T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO : 2021/180
KARAR NO : 2025/276
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 09/10/2020
ESAS-KARAR NUMARASI : 2015/897E., 2020/519K.
D
Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03/06/2015 tarihinde gerçekleşen yağmur ve akabindeki sel sebebi ile davalı tarafından "Tüm İşyeri Sigorta Poliçesi" kapsamında sigortalı bulunan davacının deposunda zarar oluştuğunu, depodaki 43.580 adet değişik tipteki kitabın kullanılamaz hale geldiğini, yine depodaki demirbaşların kullanılamaz hale geldiğini, zemin ve duvar yüzeylerinin balçıkla dolması nedeniyle temizlik ve dekorasyon hasarı oluştuğunu, davalı tarafa gönderilen 15/09/2015 tarihli ihtarname ile poliçe limitleri dahilinde 485.000 TLhasarın ödenmesi talep edilmiş olmasına rağmen ödeme yapmadığını, 06/10/2015 tarihinde Sigortacılık Genel Müdürlüğüne yapılan şikayet üzerine 116.873,39 TL ödendiğini, sigorta şirketinin yaptığı ödemenin eksik olduğunu, hasara uğrayan kitap adedi üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğini, davacının asıl zararının yok olan kitapların ikame bedeli olduğunu, katma değer vergisinin de gerçek zarara dahil olup, KDV hariç yapılan hesaplama sonucu ödeme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, hasarlı eserlerin ikame edilmesi için geçecek süre ve bu sürede oluşabilecek zararların yayınevi giderlerinin de hasara dahil edilmesi gerektiğini, yayın sürecinin hem maliyet hem zaman açısından uzun sürmekte olup bu yöndeki zararın karşılanmamasının hatalı olduğunu, davacı şirketin hasar tarihinde davalı sigorta şirketince tanzim edilmiş, 3 farklı poliçesi bulunduğunu, hem hasarın meydana geldiği depo, hem de yayınevinin merkezi ve satış mağazası için sigorta yaptırıldığını, davalının hesapladığı sigorta bedelinden eksik sigorta oranı düşürülmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının şirketin gerçek zararının tespiti sonrasında artırılmak üzere 1.000 TL hasarın meydana geldiği tarih itibari ile işlemiş avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, 21.07.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 57.009,40 TL'ye arttırmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava konusu olay neticesinde oluşan zararın tespit edildiğini ve tespit edilen miktarın davacıya ödendiğini, davalı şirketin başkaca borcu bulunmadığını, belirlenen 233.325,82 TL tutarındaki hasar bedelinden eksik sigorta muafiyet ve sovtaj düşümü sonucunda 116.873,39 TL hasar tazminatının ödendiğini, poliçe genel şartlarına göre ancak sigortalı şeylerin rizikonun gerçekleşme anındaki tazmin kıymetinden (rayiç bedel) sorumlu olacağını, ikame bedeli konusunda sözleşmede hüküm olmadığını, sigorta bedeli sigorta değerinden düşük olduğu için eksik sigorta bulunduğunu, hesaplama yapılırken eksik sigorta, muafiyet, sovtaj hususlarının dikkate alınması gerektiğini, temerrüt tarihi itibari ile yasal faiz ile sorumlu olduklarını bildirip, davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince, "...Uyuşmazlık konuları; rizikonun oluşum şekli itibariyle teminat kapsamında olup olmadığı, işyerinin nitelikleri ve korunma şekli itibariyle davacının poliçeden kaynaklanan kendi edimlerini yerine getirmiş olup olmadığı, riziko teminat kapsamında ise davacının talep edebileceği bakiye zarar miktarının tesbiti hususlarına ilişkin bulunmaktadır.
Davalı sigorta şirketinden davacı şirketin deposunda 03.06.2015 tarihinde meydana gelen sel su baskını olayı ile ilgili hasar dosyası örneğini getirtilmiş, davalının davacıya yaptığı 116.873,39 TL'lık ödeme dekontu, davacı şirketin defter ve kayıtları da incelettirilmek suretiyle bilirkişi kurullarından rapor alınmıştır.
