T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/583 - 2025/718
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/583
KARAR NO : 2025/718
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 13.12.2022
NUMARASI : 2021/209 Esas 2022/780 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ : 23.05.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 16.06.2025
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, davalı sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın, % 100 kusurlu olarak, 16 SM 468 plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında karşı araç sürücüsü ...'nin vefat ettiğini, Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/149 E. Sayılı dosyasında müteveffanın yakınları tarafından davacı ve davalı (... Sigorta AŞ' ye) sigortaya karşı dava açıldığını, mahkemece müteveffanın eşi ...'ye 185.155,52 TL ve oğlu ...'ye 47.272,77 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere taraflardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, ayrıca 19.895 TL vekalet ücreti, 6.337,22 TL yargılama gideri ödenmesine karar verildiğini, kararın Bandırma 1. İcra Dairesi'nin 2019/3791 Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davacı ile müteveffanın yakınları arasında 21.10.2019 tarihinde 500.000,00 TL ödenmek suretiyle sulhen anlaşma yapılarak dosyanın kapatıldığını, kaza tarihinde poliçe limitinin kişi başına 200.000 TL olduğunu, yargılama sonunda hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretinden de, asıl alacak (maddi tazminat) miktarı oranında davalının sorumluluğu bulunduğunu, mahkeme kararında toplamda 232.428,29 TL maddi, 70.000 TL manevi tazminata hükmedildiğini, davalının asıl alacak tutarının sigorta limiti olan 200.000TL, sigorta teminat limiti karşılığı (oransal) yargılama giderinin 4.607,57 TL, vekalet ücretinin 17.950 TL, icra vekalet ücretinin 28.532,60 TL olmak üzere toplam 251.089,17 TL ettiğini, tazminata dava tarihi olan 06.01.2012 tarihinden takip tarihi olan 09.09.2019 tarihine kadar işlemiş faizin asıl alacak için 138.230,14 TL, yargılama gideri için 3.183,83 TL, vekalet ücreti için 12.406,15 TL olmak üzere toplam 153.820 TL hesaplandığını, işlemiş faizi ile toplam 404.909,29 TL'nin ZMMS poliçe teminatı kapsamında temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talebini 463.490,24 TL'ye arttırmıştır.
Davalı vekili, yetki itirazları olduğunu, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı nezdinde P-0051002452-1 numaralı trafik sigorta poliçesi ile 26.05.2011 - 26.05.2012 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, davalının poliçeden kaynaklanan müşterek müteselsil sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, masraf, vekâlet ücreti sorumluluğunun da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limitinin maktuen ödenecek rakam olmadığını, dava dışı ... ve ... tarafından destekten yoksun kalma talebi ile açılan Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/5 Esas sayılı dosyada davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, kararın davalı tarafından istinaf edildiğini, İzmir 21. İcra Müdürlüğü'nün 2019/11736 E. sayılı dosyasına teminat mektubu sunulduğunu, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/153 Esas sayılı dosyası ile icranın geri bırakılmasına kararı verilmiş olması sebebiyle ödeme yapılmadığını, ortada kesinleşmiş bir karar bulunmadığı gerekçesi ile davalının davaya konu tutarı ödeme zarureti bulunmadığını, Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/5 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece toplanan delillere göre; davanın ölümlü trafik kazası nedeniyle dava dışı müteveffanın desteğinden yoksun kalanlara ödenen tazminatın kendi sigorta şirketinden rucüen tahsili istemine ilişkin olduğu, ... plakalı aracın maliki olan
davacının Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/5E., 2019/149K. sayılı kararı ile müteveffanın eşi
...'ye 185.155,52 TL ve oğlu ...'ye 47.272,77 TL maddi tazminat ile
faiz, vekalet ücreti, yargılama gideri ödenmesine karar verildiği, ilgili karar hakkında İzmir BAM 4. Hukuk Dairesi’nin
