T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2230 - 2024/1542
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/2230
KARAR NO : 2024/1542
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 24/06/2022
NUMARASI : 2020/394 Esas 2022/544 Karar
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 06/12/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 02/01/2025
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 20.01.2020 tarihinde davalı ...'a ait ve idaresinde bulunan , diğer davalıya Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın TCK araçları hariç dönüşün yasak olduğu orta refüjde bulunan acil dönüş kısmından yola çıkmak suretiyle davacıya ait dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari taksi ile çarpıştığını, kaza tespit tutanağında davalının tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacıya ait araçta oluşan hasarın tamir ettirildiğini, yapılan ekspertiz incelemesinde yedek parça ve malzeme ücretleri toplamının 109.718.82 TL, işçilik ücretleri toplamının 7.800.00 TL olmak üzere KDV dahil toplam 138.672.21 TL hasar oluştuğunun tespit edildiğini, davalıya ait aracın ZMMS sigortacısı dava dışı ... Sigorta AŞ tarafından davacıya 11.02.2020 tarihinde 41.000.00 TL ödeme yapıldığını, davacıya ait araçta kaza sonucu oluşan hasar bedelinin ... Sigortanın ödemesi mahsup edilmek suretiyle hesaplanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin poliçe üst limitleri dahilinde olmak üzere) tahsil edilmesi gerektiğini belirterek davacıya ait araçta oluşan şimdilik 1.000.00 TL bakiye hasar bedelinin (sigorta şirketi açısından poliçe üst limitleri dahilinde olmak üzere) davalılardan müşterek ve müteselsilen temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, araçta oluşan şimdilik 1.000.00 TL değer kaybının davalı ...' dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, araçta oluşan şimdilik 1.000.00 TL ticari kazanç kaybının davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında hasar bedelini 69.785,70 TL, değer kaybı talebini 20.000 TL, kazanç kaybı talebini 7.000,00TL olmak üzere toplam 96.785,70 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı ... vekili, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve husumet itirazları bulunduğunu, kaza tespit tutanağındaki olayın oluş şekli ve kusuru kabul etmediklerini, Samsun istikametinden gelip havaalanı istikametine doğru kuzey çevre yolunda seyir halindeyken, davacıya ait ticari taksinin şerit ihlali yapmak suretiyle hızla gelerek aracının sol tarafından çarpması neticesinde aracın savrularak, yine krokide "TCK araçları hariç" dönüş yasağı bulunan acil dönüş noktasına kadar dönerek savrulduğunu, olayın bu şekilde meydana geldiğini, kaza anında davalının dönüş yasağı bulunan acil dönüş noktasına girişinin kesinlikle söz konusu olmadığını, nitekim olay yeri krokisine göre davacının aracının önü sağa dönük olarak durduğunu, bu durumun davacının aracının direksiyonu sağa kırmak suretiyle sağ ön tarafıyla çapraz şekilde davalının aracının sol iki kapı ortasından öne doğru kavisli çarptığını gösterdiğini, eğer kazanın tutanakta ifade edildiği gibi olmuş olsaydı davacının aracının da davalının aracının bulunduğu tarafa yani gidiş istikametine göre yolun soluna doğru yönelmiş olması gerektiğini, bu basit fizik kuralının bile olayın oluş şeklinin tutanakta yazılı olduğu gibi olmadığını kanıtladığını, davacıya ait aracın çok hızlı olduğunu, kaza tarihinde kaza yerinde Karayolları tarafından Altınköy kavşağı çalışmaları olduğunu, mevcut yol çalışmaları nedeniyle davacı aracının yavaş ve kontrollü seyir etmesi gerektiğini, kaza tutanağında davalıya atfedilen kusuru kabul etmediklerini, olay yerinde keşif yapılmasını, olay tarihinde "Altınköy Varyantları" olarak anılan yerde kavşak çalışmaları yapılıp yapılmadığının Karayolları Genel Müdürlüğünden sorulması talepleri bulunduğunu, kazanın oluşumu ile birlikte davalının anında komaya girdiğini, kaldırıldığı hastanede hayati tehlike altında 10 gün yoğun bakımda yattığını, uzun süren tedavisi sonucunda kalıcı şekilde sakat kaldığını, kazanın oluş şekline ilişkin hiç bir şey hatırlamadığı için o zaman verdiği ifadelerde olayın oluş şeklini anlatamadığını, kaza tespit tutanağına ekli krokide araçların çarpıştığı konumun gösterilmediğini, orta refüje ve yol kenarlarına mesafelerinin ölçülmediğini, fren izi gösterilmediğini, kaza anında davacıya ait araçta yolcu olarak bulunan Özbekistan uyruklu ...'nın tanık olarak dinlenilmesi talepleri bulunduğunu, dava konusu trafik kazası saat 12.00 sıralarında meydana geldiği halde Kaza Tespit Tutanağında ise olay saati olarak 13.30 yazıldığını, tutanağın olaydan yaklaşık 1,5 saat sonra düzenlenmiş olduğunu, tutanak düzenleyen polis memurlarının tanık olarak dinlenilmelerini talep ettiklerini, ekspertiz raporunda değişimi gerekli yedek parça ve malzemeler ile işçilik ücretlerinin fahiş olarak hesaplandığını, aracın yapım masrafı toplamının, piyasa fiyatının %70' ine ulaşması durumda araç "pert" olarak nitelendirildiğini, 138.672,21-TL hasar onarım bedeli karşısında, hesaplanan bu onarım bedelinin aracın değerinin üzerinde olması nedeniyle aracının "pert" olarak kabul edilmesi gerektiğini, değer kaybının %50 'sini aşan taleplerin nazara alınmayacağı kuralının da nazara alınmasını talep ettiklerini, davacının aracının önceki hasarlarının tespiti için tramer kayıtlarının celbi gerektiğini, araca ticari taksi plakası takılmasıyla zaten bir değer kaybı meydana gelmiş olduğunu, araç hasarının davacının iddiası gibi yaklaşık 5 ay gibi uzun bir sürede onarılmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, mahrum kalınan ticari kazancın hesaplanmasında, davacının aracının ne kadar sürede onarıldığı değil, ne kadar sürede onarılması gerektiği, bu bakımdan olağan ve mutad onarım süresinin belirlenmesi gerektiğini, davacı taraf günlük ortalama kazancının 500,00-TL olduğu iddiasının oldukça yüksek ve afaki bir talep olduğunu, davanın ZMM sigortacı ... (...) Sigorta AŞ' ye ihbar edilmesini, diğer davalı kasko sigorta şirketinin davacının varsa zararlarını tazmin etmesi gerektiğinden davalı hakkındaki davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili zamanaşımı, görev, kesin hüküm, derdestlik, hak düşürücü süre itirazları bulunduğunu, davalıya sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın davalı şirket tarafından 166183018 no.lu Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının maddi tazminat talepleri bakımından sorumluluğu ancak ZMMS teminat limitinin tüketildiği hallerde başlayacağını, henüz ZMMS teminat limitleri tüketilmemiş olduğundan davalının meydana geldiği iddia edilen zararından dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumlulukları bulunduğunu, zamanaşımı süresinin dolduğunu, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından davalı şirkete herhangi bir başvuru yapılmamış olduğunu, dava şartı olan zorunlu başvuru şartının yerine getirilmemiş olduğunu, zarar hesaplamasının 01.06.2015 tarihinden sonra olduğu için ZMMS genel şartlarındaki kriterlerin esas alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece toplanan delillere göre; bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre davalı sigorta şirketi tarafından birleşik sigorta poliçesi ile sigortalanan araç sürücüsünün %100 kusurlu olarak davacının aracına çarpmak sureti ile maddi hasara sebebiyet verdiği, davacı aracında oluşan hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre denetime elverişli bilirkişi raporu marifetiyle tespit edilen değer kaybının ve araçtan mahrum kalınan süredeki kazanç kaybının ise davalı araç maliki ve sürücüsü ...'dan tahsili gerektiği, davacı aracındaki hasarın bilirkişi marifetiyle tespit edildiği üzere 20 günde tamamlanabileceği, ayrıca davacının aracının pert totale ayrılması halinde de davacının yeni bir aracı edinme süresinin de 20 gün olarak hesaplandığı, ZMMS sigortacısının ödediği 41.000,00-TL düşüldükten sonra davacıya ait aracın hasarının 69.785,70 TL olarak hesaplandığı ve bu miktardan her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, aracın değer kaybından dolayı 20.000,00 TL ve araçtan mahrum kalınması nedeniyle oluşan 5.100,00 TL'lık zarardan davalı işleten ve malik olan davalı ...'ın sorumlu olduğu, dava (kısmi dava) dilekçesi ve ıslah dilekçesi dikkate alınarak sigortalı aracın cinsi gereği yasal faize hükmetmek gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile 69.785,70 TL hasar bedelinin 24.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 20.000TL değer kaybı ve 5.100 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 25.100,00 TL'nin davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... vekil istinaf başvuru dilekçesinde, kusur incelemesinin tek bilirkişi marifetiyle yaptırılması ve sonraki raporların bu bilirkişinin görüşü üzerine düzenlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 06.09.2021 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde davacı araç sürücüsünün tek yanlı beyanlarının, olayın oluş şeklini izah etmekte esas alınamayacağını, kaza yeri krokisi ile araçlara ait fotoğrafların kıyaslanması halinde beyanlarının tezat oluşturduğunu ve bu beyanlar esas alınarak hazırlanmış bir bilirkişi raporunun sorunu çözemeyeceğini, kusur incelemesinin tam ve sağlıklı olarak yapılabilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini talep ettikleri halde itirazlarının dikkate alınmadığını, zarar incelemesi yönünden alınan 24.11.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında, hiç bir teknik ve bilimsel gerekçe gösterilmediğini, raporda, araca pert-total uygulanması halinde davacının ZMMS poliçesinden almış olduğu 41.000,00-TL mahsup edilmediğini, zarar miktarının fazla hesaplandığını, davacıya 11.02.2020 tarihinde ödenen bu paranın tenzili ile zararın 130.00,00 TL araç değeri - (40.000,00 TL sovtaj bedeli + 41.000,00 TL ZMMS' den alınan para) = 49.000,00 TL olarak hesaplanması ve miktara araçtan mahrum kalma zararının eklenmesi gerektiğini, 09.05.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda, Ankara Umum Otomobilciler ve Şoförler Esnaf Odasının 01.04.2022 tarihli yazısında belirtildiği şekilde, davacının mal sahibi olarak 150,00 TL/günlük, şoför olarak 105,00 TL/ günlük olmak üzere 255,00 TL/günlük kazancı olduğu varsayılarak 20 günlük yeni araç satın almak için geçecek sürede 255,00 x 20 = 5.100,00 TL kazanç kaybı hesaplanmış olup bu durumda davacının toplam zararı en fazla 54.100,00 TL olacağı halde davacının aracına pert-total işlemi uygulanmak suretiyle uğrayacağı zararın 90.000,00 + 5.100,00= 95.100,00 TL olduğunun bildirildiğini, bu hesaplamada yine ZMMS dan alınan 41.000,00 TL tenzil edilmemiş olduğunu, aracın onarılması veya pert-total işlemi uygulanması yönündeki iki ihtimale göre tespit edilecek zararlardan hangisi az ise (ekonomik olan) bu bedele hükmedilmesi gerektiğini, 24.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda aracın onarılması ile araca pert-total işlemi uygulanması halinde davacının uğradığı zararlar ayrı ayrı hesaplanmış, aracın sovtaj bedeli, piyasa değeri ve onarım bedeli nazara alınarak araca pert-total işleminin uygulanması gerektiği açıkça ifade edildiği halde davacının aracının onarılması halinde uğradığı zararın 69.785,70 TL hasar bedeline 20.000,00 TL değer kaybı ile 5.100,00 TL kazanç kaybı eklenmek suretiyle toplam zararın 94.885,70 TL olarak belirlendiğini, oysa araca pert- total işlemi uygulanması halinde 130.000,00 TL aracın piyasa değeriınden 40.000,00 TL sovtaj bedeli düşüldükten sonra 90.000,00 TL olarak kabul edildiğini, davacıya ZMMS ' dan ödenen 41.000,00 TL zarardan mahsup edilmediğini, zararlardan hangisi daha az ise ona hükmedilmesi gerektiği ilkesinden hareketle mahkemece de bu miktar esas alınarak hüküm kurulması gerektiğini, pert-total olmuş bir aracı onarmak yoluna giden davacının, zararının artmasına kendisi sebebiyet vermiş olup, davacıdan kaynaklanan bu zararın davalıdan tahsilinin hukuken mümkün olmadığını, ... adresindeki ... Taksi Durağının şoförlü ve şoförsüz alternatifli günlük net kazancının sorulduğunu, müzekkereye verilen cevapta ise semt ve taksi durağı belirtilmeksizin Ankara Belediyesi sınırları ve günümüz itibariyle denilmek suretiyle 01.04.2022 tarihi itibariyle mal sahibinin 150,00 TL, şoförün ise 105,00 TL günlük kazancı olacağının belirtildiğini, dava konusu kazanın gerçekleştiği 20.01.2020 tarihi ile Şoförler Odasının bildirdiği 01.04.2022 tarihi arasındaki 2 yılı aşkın sürede, ülkemizdeki artan enflasyonist ortam nedeniyle günlük kazanç miktarlarında rakamsal olarak büyük artış meydana geldiğinden 01.04.2022 tarihi itibariyle günlük 255,00 TL den 20 günlük 5.100,00 TL kazanç kaybına hükmedilmesi ve geriye dönük olarak kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasının hatalı olduğunu, davacıya ait ticari taksi, daha önce de iki kez maddi hasarlı trafik kazasına karışmış olup ayrıca 88.018 kilometrede bulunduğundan piyasa rayicinin 148.000,00 TL olarak tespitinin oldukça fahiş olduğunu, araca pert-total uygulanması halinde emsal bir aracın alınmasının da 20 gün süreceği yönündeki görüşe itirazlarının nazara alınmadığını, oysa, kaza tarihi 20.01.2020 itibariyle davacının emsal bir araç satın alıp trafiğe çıkarmasının 3-4 günlük bir işlem olduğunu, davacı tarafın günlük kazanç kaybının hesaplanabilmesi için kaza tarihi itibariyle vergi bildirimlerinin getirtilmesi, dinlenmeyen tanık ...'in dinlenmesini, davalıya ait hasta dosyasının ve tüm raporlarının Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesinden getirtilmesi gerektiğini, davacının zararının, aracına pert-total işlemi uygulanmak suretiyle giderilmesine, bu yapılırken de 130.000,00 TL olarak kabul edilen aracın piyasa değerinden, araç kendisinde kaldığı için sovtaj bedeli 40.000,00 TL ile ZMMS' den kendisine ödenmiş olan 41.000,00 TL bedelin ayrı ayrı aracın piyasa değerinden tenzil edilmek suretiyle zarar miktarının 54.100,00 TL olarak belirlenmesine, araca pert-total işlemi uygulanması nedeniyle davacının aracının değer kaybından söz edilemeyeceği için değer kaybı yönünden davasının reddine, kazanç kaybının hesaplanması halinde yeni bir aracın alınıp trafiğe çıkarılması en fazla 3-4 günlük bir işlem olması sebebiyle kazanç kaybı oluşmayacağından bu yöndeki talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı bedeli istemine ilişkindir.
Davacı vekili, 20.01.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, davalı ...'a ait ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu davacı aracının maddi hasara uğradığını, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı tarafından poliçe limiti ile sınırlı olarak yapılan 41.000TL ödemenin mahsubu ile bakiye hasar bedelinin, araç değer kaybı ve kazanç kaybının davalılardan tahsilini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kazadan sonra düzenlenen 20.01.2020 tarihli kaza tespit tutanağında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile kuzey çevre yolu üzeri Samsun’dan Havalimanı istikametine seyir halinde iken Altınköy varyantları mevkiine geldiği esnada aracın ön kısmı ile yine aynı istikamette seyreden ve orta refüjdeki acil dönüşüne (TCK araçları hariç yasak) girmek için yolun sol tarafına dönüş yapan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol yan kısmına çarparak neticede iki araçlı yaralamalı maddi hasarlı kaza meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü olan ...’ın KTK 47/1-c maddesini (trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen kurallara uymamak) ihlal ettiği, diğer araç sürücüsünün herhangi kural ihlali bulunmadığının tespit edildiği, mahkemece alınan 24.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda kaza yerinde çekilen fotoğraflarda ... plaka sayılı aracın sol ön kapısının üzerinde ... plaka sayılı ticari taksinin sarı renkli boyası ton rengi belirli şekilde gözlendiği, ... plaka sayılı aracın en sağ şeritten en solda bulunan orta refüjde bulunan açık bölümden geçmek için yolun şeritlerini dikey şekilde seyrederken ticari taşıtın seyir sefer yaptığı kendi şeridi önüne çıkarak kazayı meydana getirdiğini, kazanın oluşumunda ... plaka sayılı aracın orta refüj demir bariyerlerin açık olan yerden sadece TCK tuzlama çalışması yapan ekip görevlilerin geçmesi için açılan yere sağ şeritten en sol şeritteki orta refüje geçmemesi gereken yerden geçmek isterken kazaya maruz kaldığı, KTK 47/c ve d maddesi kuralını ihlal ettiği, ters yoldan ana yola katılım sağlamakla kazaya tam etken olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın herhangi bir etkisi olmadığının belirlendiği, davalı tarafça kaza tespit tutanağının hatalı tanzim edildiği iddia ve kazanın oluş şekline itirazda bulunulmuş ise de mahkemece mahallinde yapılan keşifte tutanak tanığının ifadesinin alındığı, olay yerinde fren izine rastlanmadığı, davalı araç sürücüsünün hastaneye kaldırılmış olması nedeniyle olayın oluş şekline dair ifadesinin alınamadığının belirtildiği, davalının 20.10.2020 tarihli kolluk ifadesinde yolu karıştırdığını, orta refüjden açık olan bariyerden geçiş yapıp havaalanına gidebileceğini düşündüğünü, Pursaklar istikametine giden yolu dikine geçip refüjdeki açık olan kısma hareket ettiğini, refüje gelip açık olan boşluk kısımda durduğunu, o esnada Mamak- Pursaklar istikameti en sol şeritten gelen aracın kendisine çarptığını beyan ettiği anlaşılmakla mahkemece kazanın meydana gelmesinde davalının %100 oranında kusurlu olduğu kabulü ile hüküm kurulmasında isabetsizlik görülmemiştir.
Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda, amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti; tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespiti ile bu durumda araçta değer kaybı olmayacağı; aksi halde aracın tamirinin ekonomik olması durumunda da araçta oluşan değer kaybı bedelinin ise Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, faturalar sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza tarihindeki kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre tespit edilmesi gerekmektedir.
Mahkemece alınan 24.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda, dava dilekçesine ekli ekspertiz raporunun kaza tutanağı ile bağdaşabileceği, değişmesi gereken parça bedelinin 109.718,82TL olduğu, takdiren 150 TL hurda ve amortisman bedeli tenzili ile 102.985,70TL' ye 7.800TL işçilik bedeli ilave edilerek 110.785,70TL hesaplandığı, ... sigorta şirketi tarafından yapılan 41.000TL mahsubu ile 69.785,70TL hasar bedeli tespit edildiği, ..., dizel yakıtlı, 88.000 km aracın kazadan önce 22.09.2019 tarihinde ve 14.01.2020 tarihinde karıştığı kazalarda hasar gören parçalara ulaşılamamışsa da alıcı yönünden olumsuz algı yaratacağı, (ticari taksi plakasından bağımsız) kazadan önceki değerinin 130.000 TL olduğu, hasarlı araç fotoğrafları ve hasar gören parça listesi itibariyle hasarlı haldeki ikinci el piyasa rayicinin 110.000 TL olacağı, dolayısıyla değer kaybının 20.000 TL olacağı, kaza tespit tutanağı, sigorta eksper raporu ve hasarlı araca ait fotoğraflar incelenerek aracın onarım süresinin 20 gün olacağı, sürücü ücreti, yakıt, bakım gideri- sigorta vergi gibi işletme giderleri hariç olay tarihi ortalama günlük kazancının 350 TL olacağı, toplam kazanç kaybının 7.000 TL olacağı; aracın pert total uygulanması halinde araçta 110.785,70 TL tutarda hasar meydana geldiği, kazadan önceki ikinci el rayiç fiyatının 130.000 TL olduğu araç söküldüğünde başka parçaların da hasarlı çıkma ihtimali bulunduğu ve hasar miktarının artabileceği, aracın sovtaj bedelinin 40.000 TL olduğu göz önüne alındığında aracın onarımının ekonomik olmayacağı, araca pert-total işlemi uygulanmasının uygun olacağının değerlendirildiği, araç ikinci el rayiç değeri 130.000 TL'den sovtaj bedeli olan 40.000 TL'nin çıkartılmasıyla davacının uğradığı zararın 90.000 TL olacağı, değer kaybı zararı olmayacağı, kazanç kaybı yönünden aynı niteliklere haiz yeni bir aracın 20 günde satın alınabileceği, ticari taksi duraklarının bulundukları yer, iklim, mevsim şartlarına göre farklılıklar olabildiği dikkate alınarak günlük 350 TL'den davacının 7.000 TL kazanç kaybı olacağının hesaplandığı, tarafların itirazı üzerine mahkemece yapılan ticari araç emsal gelir araştırması sonrasında alınan 09.05.2022 tarihli ek raporda araca pert-total işlemi uygulanması halinde davacının muadili bir aracı 20 günde satın alabileceği, davacının aracın maliki olduğundan günlük 255 TL'den 5.100 TL kazanç kaybı oluşacağı, bu sürede uğrayacağı zararın 90.000,00 TL + 5.100,00 TL= 95.100 TL olacağı bildirilmiş, mahkemece rapor esas alınarak 69.785,70 TL hasar bedeli, 20.000 TL değer kaybı ile 5.100 TL mahrumiyet bedeli yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Ne var ki, 24.11 2021 tarihli bilirkişi raporunda yapılan terditli incelemede dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el rayiç değeri 130.000TL, hasar bedeli 110.785,70 TL olduğu, aracın pert- total olarak değerlendirileceği, onarımın ekonomik olmayacağının bildirildiği, dava dışı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi tarafından davacıya 41.000TL ödendiği, tespit edilen 40.000TL sovtaj bedelinin de mahsubu ile davalı ...'ın 49.000TL araç zararından sorumlu tutulması gerekirken davalıların 69.785,70 TL hasar bedelinden sorumlu tutulması ve aracın pert total olarak kabulü karşısında araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği gözetilerek değer kaybı talebinin reddi gerekirken 20.000 TL değer kaybının davalıdan tahsiline karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Bu durumda, davacıya ait ... plakalı aracın, 20.01.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında 110.785,70 TL hasar bedeli oluşacak şekilde maddi hasara uğradığı, aracın kaza tarihi ikinci el piyasa rayiç değerinin 130.000 TL olduğu, aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın kaza öncesi piyasa değerinden, kaza sonrası sovtajlı (hasarlı) değerinin çıkartılarak davacının araç zararının tespit edileceği, 130.000 TL den 40.000 TL sovtaj bedelinin mahsubu ile araç zararının 90.000 TL olduğu, davacının kabulünde olan dava dışı zorunlu mali sorumluluk sigortacısı tarafından davacıya yapılan 41.000 TL ödemenin mahsubu ile davacının davalılardan talep edebileceği araç zararının 49.000 TL olduğu, aracın pert total işlemine tabi olduğunun anlaşılması karşısında değer kaybı talebinin reddi gerektiği, bilirkişi raporuyla davacının yeni bir araç alabilmesi için 20 gün makul süre için belirlenen 5.100 TL mahrumiyet zararından davalıların sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde fazlaya hükmedilmesi doğru görülmemiş ancak davalı sigorta şirketi yönünden karar kesinleştiğinden davalı ... yönünden hükmün düzeltilmesi gerekmiş, açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kesinleşen yönler korunarak davalı ... yönünden yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
I-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
A-)1-69.785,70 TL hasar bedelinin, davalı ... 49.000 TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere, 24.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5.100 TL kazanç kaybının davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacının değer kaybı talebinin reddine,
2) Dava açılışında alınan 54,40 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 1.601,63 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.656,03 TL harcın alınması gereken 5.115,44 TL harçtan düşülmesi ile bakiye 3.459,41 TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan (Davalı ... 2.499,19 TL, davalı Sigorta Şirketi 3.549,41 TL'si ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 25,91 TL'sinin davacıdan; 1.294,09 TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan (Davalı ... Tamamından, davalı Sigorta Şirketi 970,82 TL'si ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) (a) Dava açılışında alınan 54,40 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 1.601,63 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.656,03 TL harcın yargılama gideri olarak kabulü ile müştereken ve müteselsilen davalılardan (Davalı ... 1.196,37 TL, davalı Sigorta Şirketi 1.217,96 TL'si ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak davacıya verilmesine,
(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı, 4.450,00 TL bilirkişi ücreti, 419,90 TL keşif harcı, 319,35 TL posta gideri, 350,00 TL ATGV araç ücreti olmak üzere toplam 5.593,65 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınmak suretiyle 5.483,84 TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan (Davalı ... 3.961,71 TL, davalı Sigorta Şirketi 5.212,70TL si ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.964,14 TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan (Davalı ... 7.833,00 TL, davalı Sigorta Şirketi 9.534,75TL si ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak davacıya verilmesine,
6) Davalı ...'ın yargılama sırasında yapmış olduğu 60,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 60,00 TL yargılama giderinden davanın ret oranı dikkate alınmak suretiyle 26,47 TL'sinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
7) Davalı sigorta şirketinin yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı sigorta şirketine verilmesine,
8) Davalı ...'ın yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından reddine karar verilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'a ödenmesine,
9) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
1-Davalı tarafından yatırılan 1.620,41 TL istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından 72,00 TL yargılama gideri ile 220,70 TL olmak üzere toplam 292,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
3-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 06.12.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.