T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ....
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
.....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/04/2021
NUMARASI: ...
....
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/09/2021
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 12/10/2021
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 29.12.2015 tarihinde davalı ...’un maliki olduğu, davalı ...'in idaresinde bulunan aracın davacıya ait araca çarptığını, kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, kazada hasar gören davacıya ait aracın pert olduğunu, Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...İş sayılı dosya ile tespit yaptırdıklarını, davacının zararının 11.500,00-TL olduğunun belirlendiğini ancak aracın hurda değerinin fazla belirlendiğinden yeniden rapor alınması gerektiğini, davacının aracını kullanmaması nedeniyle araç mahrumiyeti zararı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00-TL maddi, zarar, 1.000,00-TL araç mahrumiyeti ve 599,00-TL tespit dosyası giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında araç bedeli talebini 13.000,00-TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı sürücüye verilen kusur oranının kabul etmediklerini, ...’nin yoldaki buzlanmaya ilişkin levha ve işaret koymadığını, davacının taleplerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Hesabı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, davalı kurumun araç hasarından ve buna bağlı olarak doğacak zararlardan sorumlu olmadığını, davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... ... vekili, kazanın yoldaki gizli buzlanma nedeniyle meydana geldiğini, ....... buzlanma nedeniyle gerekli işaretlemeleri yapmadığını, davalı sürücünün kusuru bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı ... vekili, davaya konu kaza nedeniyle ceza yargılamasının devam ettiğini, sonucunun beklenmesi gerektiğini, kazaya karışan aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.ne kiralandığını, davalının işleten sıfatının bulunmadığını, belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece verilen ilk kararda meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsü ... ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu, ...plakalı araç sürücüsü ... ...'ün kusursuz olduğu, yine davacıya ait ...plakalı aracın pert olduğu, sovtaj bedeli düşüldükten sonra değerinin 13.000,00-TL olduğunun belirlendiği, davalı ....... vekiline ve ...'a ... plakalı aracın ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından kiralandığına ilişkin kira belgelerinin dosyaya sunulmasının istenildiği ancak her iki davalı tarafından kira sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı, davacının araç mahrumiyetine ilişkin talebinin ise aracın pert olması, makul süre içerisinde davacının araç kiraladığına ilişkin ve ek gider yaptığına ilişkin dosyaya hiçbir belgenin sunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile; 13.000,00-TL'nin davalılar ... ..., ... ve ... Fonu Hesabından tahsiline, davacının araç mahrumiyetine ilişkin talebinin yerinde olmaması nedeniyle reddine, 599,00-TL tespit gideri masrafının davalı ... ... ve ...'tan 29.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili, davalı ... Hesabı vekili ve davalı ... ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
Dairenin 11.06.2020 tarih ve.... Karar sayılı kararıyla, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunmayan araçların neden olduğu araç hasarları ... Hesabından talep edilebilecek zararlardan olmamasına rağmen hükmedilen araç hasar bedelinden davalı ... Hesabının da sorumlu tutulmasının isabetsiz olduğu, davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin işleten sıfatının bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, araç mahrumiyeti zararına ilişkin olarak bilirkişiden bu hususta ek rapor alınarak davacının pert olan aracı ile aynı özellikleri taşıyan aracının yerine yeni bir araç alabileceği makul sürenin ve araç mahrumiyeti zararının belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ve delil tespiti dosyası giderlerinin dava değeri gibi değerlendirilemeyeceği belirtilerek kararın 6100 sayılı HMK.nın 353/1.a.6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kaldırma kararı sonrasında Mahkemece, yapılan yargılama sonunda, araç kiralama ve personel servisi başlıklı kira sözleşmesi her ne kadar davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş tarafından vergi dairesine bildirilmemiş ise de söz konusu şirketin defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi ye yaptırılan incelemeye göre kira sözleşmesinden dolayı şirketin diğer davalı ...'a ödemede bulunduğu, bundan dolayı taraflar arasındaki kira sözleşmesinin gerçek bir kira sözleşmesi olduğu, söz konusu kira sözleşmesi gereğince davalı ...'un işleten sıfatının ortadan kalktığı ve işleten sıfatının ... İnş. San. ve Tic. A.Ş'ne ait olduğu, söz konusu şirketin işleten sıfatıyla davacı tarafa sorumlu olduğu, bu kabul çerçevesinde davacının talepleri değerlendirildiğinde ...plakalı aracın pert olduğu, sovtaj bedeli düşüldükten sonra değerinin 13.000,00-TL olduğu, bu durumun alınan rapor ile sabit olduğu, bundan dolayı davacının araç bedeline yönelik 13.000,00-TL'lik talebinin kabulü ile söz konusu bedelin 29/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte ... ... ... ve ..... alınmasına karar vermek gerektiği, yine araç mahrumiyetine yönelik talebin kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi raporuna göre mahrum olunan miktar 900,00-TL olduğundan bu bedel yönünden talebin kabulünün gerektiği, söz konusu bedelin davalı ... ... ... ve ... .... 29/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte alınmasına karar vermek gerektiği, davacının tespit giderine yönelik talebinin yargılama giderlerinde değerlendirilmek üzere reddinin gerektiği, yine davacı ... Hesabı yönünden açılan davanın kaldırma gerekçesi göz önüne alındığında reddine, yine davalı ... yönünden açılan davanın söz konusu şahsın işleten sıfatı bulunmadığından reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın KISMEN KABULÜ ile;-13.000,00-TL'nin davalı ... ... ... ve ..... Ticaret A.Ş.'den 29.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının araç mahrumiyetine yönelik talebinin kısmen kabulü ile, 900,00-TL'nin 29.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... ... .... müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu talebe yönelik fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının tespit dosyası giderine yönelik yapmış olduğu talebinin yargılama giderlerinde değerlendirilmek üzere reddine, davalı ... Hesabı ve ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, şirketin olayda herhangi bir kusuru bulunmadığını, hükme dayanak hesap raporu hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda belirlenen tutarlar fahiş olduğu gibi gerçek zarar hesabının bu haliyle gerçeği yansıtmadığını, zira her ne kadar bilirkişi tarafından aracın tam pert olduğu ve dolayısıyla tamirinin ekonomik olmadığı belirtildikten sonra aracın ikinci el piyasa değerinden sovtaj değeri düşülerek zarar hesabı yapıldığını, gerçek zarar hesabında her ne kadar bu yol doğru ise de raporda da belirtildiği üzere aracın tamir edilip edilmediği, tamir edildi ise kaça tamir edildiği, ayrıca kazadan sonra aracın satıldığı belirtilmekle beraber kaça satıldığı hususlarının dosyadan belli olmadığını, ayrıca reddedilen kısım için lehe vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Dava konusu olayda kazaya neden olan sürücü, ve aracın işleteni araçta meydana gelen gerçek zarardan sorumludur.
