilerek üzerine düşen edimlerin yerine getirilmemesine başladığını,
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesine 2012/189 E. sayılı dosyada açılan davada 2016/187 K. sayılı kararla, müvekkili arsa sahibince açılmış olan davanın reddine, yüklenici şirket tarafından açılan davada ise uyarlama talebinin kabulüne karar verildiğini, kararın temyizi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin yüklenici şirket ilgilileri tarafından sunulan ve yanıltıcı nitelikte olan belgeyi esas alarak 2017/522 E.-3267 K. sayılı kararı ile müvekkili kooperatifin temyiz itirazlarının reddine, yüklenici şirket vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile düşen konut sayısına göre sözleşmedeki paylaşımın bilirkişi kuruluna hesaplattırılmasına karar verildiğini, davanın halen derdest olduğunu,
Yüklenicinin öncelikle kendisine ait inşaatları bitirip biten konutları ve ticaret alanlarını sattığını ve kiraya verdiğini, müvekkili kooperatife düşen dairelerin tamamının teslim edilmediğini, dava konusu genel kurulda sözleşmenin feshi için alınan bu yetkinin kooperatif ortaklarının haklarını korumaya yönelik olduğunu,
Kooperatif ile ... Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmenin ... ... A.Ş. ile yapılan sözleşmeden çok daha müvekkili kooperatif lehine olduğunu, ... ... A.Ş. ile imzalanan sözleşmenin feshi halinde müvekkili lehine olan bu sözleşmenin uygulanabilir hale geleceğini,
Yüklenici şirketin müvekkili kooperatifi zarara sokmak amacıyla çok sayıda dava açtığını, yönetim ve denetim kurulu üyeleri hakkında asılsız şikayetlerde bulunduğunu, bu davaların yargılama giderleri ve hüküm altına alınan/alınacak meblağların kooperatif ortaklarını zarara uğratacağını, davacı ve yüklenici şirketin diğer ortağı ... tarafından açılan genel kurul kararlarının iptali davaları nedeniyle kooperatifin genel işleyişinin, yönetim ve denetim kurulunun faaliyette bulunmasının engellenmeye çalışıldığını,
Yüklenici şirketin yapmış olduğu kaçak inşaatlar nedeniyle ileriki aşamada iskân ruhsatı alamama durumunun söz konusu olabileceğini,
Gündemin 6. maddesinde bilanço ve gelir-gider tablolarının görüşüldüğünü, bilirkişi aracılığı ile kooperatif kayıtları incelendiğinde bir usulsüzlük bulunmadığı, bilanço ve tabloların gerçeği yansıttığının görüleceğini, her genel kurulda olduğu gibi bilanço ve gelir-gider tablolarının üyelerin denetimine açıldığını, yönetim kurulunca gündem sırasında gerekli bilgilerin verildiğini, kooperatif üyelerinden aidat alınmadığını, masrafların kooperatife ait taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerden karşılandığını,
Kooperatife ait olup henüz üzerinde inşaat yapılmayan arsalara ilişkin vergi yükümlülüğünün, yeni yüklenici ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin yükümlülüğüne bırakıldığını, sözleşme ile üçüncü kişiye yüklenen yükümlülüğün bilanço ve gelir-gider tablolarında gösterilmesi zorunluluğu bulunmadığını,
Gündemin 7. maddesinde yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasının görüşüldüğünü, emlak vergisi ile ilgili yukarıda açıklama yaptıklarını, kiralamaya ilişkin genel kurul kararının iptali talebiyle açılan davanın reddine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, ayrıca yapılan şikayet üzerine .... görevlendirilen müfettiş tarafından herhangi bir usulsüzlük ve suç unsuruna rastlanmadığına dair rapor düzenlendiğini, müvekkili kooperatifin yüklenici ile görülmekte olan onlarca davası bulunduğunu, bu nedenle davalar için verilen iş avanslarının fazla olmadığını,
Gündemin 8. maddesinde teminat olarak tutulan taşınmazın teminat kapsamından çıkarılmasının görüşüldüğünü, müvekkili kooperatif ile yeni yüklenici arasında yapılan sözleşmede vergi ve alt ... harcamalarının yeni yüklenicinin yükümlülüğüne bırakıldığını, bu nedenle teminat olarak tutulan ve zaten kooperatifin mülkiyetinde kalmayacak olan taşınmazın teminat kapsamından çıkartılmasına karar verildiğini,
Gündemin 11. maddesinin yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenecek huzur hakkına ilişkin olduğunu, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayrıca eski yüklenici ile kooperatif arasındaki davalar için emek ve mesai harcadıklarını,
Savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesince; "Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında benzer konuda görülen davada Ankara BAM 23. H.D'nin 2023/1582-1975 sayılı ilamında da belirtildiği üzere, davalı kooperatifin ceza ve gecikme zammı dahil toplam 7.223.350,30 TL emlak vergisi borcunun bilanço ve gelir - gider cetvellerinde gösterilmediği, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin görevlerini gereği gibi yerine getirmedikleri anlaşıldığından, dava konusu 6. ve 7. maddelerinde alınan kararların iptali ile kooperatif inşaatları bitmediği, ortakların birçoğunun konutlarına kavuşamadığı, inşaat devam edilerek bitirilmesi halinde vergi ve altyapı harcamalarının bulunabileceği gözönüne alınarak dava konusu 8. maddesinde alınan kararın iptaline karar vermek gerekmiş, sözleşmenin feshi kararı alınmasında yasaya, ana sözleşmeye, iyiniyet kurallarına aykırılıktan bahsedilemeyeceği, sözleşmenin feshi kararı alınması sonrasında haklılık durumunun ileride açılabilecek davada değerlendirilebileceği, huzur hakkı ücretlerinin fahiş olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmakla, dava konusu 10. ve 11. maddelerinin iptali yönünden açılan davaların reddine karar vermek gerekmiştir" denilerek, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, davalı kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurul gündeminin 6, 7 ve 8. maddelerinde alınan kararların iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Asıl davada davacı vekili istinaf dilekçesinde; dosyada alınan bilirkişi raporlarında 10. madde bakımından görüş birliği olmasına rağmen karar gerekçesinde bilirkişi raporlarına neden itibar edildiği açıklanmaksızın, hukuken kabul edilebilir ve makul bir gerekçeye yer verilmeksizin bu madde ile ilgili iptal taleplerinin reddine karar verildiğini, bilirkişi raporunun aksine karar veren hakimin mutlaka bunun gerekçesini de göstermek zorunda olduğunu, İlk derece Mahkemesinin bu maddeye ilişkin gerekçesindeki ifadeler Kooperatif ile dava dışı yüklenici arasında görülecek sözleşmenin feshi davasının haklılık durumuna ilişkin olup eldeki dava konusu ile ilgisiz olduğunu,
Kooperatif ile dava dışı yüklenici arasında Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/189 Esasına (bozmadan sonra: 2018/519 E.) kayden görülen asıl davada, inşaat sözleşmesinin feshinin hükümsüzlüğüne, birleşen davada ise Kooperatifin fesih isteminin ve kalan inşaatın Kooperatif tarafından yapılmasına izin verilmesi yönündeki isteklerinin reddine karar verildiğini,
Dava konusu 12.12.2021 tarihli genel kurul gündeminde, sözleşmenin feshi için yönetim kurulu üyelerine yetki verilmesi gündeme alınmış ise de genel kurul tarihinden yalnızca 6 gün önce Kooperatif tarafından dava dışı yükleniciye keşide edilen ihtarname ile sözleşmenin bir kez daha TBK md.484’e göre feshedildiğinin bildirildiğini,
04.03.2018 tarihli genel kurulda, kooperatif yönetim kurulu üyelerine verilen sözleşmeyi fesih yetkisinin iptaline karar verildiğini (Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi) ve bu kararın kesinleştiğini,
2012 yılından itibaren gerçekleştirilen genel kurulların neredeyse tamamında yönetim kurulu üyeleri tarafından genel kurula yüklenici ile olan sözleşmenin fesih edildiği yönünde gerçeğe ve hukuka aykırı bilgi verilmek suretiyle, başka yükleniciler ile inşaat sözleşmesinin imzalanması ve/veya yüklenici ile olan sözleşmenin feshi için dava açmak üzere yönetim kurulu üyelerine yetki verilmesinin sağlandığını, değişik mahkemeler tarafından bu genel kurul kararlarının iptallerine karar verildiğini,
Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin, mahkeme kararlarını adeta yok saymak, mahkeme kararlarını dolanmak ve etkisiz kılmak amacıyla hukuka, ana sözleşmeye ve iyi niyet kaidelerine aykırı olarak aynı kararların tekrar tekrar alınmasını sağladıklarını,
Yıllardır süren fesih davalarının nasıl sonuçlanacağı/kesinleşeceği, bu davalar nedeniyle Kooperatifin ne gibi ve ne boyutta zararlara uğradığı henüz belirsiz olmakla birlikte bu davaların aleyhine sonuçlanması halinde Kooperatifin çok yüksek tutarda tazminat, cezai şart vs. yönünden zarara uğrayacağının öngörülebileceğini,
Mahkemece, bilanço ve gelir gider tablolarının gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle, davaya konu genel kurulun 6. maddesinde alınan bilanço ve gelir gider tablolarının oylanmasına ilişkin karar ile 7. maddesinde alınan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin kararın iptallerine karar verildiğini, bu nedenle 2021 yılı tahmini bütçesinin de dayanaktan yoksun olduğunu, gerçek olmayan veriler üzerinden tahmini bütçe oluşturulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Belirterek, İlk derece Mahkemesinin 12.12.2021 tarihli genel kurul toplantısının 10. ve 11. maddelerinde alınan kararların iptali taleplerinin reddine dair kararının kaldırılmasına ve bu maddelerin de iptaline karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddia ve açıklamalarını tekrar ederek, davalı kooperatif tarafından açılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi davası reddedilerek ve Yargıtay aşamasından geçerek kesinleştiğine ve yüklenici ... ... A.Ş. ile yapılan sözleşme halen ayakta olduğuna göre yeni bir inşaat sözleşmesinin yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle gündemin 10. maddesinde alınan, yüklenici sözleşmesinin feshi davası açılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesine dair kararın yasa, anasözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, ayrıca davalı kooperatifçe 2012 yılından itibaren yüklenici sözleşmesinin feshi hususunda ve yeni bir yüklenici ile sözleşme yapılması hususunda alınan tüm genel kurul kararlarının kesinleşen mahkeme kararlarıyla iptal edildiğini, bu yetkinin kooperatifin inşaat sürecini uzatmaya, ortakların konutlarına kavuşmasını engellemeye, yönetim ve denetim kurulunun daha uzun süre huzur hakkı alarak pasif gelir elde etmesine hizmet edeceğini, alınan bilirkişi raporlarına rağmen İlk derece Mahkemesinine aksi yönde yetersiz gerekçe ile istemin reddine dair kararının hukuka aykırı olduğunu,
