T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2020/1512 - 2025/474
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO : 2020/1512
KARAR NO : 2025/474
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 26/06/2020
ESAS-KARAR NUMARASI : 2019/108 E.-2020/259 K.
Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili; müvekkilinin Ankara ili Elmadağ ilçesi Yeşildere Köyü okul yapım inşaatında Kasım-Aralık 2018 aylarında 47 gün süre ile vinciyle beraber çalıştığını, sonra Ocak ayında 3 gün daha çalıştığını, vinci kullanan operatörün müvekkili çalışanı, yakıtın davalılara ait, çalışma yapılan inşaatın ihalesinin davalılardan ... Ltd. Şti.'ne ait ve diğer davalı ... A.Ş.'nin taşeron firmalardan biri olduğunu, müvekkili çalışma yaparken ... Ltd. Şti.'nin şantiye yöneticisi olarak işlerin başında durduğunu, yani müvekkilinin yaptığı işlerin her iki davalının denetimi ve gözetimi altında yapıldığını, müvekkilinin ücretlerinden her iki davalı şirketin de sorumlu olduğunun, faturaların kendilerinin talimatları doğrultusunda iki şirketten herhangi birine kesilebileceğinin söylendiğini, 05.11.2018 tarihli KDV dahil 3.540,00 TL. bedelli, 30.11.2018 tarihli KDV dahil 15.340,00 TL. bedelli ve 17.12.2018 tarihli KDV dahil 10.030,00 TL. bedelli faturaların davalı ...'a kesildiğini, ... tarafından fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine diğer davalı ...'in talebi üzerine 10.030,00 TL. olan faturanın ... adına kesildiğini, ...'in bu fatura bedelini 15.01.2019 tarihinde ödediğini, toplam 28.910,00 TL. borcun 10.030,00 TL.'si ödenmekle 18.880,00 TL. borç kaldığını, ancak davalıların 10.030,00 TL. bedelli faturayı müvekkiline iki kere kestirdiklerinden ve müvekkilinin önceki faturayı iptal imkânı olmadığından KDV bedeli 1.530,00 TL.'den de sorumlu olduklarını, Ocak ayında yapılan işlerle ilgili olarak 17.02.2019 tarih ve 3.540,00 TL. bedelli faturanın davalı ... şirketine kesildiğini, böylece toplam borcun 23.950,00 TL. olduğunu, alacağın tahsili için davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine icra takibinin durduğunu ileri sürerek, davalıların Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2019/32 E. sayılı dosyaya vaki itirazlarının asıl alacak üzerinden iptaline, %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; müvekkili şirketin uhdesinde olan Altındağ İlçesi 13 Ekim İlköğretim Okulu, Nihat Başakar-Hafize Hatun–Elmadağ Yeşildere Fatih İlköğretim Okulu Yapımına ilişkin kaba işlerin yapımı ile ilgili diğer davalı ... Yapı A.Ş.'ile 19.09.2018 tarihinde Alt Yüklenici Genel Sözleşmesinin imzalandığını, ... Yapı A.Ş.'nin edimlerini yerine getirmemesi üzerine sözleşmenin müvekkilince Altındağ 6. Noterliği'nin 06.12.2018 tarih ve 18244 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini, müvekkili şirketin tüm akdi ilişkisinin diğer davalı ... Yapı A.Ş. ile olduğunu, davacı ile akdi ilişkisi bulunmadığını, davacının ... Yapı A.Ş.'nin taşeronu olduğunu, dava dilekçesinde belirtilenlerin aksine müvekkil şirket tarafından faturaların kendisine kesilmesinin istemesi, ödemeleri yapacağının söylemesi gibi bir durumun olmadığını, müvekkilinin davalı ... Yapı A.Ş. ile olan sözleşmesini feshetmesi üzerine bazı işleri diğer davalının nam ve hesabına yaptırdığını, davacı ile fesih tarihinden sonra kısa bir süre çalışmaya devam ettiğini, bu çalışmanın karşılığı olarak düzenlenen 18.12.2018 tarih ve 10.030,00 TL.'lik faturanın 15.01.2019 tarihinde müvekkilince davacıya ödendiğini, bunun dışında müvekkili ile davacı arasında akdi ilişki bulunmadığını, tarafların ticari defterleri incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını savunarak, davanın öncelikle pasif husumet nedeniyle, aksi halde esastan reddine, %20'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :
İlk derece Mahkemesince; "Öncelikli olarak davalılardan ......A.Ş.'nin icra müdürlüğünün yetkisine ilişkin itirazı üzerinde durulması gerekmektedir.
6100 sayılı HMK.nun 6. madde hükmüne göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
6100 Sayılı HMK.nun 10.maddesinde ise, "sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir" denilmektedir. Bu hüküm özel yetkiye ilişkin bir düzenlemeyi içermektedir.
