T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/650 - 2025/638
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/650
KARAR NO : 2025/638
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 12.12.2022
NUMARASI : 2019/597 Esas 2022/877 Karar
DAVANIN KONUSU : Trafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 09.05.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 22.05.2025
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 10.10.2015 tarihinde, davacı ...’nın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresinde olan ve diğer davalı kuruma ait ... plakalı otobüsün durak haricinde durması nedeniyle arkadan çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacı sürücü ve araçta yolcu olarak bulunan davacı ...'nın yaralandıklarını ve malul kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacı ... için 1.000-TL sürekli işgöremezlik tazminatının ve 7.500-TL manevi tazminatın, davacı ... için 1.000-TL sürekli işgöremezlik tazminatının ve 10.000-TL manevi tazminatın 10.10.2015 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; davacılar vekili ıslah dilekçesi ile davacı ... yönünden sürekli işgöremezlik tazminatı talebini 11.216.44 TL’ye yükseltmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu kazada ... Genel Müdürlüğünün herhangi bir kusurunun olmadığını, davalı otobüs şoförünün maddi durumu gözetilerek tazminata karar verilmesini, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, aracın sigortacısı ... Sigortanın ZMSS poliçesi gereğince tüm tazminatlardan sorumlu olduğunu, davalı sürücünün çalıştığı ... AŞ Genel Müdürlüğüne davanın ihbar edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ..., tebliğ edilen dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %25 oranında, davacı sürücünün %75 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Adli Tıp Kurumundan alınan raporda, davacı ...’nın kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının %3 olduğunun belirtildiği, davacının sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması yönünden aktüer bilirkişiden rapor alındığı, 01.08.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı ...’nın, sürekli işgöremezlik tazminatı talebi yönünden Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/818 Esas ve 2019/722 Karar sayılı dava dosyasında karar verilmiş olduğundan, bu talep yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, davacıların yaralanması nedeniyle TBK’nın 56. maddesi gereğince davacılar lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davacı ... yönünden, maddi tazminat talebinin kabulü ile 11.216,44 TL sürekli işgöremezlik tazminatının davalılar ... ve ...’dan 25.11.2016 dava tarihinden (taleple bağlı kalınarak) işletilecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ... yönünden, maddi tazminat talebi hakkında Ankara 6.ATM 2017/818 Esas ve 2019/722 Karar sayılı dava dosyasında karar verilmiş olmakla, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacı ... yönünden 2.500,00 TL, davacı ... yönünden 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 25.11.2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...’dan tahsili ile davacılara verilmesine, karar verilmiş, hükme karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı ...’nın maddi tazminat talebi yönünden davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde davalıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacının takip mesafesine uymadığını, davacı ...’nın maluliyeti yönünden raporlar arasında çelişki olduğunu, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.
Davacılar vekili, davacı ...’nın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araçta yolcu ... ile seyir halinde iken, davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresinde olan ve diğer davalı kuruma ait araca çarpması sonucu davacıların yaralandığını ve malul kaldıklarını belirterek daimi işgöremezlik tazminatı ve manevi tazminat talep etmiştir.
Davacılar vekili tarafından asliye hukuk mahkemesine verilen dilekçe ile davanın açıldığı, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/525 esasına kaydedilen davanın 17.03.2017 tarih 2017/75 K sayılı kararı ile Ankara 11 Asliye Hukuk Mahkemesinde davacı Zeynep Koca tarafından davalı ... Sigorta AŞ'ne karşı açılan 2016/157 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, birleştirme kararından sonra her iki dava yönünden de Ankara 11 Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.03.207 tarihli 2017/221 K. Sayılı kararı ile davaların Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği ve dosyaların aNkara 6 Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilerek 2017/818 Esasına kaydedildiği, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 11.11.2019 tarihli duruşmada Ankara 25 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/525E. Sayılı dosyasının bu dava dosyasından tefrikine karar verilerek Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/597 esasına kaydının yapıldığı ve11.11.2019 tarih 2019/722 K. Sayılı kararı ile davanın esası ile ilgili olarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK’nin “Dava Şartları” başlıklı 114/1-c bendinde “Mahkemenin görevli olması” dava şartları arasında sayılmış, aynı Kanun’un “Dava şartlarının incelenmesi” başlıklı 115/1. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” düzenlemelerine yer verilmiş ve devamında dava şartı noksanlığının tespiti halinde uygulanacak hükümler düzenlenmiştir.
Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlar olup varlığı ya da yokluğu hâkim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilebileceği gibi taraflarca da noksanlığı davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Dava şartları mahkemeye, taraflara ve dava konusuna ilişkin olmak üzere üç ayrı ana bölümde incelenmelidir. Dava şartlarının hangi sıraya göre incelenmesi gerektiği konusunda açıklık olmamakla birlikte 6100 sayılı HMK’nin 143/2. maddesi uyarınca öncelikli olarak mahkemeye ilişkin dava şartlarının incelenmesi gerekir.
HMK'nın 166. Maddesi gereğince birleştirilen dava dosyaları birbirinden bağımsız ayrı birer dava olduğundan mahkemenin görev ve yetkiye ilişkin hususları da birleştirilen dava yönünden ayrıca değerlendirmesi gerekir.
26.06.2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2.maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5.maddesinin başlığı "2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1. fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3 ve 4. fıkraları değiştirilmiş, “Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.
TTK'nın 4. Maddesi gereğince “her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılmış”, 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi hükmünde yapılan düzenleme uyarınca kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu belirtilmiştir. Ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir, Ticaret Mahkemeleri, Asliye Hukuk Mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleri olup, bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda Ticaret Mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle mahkemelerce resen gözetilmesi gereken hususlardandır.
Bu durumda davanın trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davacı vekili tarafından davacıların yaralanmasına neden olduğu iddia edilen aracın işleteni olan ... Genel Müdürlüğüne ve araç sürücüsüne husumet yönletilerek dava açıldığı, dava konusu uyuşmazlık haksız fiile dayalı olup, trafik kayıt maliki olan davalı ve araç sürücü olan davalının tacir olmadığı gibi aracın da ticari araç olmamasına, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir uyuşmazlık bulunmamasına, mutlak ticari davalardan olmamasına, tarafların sıfatına göre sigorta hukukundan kaynaklanan uyuşmazlık bulunmamasına göre davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmakta olup, TTK'nın 4. Maddesinde haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklar mutlak ticari dava olarak kabul edilmeyeceği gibi her iki tarafı tacir olmayan haksız fiile dayalı uyuşmazlıklarda HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli ve yetkilidir. Mahkemelerin görevi Kanunla belirlenip, (HMK m.1) kanunla düzenlenmesi, göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından resen nazara alınması gerekir. Bu durumda davaların açıldığı asliye hukuk mahkemesi tarafından birleştirme kararı verilen Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/525 E sayılı dosyası yönünden tefrik kararı verilerek ayrı esasa kaydedildikten sonra görev hususun değerlendirilmesine ve HMK'nın 20. Maddesi hükümleri uygulanmasına karar verilmesi gerekirken davanın esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı görüldüğünden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince kararının kaldırılmasına ve görev hususunda karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
Davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan, görev konusunda karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-İstinaf yoluna başvuran tarafca yatırılan istinaf peşin harcının istek halinde iadesine,
3-İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
4-Karar tebliği ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 09.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.