T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/52 - 2023/11
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/52
KARAR NO: 2023/11
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:
NUMARASI: 2022/759 Esas null/null Karar
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLLERİ:
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 10/01/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 11/01/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
DAVACININ İDDİASI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ... plakalı otomobil ile karayolunda seyahat etmekteyken, davalılardan ...'ın kullandığı ve diğer davalı ... A.Ş.'ye ait aracın şiddetli çarpması sonucu ağır yaralandığını, davalı ...'ın 2918 Sayılı K.T.K.'nun 84. maddesinde belirtilen sürücü asli kusurlarından "Şeride Tecavüz Etme" kusurunu işlediği ... plakalı araç sürücüsü ...'nın ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusur ve kural ihlalinin bulunmadığını belirterek, öncelikle Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/4855 Sor. Sayılı dosyasından verilen 09.08.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının devam etmesine, davalı ... .... A.Ş.'ye ait ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ...plakalı dorseli araç üzerine ve davalılar adına kayıtlı olan diğer araç, gayrimenkul ve haklar üzerine ihtiyati haciz konulmasına, davaya konu kaza sonucu uğranılan maddi zararlar nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00-TL maddi tazminatın, davalılardan ... Sigorta A.Ş. açısından poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle, diğer davalı ... .... A.Ş. açısından kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle, diğer davalı ... için kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kaza sonucu davacı ...'nın yaşadığı acı, ızdırap, ölüm korkusu, elem ve üzüntünün asla karşılığı olmamakla birlikte 500.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek yasal faiziyle birlikte davalı ... .... A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, 21.11.2022 tarihli ara karar ile; HMK 389. maddesindeki koşulları taşımayan ihtiyati tedbir isteminin tazminatın varlık ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden tedbir istenilen taşınır ve taşınmaz mallar dava konusu olmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine, yine alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği, muaccel alacağın varlığına dair yaklaşık ispat koşulunun bulunmadığı, davalıların taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlandığına ilişkin yeterli delil sunulmadığı, İİK.nun 257. maddesinde aranan ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;
Davalı şirketin yargılamaya konu kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu soruşturma dosyasındaki tanık beyanlarıyla sabit olup ihtiyati haciz talebinin reddi davacının yeniden zarara uğramasına neden olacağını,
Davacının vücut bütünlüğünde ve ruhsal sağlığında meydana gelen zarar sebebiyle talep edilen manevi tazminat ve hükmedilecek maddi tazminat miktarı düşünüldüğünde davalı şirketin mal kaçırmak amacıyla mal varlığında azaltmaya gitme ihtimalinin yüksek olduğunu,
Ayrıca kazaya karışan aracın bakımınında eksik olup olmadığının tespiti, hem hukuk davası hem ceza davasının aydınlatılması için oldukça önemli olup, davalı şirketin mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulması hakkaniyetin gereği olduğunu,
İhtiyati haciz kararının gerekçesiz olarak reddedilmesinin Anayasa ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu,
Davalıların arabuluculuk sürecinde anlaşmaya yanaşmamaları üzerine dava açmak zorunda kaldıklarını,
Dava konusu kazada davalı şirketin işçisinin hatalı olduğu, kazaya sebep olan aracın bakımının yapılmadığı, freninin tutmadığının tanık beyanlarıyla sabit olduğu, dosyaya sunulan dilekçeler ve savcılık dosyasından alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğunu,
İhtiyati haciz talebinin de gerekçesi gösterilmeden genel geçer ifadelerle reddinin Anayasa'ya ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/11/2022 tarih ve 2022/759 Esas Sayılı ihtiyati haciz red kararının kaldırılmasına ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile; davalı ... .... A.Ş.'ye ait ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ...plakalı dorseli araç üzerine ve davalılar adına kayıtlı olan diğer araç, gayrimenkul ve haklar üzerine ihtiyati haciz tesis edilmesine karar verilmesi gerektiğini,
İhtiyati tebdir kararının HMK 389 ve devamındaki maddeler gerekçe gösterilerek reddedilmesinin, dava dilekçesindeki talebe aykırı olduğunu,
İhtiyati tedbir talebinin gerekçesi; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/2. maddesi olup bu madde gereği kazaya karışan araçların bir başkasına devrinin engellenmesi, davalı şirketin mal varlığının aktifinde azalma işlemlerinin önlenmesi olduğunu,
Dava dilekçesi ve dosyaya sunulan deliller incelendiğinde; Katılan şirketin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu belirterek, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/11/2022 tarih ve 2022/759Esas,. Sayılı ihtiyati tedbir red kararının kaldırılmasına ve İhtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile; Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/4855 Sor. Sayılı dosyasından verilen 09.08.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının devam etmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbire ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesinde;
6100 Sayılı HMK’nın 389/1 maddesinde; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, UYUŞMAZLIK KONUSU HAKKINDA ihtiyati tedbir kararı verilebilir.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, uyuşmazlık konusu şey üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulabileceği anlaşılmaktadır. Somut olayda ihtiyati tedbir şerhi konulması talep edilen aracın mülkiyeti ve davalılara ait diğer taşınır ve taşınmazlarla ilgili bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bir başka ifade ile eldeki tazminat davasının konusu değildirler.
Bu durumda mahkemece usul ve yasaya uygun bir şekilde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi yerinde olmakla, davacı vekilinin ihtiyati tedbire ilişkin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Davacı vekilinin manevi tazminata ilişkin ihtiyati haciz talebi yönünden istinaf başvurusunun incelenmesinde;
İİK.257. maddesi hükmüne göre: "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2 -Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”
İİK.'nın 258. maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.
Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir.
(Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005 - 5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."
Davacı vekili, davacının kaza nedeniyle çektiği elem ve ızdırap nedeniyle 500.000,00-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Manevi tazminat kişinin kişilik haklarının ihlali, bu kapsamda huzur, güvenlik, sağlık ve benzeri haklarının saldırıya uğraması halinde miktarının, kapsamının ve koşullarının hakimin takdirine bağlı olarak belirlendiği bir tazminat türü olup, tazminat yükümlüsünün tutum ve davranışları olayın özelliği, kusurun varlığı, niteliği, ekonomik, sosyal çevre ve benzeri pek çok subjektif etkene göre belirlenen bir tazminat türü olup, maddi tazminat gibi miktarı objektif koşullara göre belirlenecek bir tazminat türü değildir. Bu nedenlerle alacağın muaccel olması yanında, ihtiyati hacze esas belirli bir miktar olması koşulu sağlanamamaktadır.
Bu durumda, talep edilen manevi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.
3-Davacı vekilinin maddi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebine ilişkin istinaf itirazlarına gelince;
İhtiyati haciz talep eden tarafından dosyaya sunulan kaza tespit tutanağına göre kusur oranı tam olarak belirlenemese de davalı sürücünün de kusurlu olduğu, davacının yaralandığı, dosyadaki belgelerin alacağın varlığına ve muaccel olduğuna kanaat oluşturacak belgeler olduğu, yaklaşık ispat koşulları çerçevesinde İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında davalılar ... .... AŞ ile ... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine, ayrıca adı geçen davalılar adına kayıtlı olması halinde ... plaka sayılı araç üzerine talep edilen maddi tazminat miktarı olan 100.000,00-TL alacak miktarı kadar ihtiyati haciz konulması gerekirken, talebin reddi usul ve yasaya aykırı olup, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, 6100 sayılı HMK'nun 353/1.b.2 maddesi gereğince; teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Yukarıda 1 ve 2 nolu bentlerde yazılı nedenlerle, davacı vekilinin İhtiyati tedbir ve manevi tazminata ilişkin ihtiyati haciz talebi yönünden istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
II-Yukarıda 3 nolu bentte açıklana nedenlerle davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin ihtiyati haciz talebi yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.11.2022 tarihli ve 2022/759 Esas sayılı ihtiyati haciz talebinin reddi kararının KALDIRILMASINA,
6100 sayılı HMK’nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,
Buna göre;
1-Davacı vekilinin İİK’nun 257. maddesindeki yasal koşullara uygun maddi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE;
2-100.00,00-TL alacağa yetecek miktarda ve davalı ... ile ... .... AŞ’ye ait taşınır ve taşınmaz mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine, yine davalılar adına kayıtlı olması halinde ... plaka sayılı araç üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
3-İİK'nun 259/1. maddesi gereğince takdiren alacağın %15’i oranında 15.000,00-TL tutarında HMK'nun 87. maddesine göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubu alınmasına,
4-Teminat ilk derece mahkemesine yatırıldığında kararın infazı için Ankara Nöbetçi İcra Müdürlüğünün yetkili kılınmasına,
5-İhtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine,
6-İstinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderinin esas hakkında verilecek kararda göz önünde bulundurulmasına,
7-Karar tebliği, harç iade işlemleri ile ihtiyati haciz infaz işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1(f) maddesi gereğince KESİN olmak üzere 10.01.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.