T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/2051
KARAR NO : 2024/1609
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 26/05/2022
NUMARASI : 2019/543 Esas 2022/391 Karar
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR
DAVANIN KONUSU : Trafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 13/12/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 07/01/2025
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 15.01.2017 tarihinde, davacının yolcu olarak bulunduğu davalı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla davalılar ...’a ait, ... Sigorta AŞ’ne zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı, davalı ...’un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu başka araçlarında kaza yapan araçlara çarptığını, kusuru bulunmayan davacının yaralandığını Ankara Numune Hastanesinin 19.02.2018 tarihli raporuna göre engel oranın %52 olarak belirlendiğini, Ankara 5 Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/683 Sayalı dosyasındaki yargılamanın devam ettiğini, davalı ...’in kaza sırasında ehliyetsiz ve alkollü olduğunu, davacının kaza sırasında özel bir eğlence merkezinde bar hostesi olarak asgari ücret ile çalıştığını, davalı ... şirketine başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek HMK’nın 107. maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere çalışma gücünün azalmasından doğan zarar için 1.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan, tedavi süresince çalışamamasından kaynaklanan kazanç kaybı için 1.000 TL maddi, 200.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinde tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 06.03.2020 tarihli açıklama dilekçesi ile kazanç kaybı zararı ile çalışma gücünün kaybından doğan zararın aynı şeyi ifade ettiğini taleplerinin kazanç ve çalışma gücü kaybı tazminatı olarak 2.000 TL olduğunu belirtmiş, 25.10.2021 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile sürekli işgöremezlik talebini 1.052,347,24 TL’ye yükseltmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili, ...’nın kusursuz olduğunu ceza dosyasında alınan kusur raporunu kabul etmediklerini, alkollü araç kullanan ve ehliyeti bulunmayan davalı ...‘in asli ve tam kusurlu, davacının da müterafik kusurlu olduğunu, istenen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... AŞ vekili, sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...’nın kusursuz, ...’in asli ve tam kusurlu, ehliyetsiz ve 220 promil alkollü araç sürücüsü ...’in aracına binen davacının da müterafik kusurlu olduğunu, dava öncesi eksik belge ile başvuru yapıldığını, kusur ve maluliyet yönünden ATK’dan, sürekli işgöremezlik zararın yönünden yeni genel şartlara göre aktüer bilirkişiden rapor alınmasını, SGK ödemelerinin sorulmasını, geçici işgöremezlik zararının teminat dışı olduğunu, dava tarihinden yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ..., savunma yapmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın trafik kazası nedeniyle yolcu konumunda bulunan davacının yaralanmasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, tüm dosya kapsamı toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporlarına göre; davacının yolcu konumunda bulunduğu, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçların karıştığı trafik kazası neticesinde yaralandığı, kaza nedeniyle davacının çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %55 olduğunun tespit edildiği, davalı araç sürücülerinin kazanın meydana gelmesinde kusurlu oldukları, davacının olayın oluşumuna etki edecek kural ihlalinde bulunmadığı ancak yolcu konumunda bulunduğu araç sürücüsü ...'ın alkollü olduğunu bilerek aracına binmesinden dolayı müterafik kusurlu olduğu, aktüer bilirkişi raporunda sürekli iş göremezlik tazminatının 1.205.814,55 TL, 2022 asgari ücret verilerine göre 1.476.233,61 TL olduğunun tespit edildiği, davacı vekili müddeabihi ıslah yolu ile 1.052.347,24 TL'lik talebi ve davacının %20 oranındaki müterafik kusur oranının mahsubu neticesinde davanın maddi tazminat talebi yönünden 841.877,80 TL olarak kısmen kabulüne, (davalı ... şirketine başvuruda eksik evrak ile müracaat edildiğinden davadan önce temerrüdün gerçekleşmediği tespit olunmakla davalı ... şirketinin poliçe limiti ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu tutulmasına) kaza nedeniyle davacının yaşadığı travma, maluliyet oranı, çektiği sıkıntı ve ızdırap da gözetilerek bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne; maddi tazminat talebi yönünden; 841.877,80 TL'nin 15.01.2017 kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile (davalı ... AŞ'nin 310.000,00 TL'sinden ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebi yönünden; 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş; hükme karşı davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı ...'in daha önce polis tarafından ehliyetine el konulmuş olup, yasal sınırın 4,4 katı kadar alkollü ve ehliyetsiz bir şekilde araba kullanmasının kazaya sebebiyet veren en önemli etken olduğunu, davalı ...