T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N
K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)
ESAS NO : 2021/597
KARAR NO : 2026/1117
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 09.12.2020
ESAS-KARAR NUMARASI : 2015/717 E., 2020/633 K.
Asıl ve birleşen davada:
DAVA : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 07.05.2026
YAZIM TARİHİ : 07.05.2026
Davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili özetle: Davalının müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu, davalının kooperatif genel kurullarında alınan üye aidat borcu ödemesine ilişkin genel kurul kararlarına uymadığını ve genel kurul kararları ile belirlenen aidat borçlarını ödemediğini, kooperatifin 26.01.2014 tarihinde yapılan 2013 yılı genel kurul toplantısında, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin değiştiğini, uzun yıllar yönetim ve denetim kurulunu oluşturan üyelerin ibra edilmediğini, göreve getirilen yeni yönetim kurulu tarafından davalıya birikmiş aidat borçlarının ödemesi konusunda sözlü ve yazılı uyarılar yapıldığını, ödenmeyen borç için Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2014/121741 sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibi durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali il takibin devamına, ayrıca davalı borçlunun %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili özetle: Davacı tarafça hakkında 141.054 TL tutarındaki aidat borcu için yapılan icra takibinin yasal dayanağının bulunmadığını, dava konusu olan ve aidat borcu olduğu iddia edilen kooperatife ait apartman dairesinin adı geçen kooperatif başkanlığınca kooperatif tarafından yaptırılan imalatlar karşılığı olarak borca mahsuben kayıt altına alındığını, adı geçen dairenin kooperatifin inşaat işleri yüklenicisi ... İnş. ve San. Ltd. Şti.’ne verilmesi üzerine S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi'nin ... parsel üzerinde bulunan bir dükkana ait elektrik işlerinin işçiliği karşılığı olmak üzere ... İnş. ve San. Ltd. Şti. ile yapılan sözleşmeyle dairenin şirket tarafından taraflarına imalatlar karşılığı olarak 140.000 TL bedel karşılığı verildiğini, sözleşme gereğince kooperatifin adı geçen elektrik imalat işlemlerinin taraflarından yapıldığını ve anlaşma gereği de yerine getirildiğini, 2013 yılı genel kurul toplantısında yönetim ve denetim kurullarının ibra edilmemesinin bu durumu değiştirmeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince "...Davalının 19.9.2007 tarihinde ortak olduğu anlaşılmaktadır .Peşin ve sabit ödemeli ortaklıkla ilgili kararı vermek Kooperatif Genel Kuruluna aittir. Davalının dayanak yaptığı 9.3.2008 tarihli Genel kurul kararında dava dışı müteahhit ... şirketine daire verilmesi, 22.2.2009 tarihli Genel Kurulda ise verilecek daire bedelinin asgari 150.000,00 TL olarak tespit edildiği görülmüştür. Davaalının sunduğu Taahhütname 'de peşin ve sabit ödemeli ortak olduğuna ya da malzeme karşılığı ortaklığının kabul edildiğine dair bir açıklama bulunmamaktadır. Davalınnı dava dışı müteahhitle yaptığı 9.9.2007 tarihli sözleşmede ise davacı Kooperatif taraf değildir.Bu sözleşmede işin toplam bedeli 170.000,00 TL olarak belirlenmiş, müteahhit firma 140.000,00 TL karşılığı davalıya yapılan iş karşılığı daire vermeyi taahhüt etmiştir. Sözleşme gereği müteahhit davalıyı daire için kooperatife üye yapacak ve davalı tarafça iş kalemleri tamamlandıkça taşeron adına işveren olarak kooperatife ödeme yapıp makbuzlarını taşerona verecektir. Ayrıca Hakedişler üzerinde yapılan incelemede dava dışı müteahhit ... şirketinin yapılan elektrik işeri nedeniyle kooperatifle herhangibir mahsuplaşma yapmadan 556.221,84 TL aldığı tespit edilmiştit. Kooperatife yapılan ödeme ise 90.000,00 TL dir.Kooperatif Genel Kurulunca dava dışı müteahhidin peşin ödemeli ortak olacağına ilişkin alınmış bir karar yoktur. Konut Yapı Kooperatifleri Tip Ana Sözleşme 11. maddesi uyarınca yeni giren ortağın 1 ay içerisinde diğer ortakların ödediği parayı ve taksidi ödemesi gerekmektedir. Davalının ilk yıl haricinde ödeme yapmadığı sabittir. Dava dışı müteahhit ... şirketi, 150.000,00 TL lik konut bedelini peşin ödmediğinden davalının peşin ödemeli ortak olduğunun kabulü de mümkün değildir. Hal böyle olunca davalının kopperatife doğrudan iş yapmadığı, muhatabının sözleşme yaptığı dava dışı ... şirketi olduğu, davalının ortaklık ilişkisi dışında kooperatifle herhangibir hukuki ilişkisinin olmadığı gözetilerek sabit ödemeli ortak olmadığının kabulü ile aidat ödeme yükümlülüğünün olduğu gözetilerek yapılan hesaplama doğrultusunda Asıl Davada; Ankara 18. İcra Müd. 2014/21741 sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne, 116.700,00 TL asıl alacak yönünden itirazın iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit ve muayyen olduğundan asıl alacağın %20'si 28.210,80 TL inkâr tazminatının davalıdan tahsiline..." karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle müvekkilinin normal ortak mı yoksa sabit ve peşin ödemeli ortak mı olduğunun belirlenmesi gerektiği, aidat yükümlülüğünün de bu statüye göre değişeceği, sabit ve peşin ödemeli ortakların yalnızca genel gider ve altyapı giderlerinden sorumlu tutulabileceği, müvekkilinin kooperatifin elektrik tesisatı işlerini yaptığı, bunun karşılığında genel kurul kararları doğrultusunda iş karşılığı daire verilerek sabit ve peşin ödemeli ortak statüsünde kooperatife kabul edildiği, buna rağmen mahkemece bu hususun açıklığa kavuşturulmadığı, bilirkişi raporunda yapı kooperatiflerinde iş karşılığı ortaklık sisteminin geçerli olduğu, genel kurul kararlarıyla yükleniciye iş karşılığı daire verilmesinin kararlaştırıldığı, müvekkilinin de bu kapsamda ortak yapıldığının açıkça tespit edildiği, buna karşılık bilirkişi raporunda müvekkilinin doğrudan kooperatife iş yapmadığı ve normal ortak olduğu yönünde önceki raporla çelişkili değerlendirmeler yapıldığı, bilirkişi raporları arasındaki açık çelişkinin giderilmeden hüküm kurulduğu, müvekkilinin ortaklığına ilişkin yönetim kurulu kararlarının, üye dosyasının, üye kayıt defterlerinin ve faaliyet raporlarının incelenmediği, kooperatif tarafından yapı denetim, su tesisatı, proje çizimi ve diğer imalat işleri karşılığında başka kişilere de daire verildiği, müvekkilinden yaklaşık 10 yıl boyunca normal aidat talep edilmediği, bu durumun Yargıtay içtihatları doğrultusunda kooperatif tarafından müvekkilinin sabit ve peşin ödemeli ortak statüsünün zımnen kabul edildiğini gösterdiği, müvekkilinin sabit ve peşin ödemeli ortak olduğunun kabulü halinde borç hesabının yalnızca genel gider ve altyapı giderleri esas alınarak yapılması gerektiği nedenleriyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava, kooperatif aidat alacaklarının tahsili için yapılan icra takiplerine vaki itirazların iptali taleplidir.
Asıl davada dava dilekçesinde dava değeri 141.054 TL olarak belirtilmiş talep kısmında Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2014/21741 sayılı icra dosyasına itirazın iptali istenmiştir. İcra takibinde 141.054 TL asıl alacak ve 96.997 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 238.051 TL alacak için takip yapılmıştır. Dava dilekçesinde itirazın iptali talep edilmiş olmasına rağmen asıl alacak miktarı üzerinden harç yatırılarak dava açılmıştır.
Birleşen davada dava dilekçesinde dava değeri 29.500 TL olarak belirtilmiş, neticei talep kısmında Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2017/12665 sayıl icra dosyasına itirazın iptali istenmiştir. İcra takibinde 59.500 TL asıl alacak ve 13.937 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 73.437,67 TL alacak için takip yapılmıştır. Dava dilekçesinde itirazın iptali talep edilmiş olmasına rağmen 29.500 TL üzerinden harç yatırılarak dava açılmıştır.
492 Sayılı Harçlar Kanunun 30. ve 32. maddeleri gereğince, öncelikle davacı vekiline dava dilekçesi açıklattırılarak, iptali talep edilen dava değeri belirlenip bu kapsamda noksan karar ve ilam harcının tamamlanması için davacı vekiline uygun mehil ve ihtarat yapılmak suretiyle sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi gerekirken, eksik harç tamamlatılmadan yargılama yapılması ve karar verilmesi doğru değildir.
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun, istinaf nedenleri incelenmeksizin kabulüne, HMK 353/1.a.4 madde uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.a.4 gereğince kabulü ile:
Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/717 E., 2020/633 K. sayılı 09.12.2020 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,
2-) Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine,
4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 353/1.a ve 362/1.g gereğince KESİN olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 07.05.2026
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...