T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/12/2022
NUMARASI : ....
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ : 12.06.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 18.06.2025
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... ... Başkanlığı vekili ve davalı ... ... ... ... Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 12.05.2016 tarihinde, davalı ... ... Başkanlığı tarafından düzenlenen ... gezisinde dava dışı ... idaresinde bulunan ... plakalı otobüsün yapmış olduğu tek yanlı kaza sonucunda araçta yolcu olarak bulunan ve davacılar ... ile ...kızları, diğer davacıların ise kardeşleri olan ... ... vefat ettiğini, kazaya karışan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortası ile Genişletilmiş Kasko Sigortası'nın davalı ... şirketi tarafından yapıldığını, kazada desteklerini kaybeden ... ve ...için 100,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketi için temerrüt tarihinden, davalı ... için kaza tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte, davacı ... ve ... için 25.000,00'er TL ve diğer davacılar için 10.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ... şirketi için dava tarihinden, davalı ... için olay tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın tam yargı davası olduğunu ve idari yargı yerinde bakılması gerektiğini, davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul ... Adliyesi Mahkemeleri olduğunu, davalı belediyenin 2016 yılı yurt içi kültür gezileri organizasyonu kapsamında 26.04.2016 tarihli sözleşme ile 28.04.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasında ... ... ... Şirketine ihale ederek devir ettiğini ve kazaya karışan ... plakalı aracın da dava dışı şirket tarafından .. kiralandığının dikkate alındığında davalı belediyenin kaza nedeni ile doğan zarar ile bağlantısı ve işleten sıfatı bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, kaza nedeni ile doğan zarardan kiralayan şirket ve sürücünün sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... ... ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortasının ve genişletilmiş kasko sigortasının davalı ... şirketi tarafından yapıldığını, taşımacılık sigortasının sadece bileti olan yolcuları kapsaması ve müteveffanın bileti olmaması nedeni ile taleplerin teminat dışı olduğunu, kaza nedeni ile doğan zarardan davalı şirketin poliçe limitleri ile sınırlı olarak ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması gerektiğini ve davacı tarafça talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; maddi tazminat talebi konusuz kaldığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 2019/2223 Esas 2022/1135 Karar sayılı kararı ile, davaya konu kaza sebebi ile davalı ... şirketince kaza başına tek limit 100.000,00 TL manevi tazminat limitinin bulunduğu, kazada bir çok ölüm ve yaralanmanın meydana geldiği, dava konusu kazayla ilgili olarak tüm hasar ve derdest dava dosyaları ile ödeme dekont ve makbuzları getirtilerek, davaya etkisi araştırılmak suretiyle dava konusu talep yönünden davalı tarafın sorumluluğuna düşen miktarın tespiti için bilirkişiden garame hesabı ile ilgili gerekirse rapor alınması, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın HMK’nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararı doğrultusunda araştırma yapıldığı, KTK'nın 96. maddesi uyarınca dava konusu kazaya ilişkin Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/770 esas sayılı dosyasında hükmedilen manevi tazminat miktarları dikkate alınarak garame hesabı yapıldığı, TBK’nın 56. maddesi gereğince davacılar lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... ... yönünden 12.500,00 TL ile sınırlı olmak üzere, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... ... yönünden 5.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... ... yönünden 5.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... ... yönünden 5.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere, davacı ...için 25.000,00 TL manevi tazminatın (miras payları oranında 6.250 TL'den mirasçı sıfatı ile ..., ..., ..., ...'a verilmesi kaydı ile) davalı ... ... ... ... yönünden 12.500,00 TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ... ... Başkanlığı yönünden kaza tarihi 12.05.2016 tarihinden itibaren, davalı ... ... ... ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, karar verilmiş, karara karşı davalı ... ... Başkanlığı vekili ve davalı ... ... ... ... Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... ... Başkanlığı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı belediyenin meydana gelen kazada bir sorumluluğunun bulunmadığını, belediyenin sadece gezi organizasyonunu yaptığını, yapılacak gezinin ihale ile ... ... Ltd.Şti.’ne devredildiğini, sorumluluğun bu şirkette olduğunu, davacı...ın yargılama aşamasında vefat ettiğini, mirasçıları lehine manevi tazminata hükmedilemeyeceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; manevi tazminat yönünden poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğunu, dava konusu kazaya ilişkin olarak eldeki dosyadan farklı iki ayrı dosyada verilen manevi tazminat kararları için 45.000,00 TL ve 55.000,00 TL ödeme yaptıklarını, bu durumda teminat limitinin tükendiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu, aksi kanaat halinde hükmedilen manevi tazminatların fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
1-Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili, davalı belediyenin kaza yapan aracın işleteni olmadığını, gezi organizasyonunun ihale yoluyla ... ... .... .... San. Tic. Ltd. Şti.’ne verildiğini, bu nedenle davalı belediyenin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüşse de; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85/1 maddesini göre, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Davalı belediyenin kendisine tanınan yetkiye istinaden ... gezisi düzenlediği, belediyenin gezi ve organizasyon işlerini ihale ile ... ... .... .... San. Tic. Ltd. Şti.ne vermesinin davalı belediyenin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, ihaleye ilişkin şartnamelerde belediyenin yüklenici firma üzerinde denetim yetkisi bulunduğunun, araç üzerinde belediyenin isminin yazılı olduğu, ... ile bahse konu şirket arasında düzenlenen sözleşme ve hükümlerinin zarar gören 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, sözleşme hükümlerinin iç ilişkide geçerli olduğu, dolayısıyla davalı belediyenin 2918 Sayılı KTK'nın 85. maddeleri kapsamında davacıların zararından sorumlu olduğu anlaşıldığından davalı ... vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