Kusura ilişkin olarak, ceza dosyasında alınan ... tarafından düzenlenen raporda davalı ... ...’nın asli ve tam kusurlu olduğu belirtilmiş, dosyada alınan kusur raporunda da anılan davalının tam kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Araç hasar bedeli konusunda, aracın onarım giderleri 2.el piyasa değerinin yarısından fazlasını aşarsa aracın tamiri ekonomik olmayacaktır. Böyle hallerde araç pert-total (tam hasarlı) denilen işleme tabi tutulmaktadır. Davalı taraf meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olacağından öncelikle araçta oluşan hasar miktarının ve aracın piyasa rayiç değerinin belirlenmesi, sonrasında bu belirlemeye göre hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı tespit edilmelidir. Tamirin ekonomik olmadığının tespiti halinde aracın piyasa koşullarına göre kazadan önceki 2.el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin belirlenmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti gerekmekte olup, düzenlenen bilirkişi raporunda belirtilen şekilde değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır.
İşletenlik sıfatı hususunda ise, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre için olmamak kaydıyla) artık üzerinde fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekmekte olup, davalı ..... ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle anılan davalının diğer davalı ...'a ödemede bulunduğu, bundan dolayı taraflar arasındaki kira sözleşmesinin gerçek bir kira sözleşmesi olduğu, söz konusu kira sözleşmesi gereğince davalı ...'un işleten sıfatının ortadan kalktığı ve davalı ..... işleten sıfatı bulunduğuna yönelik mahkeme kabulü isabetli bulunmuştur.
Davalı ...... vekilinin reddedilen kısım yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkin istinaf sebebine gelince, araç mahrumiyet bedeli yönünden reddedilen 100,00 TL için AAÜT 13. maddesinin 2. Bendi uyarınca hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceğinden 100,00TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kesinleşmiş yönler korunarak HMK.nın 353/1.b.2.maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir. Öte yandan, mahkemece karar yazımı sırasında davalılardan ... ...'nın adı maddi hata sonucu ... ... ... olarak yazıldığı anlaşılmakta yeniden hüküm tesisinde davalı adı düzeltilerek yazılmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı ... .... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile; Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 6/4/2021 tarihli,....Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-13.000,00-TL'nin davalı ... ... ve ... .....işleyecek yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının araç mahrumiyetine yönelik talebinin kısmen kabulü ile, 900,00-TL'nin 29.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... .... müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu talebe yönelik fazlaya ilişkin istemin reddine,
-Davacının tespit dosyası giderine yönelik yapmış olduğu talebinin yargılama giderlerinde değerlendirilmek üzere reddine,
-Davalı ... Hesabı ve ... aleyhine açılan davanın reddine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 949,51-TL olduğundan peşin alınan 198,09-TL harç ve 31,40-TL Islah harcının mahsubu ile bakiye 720,02-TL harcın davalı ... ... ve ... İnş....A.Ş.'den müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin ... ... ve ... İnş....A.Ş.'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı ... ve ... Hesabı duruşmada kendisini birer vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacı ... ...'den alınarak söz konusu davalılara verilmesine, davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. duruşmada kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ...'den alınarak davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne verilmesine
5-Davacı tarafından yatırılan 198,09-TL peşin harcın ... ... ve ... İnş....A.Ş.'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından davalı ... ve ... Hesabı yönünden yapılan giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yapılan 33,50-TL harç toplamı, 31,40-TL ıslah harcı, 759,25-TL tebligat ve posta masrafı, 1.350,00-TL bilirkişi ücreti, 599,00-TL tespit gideri olmak üzere toplam 2.773,15-TL yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 2.640,31-TL'nin ... ... ve ... İnş....A.Ş.'den müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, redde tekabül eden kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
II -İstinaf Başvurusu Nedeniyle Yapılan Harç ve Masraflar Yönünden;
1-Davalı tarafça yatırılan 237,50 TL istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine,
2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yerolmadığına,
3-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK.nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1.a maddesi gereğince miktar itibariyle KESİN olmak üzere 30/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.