T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No.
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
.
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
.
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/07/2019
NUMARASI....
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
KARAR TARİHİ: 21/04/2022
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 16/05/2022
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalılar ... Sigorta A.Ş. vekili ile ... tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 25.12.2014 tarihinde davalıların sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın davacıya ait sevk ve idaresindeki araca çarptığını, davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali yaptığı için tam kusurlu oluğunu, davalı sigorta şirketine başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacıya ait araçta meydana gelen 1.300,00-TL hasar, 100,00-TL değer kaybı, 100,00-TL araç mahrumiyeti olmak üzere toplam 1.500,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 11.10.2018 tarihli dilekçesi ile hasar bedelini 5.982,00-TL’ye, değer kaybını 1.669,00-TL’ye, araç mahrumiyetini de 300,00-TL’ye yükseltmiştir.
Davalı ..., kazaya kırmızı ışıkta geçen davacının neden olduğunun kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, olay anında davacının trafik polislerine ve orada bulunan şahitler huzurunda kırmızı ışıkta geçtiğini kabul ettiğini, ayrıca davacının aracında bildirdiği kadar bir hasar da bulunmadığını, hasar miktarının abartıldığını, asıl hasarın kendi kullandığı araçta olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, 25/12/2014 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın 20/03/2014 - 20/03/2015 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile ...... adına davalı şirkete sigortalı olup, kaza tarihi itibariyle maddi hasarda araç başına 26.800,00-TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri olduğunu, şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olup, davacı tarafından kusur ve hasar miktarının ispatlanmasını, davacının kaza tarihinden itibaren faiz talep etmesinde yasal isabet bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, mahallinde yapılan keşif, aldırılan bilirkişi raporu, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/408 esas sayılı dava dosyasındaki 14/03/2017 ve 26/03/2019 tarihli bilirkişi raporları ile tanık anlatımları bir arada değerlendirildiğinde davalı ...'ın kaza anında kırmızı ışık ihlali yaptığı kanaatine varıldığı, aynı kazaya ilişkin olarak Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/408 esas sayılı dava dosyasındaki 14/03/2017 tarihli ve aynı mahiyetteki 26/03/2019 tarihli ...tarafından hazırlanan üç kişilik bilirkişi raporuna objektif, gerekçeli, yeterli, denetime açık olması nedeniyle itibar edildiği, mahkemece aldırılan Adli Tıp Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 07/06/2018 tarihli raporundaki ikinci ihtimale itibar edilmediği, 25/12/2014 tarihli trafik kazasında davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'in ise herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığının anlaşıldığı, mahkemece keşif neticesinde aldırılan 07/06/2017 ve 31/07/2018 tarihli bilirkişi heyeti ek raporlarındaki araç hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararına ilişkin teknik hususlardaki tespitler dikkate alınarak bu ek raporların objektif, yeterli, gerekçeli, denetime açık, bilimsel ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle itibar edildiği, davacının dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı, sigorta şirketince gönderilen evraklar arasında bulunan ekspertiz raporu ile anlaşıldığından, bu tarihe poliçe tarihinde yürürlükte bulunan KTK ve genel şartlar uyarınca 8 iş günü eklemek suretiyle davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihinin 12/01/2015 olarak belirlendiği, davacının davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki araç mahrumiyet zararından oluşan maddi tazminat talebine yönelik davasının ise Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına ilişkin genel şartlar uyarınca poliçe düzenleyen sigorta şirketlerinin dolaylı zarar konumunda bulunan araç mahrumiyeti, yoksun kalınan kar ve kira kaybına ilişkin taleplerden sorumlu olmayacağına dair düzenlemesi uyarınca ve sigorta poliçesinde bu zarar kalemlerinden sorumlu olacağına dair kloz veya özel hüküm bulunamaması da dikkate alınarak davacının davalılar aleyhine açtığı araç hasar bedelinden oluşan maddi tazminat davasının kabulü ile, 5.982,00-TL miktarındaki araç hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 25/12/2014'den, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise temerrüt