T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
(K A R A R I K A L D I R A R A K
Y E N İ D E N E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO : 2021/211
KARAR NO : 2025/275
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 02/12/2020
ESAS-KARAR NUMARASI : 2020/187E., 2020/640K.
Davacılar ve davalı vekillerince, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 23/02/2020 tarihinde yapılan 2019 yılı olağan genel kurulunda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa, Kooperatif ana sözleşmesine, hukuka ve iyiniyet esaslarına aykırı olarak, karara bağlanan ve müvekkilleri tarafından muhalefet şerhi düşülmüş olan, genel kurulun 6. maddesinin tüm bentlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iptali talep olunan gündemin 6. maddesinin, 01/04/2018 tarihli Olağan Genel Kurulun 12. maddesi ile onaylanan bütçe onay maddelerinin (5.ve 6. maddelerinin) kooperatif adına açılmış olan itirazın iptali davasında, itirazın iptali ile birlikte incelenerek zımmen iptal edildiğinden alındığını, 23/02/2020 tarihinde yapılan 2019 yılı olağan genel kurul kararının 6. maddesi ile alınan kararın Kooperatifler Kanununa, eşitlik ilkesine, ana sözleşmeye uygun olduğunu, davacıların eşitlik ilkesi gereğince tapu talebinde bulunabilmeleri için tüm ekonomik yükümlülüklerini yerine getirmelerinin zorunlu olup, ekonomik yükümlülükleri yerine getirmeden tapu talebinde bulunmalarının mümkün olmadığını, dava dilekçesinde somut bir iptal nedeninin ileri sürülmediğini, soyut ve afaki iddialar ile iptal talebinde bulunulduğunu talebin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince, "Dava; davalı kooperatifin 23/02/2020 tarihli Genel Kurul toplantısında gündemin 6. maddesinde alının kararların iptali isteğine ilişkindir.
Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılarak davalı kooperatifin ticaret sicil özeti celbedilmiş, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden dava konusu genel kurul toplantı tutanağı ile hazirun cetveli örneği celbedilmiş, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tahkikat safhası tamamlanmıştır.
Dava konusu 23/02/2020 tarihli Olağan Genel Kurul toplantı tutanağının, dava konusuna ilişkin 6. gündem maddesi;
"Hukuki konuların görüşülüp karara bağlanması, 01/04/2018 tarihli 2017 yılı olağan genel kurulunun 12 no'lu kararı ile kabul edilen ve genel kurul kararına ek yapılan 2018 yılı bütçe onay maddesinin 5. maddesi ile bütçenin yeterli olmaması durumunda ilave iki adet (400 TLX2) toplanması için yönetim kuruluna yetki verilmesine dair karara karşı birkaç üye tarafından yapılan itiraz nedeniyle açılan davada ( her ne kadar kesinleşmese de) mahkemece aynı Genel kurulun 8. maddesi gerekçe gösterilerek söz konusu bütçe onay maddelerinin onaylanmadığının kabul edilmesi sonucunda; toplam 194 üyemizin 187 sinde aidat toplanmış olmasına karşın 7 üyeden ek aidat toplanmaması nedeniyle üye ödemelerinde eşitsizlik ortaya çıktığından, bu eşitsizliğin giderilmesi için yapılan ödemelerin iade edilmemesine ve bu aidatları ödemeyen 7 sayıdaki üyelerden 400 TLX2=800 TL ek aidatın toplanmasına ve aylık gecikme zammı uygulanmasına karar verilmesinin görüşülmesi genel kurulda görüşüldü bu husus 8 ret oya karşılık oy çokluğuyla kabul edildi. (...) ret oyu kullananlar şerh koyduklarını beyan ettiler.
Tapuların hangi sebeple olursa olsun almayan üyelerin emlak vergileri kooperatif tarafından bütün üyelerin parasından ödendiğinden söz konusu vergilerinin kooperatif hesabına yatırmalarının görüşülüp karar bağlanması, genel kurulda görüşüldü bu hususta 5 ret oya karşı oy çokluğu ile yönetim kuruluna yetki verildi.
