T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/11/2018
NUMARASI:....
İHBAR OLUNAN: ...
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 14/10/2021
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... ... Müdürlüğü vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 21/04/2014 tarihinde, davalı ... idaresinde bulunan ... plakalı otobüs ile ... plakalı aracın çarpışmaları ve otobüsün yoldan çıkarak yaya kaldırımında bekleyen ...'e çarpması ile meydana gelen kaza sonucunda muris ...'ün vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde murisin kusurunun bulunmadığını ve davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, murisin vefatı nedeni ile davacı eşin cenaze gideri yaptığını ve destek zararının bulunduğunu, yine davacı eş ve davacı çocukların manevi zararlarının bulunduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davacı ... ... için 6.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile tüm davacılar için 4.000,00 TL cenaze giderinin tüm davalılardan müteselsilen tahsiline, davacı ... için 100.000,00 TL, davacılar ... ve ... ile ... için ise 75.000,00'er TL manevi tazminatın ise davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden tahsiline, talep edilen alacaklara 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz yürütülmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ... Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı kuruluşun herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacıların cenaze gideri taleplerinin yasal dayanağının bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.
Davalı ...ş. davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davalı ... ... Müdürlüğü'nün işleteni olduğu ve davalı ... idaresindeki ... plakalı araç ile dava dışı ... plakalı aracın karıştıkları kaza sonucu, kaza mahallinde yaya olarak bulunan davacıların desteği ...'ün vefat ettiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, kaza nedeni ile eşini kayıp eden davacı ...'ün destekten yoksun kaldığını, diğer davacıların ise babalarını kayıp etmeleri nedeni ile manevi acı ve ıstırap yaşadıkları, destekten yoksun kalan davacı ... için 117,166,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü yönünden 21/04/2014 tarihinden itibaren, davalı ... şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline, 400,00 TL cenaze giderinin 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden tahsiline, davacı ... için 30.000,00 TL, davacılar ... ve ... ile ... yönünden 10.000,00'er TL manevi tazminatın 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden tahsiline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; murisin vefatı nedeni ile 4.000,00 TL cenaze gideri talep edilmiş olup, mahkemece 400,00 TL'ye hükmedildiğini, 1.800,00 TL mezar yaptırma bedeli ve 100,00 TL çiçek bedelinin ödenmemesi yanında belgelendirilmesi zorunlu olmayan diğer cenaze giderlerine hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu, takdir edilen manevi tazminat miktarlarının da manevi huzuru giderecek miktarda olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının bu yönlerden kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... ... Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde davalı kuruluşun bir kusurunun bulunmadığını, olayın kasıtlı bir suç olmaması gözetildiğinde hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, cenaze giderleri yönünden taleplerin tümden reddinin gerektiğini ve bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazlar dikkate alınmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olması nedeni ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davacılar ve davalı ... ... Müdürlüğü vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde; “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı” belirtilmiş olup, aynı kanunun 3.maddesinde işletenin tarifi yapılmıştır. Buna göre işleten; "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda, dava konusu kazaya karışan araç, trafikte ... ... Müdürlüğü adına kayıtlı olup, aracın işleteni ... ... Müdürlüğü olduğundan, bu aracın yapmış olduğu kazadan doğan zarardan da, KTK'nın 85/1.maddesine göre, davalı ... ... Müdürlüğü'nün sorumlu olduğu açıktır.
Dosyadaki mevcut delillere göre, dava konusu kazaya ilişkin olarak, kaza tespit tutanağında yapılan değerlendirme ile ceza yargılaması dahil, tüm aşamalarda alınan kusur raporlarının aynı yönde olduğu ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın, şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlamayı düzenleyen madde 56/c.kurallarını ve 84/d.maddesine göre arkadan çarpma kuralını ihlal etmesi nedeni ile asli ve tam kusurlu olduğu sabit olup, mahkeme tarafından hükme dayanak yapılan16/10/2017 tarihli bilirkişi raporundaki kusur tespiti ile kusur oranı oluşa, usul ve yasaya uygun görülmekle, istinafa gelen davalı ... ... Müdürlüğü vekilinin kusura ve sorumluluğuna yönelik istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde cenaze giderlerinin de ölüm nedeniyle meydana gelen zararlardan olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle zarar sorumlusu, ölüm halinde yapılan cenaze giderlerinden de sorumludur. Cenaze giderleri, ölümle doğrudan doğruya ilgili bulunan giderlerden ibaret olup ölenin taşınması, yıkatılması, gömülmesi, mezarlık ücreti gibi giderleri kapsar.
Somut olayda mahkemece, bu kapsamda cenaze giderlerinin ne olacağı konusunda araştırma yapılmış, ... İlçe Müftülüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta; cenaze giderinin ne kadar olması gerektiğine dair bir fiyat tespitine dair çalışmalarının olmadığı belirtilmiş, ... Belediyesi'ne ve ... Belediyesi'ne yazılan yazılara verilen cevapta ise, ölüm tarihi itibari ile cenaze giderlerinin 400,00 TL olacağı bildirilmiştir. Mahkemece, Belediyelere yazı cevapları esas alınarak 400,00 TL cenaze giderine hükmedilmiştir. Yapılması zorunlu olan masrafların niteliği dikkate alındığında hükmedilen tazminat miktarının usulüne uygun olduğu görülmüş olup, davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarına da davacı ve istinafa gelen davalı tarafça itiraz edilmiştir. Davacı taraf tazminat miktarının yetersiz olduğunu söylerken, davalı taraf ise fazla olduğunu savunmaktadır.