tarihi olan 12/01/2015'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun ZMSS poliçesi limiti ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının davalılar aleyhine açtığı değer kaybı zararından oluşan maddi tazminat davasının kabulü ile, 1.699,00-TL miktarındaki araç değer kaybına ilişkin maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 25/12/2014'den, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise temerrüt tarihi olan 12/01/2015'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun ZMSS poliçesi limiti ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının davalı ... hakkındaki araç mahrumiyet zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile, 300,00-TL araç mahrumiyet zararından oluşan maddi tazminatın kaza tarihi olan 25/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, davacının davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki araç mahrumiyet zararından oluşan maddi tazminat talebine yönelik davasının reddine karar verilmiş; hükme karşı davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davanın yetkili ve görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekirken, ticari bir uyuşmazlık gibi Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,
Davacı ile arasında geçen trafik kazasında kullanmış olduğu aracın hasar durumundan da anlaşılacağı üzere davacının kırmızı ışıkta geçerek kullandığı aracın ön kısmı ile davalı olarak kullandığı aracının sağ ön yan çamurluğuna ve ön sağ kapısına vurarak hasara neden olduğuğu kazada davacının tamamen kusurlu olduğunu, davacı taraf her ne kadar yeşil ışıkta geçtiğini bildirmiş ise de davacının kırmızı ışıkta; kendisinin ise yeşil ışıkta geçtiğinin sabit olduğunu, bu hususun göz önüne alınması gerekirken, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda alınan üç ayrı raporun da biri birinden farklı olduğunu, kaza anında trafik polisinin geldiğini hem davacıya hem de davalı olarak kendisine olayı gören tanıklarımız olup olmadığını sorduğunu, olayı gören tanıklarımızın olmadığını bildirmemize rağmen davacının sonradan tanık bildirmesinin yasaya aykırı olduğu gibi davacı tanıklarının görgüye müsnet bilgilerinin olmadığını, davanın davacının olay mahallindeki beyanına da aykırı olduğunu, olayın oluşu göz önüne alındığında yeşil ışıkta geçtiği tespit edilemiyen araç sürücülerine verilen kusur durumların da kanunda açıkça belirtildiğini, bu hususlar göz önüne alınmaksızın adına tevdii edilen kusuru kabul etmediğini, ayrıca davacının aracına biçilen hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyetinin de hayali bir şekilde belirlendiğini belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ.vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranlarında ihtilaf bulunduğunu, yerel mahkemece kusur oranlarının tespiti için hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden, hem de ... Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda Uzman Bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken, sigortalı araç sürücüsünün %0 kusurlu olma ihtimali söz konusu iken, %100 kusurluymuşcasına, %100 kusur üzerinden hesaplama yapılmasının hukuka aykırı olduğunu,
Kabul anlamına gelmemekle birlikte; hesap bilirkişisi tarafından yapılan hesaplamanın, tamamen denetime elverişsiz ve eksik inceleme ürünü olduğunu, dolayısı ile anılan kusur raporunun hükme esas alınmasının kabul edilebilir nitelikte olmadığını,Yapılacak detaylı incelemeler sonucu, kusur durumunun açıkça ortaya çıkacağını, yol durumu, dış faktörler ve değerlendirilebilecek diğer çokça etken varken bunların değerlendirilmemiş olmasının kabul edilebilir nitelikte olmayıp yerel Mahkeme kararının bu yönü ile de eksik inceleme ürünü olduğunu,
Davacının yerel mahkemece hüküm altına alınan araç hasarı ve değer kaybına ilişkin talebinde yasal isabet bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte yerel mahkemece hükme esas alınan hesap raporunun eksik inceleme ürünü olduğunu,
Kusur oranlarının tespiti için ... Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasının zorunluluk arz ettiğini, dosyada mübrez bilgi ve belgelerin hiçbirinin tarafların kusur oranlarını tespit etmeye elverişli bulunmadığını, bu kapsamda yapılacak detaylı incelemeler sonucu, tarafların kusur oranları tespit edilerek davalı şirket’in sorumluluğu noktasında tüm gerçeklerin net bir şekilde ortaya çıkacağını, bu sebeple işbu hususlara uymayan kusur raporunu esas alan Yerel Mahkeme kararının bu yönüyle de kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. vekilinin HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava trafik kazasından kaynaklanan hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyeti talebine ilişkindir.