... Sigorta A.Ş., Meteoroloji Müdürlüğüne yazılar yazılmış, dosyadaki belge ve bilgiler ile birlikte bilirkişi raporu tanzim edilmek üzere dosya önce sigortacı, yayıncı ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyetin 06/03/2017 tarihli raporunda; "davalı şirketin sigorta ekspertiz raporlarının ve poliçe genel ve özel şartlarını baz alarak gerekli ödemeyi eksik yaptığı ayrıca KDV ile ilgili ödeme yapmadığı gözlemlendiğini,
329.863,00 TL - 226.659,21 TL = 103.203,79 TL,
103.203,79 TL * 0,44672 eksik sigorta oranı = 57.100,59 TL eksik ödeme,
57.100,59 TL + KDV (%18) 10.278,10 TL = 67.378,69 TL
Davalı tarafından ödenmesi gereken KDV tutarı 116.873,39 TL KDV (%18) = 21.001,21 TL ilave edilirse toplam 67.378,69 TL + 21.001,21 TL = 88.379,90 TL davacıya ödenmesi kanaatine varıldığının bildirildiği" görülmüş, 05/12/2017 tarihinde tanzim edilen ek raporda kök raporda değiştirilecek bir kanaat ve sonuç bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.
Yeni oluşturulan sigortacı, mali müşavir ve makine mühendisinden oluşan ikinci bilirkişi heyeti tarafından 10/09/2018 tarihinde oluşturulan raporda; "hadise nedeni ile bir zararın oluştuğu ve oluşan zararın sigorta sözleşmesi genel ve özel şartları kapsamında davalıya, zarara ilişkin tazminat ödeme yükümlülüğü getireceğinin tespit edildiğini, yaşanan hasar nedeni ile 120.992,49 TL zarar oluştuğunun tespit edildiği, sigortalı ürünlerin tamamen hasarlı olması nedeni ile yeni ürün için yapılan hasar ödemesinde Katma Değer Vergisi ödenmesinin 16/09/2002 tarihli 037987 sayılı muktezası gereğince uygun olmayacağının tespit edildiği, Yangın Sigortası Genel Şartları B.5 maddesi uyarınca davalının tazmin kıymeti (rayiç bedel) esasına göre ödeme yapması gerektiği, hesaplamanın da bu esasa göre yapıldığının tespit edildiği, yapılan ödemenin zararı tam olarak karşılamadığı, oluşan asıl zararın sigorta genel ve poliçe özel şartları çerçevesinde 120.992,49 TL olduğu ve davalının yapmış olduğu 116.873,39 TL hasar tazminat ödemesi değerlendirildiğinde işlemiş olan faiz dışında davacıya 4.309,10 TL ek tazminat ödemesi yapılması gerektiği, davacının davalıya zararın tarafına ödenmesi için ihtarname keşide ettiği ve aynı gün alıcıya teslim edildiği anlaşılan 15/09/2015 tarihini takip eden 16/09/2015 tarihi olduğu, davacının; davalı şirketten 16/09/2015 (faiz başlangıç tarihi) ile 28/12/2015 (dava tarihi) tarihleri arasında Cari TCMB Reeskont Faiz Oranı (%9) üzerinden hesaplanan 1.260,28 TL faiz alacağı olduğu kanaatine varıldığı" görülmüş, 05/12/2018 tarihinde tanzim edilen ek raporda; "emtia hasar bedeli 111.956,78 TL demirbaş ve dekorasyon hasar bedeli 4.916,61 TL ve faiz bedeli 1.378,46 TL olmak üzere toplam 118.251,85 TL tazminat ödemesinin uygun olduğu tespit edildiği, her iki tarafa da sorumluluklar yükleyen sigorta sözleşmelerine yönelik tüm uyuşmazlıklar için başvurulması gereken kaynak Sigorta Genel Şartları olduğu, aksine her hangi bir sigorta sözleşmesi yapılamayacağı hükmü ile tüm değerlendirmelerin Sigorta Genel Şartlarına dayandırılarak yapıldığının bildirildiği" görülmüştür.
Yeniden oluşturulan telif hakları uzmanı, sigortacı ve mali müşavirden oluşan üçüncü bilirkişi heyeti tarafından 05/03/2019 tarihli raporunda; "dosyada yer alan mutabakatname dikkate alındığında davacının bakiye tazminat alacağını talep etme hakkının bulunup bulunmadığına, zamanaşımına, temerrüte ve işletilecek faize ilişkin hususların mahkemenin takdirinde olmak üzere kitaplar üzerindeki menfaatin davacıda olması durumunda kitap hasarları bakımından bakiye tazminatın 48.473,77 TL olduğu, eserlerin tekrar basıma bağlı takip eden zarar niteliğindeki giderlerin sigorta sözleşmesi kapsamında yer almadığı, rizikonun gerçekleşme anına göre demirbaşların değerinin ve dekorasyon zararlarının tespiti konusu uzmanlık alanlarının dışında olduğundan bu konuda görüş bildiremeyeceklerinin bildirildiği" görülmüş, heyete makine mühendisi bilirkişi eklenerek alınan 06/01/2020 tarihli raporda; "kök raporda açıklanan görüşlerde değişiklik olmamakla birlikte demirbaş ve dekorasyon zararı bakımından riskin gerçekleştiği tarih itibariyle uğranılan zararın KDV dahil 13.452,24 TL olduğu sonuç ve kanaatinin bildirildiği" görülmüştür.
