T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17.11.2022
NUMARASI :....
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 12.06.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 08.07.2025
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... Hesabı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 13.08.2017 tarihinde davalı ... sürücüsü ve işleteni olduğu davalı ... ... AŞ nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç ile dava dışı sürücünün idaresinde olup kaza tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan ... plakalı aracın çarpışmaları sonucunda meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacı ... yaralandığını, ... .... tedavi gördüğünü ve % 99 oranında sakat kaldığını ve ömür boyunca bakıma muhtaç hale geldiğini, yaralanması nedeniyle oluşan geçici iş gücü kaybı, kalıcı iş gücü kaybı, tedavi ve bakıcı giderleri zararlarından davalıların müştereken müteselsilen sorumlu olduklarını, zararların karşılanması için davalı ... ..09.10.2017, davalı ... Hesabı'na ise 07.11.2017 tarihlerinde başvurulduğunu, ödemede yapılmadığını, davanın 6100 sayılı HMK’nın 107. maddesi uyarınca açıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sürekli iş göremezlik tazminatı için 100,00 TL, geçici işgöremezlik tazminatı için 100,00 TL, tedavi ve bakıcı giderleri için 100,00 TL olmak üzere toplam 300,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalı ... şirketi ve ... Hesabından kaza tarihindeki ... limitleri dahilinde olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, 19.04.2019 tarihli dilekçesi ile kalıcı iş göremezlik tazminatı taleplerini 879.119,27 TL, tedavi ve bakıcı gideri taleplerini 896.370,90 TL yükselttiklerini bildirmiştir.
Davalı ... ... AŞ vekili, davaya bakmaya İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin Genel Şartlar uyarınca teminat dışında kaldığını, kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderlerinin sağlık gideri teminatı kapsamında olduğundan davalı ... şirketinin sorumluluğunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98 inci maddesi hükmü gereğince sona erdiğini, kusur durumu ve maluliyete ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacı tarafın ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden ücreti vekâlet ve mahkeme masraflarından da sorumlu tutulmamaları gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ..., davaya bakmaya kazanın olduğu yer veya davalının ikametgâhı mahkemesinin yetkili olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, kazanın tamamen karşı taraf araç sürücüsünün kusuru sebebiyle meydana geldiğini, şahsına ait ... plaka sayılı aracı ile normal hızda ana yolda seyir halinde iken davacının da içinde bulunduğu ... plaka sayılı aracın aniden sol tarafa kırarak ana yola kullandığı aracın önüne geçerek kazanın oluşmasına sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Hesabı vekili, başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca geçici iş göremezlik tazminatının ... Hesabı’ndan talep edilemeyeceğini, davalının bakıcı giderleri ile tedavi ve sağlık giderlerinden sorumlu olmadığını, tedavi gideri teminatı kapsamında olan taleplerin SGK’ya yöneltilmesi gerektiğini, davacının trafik kazası esnasında araçta emniyet kemersiz ve koruyucu tedbirler olmaksızın istiap haddi aşılarak seyahat etmiş olması halinde müterafik kusurlu olduğunu, hatır taşıması söz konusu olduğundan davacı lehine tesis edilecek bir tazminat var ise indirim yapılmasının yasa gereği olduğunu, ticari temerrüt faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, 07.11.2019 tarihli ve 2017/820 Esas, 2019/874 Karar sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı davalı ... şirketi ve davalı ... Hesabı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairenin 20.05.2022 tarihli ve 2020/410 Esas, 2022/1291 Karar sayılı kararı ile hükmen kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada 17.11.2022 tarihli ve 2022/392 Esas, 2022/863 Karar sayılı kararla davanın trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakıcı gideri talebine ilişkin olduğu, 09.07.2018 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde sigortasız araç sürücüsü ... ... % 87,5 oranında, davalı sürücü ... % 12,5 oranında kusurlu olduğu, davacının müterafik kusurunun bulunduğunun belirtildiği, ... Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca düzenlenen 09.07.2018 tarihli raporda davacının % 99 oranında çalışma gücünden kaybettiği, sürekli bakıma muhtaç olduğunun belirtildiği, aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen 25.10.2022 tarihli rapordaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak, davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan % 20 oranında indirim yapılarak kazanılmış haklar dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne, daimi iş göremezlik nedeniyle 703.295,42 TL, bakım ve bakıcı gideri nedeniyle 717.096,72 TL olmak üzere toplam 1.420.392,14 TL maddi tazminatın davalı ... şirketi ve davalı ... Hesabının poliçe limitinde belirtilen 330.000,00 TL iş göremezlik, 330.000,00 TL bakım ve bakıcı gideri olmak üzere toplam ayrı ayrı 660.000,00 TL'sinden, davalı ... tamamından sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... kaza tarihi olan 13.08.2017 tarihinden, davalı ... ... Şirketinden temerrüt tarihi olan 26.10.2017 tarihinden, davalı ... Hesabından temerrüt tarihi olan 21.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hükümden sonra davacı vekili tarafından 19.12.2022 tarihinde ibraz edilen dilekçe ile davalı ... ... AŞ ile yapılan ödeme nedeniyle anlaşmaya varıldığı ve davalı ... ... AŞ yönünden feragat edildiğinin bildirilmesi üzerine verilen 12.01.2023 tarihli ek karar ile feragat nedeniyle HMK'nın 307 ve devamı maddeleri uyarınca davalı ... ... ... A.Ş hakkındaki davanın reddine, kazanılmış haklar dikkate alınarak davalılar ... ve ... Hesabı yönünden davanın kısmen kabulüne, daimi iş göremezlik nedeniyle 703.295,42 TL, bakım ve bakıcı gideri nedeniyle 717.096,72 TL olmak üzere toplam 1.420.392,14 TL maddi tazminat tutarından davalı ... ... A.Ş tarafından davacı vekiline ödenen 330.000,00 TL, bakım ve bakıcı gideri mahsup edildikten sonra kalan 1.090.392,14 TL maddi tazminatın ... Hesabının ZMSS poliçesin azami limitleri kapsamında kalan iş göremezlik ve bakıcı giderinden kalan 330.000,00 TL tazminat tutarı ile sınırlı sorumlu olmak, davalı ... tamamından sorumlu olmak kaydıyla, davalı ...'den kaza tarihi olan 13.08.2017 tarihinden, davalı ... Hesabından temerrüt tarihi olan 21.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... Hesabı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Hesabı vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafça davadan önce usulüne uygun başvuru gerçekleşmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, davalı kurumun bakıcı gideri ile tedavi ve sağlık giderlerinden sorumlu olmadığını, bu taleplerin SGK’ya yöneltilmesi gerektiğini, davacının araçta emniyet kemersiz ve koruyucu tedbirler olmaksızın istiap haddi aşılarak seyahat ettiğini ve müterafik kusurlu olduğunu, buna göre kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, araçta 7 yolcu taşındığını, çocuk yolcu davacının kucakta taşındığını, davalı kurumunun geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığını, sorumluluğun teminat limiti ve sigortasız aracın kusuru ile sınırlı olup yargılama sırasında alınan kusur raporundaki kusur oranının tespitinin kaza tespit tutanağı ile çeliştiğini, Genel Şartlar uyarınca sürekli maluliyet tazminatı ile bakıcı gideri tazminatı, sürekli maluliyet teminatı altında toplandığından sorumluluğunun 330.000 TL ile sınırlı olduğunu, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin araştırma yapılarak geçici iş göremezlik ödemesi olması halinde tazminattan düşülmesi gerektiğini, davacının araçta hatır için taşındığını, bu nedenle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, Genel Şartlar uyarınca tazminat hesaplaması yapılması ve 1,65 iskonto oranı uygulanması gerektiğini, davalı kurumun temerrüde düşmediğini ve muaccel bir alacağı olmadığını, başvuru tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf başvurusunda, davacının zararının hüküm altına alınan tutarlardan çok daha fazla olduğunu, tüm alacak kalemleri yönünden kararı istinaf ettiklerini, davacıya atfedilen müterafik kusuru kabul etmediklerini, çocuk olan davacının kusuru olmadığını, müterafik kusur nedeniyle yapılan takdiri indirim yönünden de kararı istinaf ettiklerini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Davacı vekili, 13.08.2017 tarihinde davalı ... sürücüsü ve işleteni olup davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç ile zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın karıştığı kazada bu araçta yolcu olarak bulunan küçük ... yaralandığını belirterek geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakıcı gideri taleplerinde bulunmuş, mahkemece Dairenin 20.05.2022 tarihli ve 2020/410 Esas, 2022/1291 Karar sayılı kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada 17.11.2022 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükümden sonra davacı vekili tarafından 19.12.2022 tarihinde ibraz edilen dilekçe ile davalı ... ... AŞ ile yapılan ödeme nedeniyle anlaşmaya varıldığı ve davalı ... ... AŞ yönünden feragat edildiğinin bildirilmesi üzerine verilen 12.01.2023 tarihli ek karar ile, feragat nedeniyle HMK'nın 307 ve devamı maddeleri uyarınca davalı ... ... ... A.Ş hakkındaki davanın reddine, kazanılmış haklar dikkate alınarak davalılar ... ve ... Hesabı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... Hesabı ve davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması Anayasa hükmüdür (md.141/3). Mahkemenin, tarafların açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesi ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesi hukuki dinlenilme hakkının da (HMK.md.27) gereğidir. Bu husus aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkı kapsamında da ... altına alınmış haklardandır. Yargı organları her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirip, sabit görülen maddi vakıaları ve bunlardan çıkardıkları sonuç ve hukuki sebepleri gerekçelerine yansıtmalıdırlar. HMK'nın 6100 Sayılı HMK'nın 297. Maddesinde hükmün kapsamı ve hükümde bulunması gereken hususlar maddeler halinde açıkça düzenlenmiştir. 297/c bendinde “tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan hukuki sonuç ve hukuki sebeplerin” hükmün kapsamı içinde bulunması gereken hususlar olduğu belirtilmiştir. Yine aynı kanunun 297/2 maddesinde "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" düzenlemesine yer verilmiştir. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.Anılan yasal düzenlemenin de gereği olarak mahkemece verilen hükmün,gerekçeli olması, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında uygunluk ve illiyet bulunması, gerekçenin dosya kapsamına ve uyuşmazlığa ilişkin olması, taleplerin hangi nedenle kabul,hangi nedenle reddedildiğinin gerekçeden anlaşılması ve hükmün infazda tereddüt yaratmayacak mahiyette olması gerekmektedir. Hakim tefhim ettiği karara uygun gerekçeli hüküm oluşturmalıdır.