10.05.2021 tarih, 2021/473 E. sayılı kararı ile yeni bir hüküm kurulduğu, dava dışı ... ve ... vekilleri ile davacı ... Tur. Taş Ak. ...şirketi arasında 11.10.2019 tarihli protokol imzalandığı, bu protokole göre, “1-Davacı- alacaklı ...'nin (kendi adına asaleten küçük ... adına velaten) davalı - borçlu ... Tur. Taş. Ak. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açmış olduğu Bandırma 1. İcra Müd.'nün 2019/3791 E. Sayılı dosya borcuna ait olmak üzere davalı - borçlu ... Tur. Taş. Ak. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 500.000,00 TL (beş yüz bin) ödeme yapılacağı, a-Maddi tazminatlar için asıl alacak ve icra takibine kadar işlemiş toplam faiz alacağı miktarı: 397.800,75 TL b-Yargılama gideri için asıl alacak ve icra takibine kadar işlemiş toplam faiz alacağı miktarı: 6.501,99 TL c-Dava vekalet ücretleri için asıl alacak ve icra takibine kadar işlemiş toplam faiz alacağı miktarı: 28.671,30 TL d-Bandırma 1. İcra Müd.'nün 2019/3791 Esas sayılı dosyasına ait icra vekalet ücreti için: 36.061,18 TL e-Manevi tazminat toplamı için: 30.965,28 TL" olarak kararlaştırıldığı, davalı sigorta şirketinin kaza tarihinde davacının sigortacısı olduğu, ödemeye esas ilgili davada taraf olduğu, dolayısı ile borçtan poliçe limiti ile sorumlu olduğu ve yine faiz ödemekle yükümlü bulunduğu, dava tarihi itibari ile davalının poliçe limiti her ne kadar 200.000 TL ise de, dava tarihinden ödeme tarihine kadar poliçe limitine işlemiş yasal faiz miktarının poliçe limitine eklenmesi gerektiği, ödemeye yasal faiz uygulanarak yapılan hesaplamada alacağın 342.250,00 TL olarak hesaplandığı ve yargılama gideri yönünden de davalı, poliçe limiti ile sorumlu olduğundan, yargılama gideri de poliçe limitine oranlandığında davalının toplam sorumluluk miktarının 370.743,78 TL olarak tespit edildiği, buna göre, davacının zarar görenlere ödemiş olduğu 370.743,78 TL’lik kısmını davalıya rücu edebileceği ve tespit edilen alacağa ise artık tarafların her ikisinin de tacir olduğu dikkate alınarak avans faizi işletilmesi gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile, 370.743,78 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, SGK tarafından 30.07.2012 tarihli 119.963,86 TL ilk peşin sermaye değerli iş kazası-ölüm geliri bağlanmış olmakla 59.981,93 TL kurum zararının 30.07.2012 gelir onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/358 Esas sayılı dosyası ile açılan rücu davasında 59.981,93 TL tazminata hükmedildiğini, davalının sorumluluğunun bakiye limitle sınırlı olduğunu, 140.018,07 TL bakiye limit üzerinden seçenekli hesaplama yapılmışsa da bu aşamada müteveffa ...'nin babası tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna 2022.E.407411 başvuru numarası ile destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunulduğunu, baba payı yönünden hükmedilecek tazminatın da poliçe limitinden düşülmesi gerekeceğinden tahkim dosyasının celbi ile bekletici mesele yapılmasını, hükmedilen tazminat tutarı içerisinde mevcut olan yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden de hatalı hesaplama yapıldığını, Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/5 Esas sayılı dosyasında verilen karar ve icra dosyasına ödeme yapılırken yasal faiz üzerinden hesaplanan kapak hesabı üzerinden ödeme yapıldığını, avans faiz dikkate alınarak karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Dava ölümlü trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminatın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davacının işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu vefat eden ... yakınları tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davası nedeniyle yapılan sulh anlaşması ile ölenin yakınlarına yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu olay 24.11.2011 tarihinde meydana gelmiş, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası 26.05.2011- 2012 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlenmiş, olay tarihinde kişi başı ölüm teminatının 200.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından, Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/5 Esas sayılı dosyasında müteveffa ...'nin eşi ... ve oğlu ... tarafından davacı şirket ve dava dışı sigortalı araç sürücüsü ... karşı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davası açılmış, mahkemenin 2019/149 Karar sayılı kararına istinaden ölenin eşi ve oğlu tarafından davacı şirket ve dava dışı ... aleyhine Bandırma 1. İcra Müdürlüğü'nün 2019/3791 Esas sayılı takip dosyasıyla 09.09.2019 tarihinde takip başlatılmış, 11.10.2019 tarihinde davacı ile ölenin eşi ve çocuğunu temsilen vekili ile sulh anlaşması imzalanarak, 21.10.2019 tarihinde davacı tarafından 500.000TL ödeme yapılmıştır.