Tüm dosya kapsamına ve toplanan delillere göre; dava konusu sel baskını nedeniyle davacının işyerende bulunan 43.590 adet kitabın ve işyerinde bulunan bir kısım büro mobilyası ile dekarasyon hasarın oluştuğu, hasarlanan 43.590 adet kitabın satış değerlerinin toplamının davacının uğradığı zararı oluşturduğu, ancak davacının talebiyle bağlı kalınarak kitapların satış değil maliyet bedelinin esas alınması gerektiği, davalının sigorta poliçesi gereğince sorumlu olduğu miktarın 160.430,55-TL olduğu, davalının kitap hasarı için ödediği miktar olan 111.956,78-TL düşüldükten sonra kitap hasarı için bakiye tazminat miktarı 48.473,77-TL, demirbaşlar için bakiye tazminat miktarı 13.452,24-TL olarak hesaplanmış, son bilirkişi heyet raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülerek aşağıda açıklandığı üzere davanın kabulüne..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: zarar hesabında hesaplama yönteminin yanlış olduğunu, tazmin bedeline KDV uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olduğu için eksik sigortanın söz konusu olduğunu, eksper raporu ile bilirkişi raporu arasındaki farkın fahiş olduğunu, ıslahın zamanaşımı süresi içerisinde yapılmadığını, dava konusu olayın 03/06/2015 tarihinde gerçekleşmiş olduğundan iş bu ıslah talebinin zamanaşımına uğradığını, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, "Yeni Tüm İş yeri Sigorta Poliçesine" dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Dava, 28.12.2015 tarihinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 1000,00 TL dava değeri üzerinden açılmış, davacı vekili tarafından 21.07.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değeri 57.009,40 TL'ye arttırılmıştır. Islah dilekçesi davalı vekiline 10.08.2020 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili süresinde verdiği ıslaha cevap dilekçesinde ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğradığı bu nedenle talebin reddi gerektiği itirazında bulunmuştur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 1420.maddesi; "(1) Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
(2) Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır." hükmüne haizdir.
Öte yandan, TTK'nın 1427- "(1) Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir.
(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili
belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez.
....
(4) Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer..." hükmünü içermektedir.
Somut olayda; hasar tarihinin 03.06.2015 olduğu, davacı mirasçılar tarafından davalı sigorta şirketine 15.09.2015 tarihinde ihtarnamenin tebliğ edildiği ve mirasçılar tarafından davalı sigorta aleyhine 28.12.2015 tarihinde davanın açıldığı görülmüştür. TTK 1427. maddesi gereğince ihtar tebliğinden 45 gün sonra 1.11.2015 tarihinde alacak muaccel olmuştur. 01.11.2015 tarihinde başlayan 2 yıllık zamanaşımı süresi ıslah tarihi olan 21.07.2020 tarihi itibari ile sona ermiştir.
Buna göre İlk derece Mahkemesince, TTK'nın 1420/1 ve 1427. maddesi gereğince ıslah edilen kısım yönünden iki yıllık zamanaşımı süresinin geçmiş olduğu gözetilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu durumda Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
HMK m. 353/1,b,2 gereğince, Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/897E., 2020/519K. sayılı dava dosyasında verdiği 09/10/2020 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE.
Buna göre:
"1-Davanın kısmen kabulüne,
1.000,00 TL'nin 04.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL'den peşin olarak yatırılan 27,70 TL'nin düşümü ile kalan 587,70 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 27,70 TL Başvurma harcı, 27,70 TL Peşin harç, 4,10 TL Vekalet harcı, 212,25 TL yargılama gideri, bilirkişi ücreti 7.000,00 TL olmak üzere toplam 7.271,75 TL'nin ret kabul oranına göre 127,55 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 1.000,-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, "
II-Peşin olarak alınan istinaf karar harcının iadesine,
III-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine.
IV-HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına.
12/03/2025 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 362/1,a gereğince miktar veya değeri beş yüz kırk dört bin (544,000,-) Türk Lirası'nı geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 13/03/2025
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır