T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/625 - 2025/664
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/625
KARAR NO : 2025/664
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 27.12.2022
NUMARASI : 2022/378 Esas 2022/1059 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 15.05.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 16.05.2025
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 13.02.2022 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu, dava dışı ...'ın idaresindeki ... plakalı araç ile, davalı ... Sigorta AŞ'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu dava dışı ...'nin idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada, ... plakalı araçta yolcu konumunda olan davacının ağır şekilde yaralandığını, kaza tespit tutanağında her iki araç sürücüsünün de kusurlu olduğunun tespit edildiğini, uğranılan zararların tazmini için davalı sigorta şirketlerine başvuru yapılmışsa da taleplerinin karşılanmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını belirterek, belirsiz alacak olarak, şimdilik 500,00 TL geçici, 8.000,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı ile 100,00 TL bakıcı giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 15.11.2022 tarihli celsede alınan imzalı beyanında ... Sigorta AŞ ile sulh olduklarını, bu davalı yönünden davadan feragat ettiğini bildirmiş, yargılama sırasında davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı geçici iş göremezlik talebini 3.402,72 TL'ye, sürekli iş göremezlik talebini 26.895,28 TL'ye, bakıcı gideri talebini 2.668,80 TL'ye arttırmıştır.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, kusur ve maluliyet iddialarını kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri taleplerinin teminat dışı olduğunu, tazminat hesaplamasında TRH 2010 ve 1,8 teknik faiz yönteminin uygulanmasını, davacının araç içerisinde emniyet kemeri kullanmadan seyahat etmesinin zararı arttırdığını, %20 müterafik kusur indirimi yapılmasını, davacının araçta hatır için taşındığını, hatır taşıması indirimi yapılmasını, avans faiz talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kusur ve maluliyete ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, gerçek gelirin tespit edilememesi halinde asgari ücret üzerinden TRH 2010 yaşam tablosuna göre tazminat hesaplaması yapılmasını, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri taleplerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını, faiz ve faiz başlangıç tarihine ilişkin talepleri kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece toplanan delillere göre; davanın trafik kazasına dayalı maddi tazminat davası olduğu, makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda kazanın meydana gelmesinde davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %75, davalı ... Sigotta AŞ'ye sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nin %25 oranında kusurlu olduğu, davacı yolcunun olayın oluşuna ve sonucuna etki eden kusurlu bir davranışı ve kendisinin yaralanmasına neden olacak müterafik bir kusurunun olmadığının tespit edildiği, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 26.07.2022 tarihli raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre davacının kaza ile illiyetli engellilik oranının %8 olduğu, 120 gün süre ile geçici iş göremezliği oluştuğu, bakıcı ihtiyacı süresinin 80 gün olduğunun belirlendiği, aktüer bilirkişiden alınan raporda TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant yöntemi uygulanarak, ev hanımı olan davacı için asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı, davalı ... Sigorta AŞ' ye sigortalı ... plakalı aracın maliki ve sürücüsü ...'nin davacının komşusu olduğu, olay günü birlikte taziyeye gittikleri, dönüş esnasında kazanın meydana geldiği, davacının araçta ücretli yolcu olmadığı, herhangi bir menfaat karşılığı olmaksızın hatır için taşındığı kabul edilerek hesaplanan tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi uygulandığı, davalı ... Sigorta AŞ' ye sigortalı araç sürücüsünün %25 kusur oranı dikkate alınarak 3,402,72 TL geçici iş gücü kaybı, 26.895,28 TL sürekli iş gücü kaybı yönünden maddi tazminat ile, 2,668,80 TL bakıcı gideri hesaplandığı belirtilerek davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın kabulü ile, 3.402,72 TL geçici iş göremezlik, 26.895,28 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 2.668,80 TL bakıcı gideri tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde, kusur raporunda davacının müterafik kusuru yönünden yeterli inceleme yapılmadığını, davacının emniyet kemeri kullanıp kullanmadığı hususunun incelenmediğini, emniyet kemerinin takılmamış olmasının müterafik kusurun tespiti açısından önemli olduğunu, Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında yapılan yeni düzenleme ile, mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadarki çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderlerin sağlık giderleri teminatı kapsamında olduğu ve bu zararın Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğunda olduğunun değerlendirilmediğini, davalı sigorta şirketinin geçici iş göremezlik, bakıcı giderleri taleplerinden sorumluluğu bulunmadığını, aktüer raporunda %1,8 teknik faize göre aktüeryal yöntem ile hesaplama yapılması gerekirken davalı şirket aleyhine TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif yönteme göre hesaplama yapıldığını ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan geçici, sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri istemine ilişkindir.
Davacı vekili, 13.02.2022 tarihinde davalıların zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu araçların çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davalı ... Sigorta AŞ'nin sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını belirterek geçici, sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında davalı ... Sigorta AŞ ile yapılan sulh sözleşmesi nedeniyle davalıya karşı açılan davadan feragat ettiğini bildirmiş, mahkemece davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.
1-Davalı ... sigorta vekilinin hesaplamaya yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde, 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. Maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetveller ile getirilen %1,8 teknik faizin uygulanması mümkün değildir.
Somut olayda, mahkemece aktüer bilirkişiden alınan 28.11.2022 tarihli raporda davacının TRH 2010 yaşam tablosuna göre muhtemel yaşam süresinin belirlendiği, %8 sürekli maluliyet, 120 gün iyileşme süresi (geçici maluliyet), 80 gün bakıcı ihtiyaç süresine göre, ev hanımı olan davacı için asgari ücret üzerinden 13.02.2022-13.06.2022 arası 4 ay aylık net asgari ücret üzerinden 17.013,60 TL geçici iş göremezlik zararının davalı ... Sigorta AŞ'nin kusur oranı ( %25) karşılığı 4.253,40 TL den %20 hatır indirimi ile 3.402,72 TL geçici iş göremezlik, %8 maluliyet karşılığı 134.476,42 TL sürekli iş göremezlik zararının davalı ... Sigorta AŞ'nin kusur oranı ( %25) karşılığı 33.619,10 TL'den %20 hatır indirimi ile 26.895,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 13.02.2022-03.05.2022 arası brüt asgari ücret üzerinden 80 gün karşılığı 13.344 TL bakıcı gider zararının davalı ... Sigorta AŞ'nin kusur oranı (%25) karşılığı 3.336,00 TL'den %20 hatır indirimi ile 2.668,80 TL bakıcı gideri tazminatı hesaplanmış, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılmasında isabetsizlik görülmemiştir.
2-Davalı sigorta şirketi vekilinin geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumluluğu bulunmadığına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 Esas - 202/40 Karar sayılı iptal kararı nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK’nın ve 6098 sayılı TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun Bedensel zarar başlıklı 54. maddesinde “Bedensel zararlar tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak belirtilmiş ve bedensel zarara uğrayan kimse tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen maddelerden de anlaşılacağı üzere, geçici işgöremezlik tazminatı, yaralanan kişinin iyileşme süresince çalışamaması nedeniyle ortaya çıkan zarar, bakıcı gideri ise iyileşme süresi veya ömür boyu başkasının yardımına ihtiyaç duyulması olup TBK’nın 54. maddesinde sayılan bu zararlardan, zarar sorumluları KTK’nın 85. maddesi ve 91. maddesi gereğince araç işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortası sorumlu olduğundan ve KTK’nın 98. maddesinde belirtilen SGK'nın sorumlu olduğu sağlık hizmet bedeli kapsamında geçici işgöremezlik zararı ve bakıcı gideri bulunmadığından ve Kanun ile düzenlenmeyen hususun zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi kanun maddesine aykırı genel şart hükümleri de getirilemeyeceğinden davalı sigorta şirketinin geçici işgöremezlik zararından ve bakıcı giderinden sorumlu olmayacağı yönündeki istinaf gerekçesi yerinde görülmemiştir.
3-Davalı sigorta vekilinin müterafik kusur indirimi yapılmasına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.
Buna göre, zarar görenin zarara katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418) Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığından davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Davalı sigorta şirketi istinaf dilekçesinde, davacının koruyucu tertibat kullanmadığı için müterafik kusurlu olduğunu, belirlenecek tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de, kaza tespit tutanağında ... plakalı araçta yolcu olduğu belirlenen davacının emniyet kemeri takmadığına yönelik bir tespit bulunmadığı, kazadan sonra alınan ifadelerde davacının arka koltukta oturduğunun beyan edildiği, davacının maluliyetine neden olan yaralanmasının humerus şaft kırığından kaynaklı olup emniyet kemeri takmaması ile maluliyetine konu arazlar arasındaki illiyet bağı ispat edilemediğinden davalı vekilinin bu hususa yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, dosyadaki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmaması nedeniyle davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 3531-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Sigortadan alınması gereken 2.251,96 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 563,00 TL'nin mahsubu ile kalan 1.688,96 TL harcın davalı ... Sigortadan tahsili ile Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
3-Başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 15.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.