T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/1334
KARAR NO: 2024/815
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/01/2022
NUMARASI: 2020/642 Esas 2022/39 Karar
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 06/06/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 27/06/2024
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 31.07.2020 tarihinde, davalılardan ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı, ...’ye ait sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla davacıya ait ... plakalı araca asli ve tam kusurlu olarak çarpması sonucu davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, bağımsız sigorta eksperi tarafından düzenlenen raporda hasar bedelinin 98.762,31 TL olarak tespit edildiğini, rapor ücreti olarak 450 TL ödeme yaptıklarını davalı ... şirketine 12.08.2020 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunun tespitine, 50 TL hasar bedeli, 50 TL değer kaybı 50 TL ekspertiz ücreti olmak üzere şimdilik 150 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, araç mahrumiyet bedeli olarak da şimdilik 50 TL'nin kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... 'den tahsiline karar verilmesi talep etmiş; 17.12.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile davalı ... şirketi tarafından yargılama sırasında 01.02.2021 tarihinde 38.556,38 TL ödeme yapıldığından bakiye hasar bedelini 30.577,23 TL‘ye, değer kaybını 10.500 TL‘ye, araç mahrumiyeti bedelini 1.155 TL‘ye, ekspertiz ücretini de 450 TL’ye yükseltmiştir.
Davalı ... vekili, her ne kadar davalı ters yöne girerek kazaya sebebiyet vermiş ise de davacının da sokağa olması gerekenden oldukça yüksek hızla girdiğini ve kazanın oluşmasında en az davalı kadar kusuru bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... AŞ vekili savunma yapmamış, yargılama aşamasında davacıya 39.000 TL limit dahilinde 01.02.2021 tarihinde 38.556,38 TL ödeme yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI DELİLLER
Mahkemece davanın maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli tazminatı istemine ilişkin olduğu, tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkemece ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde 31.07.2020 tarihinde davalı araç sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile park halinde iken sol tarafına doğru manevra yaparak ters istikamete doğru dönerek seyire başladığı esnada tek yönlü yolun seyir yönüne uygun olarak yönetimindeki davacıya ait ... plakalı araç ile seyir halinde olan dava dışı araç sürücü ...’in 18 m fren tedbiri sonrasında sol ön tampon kısmı ile ters yöne doğru dönüş yapan davalı sigortalı ... plakalı aracın sol yan arka lastik ve çamurluk kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, denetime elverişli ve hükme esas alınan 25.10.2021 tarihli rapor ile yapılan tespitler ve değerlendirmeden ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'nün manevraları düzenleyen genel şartlara uymama sebebiyle asli kusurlu (%70), davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün ise seyir hızının ortam koşullarına göre fazla olduğundan tali kusurlu (%30) olduğu, hasar bedeli tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; 25.10.2021 tarihli rapor ile yapılan tespit ile %18 KDV Dahil 98.762,31 TL hasar bedeli tespit edildiği, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde 39.000 TL ile sınırlı olduğu, davalı ... şirketinin 01.02.2021 tarihinde 38.556,38 TL ödeme yaptığı bu kapsamda davalı ... şirketinden talep edilebilecek bakiye tutarın 443,62 TL olduğu, davalı sigortalı aracın ticari araç olmaması sebebiyle yasal faiz takdir edilmesi gerektiği, davalı ... yönünden TBK 61 ve 62. Maddeler nazara alınarak bakiye sorumlu olduğu hasar miktarının 30.557,23 TL olduğu, değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay uygulamasına göre hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli 25.10.2021 tarihli rapor ile ... plakalı araçta dava konusu kaza sonrasında oluşan değer kaybı zararının KDV Dahil 17.700 TL, kusuruna tekabül eden tazminat miktarının 12.390 TL olduğu davacı vekilinin ıslahla talep ettiği miktar ile bağlı kalınarak 10.500 TL değer kaybı tazminatının davalı ... şirketi yönünden bakiye tutar 443,62 TL ile sınırlı olarak davalılardan tahsili gerektiği, araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden aracın hasarının giderilmesi süresinin 10 gün olduğunu, bu süre içinde oluşacak araç mahrumiyet zararının ise 165,00 TL/gün olmak üzere 10 gün için toplam 1.650,00 TL KDV dahil 1.947 TL olduğu kusura tekabül eden sorumlu olduğu miktarın 1.362,9 TL olduğu davacı tarafça 1.155,00 TL KDV siz tutar üzerinden hesaplanan sorumluluk miktarı yönünden ıslah yapıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, 30.577,23 TL hasar bedeli, 10.500,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 41.077,23 TL'nin sigorta şirketi yönünden 01.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... yönünden 31.