Davalı kooperatif yönetimince kooperatifin hiç bir faaliyeti olmadığının kabul edildiğini, gündemin 11. maddesi ile yönetim ve denetim kurulu üyeleri için fahiş huzur hakkı belirlendiğini,
Belirterek, İlk derece Mahkemesinin 12.12.2021 tarihli genel kurul gündeminin 10 ve 11. maddelerinde alınan kararların iptali isteminin reddine dair İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve anılan maddelerin de iptaline karar verilmesini istemiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının kooperatif ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalamış olan eski müteahhit ... ... A.Ş.’nin ortağı olduğunu, taraflar arasındaki muaraza nedeniyle şirketine dava açıldığı yıldan itibaren yaklaşık 10 yıldır her genel kurulda ibraya ilişkin hükümlere itirazı alışkanlık haline getirdiğini, diğer yandan dava konusu genel kurulun 6. gündem maddesinde görüşülen kooperatife ait bilanço ve gelir-gider tablolarının her genel kurulda olduğu gibi üyelerin denetimine açıldığını, ayrıca gündem sırası geldiğinde de kooperatif yönetim kurulunca gerekli bilgilerin verildiğini,
Üzerinde inşaat yapılmayan arsalara ilişkin vergi yükümlülüğünün, müvekkili kooperatifin yeni yüklenici ile yapmış olduğu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yeni yükleniciye bırakıldığını, yeni yüklenicinin müvekkili ile imzalanan sözleşme tarihinden önce tahakkuk eden emlak vergilerini dahi ödediğini, sözleşme ile üçüncü kişiye yüklenilen bir yükümlülüğün gelir-gider tabloları ve bilançolarda gösterilme zorunluluğu olmadığını, bu durumun tüm üyelerce bilindiğini ve kabul edildiğini,
Gündemin 7. maddesinde yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasının görüşüldüğünü, emlak vergilerine ilişkin hususun yukarıda açıklandığını, kiralamaya ilişkin genel kurul kararının 2018 yılında alındığını ve davacı tarafından her sene olduğu gibi o seneki genel kurul kararlarının iptali talebiyle Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/227 E. sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, kararın istinaf ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, diğer yandan davacı tarafından aynı hususta.... şikayette bulunulduğunu, görevlendirilen müfettiş tarafından herhangi bir usulsüzlük ve suç unsuruna rastlanmadığına dair rapor düzenlendiğini,
Gündemin 8. maddesinde teminat olarak ayrılan taşınmazın teminat kapsamından çıkarılmasının görüşüldüğünü, müvekkili ile yeni yüklenici arasında yapılan sözleşme kapsamında vergi ve altyapı harcamalarının yeni yüklenicinin yükümlülüğüne bırakıldığını, yeni sözleşme gereği müvekkilinin yükleniciye karşı vergi ve altyapı harcamalarına katlanma zorunluluğu bulunmadığından taşınmazın teminat kapsamından çıkartılmasına karar verildiğini, ayrıca bilirkişi kök ve ek raporlarında 8. maddede alınan kararın iptali için gereken şartların bulunmadığı yönünde görüş bildirildiğini,
Belirterek, genel kurul gündeminin 6, 7 ve 8. maddelerinde alınan iptal kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
I-Asıl ve birleşen dava, genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, asıl ve birleşen davada davalı kooperatif vekilinin tüm, asıl davada davacı vekilinin aşağıda (II) nolu, asıl ve birleşen davada davacı vekillerinin aşağıda (III) nolu bendin kapsamı dışında kalan diğer istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
II-Asıl davada davacı vekilinin istinaf itirazları yönünden;
Dava konusu genel kurulun 11. gündem maddesinde "2021 yılı Tahmini Bütçesinin görüşülmesi kapsamında Yönetim Kurulu Üyesi ... tarafından genel kurula sunuldu ve bütçe müzakereye açıldı. Müzakereler sonucunda Aralık 2021'den başlamak üzere bir sonraki olağan genel kurula kadar ortaklardan aidat alınmaması önerisi oya sunuldu. Oybirliği ile kabul edildi. Aralık 2021'den başlamak üzere bir sonraki olağan genel kurula kadar yönetim kurulu üyelerinin her birine ayrı ayrı aylık net 3.750,00.TL., denetim kurulu üyelerinin her birine ayrı ayrı net 2.500,00.TL. huzur hakkı ödenmesi önerisi 9 red oyuna karşılık oyçokluğu ile kabul edildi. (Çekimser yok) Tahmini bütçe okunduğu şekliyle oya sunuldu. 13 red oyuna karşılık oy çokluğu ile kabul edildi." şeklinde karar alınmıştır.