2-Davalı ... ... ... ... Şirketi vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesinde ise; 2918 sayılı KTK"nin 96. maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da ... sözleşmesinde öngörülen ... bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, ... bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır. Diğer taraftan aynı maddenin 2. fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda, davalı şirket tarafından düzenlenen İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası poliçesinde manevi tazminat limitinin 100.000,00-TL olduğu, sigortalı aracın tek taraflı olarak karıştığı dava konusu kazada 5 ölüm ve 41 yaralanma meydana geldiği, kazada vefat eden ...'ün yakınları tarafından açılan Ankara 8. Asliyle Ticaret Mahkemesinin 2016/770 Esas 2017/877 Karar sayılı dosyasında, davalı ... şirketine de husumet yöneltildiği, davacılar lehine manevi tazminata hükmedildiği ve karar sonrası davalı ... şirketi tarafından davacılara 55.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca, kazada vefat eden ... yakınları tarafından açılan Ankara 8. Asliyle Ticaret Mahkemesinin 2016/607 Esas 2017/860 Karar sayılı dosyada, davalı ... şirketine de husumet yöneltildiği, davacılar lehine manevi tazminata hükmedildiği, ilamın icra konulduğu, Ankara 26.İcra Müdürlüğü'nün 2017/23017 sayılı dosyasına davalı ... şirketi tarafından 45.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla davalı ... şirketinin 100.000,00 TL olan poliçe limitinin tükendiği, ödemelerin ilama dayalı olduğu, dolayısıyla iyiniyetli ödemede bulunduğu, bu durumda davalı ... şirketi yönünden yargılama aşamasında yapılan ödemeler nedeniyle poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı ... ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... ... ... ... Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının, kesinleşen hususlar korunarak HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı ... ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1.b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
II-Davalı ... ... ... ... Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
1-Maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile, davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için t10.000,00 TL, davacı ...için 25.000,00 TL manevi tazminatın (miras payları oranında dahili davacılar ..., ..., ..., ..6.250,00’şer TL ödenmek üzere), kaza tarihi 12.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... Başkanlığı’ndan alınarak davacılara verilmesine,
3-Manevi tazminat talebi yönünden davalı ... ... ... ... Şirketine yönelik davanın reddine,
4-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 5.464,80 TL karar harcından peşin alınan 273,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.190,87 TL karar harcının davalı ... ... Başkanlığından tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacılar tarafından yapılan başvurma harcı, peşin harç gideri 303,13 TL, tebligat gideri ve yazı giderleri 618,50 TL olmak üzere toplam 921,73 TL yargılama gideri ile dava açılışında davacılardan alınan 273,93-TL peşin harç toplamı 1.195,66 TL yargılama giderinin davalı ... ... Başkanlığından tahsili ile davacılara verilmesine,
6-Bilirkişi masrafının maddi tazminat yönünden yapıldığı anlaşılmakla maddi tazminat yönünden yargılama gideri talebi bulunmadığından 400,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 3.000,00 TL vekalet ücretinin ... ... Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davacı ...kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 3.000,00 TL vekalet ücretinin ... ... Başkanlığından alınarak davacının mirasçılarına miras payları oranında ödenmesine,
9-Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 2.725,00 TL vekalet ücretinin ... ... Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine,
10-Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 2.725,00 TL vekalet ücretinin ... ... Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine,
11-Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 2.725,00 TL vekalet ücretinin ... ... Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine,
12-Maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığından ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olan davacıların talebi bulunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
13-Davalı ... ... ... ... Şirketine yönelik manevi tazminat talebi reddedilmişse de, poliçe limitinin tükendiğinin davacı tarafça bilinemeyeceği, dolayısıyla davalıya husumet yöneltmesinde kusuru bulunmadığı gözetilerek davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
14-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
III - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
1-Davalı ... ... Başkanlığı'ndan istinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 5.464,80 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.367,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.269,80 TL harcın davalı ... ... Başkanlığından tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
2-Davalı ... ... ... ... Şirketi tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... ... ... ... Şirketi tarafından yapılan 245,00 TL yargılama gideri ile 492,00 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsil edilerek davalıya verilmesine,
4-Taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
5-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ikmali işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 12.06.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.