Sözleşmenin yerine getirileceği yer, öncelikle tarafların açık ya da örtülü isteğine göre belirlenir. Tersi durumda ise, sözleşmenin yerine getirileceği yer dava tarihinde yürürlükte olan 6098 Sayılı TBKnun 89. maddesi ( mülga 818 Sayılı BK.73. madde) uyarınca saptanır. Öyle ki, davanın konusu, varlığı inkar edilmeyen sözleşmeden doğan bir para borcu olup da, sözleşmede aksi kararlaştırılmamış ise bu para borcu, götürülecek borçlardan olduğundan alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenir. Alacaklı bu para borcunun ödenmesi için kendi yerleşim yerinde takip ya da dava açabilir.
Yetkiye ilişkin bu yasal hükümler karşısında somut olay değerlendirildiğinde; tarafların davacının Yeşildere köyü okul inşaatında vinciyle beraber ücret karşılığı çalıştırılması hususunda sözlü olarak akit yapıldığı, sözleşmeden kaynaklı para borcunun davacı alacaklının ikametgahının bulunduğu yerdeki icra dairesinde takip başlatabileceğinden, davalının icra müdürlüğünün yetkisine ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.
Diğer taraftan davalılardan ... isimli şirket vekilinin, müvekkili ile davacı arasında akti ilişki olmadığını ve bu nedenle pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur."
TBK'nın 167. maddesinin, "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir. Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler," hükmü düzenlenmiştir.
Somut davada; ana yüklenici ve alt yüklenici(taşeron)sıfatlarını taşıyan davalıların, açıklanan kanun hükümleri doğrultusunda dış ilişkide 3.kişilere karşı müteselsilen sorumlu oldukları, ancak iç ilişkide sözleşme hükümlerine göre sorumluluklarının belirleneceği sonucuna varılmakla, davacı 3. kişiye karşı her iki davalının müteselsilen sorumlu oldukları sonucuna varılmıştır.
Dosya kapsamına alınan kök ve ek bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, 05/11/2018, 30/11/2018 tarihli faturalar davalı ......A.Ş. isimli 2018 BA bildirim formunda beyan edildiği, bu nedenle ticari defterlerine işlendiğinin kabulü gerekeceği, bu suretle 05/11/2018- 30/11/2018 tarihli fatura bedeli toplamı 18.800,00 TL ve 1.530,00 TL fatura KDV'si olmak üzere toplam 20.410,00 TL tutarında davacının alacaklı olduğu, dava konusu edilen 17/02/2019 tarihli faturanın ise davalı ticari defterlerinde ve vergi kayıtlarında yer almadığı, iş bu fatura alacağına ilişkin yeterli delil sunulmadığı gibi takip talebinde "2018 kasım aralık ayları çalışma bedelinin" alacağın konusu olarak belirtildiği, davacının itirazın iptali davasında takip talebi ile bağlı olduğu dikkate alınarak, 17/02/2019 tarihli fatura bedeli olan 3.540,00 TL yönünden davacı talebi yerinde görülmemiş olup, davanın kısmen kabulü ile takibin 20.410,00 TL asıl alacak yönünden iptali ile, takibin 20.410,00 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Alacağın likit ve belirlenebilir olduğu dikkate alınarak, yasal koşulları oluştuğundan, kabul edilen alacağın %20'si oranında (4.082,00 TL) icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ve davacının kötüniyetle takip başlattığına dair delil sunulmadığından kötüniyet tazminatı isteminin reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki açıklama ve savunmalarını tekrar ederek, İlk derece Mahkemesince bilirkişi rapor ve ek raporu dikkate alınmadan karar verildiğini, 20.09.2019 tarihli bilirkişi raporunda müvekkili şirketin ticari defter kayıtlarında davacıya herhangi bir borç/alacak bakiyesi olmadığından itirazında haklı olduğunun belirtildiğini, 19.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu faturaların müvekkili ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacıya herhangi bir borç/alacak bakiyesinin olmadığı, davada ispat yükünün davacıya ait olduğu, 3.540.00 TL alacağını ispatlaması durumunda talebin yerinde olduğu, davacının sadece diğer davalı ... A.Ş.'den 20.410,00 TL. alacak talebinin yerinde olduğu görüşünün belirtildiğini, akdi ilişkinin tanıkla ispatının mümkün olmadığını, mahkemece tanık beyanları dikkate alınarak müvekkili şirket ile davacının akdi ilişkisi olduğu kanaatine ulaşıldığını, davacı işçi olmadığı gibi dava konusu alacağın da işçilik alacağı olmadığını, yerel Mahkemece dava konusunun işçilik alacağı olarak değerlendirildiğini ve asıl işveren-alt işveren ilişkisi gereği müvekkili şirketin sorumluluğuna hükmedildiğini, dava konusu uyuşmazlığın TBK'nın eser sözleşmesine ilişkin hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın müvekkili şirket yönünden reddine, davacının %20 tazminat ödemesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, vinç çalışma bedeli karşılığı düzenlenen faturalara dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamı ile bilirkişi rapor ve ek raporu kapsamından; davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu, davacı tarafça davalı ......A.