Öte yandan 6100 sayılı HMK'nın 310/2. maddesinde "Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, davanın davalılar ..., ... ... AŞ ve ... Hesabına husumet yöneltilmek suretiyle davacı ... 13.08.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralanması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakıcı giderleri talebiyle açıldığı, Dairenin kaldırma kararından sonra oluşturulan 17.11.2022 tarihli hüküm ile "Davanın kısmen kabulüne, daimi iş göremezlik nedeniyle 703.295,42 TL, bakım ve bakıcı gideri nedeniyle 717.096,72 TL olmak üzere toplam 1.420.392,14 TL maddi tazminatın davalı ... şirketi ve davalı ... Hesabının poliçe limitinde belirtilen 330.000,00 TL iş göremezlik, 330.000,00 TL bakım ve bakıcı gideri olmak üzere toplam ayrı ayrı 660.000,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla, davalı ...'in tamamından sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... kaza tarihi olan 13.08.2017 tarihinden, davalı ... ... Şirketinden temerrüt tarihi olan 26.10.2017 tarihinden, davalı ... Hesabından temerrüt tarihi olan 21.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm oluşturulduğu, hükümden sonra davacı vekili tarafından ibraz edilen 19.12.2022 tarihli dilekçe ile davalı ... ... AŞ ile anlaşma gereği ödeme yapıldığı belirtilerek davalı ... şirketi yönünden davadaki taleplerden feragat edildiği, kalan maddi zararların kalan davalılardan faiziyle tahsilinin talep edildiği, mahkemece dosya üzerinden verilen 12.01.2023 tarihli ek karar ile, "Feragat nedeniyle HMK'nın 307 ve devamı maddeleri uyarınca davalı ... ... ... A.Ş hakkındaki davanın reddine, kazanılmış haklar dikkate alınarak davalılar ... ve ... Hesabı yönünden davanın kısmen kabulüne, daimi iş göremezlik nedeniyle 703.295,42 TL, bakım ve bakıcı gideri nedeniyle 717.096,72 TL olmak üzere toplam 1.420.392,14 TL maddi tazminat tutarından davalı ... ... A.Ş tarafından davacı vekiline ödenen 330.000,00 TL, bakım ve bakıcı gideri mahsup edildikten sonra kalan 1.090.392,14 TL maddi tazminatın ... Hesabının ZMSS poliçesin azami limitleri kapsamında kalan iş göremezlik ve bakıcı giderinden kalan 330.000,00 TL tazminat tutarı ile sınırlı sorumlu olmak, davalı ... tamamından sorumlu olmak kaydıyla, davalı ...'den kaza tarihi olan 13.08.2017 tarihinden, davalı ... Hesabından temerrüt tarihi olan 21.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm oluşturulmuş ise de, ek karar ile 17.11.2022 tarihli hüküm arasında taraflara yüklenen borç, tanınan haklar arasında ve sorumluluğa ilişkin farklılık bulunduğu, ek karar ile tarafların hak ve yükümlülüklerinin değiştirecek ve infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm oluşturulduğu anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nin 310/2. maddesi hükmü uyarınca feragat nedeniyle ek karar verilmesi mümkün ise de hükmün infazda tereddüt oluşturmayacak biçimde ve 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesine uygun olması gerektiği kuşkusuzdur.
Bu durumda trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakıcı gideri talebiyle açılan davada 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesi hükmüne uygun olarak davadaki taleplerden her biri hakkında davanın taraflarına yüklenen borç ve tanınan hakların açık, şüphe uyandırmayacak şekilde ve gerekçeli karar ile ek karar arasında oluşan farklılıkta giderilerek, infazda tereddüt oluşturmayacak biçimde hüküm oluşturulmak üzere kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... Hesabı vekili ve davacı vekilinin istinaf başvurularının açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Hesabı vekili ve davacı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
3-İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 12.06.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.