İlk derece Mahkemesince bu maddede sadece huzur hakları ile ilgili karar alınmış gibi "huzur hakkı ücretlerinin fahiş olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmakla..." gerekçesiyle bu maddenin tamamı ile ilgili iptal talebinin reddine karar verilmiştir.
Oysa asıl davada davacı vekilince, "bilanço ve gelir gider tabloları hakkında genel kurulun bilgilendirilmemiş olması, bilanço ve gelir gider tablolarının gerçeği yansıtmaması, muhasebe ilkelerine aykırı şekilde düzenlenmiş olması nedenleriyle 2021 tahmini bütçesinin de dayanaktan yoksun olduğu" ileri sürülerek bu maddenin tahmini bütçe ile ilgili son cümlesinin iptali istenmiş olup, İlk derece Mahkemesince bu talep yönünden herhangi bir gerekçe oluşturulmamıştır.
İlk derece Mahkemesince "davalı kooperatifin ceza ve gecikme zammı dahil toplam 7.223.350,30 TL emlak vergisi borcunun bilanço ve gelir - gider cetvellerinde gösterilmediği, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin görevlerini gereği gibi yerine getirmedikleri" gerekçesiyle dava konusu genel kurulun bilanço ve gelir-gider tablolarının onaylanmasına ilişkin 6. maddenin, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayrı ayrı ibrasına ilişkin 7. maddenin iptallerine karar verildiğine göre, davalı kooperatifin muhtemel giderlerinden olan emlak vergisi ve gecikme zammı tutarının 2021 yılı tahmini bütçesinde de gösterilmediği, tahmini bütçenin de gerçek durumu yansıtmadığı gerekçesiyle genel kurulun 11. maddesindeki "Tahmini bütçe okunduğu şekliyle oya sunuldu. 13 red oyuna karşılık oy çokluğu ile kabul edildi." cümlesinin de iptaline karar verilmesi gerekirken, maddenin sadece ilk kısmı ile ilgili gerekçe oluşturularak tümüne ilişkin iptal talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
III-Asıl ve birleşen davada davacılar vekillerinin istinaf itirazları yönünden;
*
Dava konusu genel kurulun 10. gündem maddesinde, "... ... A.Ş. ile akdedilen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek sözleşmelerin güven ilişkisinin zedelenmesi, özen borcuna aykırılık ve sözleşmenin çekilmez hale gelmesi nedeniyle fesih sonuçları hakkında ayrıntılı olarak bilgilendirilmesi ve müteakiben bu sebeplerle dava açmak üzere yönetim kuruluna fesih yetkisi verilmesi görüşülüp karara bağlanmasına geçildi. Müzakereye açıldı....Dava açmak üzere fesih yetkisi verilmesi oylandı. 13 red oyuna karşılık oyçokluğu ile bu konuda yönetim kuruluna yetki verildi. (çekimser yok)" şeklinde karar alınmıştır.
İlk derece Mahkemesince; "...sözleşmenin feshi kararı alınmasında yasaya, ana sözleşmeye, iyiniyet kurallarına aykırılıktan bahsedilemeyeceği, sözleşmenin feshi kararı alınması sonrasında haklılık durumunun ileride açılabilecek davada değerlendirilebileceği..." gerekçesiyle asıl ve birleşen davada davacıların 10. maddenin iptaline yönelik iptal taleplerinin reddine karar verilmiştir.