Şimdiye kadar tapusunu keyfi olarak alamayan ya da bu hususta dava açan üyeler kooperatifin tasfiye sürecini aksatmaktadır. Tapu almayı istemeleri halinde ise önce davadan vazgeçip mahkeme ve avukat masraflarını ödemek suretiyle tapularını alabilmeleri hususunun görüşülüp karara bağlanmasına geçildi, müzakere edildi, dava açan ortaların davalarından vazgeçmeleri ve masraflarını ödemeleri halinde tapularının verilmesi 8 ret oya karşı oy çokluğu ile kabul edildi. (...) ret oyu kullananlar şerh koyduklarını beyan ettiler.
Tapularını alamayanlar bundan sonra tapularını güncel harç ve başvuru parasını kendilerince karşılanmasının görüşülüp karara bağlanması. Müzakere edildi, bu konuda karar alınmaması ortakların oyuna sunuldu 8 ret oya karşı oy çokluğu ile kabul edildi. ( (...) ret oyu kullananlar şerh koyduklarını beyan ettiler.
Diğer davalar hakkında bilgi verilmesi ve karara alınması. Konu ile ilgili Kooperatif avukatı ... söz alarak davalarla ilgili açıklamalarda bulundu" şeklindedir.
Ankara Asliye 12. Ticaret Mahkemesinin 2019/105 esas 2019/840 karar sayılı karar örneğinin incelenmesinde davacının iş bu davada davalı kooperatif, davalılaran ... davanın kooperatif alacağına ilişkin Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2018/12257 esas sayılı takip dosyasına ilişkin itirazın iptali davası olduğu, davada uyuşmazlığın, takip talebindeki 800,00 TL aidat borcunun genel kurul kararında belirlenen aylık 400,00 TL aidat borcu mu yoksa yönetim kurulunun belirlediği tapu, vergi vs. için üyeden talep edilen ara ödeme mi olduğu, ara ödeme ise yönetim kurulu kararı ile belirlenen 800,00 TL ara ödemenin genel kurul kararına, ana sözleşmeye, kanuna aykırı olup olmadığı, yönetim kurulunun üyelerden ara ödeme talep edip edemeyeceği, talep hakkı varsa davacının ne miktarda tapu vb. masraflardan sorumlu olduğu, borca itirazında haklı olup olmadığı, gecikme faizi talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplandığı, yapılan yargılama sonucu davalılardan istenen 800,00 TL ödemenin hukuki dayanağı bulunmadığından davanın reddine karar verildiği, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Kooperatifler kanunun 53. maddesi kararların bozulması ve şartları başlıklı olup, 1.fıkrada;
"Aşağıda yazılı kimseler kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile genel kurul kararları aleyhine toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
1-Toplantıda hazır bulunupta kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsade edilmeyen, yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan ve veya tebliğ edilmediğini yahut da genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
2-Yönetim kurulu,
3-Kararların yerine getirilmesi, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri," hükmü düzenlenmiştir.
İşbu davada genel kurulda alınan kararların iptali isteğinde bulunulmuştur.
Dava açma koşulları yönünden kooperatifler kanununun 53. maddesi düzenlenmesi kapsamında yapılan değerlendirmede davanın 1 aylık hak düşürücü süre içeresinde açıldığı, süre koşulunun yerine getirildiği anlaşılmıştır.
Ret oyu ve muhalefet şerhi yönünden yapılan değerlendirmede, iptali istenen gündemin 6. maddesinin ilk 4 bendinde kararlar alındığı, son paragrafta karar alınmadığı bu haliyle davanın 4 bentte alınan kararlara ilişkin olduğu, maddenin 1.3.ve 4. maddelerde alınan kararlarda davacıların ayrı ayrı ret oyu kullanıp muhalefet şerhlerini tutanağa yazdırdıkları, 2. bentteki karara ilişkin muhalefet şerhinin bulunmadığı bu haliyle karar içeriği itibari ile yokluğu gerektirir bir husus bulunmadığı gibi bu bent yönünden muhalefet şerhi koşulu da oluşmadığından bu bentle ilgili davanın dava açma koşulu yönünden reddine karar vermek gerekmiş, ayrıca esasa ilişkin değerlendirme yapılacak olması halinde de bu bentte (2. bentte) alınan kararın kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı yönünün de bulunmadığı anlaşılmıştır.