Mahkemece alınan 09.01.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunda müteveffanın eşi ... ve ... yanında müteveffanın ölüm tarihinde sağ olduğu anlaşılan anne ... ve baba ... lehine de müteveffanın gelirinden pay ayrılarak garame hesabına dahil edilerek hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Bununla birlikte mahkemece bilirkişiden alınan 04.11.2022 tarihli raporda, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti 200.000 TL'nin rücuen tahsile konu Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/5 Esas sayılı dosyasının dava tarihi olan 06.01.2012 tarihinden ödeme tarihi olan 21.10.2019 tarihine kadar işlemiş yasal faizi ile birlikte 342.250,00 TL olarak hesaplandığı, mahkemece davalı sigorta şirketinin bu miktar ve 17.06.2022 tarihli raporda davacının maddi tazminata ilişkin yargılama gideri, vekalet ücreti, icra vekalet ücreti gibi feri kalemler için ödediği tespit edilen 65.689,49 TL'nin poliçe limiti 200.000TL'ye oranlanarak tespit edilen 26.275,79 TL ve manevi tazminat için hesaplanan 5.544,98 TL için poliçe limiti 200.000 TL'ye oranlanarak tespit edilen 2.217,99 TL' den de davalının sorumlu olduğu kabulü ile toplam (342.250,00 TL+26.275,79TL +2.217,99 TL) 370.743,78 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de, davalı vekilinin 04.11.2022 tarihli rapora itirazında bildirdiği Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2022/407411Esas sayılı dosyanın dosya arasına getirtilerek dava dışı babaya yapılan ödemelerin tespiti ile poliçe limiti değerlendirilmediği gibi, Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/5 E.- 2012/149 K. Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/473 E. 2021/1041 K. sayılı ilamı ile kurulan yeni hükümde müteveffanın yakınları lehine maddi ve manevi tazminatın ... Tur. Taş. Ak. ..AŞ ve ...'den tahsiline karar verilmiş olup davalı sigorta şirketine yöneltilmiş dava bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece yargılama sırasında ileri sürülen Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasının getirtilerek müteveffanın diğer yakınlarına yapılan ödeme bulunup bulunmadığının tespiti ile ödeme bulunması halinde bu ödemenin poliçe limitinden mahsubu ile dava dışı anne için ayrılan pay ve davacı tarafça müteveffanın eşi ve oğlu için davacı tarafından yapılmış olan ödeme dikkate alınarak bakiye limite göre garame yapılması, ödeme yapılmamış olması halinde 09.01.2022 tarihli aktüer raporunda müteveffanın dava dışı yakınları (anne-baba) da dahil edilmek suretiyle hesaplanan paylara göre 200.000 TL limitin garame edilerek davacının müteveffanın eşi ve oğlu için yapmış olduğu ödeme karşılığının tespit edilerek ve bu miktara dava tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş yasal faiz işletilmek suretiyle davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar belirlenip, hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetli görülmemiştir.
Ayrıca kabul şekline göre davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olarak maddi tazminattan sorumlu tutulmuş olduğuna göre, davalıya yükletilecek yargılama gideri, vekalet ücreti ve icra vekalet ücretinin toplam maddi tazminatın, limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekirken, manevi tazminat karşılığı feri ödemelerden sorumlu tutulması da doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, öncelikle Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2022.E.407411 başvuru numaralı dosyasının getirtilmesi, kesinleşip kesinleşmediğinin tespiti, davalı sigorta şirketi vekilinin ödeme nedeniyle bakiye limitten sorumlu olduğu iddiasına ilişkin ödeme belgelerini sunması ve iddiasını ispat imkanı tanınması, ödeme bulunması halinde bakiye limit üzerinden, bulunmaması halinde ZMMS poliçe limiti olan 200.000TL'nin garame ile tüm pay sahiplerine dağıtılması, davacı tarafından dava konusu eş ve çocuk için yapılan ödemenin poliçe teminat limitinin karşılığı olan miktarın ve maddi tazminata denk gelen yargılama gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faizin hesaplanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi hükmü gereğince, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
2-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
3-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
5-Ankara 9. İcra Dairesinin 2023/3304 esasına yatırılan 640.000,00 TL teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 23.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.