*
Dosya ve UYAP kayıtları kapsamından, dava konusu genel kurul tarihine kadar taraflar arasında kronolojik olarak;
Davalı kooperatif ile dava dışı ... ... A.Ş. arasında 09.10.1998 tarihli Ankara 46. Noterliğinin ... sayılı Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ve sonrasında ek protokoller imzalandığı, buna göre toplam konut sayısının 559 olacağı, davalı kooperatife 87 villa+87 çok katlı olmak üzere 174 konut ayrılacağının kararlaştırıldığı,
İlgili Belediye Başkanlığı tarafından nüfus yoğunluğunun azaltılmasına yönelik imar planı değişikliği (idari işlem) neticesinde, imar parsel büyüklüğü ve evvelce verilmiş imar ve inşaat hakları, inşaat metrakaresi emsal hakkı aynen korunarak konut sayısının 484'e düşürüldüğü,
Konut sayısının 484 olarak düzenlenmesinden sonra akdedilen 24.05.2010 tarihli ek protokol ile inşaatın bitim süresinin 18 ay (24/11/2011) olarak belirlendiği, yüklenici ... ... A.Ş.'nin Ankara 18. Noterliğinden gönderdiği 03.11.2011 tarih 34137 yevmiye nolu cevabi ihtarı ile ek mücbir sebebin devam ettiği, 18 aylık sürenin başlamadığı, 484 sayısına göre devam edilmesi isteniyorsa alternatiflerin değerlendirileceği hususlarını bildirdiği,
Davalı kooperatifin 06.03.2012 tarihli yönetim kurulu kararıyla taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verildiği, dava dışı yüklenici şirkete keşide edilen Ankara 17. Noterliği'nin 09.03.2012 tarih ve 5050 Y. sayılı ihtarnamesi ile feshin bildirildiği,
Kooperatifçe yüklenici şirket aleyhine Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesine 2012/100 E. sayısı ile sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğinin tespiti istemiyle dava açıldığı, yüklenici şirket tarafından ise kooperatif aleyhine Ankara 3. Ticaret Mahkemesine 2012/189 E. sayısına kayıtlı dava ile uyarlama, süre verilmesi ve feshin geçerli olmadığının tespiti talebiyle dava açıldığı, Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesine açılan davanın 3. Asliye Ticaret Mahkemesine açılan dava ile birleştirilmesine karar verildiği,
Bu arada davalı kooperatif ile yeni yüklenici ....... A.Ş. arasında 19.02.2014 tarihinde protokol ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme feshedilerek, ... Dağ. Paz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ankara 52. Noterliğince 28.08.2015 tarih ve 24658 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı,
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.03.2016 tarih ve 2012/189 E. sayılı kararıyla; yüklenicinin açtığı davada, uyarlamanın arsa sahibine kalan 174 konut sayısının korunmasına, yükleniciye ayrılan kısımda yüksek nitelikli konut ve yapılar yapması suretiyle gerçekleştirilmesine, kooperatifin açtığı davada ise sözleşmenin feshi, meni müdahale ve kalan inşaatın kooperatifçe yapılmasına izin verilmesi isteklerinin reddine karar verildiği,
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 16.11.2017 tarih ve 2017/522 E. 2017/3267 K. sayılı kararıyla; kooperatifin temyiz itirazlarının reddine, yüklenicinin temyiz itirazlarının ise özetle uyarlama istemi yönünden kooperatife 174 konut sayısının sabit bırakılmasının hatalı olduğu, yükleniciye özgülenen yerlerde yüksek nitelikle konut ve yapılar yapmasının rantabl olmadığı ve hükmün infazının mümkün olmadığı gerekçesiyle yüklenici ... ... lehine mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği, davalı-birleşen davada davacı kooperatif vekilinin karar düzeltme talebinden feragat etmesi üzerine aynı Dairenin 11.06.2018 tarih ve 2018/3220 E., 2018/2497 K. sayılı kararıyla davalı-birleşen davada davacı vekilinin karar düzeltme talebinin feragat nedeniyle reddine karar verildiği,
... ... A.Ş. ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 04.03.2018 tarihli genel kurulda verilen yetkiye dayalı olarak TBK'nun 484. maddesi kapsamında feshedildiği ve feshin yüklenici şirkete 16.03.2018 tarihinde iletildiği,
Davalı kooperatifçe TBK 484. maddesindeki tazminatın belirlenmesi için Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/303 E. sayılı dava açıldığı, Mahkemenin 11.09.2018 tarih ve 2018/303 E., 2018/660 K. sayılı kararıyla asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği, Ankara BAM 27 HD 16.01.2019 tarih ve 2018/2029 E., 2019/19 K. sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,
Dosyanın gönderildiği Ankara 39. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.11.2021 tarih ve 2021/110 E., 2021/189 K. sayılı kararıyla, davanın genel kurul kararına dayalı olarak açılabileceği, dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği,
Anlaşılmıştır.
*
Dava konusu genel kurul tarihinden sonra ise; Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 16.11.2017 tarih ve 2017/522 E. 2017/3267 K. sayılı kararıyla, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.03.2016 tarih ve 2012/189 E. sayılı kararının uyarlama talebi yönünden bozulmasından sonra dosyanın Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/519 E. sayısına kaydedildiği, 01.12.2022 tarih ve 2022/947 K. sayılı karar ile bilirkişi raporu doğrultusunda; ada, parsel numaraları ile blok ve nitelikleri belirtilen toplam 151 adet (150,65 adet) (87 adet daire+ (64 adet) 63,65 adet villa) bağımsız bölümün kooperatife; toplam konut sayısı 333 adet (333,35 adet) (153 adet çok katlı daire + 180 adet villa + yamaç dubleks+ yamaç tripleks) bağımsız bölümün yüklenici ... ... ...A.Ş.'ne ait olacak şekilde uyarlamanın yapılmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen dosyalarda; temyiz itirazlarının reddedildiği ve bozma bulunmadığı görülmekle birleşen Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/100 Esas sayılı dosyasında; davacı kooperatifin davalı yüklenici aleyhine açmış olduğu akdin feshi ile yüklenicinin taşınmaza müdahalesinin men’i ve kalan inşaatın kooperatifçe yapılmasına izin verilmesi isteklerinin reddine, birleşen Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/312 Esas sayılı dosyasında; yüklenici tarafından kooperatif aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulü ile, Ankara 6 İcra Dairesinin 2012/5391 sayılı takip dosyasında kooperatifin 158.427,70 TL asıl alacak ve 56.017,22 TL işlemiş faize itirazının iptaline, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verildiği,
Taraf vekillerince temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 12.12.2023 tarih ve 2023/1903 E., 2023/4196 K. sayılı kararıyla; davalı birleşen dosya davacısı kooperatifin tüm, davacı birleşen dosya davalısı yüklenicinin diğer temyiz itirazlarının reddine, mahkemece asıl davanın kabul edilmesine rağmen reddedilen bir talep varmış gibi kısmen kabulüne karar verilmesi, hükümde teslim edilmeyen ve uyarlama ile taraflara özgülenen bağımsız bölümlerin numaralarının yazılmaması ve "..... daire" yazılarak maddi hata yapılmasının doğru olmadığı, infazda tereddüt yaratacak nitelikte olacağı gerekçesiyle 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 438. maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verildiği,
Anlaşılmıştır.
*
Davalı kooperatifçe yüklenici şirket aleyhine Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesine 2012/100 E. sayısı ile sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğinin tespiti istemiyle açılan ve yüklenici şirket tarafından kooperatif aleyhine Ankara 3. Ticaret Mahkemesine 2012/189 E. sayısına kayıtlı dosya ile açılan dava ile birleştirilen dava tarihinden sonra, genel kurullarda yönetim kuruluna ... ... ...A.Ş. ile yapılan sözleşmenin feshi ve yeni kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması konusunda yetki verilmesine dair kararlar alındığı görülmüştür.
Bu kapsamda;
Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesine ... tarafından, 15.04.2012 tarihli genel kurul kararlarının iptali istemiyle açılan davada yapılan yargılama sonunda 11.12.2019 tarih ve 2014/420 E., 2019/1271 K. sayılı kararla; yüklenici ile yapılan sözleşmenin feshi varsayımına dayalı olarak alınan kararların, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/189 (2018/519 esas) sayılı dosyasında feshin haksızlığı ve geçersizliğinin tespit edildiği gerekçesiyle iptaline karar verildiği, Dairemizin 06.12.2023 tarih ve 2020/1304 E., 2023/1976 K. sayılı kararıyla davalı kooperatif vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 18.09.2024 tarih ve 2024/181 E., 2024/2269 K. sayılı kararıyla davalı kooperatif vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle Dairemiz kararının onanmasına karar verildiği,
Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesine ... ve ... tarafından 28.06.2014 tarihli genel kurul kararlarının iptali istemiyle açılan asıl ve birleşen davanın yapılan yargılaması sonunda, 11.07.2018 tarih ve 2014/529 E., 2019/686 K. sayılı kararla; diğer maddeler yanında yönetim kuruluna konut yapımının emanet usulü ile yahut müteahhit vasıtasıyla yapılmasına, "Satış vaadi", "kooperatif adına her türlü..taşınmaz mallar almaya ve satmaya ve temellüke", "arsa ile ilgili her türlü sözleşme, taahhütname, muvaffakatname ve feragatnameyi imzalamaya", " özel ve tüzel kişilerden gayrimenkul almaya, gayrimenkul satış vaadiyle kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapmaya" yönelik verilen yetkilerin ana sözleşmenin 23. maddede sayılan genel kurulun devredemeyeceği yetkiler arasında olması nedeniyle iptaline karar verildiği, Dairemizin 06.12.2023 tarih ve 2019/2532 E., 2023/1971 K. sayılı kararıyla, hüküm kurma şekli yönünden HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca kararı düzelterek yeniden esas hakkında karar verildiği, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16.09.2024 tarih ve 2024/183 E., 2024/2690 K. sayılı kararıyla taraf vekillerinin temyiz sebeplerinin reddiyle Dairemiz kararının onanmasına karar verildiği,
Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesine ... ve ... tarafından 31.05.2015 tarihli genel kurul kararlarının iptali istemiyle açılan asıl ve birleşen davanın yapılan yargılaması sonunda, 23.01.2020 tarih ve 2015/364 E., 2020/17 K. sayılı kararla; yönetim kuruluna tanınan yetkilerin tamamının eski yüklenicinin sözleşmesinin hukuken ortadan kalkması ve yeni oluşacak durumun kooperatif lehine olacağı olgusuna dayandırıldığı, ...ancak eski yüklenici ... ... AŞ ile Kooperatif arasında görülen davada (Ank. 3. Asl.Tic. Mahk. 2012/189 esas) mahkemece bozma kararına uyulması ile Kooperatif yönünden sözleşmenin feshi talebinin veya feshin hukuken geçerli olduğunun tespiti talebinin reddine ilişkin kararın kesinleştiği bu yönde yüklenici yararına usulü kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle yönetim kuruluna verilen yetkilerin bir kısmı ile "... ruhsatı almaya her türlü inşaat yapım sözleşmeleri yapmaya, emaneten inşaat yapmaya, yaptırmaya", "gayrimenkul satış vaadi ile kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi yapmaya" kısımlarının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği, Dairemizin 06.12.2023 tarih ve 2020/1522 E., 2023/1969 K. sayılı kararıyla taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, taraf vekillerince temyiz yoluna başvurulduğu, dosyanın Yargıtay'da temyiz incelemesinde bulunduğu,
Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesine ..., ... ve ... tarafından 15.05.2016 tarihli genel kurul kararlarının iptali istemiyle açılan asıl ve birleşen davaların yapılan yargılaması sonunda 05.02.2020 tarih ve 2016/535 E., 2020/65 K. sayılı kararla;.... ... A.Ş ile davalı arasında Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/189 sayılı dosyasında görülen davada verilen karar kesinleşmemesine rağmen dava dışı şirket ile sözleşmenin feshine yönelik gündeme bağlılık ilkesine de aykırı nitelikte karar alındığı,...mahkeme kararını etkisiz kılacak şekilde karar alınmasının dürüstlük kurallarına ve kanuna aykırı olduğu, alınan kararın butlanla malul olduğu, yönetim kuruluna verilen bir kısım yetkilerden bir kısmının Kooperatifler Kanunun 42. maddesinin 6. bendi kapsamında genel kurulun devredilemez yetkileri arasında bulunduğu, bu hali ile batıl olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği,... müteahhit firmanın Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığı davada yüklenici ile yapılan sözleşme feshedilmediği halde faaliyet raporunda sözleşmenin feshedildiğinin bildirilmesi, ortaklara yeni sözleşmenin avantajlarından bahseden yazılar gönderilmesinin iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağı, karar aleyhlerine bozulmasına rağmen kooperatifin ısrarla iki ayrı firma ile inşaat sözleşmesi imzalaması ve bunları gündeme alarak genel kurula getirmesinin, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü olan kooperatif yönetim kurulunun bu yükümlülüğe uygun davranmadığını gösterdiği gerekçesiyle, yönetim ve denetim kurulunun ibrasına ilişkin maddenin iptaline, yönetim kuruluna verilen yetkiler ve ... ... A.Ş. ile yapılan sözleşmelerin feshi yetkisi ve yeni yüklenici ile imzalanan sözleşmenin onaylanması ile ilgili maddelerin butlanına ve iptaline karar verildiği, karara karşı asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 06.12.2023 tarih ve 2020/1371 E., 2023/1972 K. sayılı kararıyla, Kooperatifler Kanununun 42. maddesinin 6. bendi kapsamındaki yetkiler ile ilgili kararın iptali kabil olduğu, yönetim kurulunun çalışmasını imkânsız hale getirecek ve kooperatifin faaliyetlerini engelleyecek şekilde yetkiler ile ilgili kararının tamamının butlanına karar verilmesinin doğru olmadığı, davacı ... tarafından açılan birleşen davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca kararı düzelterek yeniden karar verildiği, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 18.09.2024 tarih ve 2024/182 E., 2024/2770 K. sayılı kararıyla, davacılar ... ve ... ile davalı kooperatif vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle Dairemiz kararının onanmasına karar verildiği,
Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesine ... ve ... tarafından, 04.03.2018 tarihli genel kurul kararlarının iptali talebiyle açılan asıl ve birleşen davanın yapılan yargılaması sonunda 11.12.2019 tarih ve 2018/227 E., 2019/1056 K. sayılı kararla; yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin kararın iptalinin gerekmediği, yönetim kuruluna verilen TBK 484. maddesi uyarınca yüklenicinin kâr mahrumiyeti de dahil olmak üzere bütün zararlarını karşılamak suretiyle yüklenicinin sözleşmesinin feshedilmesi yetkisinin kooperatif üyelerinin menfaatine olmadığı, ... A.Ş. ile sözleşmenin feshinin gerekliliğine ilişkin somut bir veri olmadığı halde çok yüksek oranda bir tazminat ödeme borcu altına girebilecekleri, ... Ltd. Şti.'nin sözleşmesinde 'baligan mabelag tazminat'ı karşılayacağına ilişkin bir hüküm olmadığı gibi, olsa dahi ... A.Ş. borcun naklini kabul etmediği sürece, kooperatifin borçlu kalmaya devam edeceği gözetilerek bu gündem maddesiyle alınan kararın iptali talebinin yerinde olduğu, kooperatifin yüklenici ile sözleşmenin feshi talebinin Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesince reddedildiği ve kararın karar düzeltme aşamasında olduğu, genel kurulca yönetim kuruluna verilen yetkilerin kullanılması halinde kooperatifin zarara uğramasının muhtemel olduğunu, bu yetkilerin Kooperatifler Kanununun 42/6. maddesinde kapsamında bulunan genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkilerden olduğu, "davadan vazgeçme, sulh olma ve ibra etme" yetkilerinin soyut olmaması ve Genel Kurul’un bu konuda bir işlem yapmadan önce bilgilendirilmesi gerektiği belirtilerek bu maddeler yönünden iptal talebinin kabulüne, diğer maddelerle ilgili iptal talebinin reddine karar verildiği, Dairemizin 11.02.2021 tarih ve 2021/62 E., 2021/233 K. sayılı kararıyla, mahkemece yönetim kuruluna verilen ... ... A.Ş. ile kooperatif arasındaki sözleşmeler ve ek protokollerin TBK'nın 484. maddesi kapsamında feshi yetkisi ile ilgili kararın iptaline karar verilmesinin doğru olduğu, bu doğrultuda birleşen davada da kararın iptaline karar verilmesi gerekirken mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine karar verilmesinin doğru olmadığı, mahkemece kararın gerekçe bölümüne uygun olarak yönetim kuruluna verilen "davadan vazgeçme, sulh olma ve ibra etme", "açılmış davadan vazgeçme" yetkileri ile ilgili kararın iptali ile yetinilmesi gerekirken tüm maddenin iptaline karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verildiği, Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 14.06.2021 tarih ve 2021/3831 E., 2021/2674 K. sayılı kararıyla, asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Dairemiz kararının onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
*
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/189 (birleşen 2012/100) E. sayılı dosyasında mahkemenin 18.03.2016 tarih ve 2016/187 K. sayılı kararıyla, dava dışı yüklenici ... ... A.Ş. tarafından sözleşmenin uyarlanması istemiyle açılan asıl davanın kabulüne, davalı kooperatifçe açılan taraflar arasındaki sözleşmenin feshi istemiyle açılan birleşen davanın reddine karar verilmesine, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 16.11.2017 tarih ve 2017/522 E., 2017/3267 K. sayılı kararıyla davalı kooperatif vekilinin tüm, davacı ... ... A.Ş.'nin diğer temyiz sebeplerinin reddine, hükmün uyarlama yönünden bozulmasına karar verilmesine rağmen; davalı kooperatifçe, dava konusu genel kurul tarihine kadar neredeyse tüm genel kurullarda ... ... A.Ş. ile yapılan sözleşmenin feshi ve yeni kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine dair kararlar alınmış, bu kararların büyük bir kısmı kesinleşmiş mahkeme kararları ile iptal edilmiştir. Hatta bu kararlardan biri (04.03.2018 tarihli genel kurulla ilgili) dava konusu genel kurul karar tarihinden önce kesinleşmiş olmasına rağmen, dava konusu genel kurulda da 10. Gündem maddesinde yönetim kuruluna ... ... A.Ş. ile yapılan sözleşme ve ek protokollerin feshi ve dava açma konusunda yetki verilmesine karar verilmiştir.
Buna göre İlk derece Mahkemesince dava konusu genel kurulun 10. maddesi ile alınan kararın mahkeme kararlarına, iyi niyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmesi gerekirken, davalı kooperatifçe sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti varsayımında ödenmesi gereken tazminatlar dikkate alındığında kooperatif üyelerinin zarara uğrayabileceği göz ardı edilerek, "sözleşmenin feshi kararı alınması sonrasında haklılık durumunun ileride açılabilecek davada değerlendirilebileceği" gerekçesiyle bu madde ile ilgili iptal talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu durumda Dairemizce, asıl ve birleşen davada davacılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-Yukarıda (I) nolu bentte açıklanan nedenlerle; asıl ve birleşen davada davalı kooperatif vekilinin tüm, asıl davada davacı vekili ile birleşen davada davacı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin REDDİNE,
II-Yukarıda (II) nolu bentte açıklanan nedenlerle; asıl davada davacı vekilinin, (III) nolu bentte açıklanan nedenlerle; asıl ve birleşen davada davacılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.03.2024 tarih ve 2021/776 E., 2024/259 K. sayılı kararını DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
"Asıl ve birleşen davalarda davanın Kısmen Kabulü ile;
Davalı kooperatifin 12/12/2021 tarihli genel kurul gündeminin 6, 7, 8 ve 10. maddelerinde alınan kararlar ile 11. maddesinde alınan "Tahmini bütçe okunduğu şekliyle oya sunuldu. 13 red oyuna karşılık oy çokluğu ile kabul edildi." şeklindeki kararın İPTALİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Asıl davada;
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan, dava açılışında alınan 59,30 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 368,30 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNE'YE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
Davacı tarafından İlk derece aşamasında yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 320,00 TL tebligat - posta ücreti, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.274,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 9.154,20 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre 8.238,78 TL.'si ile dava açılırken yatırılan 59,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 8.298,08 TL.'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davalı tarafından yapılan 29,25 TL tebligat - posta giderinin davanın red oranına göre 3,00 TL.'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/(3) maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/(3). maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,
Birleşen Ankara 7 ATM'nin 2022/2 Esas sayılı davasında;
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan, dava açılışında alınan 80,70 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 346,90 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
Davacı tarafından İlk derece aşamasında yapılan yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 150,40 TL tebligat - posta ücreti, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.731,10 TL yargılama gideri ile, istinaf aşamasında yapılan 40,00 TL. tebligat gideri, 784,00 TL. posta gideri, 1.169,40 TL. istinaf yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 9.724,50 TL. yargılama giderinin davanın kabul oranına göre 8.752,05 TL.'si ile dava açılırken yatırılan 80,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 8.832,75 TL.'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/(3). maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/(3). maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,"
III-Harç peşin alındığından asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatiften yeniden alınmasına yer olmadığına,
Asıl ve birleşen davada davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
IV-Asıl ve birleşen davada davalı kooperatifçe istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
V-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
26/12/2024 tarihinde, HMK'nın 361/(1). maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Dairemize veya temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut İlk derece Mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 26/12/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza