T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/359 - 2025/350
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/359
KARAR NO : 2025/350
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23.12.2022
NUMARASI : 2021/765 Esas 2022/1012 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Trafik Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ : 14.03.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 09.04.2025
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 21.06.2021 tarihinde, davalılardan ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ...’e ait, sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla davacıya ait, sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, 22.000 TL hasar bedelinin davacının kasko sigorta şirketince karşılandığını, davalı sigorta şirketine başvuru üzerine 6.092,42 TL değer kaybı ödenmiş ise de ödemenin yetersiz olduğunu belirterek HMK’nın 107.maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, 500 TL araç mahrumiyetinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...’den tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 06.10.2022 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile değer kaybı talebini 8.907,58 TL‘ye, araç mahrumiyeti talebini 4.500 TL’ye yükseltmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili, kazaya karışan ... plakalı aracın 28.01.2021-28.01.2022 tarihleri arasında 43.000 TL limitle davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olup sorumluluklarının sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davadan önce eksik belge ile başvuru yapıldığından davanın usulden reddini, davacının kasko şirketine 22.000 TL hasar bedeli davacıya da 6.092,40 TL değer kaybı ödendiğinden sorumluluklarının kalmadığını, aksi halde değer kaybının sigorta genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu, araç mahrumiyeti zararının teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen savunma yapmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın davacıya ait araca, davalıların işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın çarpması sonucunda hasar gördüğü ve değer kaybına uğradığı iddiasına dayalı yetersiz ödenen değer kaybı ve aracın kullanılamamasından doğan zararın tazmini istemine ilişkin olduğu; talep, cevap, ... plakalı araca ait ZMMS poliçesi, dava dışı ... Sigorta'nın 15976906 numaralı hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin yazı cevabı, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 20.06.2022 tarihli rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli 20.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu kaza sonucunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusursuz olduğu, kaza sonrasında ... plakalı araçta oluşan hasar sonrası değer kaybına yol açacak parçaların değerlendirmesi yapıldığında, değer kaybının 15.000 TL olduğu daha önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 6.092,42 TL değer kaybı ödendiği ve 8.907,58 TL daha ödemesi gerektiği, dava konusu aracın serviste tamir süresinin 30 gün olduğu ve 30 gün süre ile araçtan yoksun kalma bedelinin 30 gün X 150,00 TL =4.500 TL olacağı, davacının davalıdan kusur oranına göre 8.907,58+4,500 TL = 13.407,53 TL daha olacağı kanaatine varıldığından davanın kabulü ile; değer kaybı bakımından 8.907,58 TL’nin davalı ... yönünden kaza tarihi olan 21.06.2021 davalı sigorta şirketi bakımından ise 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, 4.500 TL’lik kazanç kaybının davalı ... yönünden kaza tarihi olan 21.06.2021 davalı sigorta şirketi bakımından ise 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiş; hükme karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde, değer kaybı hesaplamasının, poliçe tanzim tarihi itibari ile yürürlükte olan trafik sigortası genel şartları ekinde yer alan kriterlere göre yapılması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitin reel değer kaybını göstermediğini, emsal Yargıtay kararlarında benimsenen ilkeler gereğince, aracın uğradığı değer kaybı tespitinde, geçmiş hasar detaylarının değerlendirilmesi gerektiğini, Yargıtay Kararlarında bahsedildiği üzere değer kaybı tespiti yapılırken konu aracın, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğini yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2.el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el rayiç değeri arasındaki farka göre sonuca ulaşılması gerektiğinin özellikle belirtildiğini, bilirkişi raporundan da görüleceği üzere başvuruya konu aracın uyuşmazlık konusu kaza öncesinde kazaya karışıp karışmadığının tespitinin yapılmadığını, SBM-TRAMER sistemindeki kısıtlamalar nedeniyle aracın ağır hasar, geçmiş hasar ve poliçe sorgulamaları yapılamamış olup, ağır hasar ve eski hasarının bulunması durumunda değer kaybı tutarının aynı olmayacağını, bilirkişi raporu incelediğinde Yargıtay’ın belirttiği araştırmanın raporda yer almadığını aracın tramer kayıtlarının incelenmediğini, hasara uğrayan bölgelerin, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususlarının araştırılmadığını, aracın olay tarihindeki 2.el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el rayiç değerini gösterir somut belge bulunmadığını, bu durumda bilirkişi tarafından oluşturulan raporun somut dayanaktan yoksun olup hükme esas alınamayacağını, meydana gelen kazada değer kaybı bulunmadığı hususunun uzmanlık gerektiren özel ve teknik bir konu olduğu açık ise de, bu konudaki bilirkişi raporunun hâkimin delilleri serbestçe takdir yetkisini elinden almayacağını, sonuç olarak aracın, kaza öncesi durumu, yaşı ve KM’si dikkate alındığında Yargıtay Kararları gereği son kazasından dolayı reel değerinde bir kayba uğramayacağı açık olup davanın reddi gerektiğini, araç mahrumiyet tazminatı olarak talep edilen zarar dolaylı zarar olduğundan ve dolaylı zararlar teminat dışı olduğundan sorumlulukları bulunmadığını dolasıyla araç mahrumiyeti zararı yönünden talebin reddi gerekirken kabulünün yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan araçta oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararı istemine ilişkindir.
1-Davalı sigorta şirketi vekilinin değer kaybına ilişkin istinaf sebebi incelendiğinde; mahkemece hükme esas alınan 21.06.2022 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda, 21.06.2021 günü saat 17.20 sıralarında ışıklı kavşakta ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla kırmızı ışıkta geçerek aracının sağ ön köşe kısmı ile yeşil ışıkta kavşağa giren ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ ön kapısına çarptığı olayda davacı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, yapılan piyasa araştırmasına göre sağ ön çamurluk, sağ marşbiye ve sağ ön kapısından hasar gören davacıya ait ... plakalı 2016 model ... marka 81.584 km, 5 yaşındaki araçta dava konusu kaza nedeniyle KDV hariç toplam 22.000 TL hasar oluştuğu; Yargıtay uygulamalarına göre daha önce kazası ve hasarı bulunmayan davacıya ait aracın kaza tarihindeki ikinci el fiyatının (465.000-480.000 aralığında) 468.750 TL, onarıldıktan sonraki değerinin 453,750 TL olup 15.000 TL değer kaybı olacağı davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce davacıya ödenen 6.092,42 TL mahsup edildiğinde bakiye zararın 8.907,58 TL olacağı, dava konusu aracın servisteki tamir süresinin 30 gün olduğu günlük 150 TL’den 4. 500 TL araç mahrumiyetinin makul olduğu belirlenmiştir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen ve Yargıtay uygulamalarına uygun olarak belirlenen değer kaybına ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... Sigorta Aş vekilinin değer kaybına ilişkin istinaf sebebinin reddi gerekmiştir.
2-Davalı sigorta şirketinin araç mahrumiyetine ilişkin istinaf sebebi incelendiğinde ;
6100 sayılı HMK'nın 26/1. Maddesi "Hakim, tarafların talep sonuçları ile bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." Hükmünü içermektedir .
Somut olayda davacı vekili gerek dava dilekçesinde gerekse 06.10.2022 tarihli bedel arttırım dilekçesinde araç mahrumiyeti zararını sadece davalı araç sürüsü ve maliki ...’den talep ettiğinden mahkemece taleple bağlı kalınarak araç mahrumiyeti zararının davalı ...’den tahsiline karar verilmesi gerekirken davalı sigorta şirketinden de tahsiline karar verilmesi doğru görülmediği gibi, araç mahrumiyeti zararı dolaylı zarardan olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6.k maddesine göre gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri teminat dışı olduğundan davalı sigorta şirketinin araç mahrumiyeti zararından sorumlu tutulması da isabetli görülmemiş davalı sigorta şirketi vekilinin açıklanan yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, kesinleşen yönler korunarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
1- Davanın Kabulü ile,
Değer kaybı bakımından 8.907,58 TL’nin davalı ... yönünden kaza tarihi olan 21.06.2021 davalı sigorta şirketi bakımından ise 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2- 4.500,00 TL’lik kazanç kaybının 21.06.2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ‘den tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli 915,87 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harç ile 211,90 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 644,67 TL harcın (davalı ... Sigorta AŞ 608,48 TL ile sorumlu olarak) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta AŞ 6.112 TL ile sorumlu olarak ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 59,30 TL Başvurma harcı, 59,30 TL Peşin harç, 211,90 TL ıslah harcı, 8,50 TL Vekalet harcı, 159,75 TL posta ve müzekkere gideri, bir bilirkişi ücreti 1.000,00 TL olmak üzere toplam 1.498,75 TL'nin (davalı ... Sigorta AŞ 995,20 TL ile sorumlu olarak )davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
II-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN
1-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından peşin yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde kendisine iadesine,
2-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 492,00 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 135,00 TL istinaf yargılama giderinin toplamı olan 627,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı sigorta şirketine verilmesine,
3-Davalı ... Sigorta AŞ yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davalı sigorta şirketine iadesine,
4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 14.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.