Davacıların tazminat istemleri BK 56.maddeye dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, dava konusu kazanın meydana gelmesinde, kaldırımda bulunan müteveffaların herhangi bir kusurunun bulunmaması, davalı sürücünün tam kusuru, doğan zararın davacılar yönünden ağırlığı, müteveffanın davacılar ile olan yakınlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın tarihindeki paranın alım gücü ve diğer hususlar gözetildiğinde davacılar için takdir olunan manevi tazminat miktarlarının az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın kaldırılması gerekmiştir. Buna göre; davacı ... için 75.000,00 TL, davacılar ... ve ... ile ... için ise 25.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilerek yeniden hüküm kurulmuştur.
Bu gerekçelerle, olaya ilişkin alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun olduğu, istinafa gelen davalı ... ... Müdürlüğü vekilinin ileriye sürdüğü istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ilk derece mahkemesinin maddi tazminata ilişkin kararı usul ve esas yönünden yasaya uygun bulunduğundan, davalı vekilinin tüm istinaf taleplerinin reddine, davacılar vekilinin takdir edilen manevi tazminata yönelik istinaf istemi bakımından ise yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, istinaf konusu yapılmayan kısımlar baki kalmak üzere HMK.nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... ... Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
ll-Davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulü ile; Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 07/11/2018 tarih, ..... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
1-Davacıların davasının kısmen kabulü ile,
Davacı ... yönünden 117.166,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü yönünden kaza tarihi 21/04/2014 tarihinden itibaren, davalı ... şirketi yönünden itibaren dava tarihi 12/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi (davalı ... şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) ile davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davacı ...'ün manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile;
75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı ...'ün manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile;
25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı ...'ün manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile;
25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile;
25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacılar ..., ..., ... ve ...'ın cenaze ve defin masraflarına ilişkin maddi tazminatlarının kısmen kabulü ile,
400,00 TL'nin 21/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden müteselsilen tahsili ile davacılara mütesaviyen ödenmesi, davacıların cenaze ve defin giderleri yönünden sigorta şirketine yönelik davası ile fazlaya ilişkin diğer davalılar yönünden talebinin reddine,
7-Hüküm altına alınan miktar üzerinden Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 18.277,43 TL harçtan, 1.144,20 TL peşin harç ve 379,69 TL ıslah harcı toplamı olan 1.523,89 TL'nin mahsubu ile bakiye 16.753,54 TL karar harcının davalılardan (davalı ...Ş. 6.479,72 TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Davacı ...'ün maddi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.123,29 TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/1.maddesine göre belirlenen 10.550,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden alınarak bu davacıya verilmesine,
10-Davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, red edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/1.ve 13/1.maddelerine göre belirlenen 4.050,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalılara verilmesine,
11-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/1.ve 13/1. maddelerine göre belirlenen 4.050,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden alınarak bu davacıya verilmesine,
12-Davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, red edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/2.maddesine göre belirlenen 4.050,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalılara verilmesine,
13-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/1.ve 13/1. maddelerine göre belirlenen 4.050,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden alınarak bu davacıya verilmesine,
14-Davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, red edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/2.maddesine göre belirlenen 4.050,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak bu davalılara verilmesine,
15-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/1.ve 13/1. maddelerine göre belirlenen 4.050,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü'nden alınarak bu davacıya verilmesine,
16-Davalılar ... ve ... ... Müdürlüğü kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, red edilen manevi tazminat miktarı üzerinden ve karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'sinin 10/2.maddesine göre belirlenen 4.050,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak bu davalılara verilmesine,
17-Davacıların cenaze ve defin gideri davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ... Müdürlüğünden müteselsilen tahsili ile davacılara mütevasiyen verilmesine,
18-Davalılardan ... ve ... ... Müdürlüğü kendisini vekille ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacıların reddedilen cenaze ve defin gideri üzerinden hesaplanan 2.180,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalılardan ... ve ... ... Müdürlüğü verilmesine,
19-Davalı ... cenaze ve defin giderleri yönünden kendini vekille temsil ettirdiğinden ve A.A.Ü.T'nin 3.maddesi uyarınca bu dava yönünden dava farklı yönden reddedildiğinden 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ... ... Türk Sigortaya ödenmesine,
20-Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL başvuru harcı, 1.144,20 TL peşin harç ve 379,69 TL ıslah harcı toplamı olan 1.549,09 TL ile aşağıda dökümü yazılı 1.151,80 TL yargılama giderinin, kabul red oranına göre hesaplanan 690,73 TL'sinin davalılardan (davalı ...Ş. 678,34 TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacılar verilmesine, fazla masrafın davacılar üzerinde bırakılmasına,
21-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN
lll-Davacı tarafça yatırılan 44,40 TL istinaf karar harcının talep halinde davacı tarafa iadesine,
lV-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafça yapılan 102,88 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
V-İstinaf talebi red edilen davalı ... ... Müdürlüğü yönünden Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.129,53 TL karar harcından peşin alınan 3.032,39 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.097,14 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Vl-İstinafa gelen davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Vll-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Vlll-Kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK.nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK SÜRE İÇERİSİNDE TEMYİZ YASA YOLU açık olmak üzere 23/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
....
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.