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... şirketinin sorumluluğunun ödemeden kalan 443,62 TL poliçe limiti dahilinde tutulmasına), 1.155,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalı ...'den kaza tarihi olan 31.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, ekspertiz ücreti giderinin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine karar verilmiş; hükme karşı davalı ... vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili katılma yoluyla verdiği istinaf başvuru dilekçesinde; hükme esas alınan 25.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait araç sürücüsünün %30 tali kusurlu olduğu tespitinin gerçeği yansıtmadığını, davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, davalı ... şirketi yönünden faiz başlangıç tarihinin 01.02.2021 olarak kabulü hatalı olup kaza tarihi olan 31.07.2020 'de davalının temerrüde düştüğünü, aksi kanaatte olunması halinde davalı ... şirketine yapılan başvuru 14.08.2020 tarihinde tebliğ edildiğinden 2918 Sayılı KTK’nun 99. Madde hükmü gereğince davalı ... şirketinin ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihten itibaren 8 gün geçmesi ile temerrüte düşmüş sayılacağından faiz başlangıcının buna göre belirlenmesi gerektiğini, dava dilekçesinde arabuluculuk vekalet ücreti talep edilmiş olmasına rağmen hükmedilmediğini, Yüksek Yargı Kararları ve AAÜT gereğince ilam vekalet ücretine hak kazanan davacı taraf lehine arabuluculuk vekalet ücretine de hükmedilmesi gerektiğini belirterek katılma yoluyla istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; her ne kadar davalı ters yöne girerek kazaya sebebiyet vermiş ise de davacının da sokağa olması gerekenden oldukça yüksek hızla girdiğini ve kazanın oluşmasında en az davalı kadar kusur sahibi olduğunu, davalı ters yönde değil de doğru yönde olması halinde de kazanın yaşanacağını, hız limitlerinin oldukça üzerinde hareket eden davacının kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı vekili ile davalı ... vekilinin HMK’nun 355 maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı, değer kaybı, araç mahrumiyeti ve ekspertiz ücreti alacağı istemine ilişkindir.
Davacı vekili 31.07.2020 tarihinde, davalılarının sürücüsü işleteni zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu araçla davacıya ait aracın karıştığı kaza nedeniyle davacıya ait araçtaki hasar bedeli, değer kaybı ile ekspertiz ücretinin davalılardan, araç mahrumiyetinin davalı işleten- sürücüden tahsilini talep etmiş ;mahkemece davacı araç sürüsünün %30, davalı sürücünün %70 kusurlu olduğu kabul edilerek davanın araç hasarı, değer kaybı ve araç mahrumiyeti yönünden kabulüne, ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak tahsiline dair verilen karara karşı ;davacı vekili katılma yoluyla kusur oranı, davalı ... şirketi yönünden faiz başlangıcı ve arabuluculuk vekalet ücretine yönelik ;davalı ... vekili de kusur oranına yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.
1-Davacı vekili ile davalı ... vekili kusur oranına itiraz etmiş ise de dosyada mevcut 31.07.2020 tarihli saati 23.50 olan kaza tespit tutanağından yapılan değerlendirme ile mahkemece öğretim görevlisi yüksek makine mühendisi bilirkişiden alınan 23.08.2021 tarihli kusur raporu ve tarafların itirazı üzerine Karayolları Genel Müdürlüğünde görevli makine yüksek mühendisi bilirkişisinden alınan 25.10.2021 tarihli kusur raporundaki değerlendirmenin aynı yönde olduğu 31.07.2020 günü saat 23.50 sıralarında ...’nün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Ankara İli, Sincan ilçesi tek yönlü Ankara Caddesi üzerinde ... mağazası önünde park halinde iken sol tarafına doğru manevra yaparak ters istikamete dönerek seyire başladığı sırada aracının sol yan arka lastik ve çamurluk kısmına, Ankara Caddesini takiben Vatan Caddesi istikametine doğru seyir halinde olan ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla 18 metre fren izi bırakarak sol ön tampon kısmı ile çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nün kaza öncesinde park halinde bulunduğu üç şerit ve banketten oluşan tek yönlü yolun sağ kenarından hareketlenerek üzerinde bulunduğu tek yönlü yolun seyir yönünün aksine ters istikamette seyir etmesiyle manevra kurallarına aykırı davranması nedeniyle 2918 sayılı KTK’nun 46,53,67,84 maddeleri gereğince asli kusurlu (%70 oranında ), davacı araç sürüsü ...’in ise 18 metre fren izi, araçlar arasındaki çarpışma bölgeleri, çarpışma noktası ve çarpışma sonrasındaki sürüklenme nazara alındığında hızı nedeniyle 2918 Sayılı KTK’nun 52 –b maddesi gereğince tali kusurlu (%30 oranında ) olduğu anlaşılmış olup uzman bilirkişiler tarafından yapılan kusur tespitinin bu oluşa, usul ve yasaya uygun olduğu yerel mahkemece bu kusur oranının kabulü ile hükme dayanak alınmasında bir usulsüzlük görülmediğinden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davacı vekili arabuluculuk vekalet ücretine yönelik istinaf sebebi ileri sürmüştür.
Arabuluculuk Yönetmeliğinin dava şartı olarak arabuluculukta arabuluculuk ücreti ve giderler başlıklı 26 /2 fıkrası “ Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Bakanlık bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde, Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Bakanlık bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. Dava açılması hâlinde mahkeme tarafından dava öncesi ödenen arabuluculuk ücretlerine ilişkin makbuz dosyaya eklenir. Yargılama giderleri olarak hükmedilen tutar 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.”26/4 fıkrası “ Bu madde uyarınca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Bakanlık bütçesinden karşılanır. Dava açılması hâlinde mahkeme tarafından, yapılan zorunlu giderlere ilişkin makbuz dosyaya eklenir. Yargılama giderleri olarak hükmedilen tutar 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.”hükmünü içermekte olup mahkemece zorunlu arabuluculuk nedeniyle 2021 yılı Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına şeklinde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
3-Davacı vekili, davalı ... şirketi yönünden faiz başlangıcının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Davalı ... AŞ, kaza yapan ... plakalı aracı ZMSS ile sigortalayan şirket olup, sorumluluğu 2918 Sayılı KTK'nun 85, 91 ve devamı maddeleri gereğince, araç işleteni tarafından yaptırılması zorunlu olan ve 92. madde kapsamında belirtilen haller dışındaki işletenin sorumluluğunu üstlenen mali sorumluluk poliçesinden kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunduğu, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir .
Dosya kapsamından davacının davadan önce davalı ... şirketine 12.08.2020 tarihinde başvuru yaptığı, başvuru evraklarının davalı ... şirketine 17.08.2020 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen 38.556,38 TL hasar ödemesinin yargılama sırasında 01.02.2021 tarihinde yapıldığı dolasıyla bakiye hasar yönünden davalı ... şirketinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. Maddesi uyarınca tebliğden itibaren sekiz iş günü sonrası olan 28.08.2020 tarihinde temerrüte düştüğü, sigortalı aracın özel araç olduğu anlaşıldığından hüküm altına alınan tazminatlara davalı ... şirketi yönünden 28.08.2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken 01.02.2021 ödeme tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması doğru görülmediğinden davacı vekilinin faiz başlangıcına ilişkin istinaf sebebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
II- Davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
1- Davanın kabulüne, 30.577,23 TL hasar bedeli, 10.500,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 41.077,23 TL'nin sigorta şirketi yönünden 28.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... yönünden 31.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... şirketinin sorumluluğunun ödemeden kalan 443,62 TL poliçe limiti dahilinde tutulmasına)
2-1.155,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalı ...'den kaza tarihi olan 31.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
3-Ekspertiz ücreti giderinin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine,
4-Alınması gereken 2.884,89 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL harç ile 729,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.101,49 TL karar ve ilam harcının davalı ... şirketinin sorumluluğu 22,10 TL ile sınırlı olmak üzere sorumlulukları oranında davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Zorunlu arabuluculuk nedeniyle 2021 yılı Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı, 7,80 TL vekalet harcı ile 729,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 845,60 TL harcın davalı ... şirketinin sorumluluğunun 8,90 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 183,10 TL tebligat ve posta gideri, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti ile 450,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 1.833,10 TL yargılama giderinin davalı ... şirketinin sorumluluğunun 19,26 TL olmak üzere davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
8-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 6.290,19 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
9-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
III-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.884,89 TL istinaf karar harcından peşin alınan 721,23 TL’nin mahsubu ile bakiye 2.163,66 TL harcın davalı ...’den alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın karar kesinleştiğinden ve talebi halinde kendisine iadesine
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafça yapılan 78,60 posta gideri ile 220,70 TL istinaf yolu başvuru harcının davalı ... AŞ’den tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırdıkları oranda davacı ile davalı ...’ye iadesine,
6-Kararın tebliği, kesinleştirme ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 06.06.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.