Ş. adına 05.11.2018 tarih ve KDV dahil 3.540,00 TL. bedelli, 30.11.2018 tarih ve KDV dahil 14.340,00 TL. bedelli, 17.12.2018 tarih ve KDV dahil 10.030,00 TL. bedelli üç adet fatura düzenlendiği, bu faturaların davacının işletme defterinde kayıtlı olduğu, bu faturalardan 05.11.2018 tarihli ve 30.11.2018 tarihli faturalar ile ilgili olarak davalı ... ...A.Ş. tarafından BA-BS formu düzenlendiği, 17.12.2018 tarihli 10.030,00 TL. bedelli faturanın ......A.Ş. tarafından ödenmemesi üzerine aynı iş nedeniyle 19.12.2019 tarih ve 10.030,00 TL. bedelli faturanın davalı ... ...Ltd. Şti. adına düzenlendiği, bu faturanın adı geçen davalı tarafından ödendiği, bu faturanın ve ödeme kaydının davalı ......Ltd. Şti. kayıtlarında yer aldığı anlaşılmıştır.
İşletme hesabına göre defter tutan ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 178. maddesi uyarınca ikinci sınıf tüccar sıfatını haiz olan davacı ile davalılar arasında 4857 sayılı İş Kanunu anlamında işçi-işveren ilişkisi bulunmamaktadır. Davacının bilirkişi ek raporunda da tespit edildiği gibi, ......A.Ş. adına düzenlediği ve adı geçen davalı tarafından tarafından BA-BS formu düzenlenen 05.11.2018 tarihli 3.540,00 TL. bedelli ve 30.11.2018 tarihli ve 15.340,00 TL. bedelli fatura bedelleri ile daha sonra mükerrer düzenlenerek ......Ltd. Şti. tarafından ödenen 10.030,00 TL. bedelli faturanın KDV'si olan 1.530,00 TL. olmak üzere toplam 20.440,00 TL. alacağını sadece ......A.Ş.'den talep edebileceğinin kabulü gerekir.
Bu durumda İlk derece Mahkemesince, davanın ......A.Ş. yönünden şimdiki gibi kısmen kabulüne, davalı ... ...Ltd. Şti. ile ilgili davanın reddine karar verilmesi gerekirken, ......Ltd. Şti.'nin takip konusu alacaktan sorumlululuğunu gerektirir herhangi bir sebep olmamasına rağmen İş Kanunundan bahisle adı geçen davalı yönünden de davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Buna göre Dairemizce, davalı ......Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek davanın davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş. yönünden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın reddine, takip haksız ise de kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.06.2020 tarih ve 2019/108 E., 2020/259 K. sayılı kararını DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
"1-Davanın davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş. yönünden KISMEN KABULÜNE,
Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2019/32 esas sayılı takibe vaki yetki itirazının reddine,
Davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş.'nin Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2019/32 esas sayılı takip dosyasına vaki borca itirazının 20.410,00 TL asıl alacak yönünden iptali ile, takibin bu miktar üzerinden devamına,
Fazlaya ilişkin istemin ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın REDDİNE,
2-Kabul edilen alacağın %20'si oranında (4.082,00 TL) icra inkâr tazminatının davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
İİK'nın 67/2. maddesi koşulları bulunmadığından davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kötüniyet tazminatı isteminin reddine,
3-Alınması gerekli 1.394,20 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 409,01 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 985,19 TL harcın davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş.'den alınarak HAZİNE'YE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 409,01 TL'nin davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ......Ltd.Şti. kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT'nin 2/(3) ve 13/(2). maddeleri uyarınca 23.950,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.149,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 979,06 TL'sinin davalı ... Yapı İnş. Mim. Müh. Taah. Nak. ve Turizm. Hizm. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ......Ltd.Şti. tarafından ilk derece aşamasında yapılan 50,00 TL., istinaf aşamasında yapılan 29,00 TL. tebligat gideri, 31,50 TL. posta gideri ve 148,60 TL. istinaf yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 259,10 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılıp kullanılamayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
"
II-Davalı ......Ltd.Şti. tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
III-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
14.05.2025 tarihinde, HMK'nın 362/(1)-a. maddesi uyarınca (Ek madde 1 uyarınca yeniden değerleme oranına göre belirlenen 544.000,00 TL. kesinlik sınırının altında kaldığından) KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza