T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO : 2021/1289
KARAR NO : 2026/1054
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 22/01/2021
ESAS-KARAR NUMARASI : 2018/955E., 2021/24K.
KARAR TARİHİ : 06/05/2026
YAZIM TARİHİ : 06/05/2026
Davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili özetle: Davalının, Müflis SS ... Dayanışma ve İşletme Kooperatifinin ortağı olduğunu, kooperatifin iflası üzerine 28.03.2014 tarihinde yapılan 2. alacaklılar toplantısında iflas idare kurulunun tespit edildiğini ve yetkilendirildiğini, akabinde sıra cetvelinin ilan edildiğini ve kesinleştiğini, İİK md 229 çerçevesinde masanın alacaklarının tahsili işlemlerine Kooperatifler Kanunu m 33 düzenlemesi doğrultusunda iflas müdürlüğünün gözetiminde başlandığını, masa alacaklarının tahsili işlemlerinin sağlıklı yürüyebilmesi için müflis kooperatifin tüm ortaklarının, hisselerinin ve mevcut borçlarının tespit edildiğini, 2009 yılı Ağustos ayından sonra aidat toplanmadığını, 2009 Ağustos ayı ile iflasın açıldığı Kasım 2012 tarihleri arasında işlemiş aidat alacakları faizleri ile birlikte hesaplandığını ve tüm ortaklara bilinen resmi adreslerine borç muhtırası gönderilerek bildirildiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine takip başlatıldığını, takibe haksız olarak itiraz edildiğini, icra emrinde yer alan ana aidat borcu geçerli olduğu gibi takip talebinde yer alan iflasın açılması öncesi yıllık %18, iflas sonrası yıllık %9 faiz oranlarının da geçerli olduğunu, ortağın iflas tarihine kadar var olan bütün birikmiş aidat borcunun zamanaşımı söz konusu olmadan devam ettiğini ileri sürerek; itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili özetle: Borçlar Kanunu çerçevesinde aidat alacaklarının zamanaşımı süresi 5 yıl olduğu için talebin zamanaşımına uğradığını, davalının davacı kooperatife hiçbir borcu bulunmadığını, davalının 22 Şubat 2010 tarihinde kooperatif ortaklığından istifa ettiğini savunarak; davanın reddini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince: "... 19/12/2019 tarihli raporda; "kooperatif üyelerinden 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarında aidat alınması Genel Kurul tarafından kararlaştırılmış ve yönetim kuruluna aidat toplama ve geciken aidatlara gecikme zammı uygulanması yetkisi verildiğini, yönetim kurulu kendisine verilen yetkiyi kullanmamış 2009, 2010, 2011, 2012 yıllarında ortakları tamamına herhangi bir aidat ve gecikme zammı tahakkuk yapmamış ve ortakların kooperatifle olan parasal yükümülüklerin kaydının yapıldığı yasal kanuni defterlere (yevmiye defteri) aidat ve gecikme cezasına ilişkin kayıtların yapılmadığını, kooperatifin 2009 Yevmiye defteri üzerinden yapılan incelemede de aidat tahakkuklarının yapılmadığının tespit edildiğini, 04/09/2020, 06/07/2011 tarihlerinde yapılan olağan genel kurul toplantılarında kooperatifin aidat tahakkuku yapmamış haliyle bilanço, gelir-gider tablolarının ibra edildiği, Genel Kurulunca Yönetim Kurulu'nun aidat toplamama hususunun zımnen kabul edildiğinin kabul edilmesi gerektiğini, müflis kooperatif hakkında Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/11/2012 gün ve 201/437 esas, 2012/525 karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiğini, kararın kesinleşmesi üzerine 28/03/2014 tarihinde yapılan 2. Alacaklılar toplantısında iflas idare kurulunun tespit edildiğini, ve İİK M. 221 ve diğer maddeleri uyarınca görevlendirildiğini, İİK. M: 226 çerçevesinde de iflas müdürlüğünce yetkilendirildiğini, iflas masasının ve iflas idaresinin İİK çerçevesinde oluşturulmasının ardından sıra cetveli ilan edilmiş ve kesinleştiğini, İİK M. 229 çerçevesinde masanın alacaklarının tahsili işlemlerine, Kooperatifler Kanunu M. 33."İflas halinde iflas idaresi ortaklardan her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinden ister." düzenlemesi doğrultusunda iflas müdürlüğünün gözetiminde başlanıldığı, iflas masası kooperatifin Kasım 2012 veya 31/12/2012 tarihli Yasal kayıtları üzerinden üyelerin borç ve alacaklarının belirlenerek buna gör işlem yapılması gerektiği halde buna uymayarak haricen aidat ve gecikme zammı hesapladığını, yasal defter kayıtlarında olmadığı halde İflas Masası yetkilileri 28/03/2014 tarihinden sonra geriye dönük kooperatif üyelerinin Ağustos 2009, 2010, 2011 ve Kasım 2012 dönemlerine ilişkin aidat ve gecikme zammı hesaplanması yaparak bilinen adreslerine tebligat gönderdikleri. (ancak söz konusu tebligatların kooperatif üyelerinin MERNİS adreslerine yapılmadığı, tebligatların tebliğ edilip edilmediğinin bilinmediği, bu hususta dava dosyası içerisinde herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı) İİK. Mad 229 çerçevesinde masanın alacakların tahsili işlemlerine, Kooperatifler Kanunu mad. 33. "İflas halinde iflas idaresi ortaklardan her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinden ister." düzenlemesine ters düştüğünü, iflas masası yetkilileri Kasım 2012 tarihindeki yasal defterlerde görünen alacakların borçları karşılamaması durumunda kalan borç tutarının kooperatif üyelerine eşit tutarda paylaştırılarak ortaklardan istenmesi gerektiği halde yerine getirmediği, davalının Ağustos 2009 - Kasım 2012 tarihleri arası aidat borcu bulunduğunun yasal defter ve belgeler ile her türlü şüpheden uzak tam ve somut olarak ortaya konmadığı, bu durumda davalı ...'nin Ağustos 2009 ile Kasım 2012 dönemlerine ilişkin kooperatifin 2009, 2010, 2011, 2012 yasal defter ve belgelerine göre 3.690,00 TL asıl alacak, 862,00 TL iflas önceki işlemiş %18 faiz, 1.858,75 TL iflas sonrası işlemiş %9 faiz toplam 6.410,83 TL tutarında borcun bulunmadığının bildirildiği" görülmüştür.
İlk bilirkişi tarafından verilen 26/06/2020 tarihli ek raporda; "davacı kooperatif vekili Av. ...'ın 06/08/2018 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu CD içerisinde bulunan kooperatife ait genel kurul tutanaklarının ve karar defterinin kopyalarının incelenmesinde Ankara Yenimahalle 4. Noterliğinin 31/12/2001 tarih ve 24735 yevmiye nosu ile tasdik yaptığı karar defterinde yönetim kurulu kararı ile davalının 11/01/2002 tarihinde ...'ın hissesini, 10/11/2002 tarihinde ...'ın ve ...'nın hisselerini devir aldığı, davalının toplam üç hissesinin bulunduğunun tespit edildiğini, davacı Müflis S.S. ... Dayanışma ve İşletme Kooperatifi Vekili tarafından 15/06/2017 tarihinde Ankara 24. İcra Dairesinin 2017/12111 Esas dosyası le davacı ... hakkında ilamsız takipte ödeme emri ile (örnek 7) icra takibi başlatıldığını, alacaklısının Müflis S.S. ... Dayanışma ve İşletme Kooperatifi İflas İdare Kurulu olduğu, borçlusunun ... olduğu, borcun ise müflis kooperatife ait olan Ağustos 2009 - Kasım 2012 arası birikmiş aidat borcu ve ferileri ve 25/08/2014 ve 20/08/2015 ve 11/03/2107 tarihli 2012/24 sayılı borç muhtırasına ilişkin olduğu, icra takibine ilişkin tebligatın borçluya 12/06/2018 tarihinde yapıldığı, borçlu ... tarafından icra takibine 19/06/2018 tarihinde Ankara 24. İcra DAiresine verdiği dilekçesi ile icra takibine, ödeme emrine, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine itirazda bulunduğu, itiraz neticesinde icra takibinin 19/06/2018 tarihi itibariyle durdurulduğunun görüldüğünü, Ankara 24. İcra Dairesinin 2017/12111 esas dosyasında icra takibinin Ağustos 2009 - Kasım 2012 arası birikmiş aidat borcu ve ferileri olduğu, davacı vekili tarafından söz konusu takibe delil olarak İflas Masası yetkilileri tarafından yapılan 28/03/2014 tarihinden sonra geriye dönük Kooperatif üyelerinin Ağustos - 2009, 2010, 2011 ve Kasım 2012 dönemlerine ilişkin aidat ve gecikme zammı hesaplamasının sunulduğu, 04/09/2010, 06/07/2011 tarihlerinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantılarında Kooperatifin aidat tahakkuku yapılmamış haliyle Bilanço, Gelir - Gider tablolarının ibra edildiği, Genel Kurulunca aidat toplama kararlarının Yönetim Kurulu'nu ibra etmiş olması nedeniyle zımnen iptal edildiği anlamını taşıması ile dava konusu icra takibinin birlikte değerlendirildiğinde İflas Masası yetkilileri tarafından yapılan 28/03/2014 tarihinden sonra geriye dönük kooperatif üyelerinin Ağustos 2009, 2010, 2011 ve Kasım 2012 dönemlerine ilişkin aidat ve gecikme zammı hesaplamasının delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle müflis kooperatifin yasal defterleri üzerinden yapılan incelemelerde söz konusu aidat tahakkuklarına rastlanılamamış olup, buna göre yasal defterlere göre aidat borcunun olmadığı tespit edildiği, davacı İflas Halinde S.S. ... Dayanışma ve İşletme Kooperatifi vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde; "Benzer şekilde raporun Kooperatifler Kanunu 33. Maddesiyle uyarlık taşımadığı iddia edilmişse de madde hükmü "Ortakları şahsen sorumlu bulunan veya ek ödemelerle yükümlü olan bu kooperatifin iflası halinde iflas idaresi sıra cetvelini düzenlemekle beraber ortaklardan her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinden ister. Tahsil olunamayan meblağlar diğer ortaklar arasında bölüşülür. Aktif bakiyesi pay cetvellerinin kesin olarak tespiti üzerine geri verilir. Ortakların birbirlerine rücu hakları saklıdır. Ortakların geçici olarak tespit olunan borçlarıyla pay cetveli aleyhine İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itiraz hakları vardır." şeklinde olup, aidat borcu ortağın kendi payına düşen borç niteliğindedir şeklinde beyanda bulunduğu, yapılan icra takibinin iflas idaresinin düzenlediği sıra cetvelinde belirtilen kooperatifin borçlarının ortaklardan her birinin payına düşen borç olup olmadığı, yapılan icra takibindeki aidat borcunun kendi payına düşen pay olarak kabul edilip edilemeyeceği hususunda takdir ve değerlendirmenin mahkemenin yetkisinde bulunduğu, davacı kooperatif vekili tarafından dava dosyasına sunulan kesinleşmemiş mahkeme kararlarının bilirkişilikçe dikkate alınması istenmiş ancak bilirkişiliğin icabı gereği inceleme ve değerlendirmelerin defter ve belgeler üzerinden yapıldığını, her dava dosyası kendi içerisinde değerlendirilebileceğini" bildirmiştir.
Davacı vekilinin kök ve ek rapora itirazları üzerine 16/11/2020 tarihinde Kooperatifçi Bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda; "davanın, müflis davacı kooperatif ortağı davalıya karşı ödenmemiş aidat ve faizlerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesi istemini içerdiğini, davalı ...'nin 3 hisse ile davacının ortağı olduğu, davalı istifa ihtarnamesi göndermiş olmakla birlikte ihtarnamenin kooperatife ulaştığının belli olmadığı, davalının daha sonra da genel kurul toplantısına davet edildiği ve adına hazırun cetvelinde yer verildiği, takip (15/06/2017) tarihi itibariyle, 3.840,00 TL aidat, 864,00 TL iflas öncesi, 1.572,60 TL iflas sonrası faiz alacağı (toplam 2.436,00 TL faiz) olmak üzere davacının toplam 6.276,60 TL alacağının, diğer bir ifade ile davalının borcunun hesaplandığı, ancak davacının 3.690,00 TL asıl alacak, iflas öncesi 862,08 TL faiz, iflas sonrası 1.858,75 TL faiz olmak üzere 6.410,83 TL için takip başlattığı, icra inkar tazminatına hükmedilip edilemeyeceğinin mahkemenin takdirinde olduğunun bildirildiği" görülmüştür.
İkinci Bilirkişi Raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunarak karara esas alınmıştır.
Davacı kooperatifin, davalı ortağın ödenmemiş aidat borcu bulunduğu gerekçesiyle giriştiği icra takibinde haklı olduğu ve bilirkişi raporuna göre alacağı olduğu belirlenmekle, dava açmakta hukuki yararı bulunduğu..." gerekçesiyle taleple bağlı kalınarak 3.690,00 TL asıl alacak, 862,08 TL iflas öncesi işlemiş faiz, 1.572,60 TL iflas sonrası işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.124,68 TL üzerinden itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, eksik ve hatalı olduğu, dosyanın tevdii edildiği ilk bilirkişi raporunda ve bilirkişi ek raporunda da görüleceği üzere davacı tarafın iddialarını dayandırdığı belge ve bilgilerin borcun varlığını kanıtlamadığı, ilk derece mahkemesinin mevcut kabulüne göre yasal koşulları bulunmadığı halde icra inkar tazminata hükmedilmesini hatalı olduğu nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan aidat alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali taleplidir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.b.1 gereğince esastan reddine,
2-) Alınması gereken 732 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 104,60 TL harcın düşümü ile kalan 627,40 TL harcın davalıdan alınıp Hazine'ye gelir kaydına.
3-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine,
4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 362/1.a gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 06/05/2026
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...