Davacı vekili, davalıların sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın davacıya ait araca çarpması sonucu araçta meydana gelen hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyetinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Eldeki dava kazaya karışan aracın sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açıldığından mahkemenin görevli olduğu anlaşılmıştır.
25.12.2014 tarih saati 08.10 olan kaza tespit tutanağında davacı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracı ile ... Kavşağı istikametinden gelip ... Bulvarını takiben ... Caddesi istikametine seyri sırasında trafik lambalı işaret ve levhalı ... Caddesi kavşağına geldiğinde kendi seyrine göre solundan ... Mahallesi 4. Caddeyi takiben gelip kavşağa ... Caddesi istikamete geçiş yapan davalı ...’ın yönetimindeki ... plakalı aracın sağ ön ve yan kısımlarına ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, sinyalizasyonun normal çalıştığı, her iki sürücünün de yeşilde geçtiğini beyan ettiği saat 11.20 de karakola gelindiği, her iki sürücüden de tanıklarının sorulduğu, her iki sürücünün de tanıklık için gelen olmadığını beyan etmesi üzerine kırmızı ışıkta kimin geçtiği belirlenemediğinden kusur tespitinin yargılama aşamasında belirleneceği belirtilmiştir.
Mahkemece olay yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen Trafik - Çevre ve Direksiyon Öğretmeni bilirkişi ... ve Makine Mühendisi (A sınıfı İş Güvenliği Uzmanı) bilirkişi ... tarafından düzenlenen 23.12.2016 tarihli kök, 07.06.2017 tarihli ek raporda davacı tanık beyanları dikkate alınarak davalı ...'ın kavşakta dikkatli ve tedbirli davranarak kavşaktaki trafik lambaları İle trafik durumuna göre hareket etmesi gerekirken, trafik ışıklarına uymayıp kavşağa girdiği sırada kendisine hitap eden trafik lambalarının kırmızı ışıkta olduğu (kırmızı ışık ihlali yaptığı) ifadelerin ve trafik lambalarının çalışma sisteminin birlikte değerlendirilmesi sonucu anlaşılmış olup, ... Bulvarından gelerek yeşil ışıkta kavşağa giren sürücü ... yönetimindeki aracın ön kısımları ile kendi aracının sağ yan kısımlarına çarpmasına neden olduğu değerlendirilen ...'ın yapmış olduğu kural ihlallerinin bu kazanın oluşmasına asli neden oluşturduğu ve 2918 Sayılı KTK’nun 47/1-b, 84 1-a maddesi gereğince 6/8 (%75) oranında kusurlu olduğu, davacı ...'in ise kavşağa yaklaşırken hızını düşürmediği için kazanın oluşumunda tali kusurlu olup kusur oranının 2/8 (%25) olduğu belirlenmiştir.
Taraf vekilllerinin itirazı üzerine alınan 07.06.2018 tarihli ATK raporunda, dosyada mevcut olan ifadeler, trafik kazası tespit tutanağı ve bu tutanak içeriğindeki kaza yeri krokileri bölümü, bilirkişi raporu ve tekmil olunan diğer tüm veriler incelenip durum değerlendirmesi yapıldığında; olay mahallinin ışıklı kavşak olduğu, her iki sürücünün de kendisine yeşil ışık yandığı sırada kavşağa giriş yaptığını iddia ettiği, olayı dışarıdan gören tanık veya kamera kaydı da bulunmadığı, bu sebeple olay sırasında taraflara hangi ışığın yanmakta olduğu hususunda tereddüt oluştuğundan ve olay anında ışık ihlali yapan sürücünün asli kusurlu olacağı dikkate alınarak mahkemenin takdirine bırakılmak üzere olayın iki hale göre değerlendirildiği mevcut verilere göre; birinci halde; ...'ın gidiş istikametine yeşil ışık yandığı durumda: Sürücü ..., sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli ışıklı kavşakta kırmızı ışık ihlali yaptığından asli kusurlu (%100 oranında); sürücü ..., sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli ışıklı kavşaktan seyir yönüne yanan yeşil ışıkta geçiş yapmak istediği sırada meydana gelen olayda kusursuz olduğu, ikinci halde; ...'in gidiş istikametine yeşil ışık yandığı durumda: Sürücü ..., sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli ışıklı kavşaktan seyir yönüne yanan yeşil ışıkta geçiş yapmak istediği sırada meydana gelen olayda kusursuz; sürücü ..., sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli ışıklı kavşakta kırmızı ışık ihlali yaptığından asli kusurlu (%100 oranda ) kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Aynı kaza nedeniyle kazaya karışan ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sigortacısı ... ... Sigorta A.Ş. tarafından ... aleyhine açılan Kayseri 6.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/408 Esas sayılı dosyasında alınan 26.03.2019 tarihli İTÜ öğretim görevlilerden oluşan bilirkişi heyeti raporunda sürücü ...’in sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli ışıklı kavşaktan seyir yönüne yanan yeşil ışıkta geçiş yapmak istediği sırada meydana gelen olayda kusursuz; sürücü ..., sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli ışıklı kavşakta kırmızı ışık ihlali yaptığından asli kusurlu (%100 oranda) kusurlu olduğu belirlenmiştir. Mahkemece 07.06.2018 tarihli ATK raporunun sonuç kısmındaki ikinci hal ile Kayseri 6.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/408 Esas sayılı dosyasında alınan 26.03.2019 tarihli İTÜ öğretim görevlilerden oluşan bilirkişi heyeti raporunun olaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçtiği kabul edilerek %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş ise de anılan raporlar ile mahkemece alınan 23.12.2016 tarihli kök ve 07.06.2017 tarihli ek rapor arasında çelişki olduğu anlaşıldığından mahkemece kaza yerine ait sinyalizasyon bilgileri, kaza tespit tutanağı, tanık beyanları, hazırlık dosyası, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/408 Esas sayılı dosyası da değerlendirilmek suretiyle ve raporla arası çelişkinin giderilmesi amacıyla ... Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.
Dava konusu kaza 25.12.2014 tarihinde meydana gelmiş olup davalının sürücüsü olduğu araç davalı sigorta şirketine 20.03.2014 - 20.03.2015 tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalıdır. Kaza tarihi ve poliçe tanzim tarihi itibarıyla eski genel şartlar yürürlükte olduğundan 01.05.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni genel şartlara göre değer tespitinin yapıldığı bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru görülmediği gibi, davacının aracı dava konusu kazadan önce 21.09.2014, 06.08.2014, 17.07.2009 tarihlerinde de kazaya karıştığından aracın hasarsız olarak kabulü ile değer tespiti belirlenmesi de doğru görülmemiştir. Yargıtay tarafından kabul edilen hesaplama yöntemine göre; hasara uğrayan aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, daha önce hasar görmüş ise hasarlı parçaları değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının hesaplanması gerekmektedir. Bu nedenle mahkemece davacıya ait aracın hasar dosyası, tramer kayıtlarına göre daha önceki hasar dosyaları da getirilerek araçta meydana gelen hasar bedeli ve kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın belirlenmesi için gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde, hatalı ve yetersiz bilirkişi raporu ile hasarlı parçaların fiyatı esas alınarak yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulmuş olması isabetli görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile, HMK.nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile, HMK.nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2-İstinaf yoluna başvuran taraflarça yatırılan peşin harcın istek halinde yatırdıkları oranda yatıranlara iadesine,
3-İstinaf yoluna başvuran tarafça yapılan yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
4-Kayseri Genel İcra Dairesinin 2019/51289 sayılı dosyasına yatırılan 19.500,00-TL teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine,
5-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nun 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 21.04.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
......
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.