Muhalefet şerhi yazılan ve dava açma koşulu oluşan 6. maddenin 1,3 ve 4 maddelerinin değerlendirilmesinde;
1.bentte alınan kararla ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapmasına göre; kooperatifler kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının 5 nolu bendi ile; kanun veya ana sözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek de, genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkileri arasında sayılmış, konut yapı kooperatifleri tip ana sözleşmesinin 21.maddesi ile "ortaklar... genel kurulca kararlaştırılacak miktardaki, arsa, alt yapı, inşaat vb.gider taksitlerini ödemek zorundadırlar." hükmü, genel kurulun devir terk edemeyeceği yetkilerinin sayıldığı 23. maddenin 1. fıkrasının 6 nolu bendi ile "Ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek" de genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkileri arasında sayılmış olup, kanun ve ana sözleşme hükümlerinin kooperatif genel kurulana verdiği yetki dahilinde, dava konusu 6. gündem maddesinin 1. bendinde söz konusu ara ödemeleri, kayıtlı 194 ortaktan 187 sinin daha önce ödemiş bulunmaları, aralarında davacılarında bulunduğu 7 ortağın "hukuki dayanağı bulunmadığı" gerekçesiyle ödememiş olmaları karşısında, ortaklar arasında eşitlik ilkesinin korunması ve ödeme yapmayanlar için hukuki zemin oluşturulmasını teminen daha öncesinde 2 adet 400,00 TL tutarındaki ara ödemeye yapmayan ortaklarda tahsil edilmesi yönünde alınan kararın kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı yönünün bulunmadığı kanaatine varılmakla bu bentle ilgili açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu 6. maddenin 3. bendi ile ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamı göre, bu bentte "dava açan ortakların davalarından vazgeçmeleri ve masraflarını ödemeleri halinde tapularının verilmesi" yönünde karar alınmış olup, yasal ve anayasal bir hak olan kişilerin dava açma özgürlüğünü engelleyen bir karar olduğu, genel kurul kararı ile dahi olsa kooperatif ortaklarının böyle bir hakkı kullanmalarının kısıtlanamayacağı anlaşılmakla, bu bentte alınan kararın anayasaya, yasaya, ana sözleşmeye ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu kanaatine varılmakla bu bentle ilgili açılan davanın kabulüne ve bu bentle alınan kararın iptaline karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu 6. maddenin 4. bendi ile ilgili olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamı göre, bu bentte "tapularını alamayanların bundan sonra tapularını güncel harç ve başvuru parasını kendilerince karşılanmasının görüşülüp karara bağlanması" şeklinde olup, görüşmeler sonucunda bu konuda karar alınmamasının kararlaştırıldığı, iptali istenebilecek bir kararın bulunmadığı anlaşılmakla, olmayan bir kararın kanuna, ana sözleşmeye ve iyiniyet esaslarına aykırı olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılması da mümkün olamayacağından bu bentle ilgili açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davanın kısmen kabulü ile; dava konusu davalı kooperatifin 23/02/2020 tarihli genel kurul toplantısında gündemin 6. maddesinin 3. bendinde alınan kararın iptaline, diğer bentlerle ilgili fazlaya ilişkin talebin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
İstinaf yasa yoluna başvuran-davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle: Ek aidat toplanmasının hukuksuz olduğuna dair kesinleşmiş mahkeme kararları olmasına rağmen eşitlik ilkesinin korunması ileri sürülerek ek aidat alınması yönündeki karar ana sözleşme ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğunu, 6. maddenin 2. bendi için müvekkillerinin muhalefet şerhinin tutanağa yazılmadığını, yazman hatası olduğunu, kooperatifin ferdileşmeye yönelik devir ve tescil işlemlerini yapmadığını, emlak vergisinin kooperatif hesabından ödenmesi gerektiğini, iptali reddedilen 6. maddenin 4. paragrafında gündemin 3. maddesi gibi tapuların alınması ile ilgili olduğundan müvekkilleri lehine karar alınmamasının Anayasaya, yasaya, ana sözleşmeye iyiniyet esaslarına aykırı olduğunu bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Genel Kurulun 6.maddesinin 3.bendi ile ilgili verilen iptal kararının hatalı olduğunu, davacıların eşitlik ilkesi gereği tapu talebinde bulunabilmeleri için tüm ekonomik yükümlülüklerini yerine getirmelerinin zorunlu olduğunu, davacıların hem müvekkilince dağıtımı yapılan tapuları kabul etmediklerini hem de genel kurul kararı ile haklarının kısıtlandığından bahsettiklerini, davacıların bu davranışlarının çelişkili olup hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davacıların haklarının kısıtlanmadığını, davacılara seçenek sunulduğunu, davacılara tapu talep etmeleri halinde kooperatifin tasfiye sürecine girmesini geciktiren davadan vazgeçmelerinin istenildiğini, iptali talep edilen genel kurul kararının tüm üyelerin menfaatine olduğunu, Anayasaya aykırılık olmadığını, iptal kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davacılar vekilinin davacı ... ile ... yönünden ve davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
II- Davacılar vekili istinaf aşamasında 03.09.2021 tarihinde sunduğu dilekçesinde, davacılardan ... yönünden davadan feragat ettiğini bildirmiş, yapılan incelemede davadan feragat etmeye yetkili kılındığı görülmüştür.
Hukuk Genel Kurulunun 16.11.1996 tarih ve 1438 E., 290 K., 21.11.1981 tarih ve 2 E.-551 K., 27.05.1992 tarih ve 2-250 E., 364 K., 20.09.1993 tarih ve 2-491 E., 543 K. ve 20.09.1995 tarih ve 12-661 E., 763 K., 19.12.2012 tarih ve 13-1369 E., 1221. K. sayılı ilamlarında benimsendiği üzere, davadan ve istinaf isteminden feragat edilen durumlarda, öncelikle davadan feragat hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
HMK'nin 5. Kısım 3. Bölümünde yer alan ve davaya son veren taraf işlemlerinden olan feragat, 6100 sayılı HMK'nin 311/(1). maddesi hükmü uyarınca, kesin hüküm sonuçlarını doğurduğu gibi, aynı Kanun'un 309/(2). maddesi uyarınca karşı tarafın kabulüne de bağlı bulunmamaktadır. Öte yandan, aynı Kanun'un 310/(1). maddesi uyarınca davadan feragat karar kesinleşinceye kadar her aşamada mümkündür.
Bu durumda Dairemizce, davacılardan ...'ın karar kesinleşmeden önce, istinaf aşamasındaki davadan feragati nedeniyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın feragat nedeniyle reddine ilişkin yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Yukarıda (I) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; HMK m. 353/1,b,1 gereğince Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/187E., 2020/640K. sayılı dava dosyasında verdiği 02/12/2020 tarihli kararına yönelik davacılar vekilinin davacılardan ..., ... yönünden ve davalı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE.
2-Yukarıda (II) numaralı bentte açıklanan nedenlerle;
Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/187E., 2020/640K. sayılı dava dosyasında verdiği 02/12/2020 tarihli HÜKMÜNÜN KALDIRILMASINA, YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA.
Buna göre:
"1-Davacı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
Davanın davacılar ... ve ... yönünden kısmen kabulüne,
Dava konusu davalı kooperatifin 23.02.2020 tarihli Genel Kurul Toplantısında
Gündemin 6. Maddesinin 3. bendinde alınan kararın iptaline, diğer bentlerle ilgili fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacılar tarafından yapılan 2.249,30 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren % 25 ’i olan 562,33 TL ile 54,40 TL başvurma ve 54,40 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacılar ... ve ...'ya verilmesine,
3-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacılar davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden davanın niteliği gereği 30.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılar ... ve ...'ya verilmesine,
5-Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden davanın niteliği gereği 30.000 TL vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen alınarak davalıya verilmesine
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,"
II-a)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL'den peşin olarak yatırılan 54,40 TL'nin düşümü ile kalan 561,- TL'nin davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına.
b)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL'den peşin olarak yatırılan 54,40 TL'nin düşümü ile kalan 561,- TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına.
III-İstinaf yoluna başvuranlar tarafından yapılan istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine.
IV-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına.
12/03/2025 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 14/03/2025
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır