T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1778 - 2025/1283
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO: 2025/1778
KARAR NO: 2025/1283
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 25.06.2025
ESAS-KARAR NUMARASI: 2025/69 E., 2025/501 K.
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ: 30.12.2025
YAZIM TARİHİ: 30.12.2025
Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle: İhale sonucu taraflar arasında akdedilen cihaz sigortası kapsamında bulunan belirtilen cihazların hasarlandığını, davalının eksik sigortadan bahisle kısmi ödeme yaptığını, oysa Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamenin 9. maddesi gereğince eskime tenzili uygulanmayacağının ve sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacının onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz ödeyeceğinin kararlaştırıldığını öne sürerek şimdilik 141.311,34 TL'nin kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini dava etmiş; tefrik nedeniyle verdiği açıklama dilekçesinde 19833 sayılı hasar dosyasında ödenmeyen 3.863,41 TL'nin kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili özetle: Davalının sorumluluğunun kanun, poliçe, genel ve özel şartlar uyarınca tespit edildiğini, davalının Türk Ticaret Kanununun 1462. maddesindeki eksik sigorta hükmüne göre sorumluluğunun bulunmadığını, hasar dosyasında cihazın onarımının tamamlandığını, hasarlı olduğu iddia edilip onarılan parçalardan biri olan hasarlı kartların teminat dışı bulunduğunu, davalının yaptığı ödeme ile borcunun sona erdiğini, elektronik cihaz sigorta poliçesi kapsamında sigortalının teminat altına alınan elektronik cihazının kullanım kılavuzu ve talimatları uyarınca koruyucu cihaz ve alarm sistemi ile kullanma yükümlülüğünün bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince "...Yapılan yargılama sonucunda, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, toplanan deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; eksik sigorta oranının %86,42 olduğu, bu haliyle davacı tarafça davaya konu sigorta ettirilen malın gerçek değerinin altında bir bedel üzerinden ve daha az prim ödenerek sigortalatıldığı anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat ödeme yükümlülüğünde bulunmakta olup, somut olayda hasar tutarının 4.470,34 TL olduğu, eksik sigorta oranına göre hesaplama yapıldığında davalının 606,93 TL tutarında ödeme yapması gerektiği, ödeme belgelerinin incelenmesinde bu bedelin 19/07/2024 tarihinde ödendiği, eksik ödemenin bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine,
Her ne kadar dava konusu miktar kesinlik sınırının altında ise de; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 2004 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmet Alımına ait 2023/872943 İhale Kayıt Numaralı Sözleşmesi ve Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamesi kapsamında eksik sigorta hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmakta olup, taraflar arasında bu uyuşmazlık kapsamında açılmış çok sayıda dosya bulunduğundan, istinafa tabi dosyalar ile istinafa tabi olmayan dosyalar arasında hukuki bütünlüğün sağlanması ve hukuki güvenlik hakkının ihlal edilmemesi için istinaf yasa yolu açık olarak,
Her ne kadar dava konusu miktar kesinlik sınırının altında ise de; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 2004 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmet Alımına ait 2023/872943 İhale Kayıt Numaralı Sözleşmesi ve Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları ve Teknik Şartnamesi kapsamında eksik sigorta hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmakta olup, taraflar arasında bu uyuşmazlık kapsamında açılmış çok sayıda dosya bulunduğundan, istinafa tabi dosyalar ile istinafa tabi olmayan dosyalar arasında hukuki bütünlüğün sağlanması ve hukuki güvenlik hakkının ihlal edilmemesi için istinaf yasa yolu açık olarak..." karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: İhale neticesinde müvekkiline ait elektronik cihazların sigortalanması hususunda davalı ile sözleşme imzalandığını, sözleşme ve sigorta poliçesi kapsamında kalan elektronik cihazların arızalanması sonucu hasar dosyası oluşturulduğu, davalının eksik sigorta bulunduğundan bahisle kısmi ödeme yaptığı, bilirkişi raporu ile davalı şirketin eksik sigorta iddiasının yerinde olmadığı ile zararın tamamının ödenmesi gerektiğinin tespit edildiği, eksik sigorta hükümlerinin uygulanmayacağının hüküm altına alındığı, aynı konuda açılan davalarda verilen kabule ilişkin ilk derece mahkemesi kararlarına yönelik davalının yaptığı istinaf başvurularının reddine karar verildiği, uyuşmazlığın kaynağının aynı sözleşme ve poliçe olduğu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Hukuki Sebep Ve Gerekçe:
Dava, elektronik cihaz sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat taleplidir.
Ön sorun: Mahkemece verilen kararın miktar itibariyle kesin olup olmadığı, istinafı kabil olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Kanun koyucu dava değeri itibariyle belirli bir miktarın altında kalan malvarlığına ilişkin uyuşmazlıklarda istinaf kanun yoluna başvurulmasına imkan vermemiştir. Kesinlik sınırına ilişkin hüküm kamu düzenindendir. Kesinlik sınırı davalı yönünden hüküm altına alınan, davacı yönünden reddine karar verilen miktara göre belirlenir.
Miktar ve değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesin (HMK 341/2) olup 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 41. maddesi ile belirtilen rakamın her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiş ve 04.06.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik HMK'nin Ek madde 1/2 gereğince, HMK 341. maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının uygulanmasında, davanın açıldığı tarihteki miktarın esas alınacağı öngörülmüştür. İstinaf incelemesine konu eldeki karar 7550 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 04.06.2025 tarihinden sonra verilmiş olduğundan kesinlik sınırının tespitinde davanın açıldığı 2024 yılında geçerli olan 28.250 TL esas alınmalıdır.
Somut olayda dava dilekçesinde taraflarca akdedilen 2024 Yılı Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait Sözleşme ve bu sözleşme gereğince düzenlenen poliçe kapsamında kalan, farklı hava limanlarındaki cihazlara ilişkin birden çok hasar dosyası nedeniyle toplam 141.311,34 TL talep edilmiş, mahkemece gerekçe belirtilmeksizin alacak taleplerinin her bir hasar dosyası yönünden tefriki ile ayrı esaslara kaydına karar verilmiş, 19833 sayılı hasar dosyasına ilişkin eksik ödendiği öne sürülen 3.863,41 TL'nin tahsiline ilişkin talep bu esasta incelenmiş, gerekçeli kararda tefrik nedeni cihazların sayıca çokluğu nedeniyle yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesi olarak açıklanmış ve yargılama sonucunda verilen davanın reddine dair karar miktar itibariyle HMK 341 madde gereğince kesinlik sınırının altında ise de, davacının akdedilen sözleşme ve bu sözleşme gereğince düzenlenen poliçe kapsamında yer alan cihazlarda oluşan hasarlara ilişkin olarak, diğer bir deyimle aynı hukuki ilişkiye dayanarak, bir davada talepte bulunmuş olması, uyuşmazlığın temelini teşkil eden eksik sigorta hususunda poliçede yazılı sigorta değerinin esas alınacak olması nedenleriyle, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun davaların yığılmasında kesinlik sınırına ilişkin 20.12.2023 tarih, 775/1294 sayılı vb içtihatları da gözetilerek, miktar itibariyle kesinlik sınırının dava dilekçesinde talep edilen toplam alacak miktarına göre belirlenmesi gerektiği, hüküm altına alınan ve reddine karar verilen miktarlar itibariyle istinaf kanun yolunun açık olduğu kabul edilerek, istinaf başvurusunun esası incelenmiştir.
Somut olayda arızalanan cihazın sigorta poliçesi ve hasarın sigorta teminatı kapsamında bulunduğu ile hasarın miktarı çekişmesizdir. Davalı tarafça kısmi ödeme yapılmış olup uyuşmazlık eksik sigorta bulunup bulunmadığı ve eksik sigorta hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı hususlarındadır.
Sigorta değeri sigorta edilen menfaatin değeri iken, poliçede gösterilen sigorta bedeli, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödemekle yükümlü olduğu azami miktarı ifade eder. İlke olarak sigorta bedeli sigorta değerine eşit olmalıdır. Zira sigortanın amacı sigortalının gerçek zararının giderilmesi olup, sigorta hiç bir zaman haksız kazanç vesilesi olmamalıdır. Bununla birlikte, kimi zaman eşitlik ilkesi bozulur. Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması halinde eksik sigorta, aksi halde aşkın sigorta söz konusu olur.
Sigorta değerinin bilerek ya da hataen düşük gösterilmesi, diğer bir deyimle eksik sigorta halinde eğer tam zayi gerçekleşmiş ise sigortacı sigorta bedelini tam olarak öder. Eğer kısmi hasar sözkonusu ise, sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaate oranı nispetinde ödeme yapılır. Ancak taraflar kısmi hasar durumunda sigorta bedelini aşmamak kaydıyla hasarın tam olarak giderilmesini kararlaştırabilirler.
Taraflarca akdedilen Elektronik Cihaz Sigortası Hizmeti Alımına Ait Sözleşmenin 8. maddesi gereğince sözleşmenin eki olan Elektronik Cihaz Sigortası Teknik Şartnamesinin (ECSTŞ) 9. maddesinde "...sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz öder." hükmüne yer verilmiş, belirtilen hükmü de içerir biçimde ECSTŞ davalı tarafından düzenlenen poliçeye aynen aktarılmıştır.
Mahkemece mühendis ve sigorta konusunda uzman bilirkişiden oluşturulan heyet tarafından düzenlenen raporda hizmet alımına dair sözleşme, sigorta poliçesi, teknik şartname ve ilgili mevzuat hükümleri de değerlendirilerek arızalı cihazların sigorta bedelleri ve sigorta değeri konusunda uyuşmazlık olmadığı, bu itibarla eksik sigorta bulunduğu, ancak ECSTŞ 9. maddede " Eskime tenzili uygulanmayacak olup, sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz öder." hükmü gereğince eksik sigortanın dikkate alınmayacağı belirtilmiş, davacının talep edebileceği alacak miktarı 3.863,41 TL olarak hesaplanmıştır.
İlk derece mahkemesince ECSTŞ 9.maddenin eskime tenzili ile ilgili olduğu, eksik sigortayla ilgili olmadığı, eksik sigorta nedeniyle indirim yapılması gerektiği, davalı sigorta şirketinin eksik sigorta gereğince ödemesi gereken miktarı dava tarihinden önce ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, eskime tenzili kullanılmış cihazın onarımında kullanılan yeni parçaların, yıpranmış parçalara nazaran daha değerli olması nedeniyle cihazın değerinde meydana gelen artış sebebiyle tazminat tutarından indirim yapılmasına ilişkin olup, hasarın kısmi olmasıyla ilgisi bulunmamaktadır. Eksik sigorta ve tam hasar halinde zaten sigorta bedeli; kısmi hasar halinde ise orantı suretiyle ödenecek miktar belirleneceğinden ECSTŞ 9. maddede yer alan "... sigorta bedelini geçmeyecek kısmi hasarlarda sigortacı onarımı müteakip fatura bedelini eksiksiz öder." hükmü tarafların eksik sigortanın uygulanmamasına dair iradelerini ifade ettiğinden, mahkemece bilirkişi raporundaki değerlendirme ve hesaplama da gözetilerek davanın kabulüne karar vermek gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya, dosya kapsamına uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK 353/1.b.2 madde gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne dair yeniden hüküm tesisine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
I-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,
Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/69 E., 2025/501 K. sayılı, 25.06.2025 tarihli kararının HMK 353/1.b.2 madde gereğince kaldırılmasına,
"1-Davanın KABULÜNE,
3.863,41 TL'nin 19.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken karar harcı peşinden alındığından başka harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı taraftan alınan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı ve 6.370 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 7.600,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca 3.863,41 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatıran taraflara iadesine,"
II-) Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
III-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,HMK m. 362/1.a gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 30.12.2025
Başkan Üye Üye Katip