‘nın sol tarafa dönmek için verdiği sinyali ...’in alkollü bir şekilde fark edemediğini hızını da alkolün etkisiyle ayarlayamadığı için ...‘ya çarpmasında %100 kusurlu olduğunu, 22.03.2021 tarihli Adli Tıp raporunda davacının çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı % 55 ve bakıcı ihtiyaç süresi 3 ay olarak hesaplanmış ise de maluliyetin oluşumunda ... ve ...’nin kusuru bulunmadığını, ...’in ehliyetsiz, alkollü ve hızlı bir şekilde aracını kullandığını, davacının zararından ...’in sorumlu olduğunu, davacının, ...’ın aracına dava dilekçesinde ikrar edildiği üzere ehliyetsiz ve alkollü kullandığı bilerek bindiğini, kazada ve davacıda kaza sonucu meydana gelen kırık ve duyu kayıplarında davacının da sorumluluğu olduğunu, tüm bu sebeplerle davalılar ... ve ... açısından maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte ...’nın kusurlu olduğu varsayımında hükmedilen manevi tazminat miktarının çok fahiş olduğunu, istenen tazminata bakıldığında tazminat miktarının ... ve ...’nin aşırı fakirleşmesine yol açarken davacı için sebepsiz zenginleşme oluşturacağını ayrıca manevi tazminat miktarı hesaplanırken somut olayın özellikleri, kazaya sebebiyet veren davalı ... ve davacının kusuru, davalıların ekonomik durumu, paranın alım gücü vs. hususlar dikkate alındığında davacının talep ettiği manevi tazminat miktarının çok fahiş olduğu ve somut olayın şartlarına uygun olmadığını(emsal Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 23.01.2018 tarihli ve 2018/59 E., 2018/458 K. Sayılı ilamı) belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
HMK’nın 355. maddesi gereğince davalılar ... ve ... vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili, 15.01.2017 tarihinde, davacının yolcu olarak bulunduğu davalılardan ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla, davalılar ...’a ait ... Sigorta AŞ’ne zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ...’un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu başka araçlarında kaza yapan araçlara çarptığını, kusuru bulunmayan davacının yaralandığını belirterek sürekli işgöremezlik tazminatının davalılardan, geçici işgöremezlik tazminatının ve manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsilini istemiş, mahkemece davalı araç sürücülerinin kusurlu, davacının müterafik kusurlu olması, davacının %55 maluliyet oranı nedeniyle davanın kısmen kabulüne; maddi tazminat talebi yönünden; 841.877,80 TL'nin 15.01.2017 kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile (davalı ... AŞ'nin 310.000,00 TL'sinden ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebi yönünden; 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat isteminin reddine dair verilen karara karşı davalılar ... ve ... vekili kusur oranı, maddi ve manevi tazminat miktarına yönelik istinaf sebepleri sunmuştur.
Mahkemece dava konusu kaza sonucu davacının yaralanması nedeniyle maluliyetinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan raporda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre %55 oranında, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %48 oranında maluliyetinin bulunduğunun belirlendiği, tazminat hesabı için alınan 04.10.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda davacının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri gereğince belirlenen %55 maluliyet oranı üzerinden, TRH 2010 yaşam tablosuna göre maddi tazminat hesabında davacının, bilinen dönemde asgari geçim indirimi (AGİ) uygulanmış net asgari ücret gelir elde ettiği değerlendirilerek, bilinmeyen dönemde ise bilinen en son asgari ücretin her yıl %10 artırılarak 1/kn formülü ile ıskonto edilerek güncel değeri bulunarak hesaplama yapıldığı, davacının, 60 yaşında emekli olacağı kabul edilerek 2053 Temmuz ayından sonrası için, pasif dönemde AGİ uygulanmamış asgari ücret dikkate alınarak hesaplama yapıldığı belirtilerek buna göre kaza ve maluliyet tarihi 15.01.2017, bakiye ömrü 55 yıl (20.07.2072), çalışacağı süre 60 yaş (20.07.2053), aktif dönem 15.01.2018-20.07.2053, pasif dönem 20.07.2053-20.07.2072 olmak üzere işlemiş bilinen gelir dönemi 104.374,00 TL, iskontolu gelir dönemi: 1.065.818,15 TL, pasif gelir dönemi 1.022.197,93 TL toplam 2.192.390,09 TL'nin %55 maluliyet oranına göre sürekli işgöremezlik zararının 2.192.390,09 TL x 55,0% = 1.205.814,55 TL olduğu belirtilmiştir. Davacı vekili 25.10.2021 tarihli bedel arttırım dilekçesinde talebini davacının sürekli iş göremezlik tazminatı alacağının, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre tanzim edilmiş olan maluliyet raporu esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, bu hususta dosya kapsamında alınan bir maluliyet raporu da bulunduğundan ve davacının emsal yargı içtihatlarına göre isteyebileceği sürekli iş göremezlik tazminatını hesapladıklarının belirterek 1.052.347,24 TL olarak ıslah etmiş, davalı ... Anonim Şirketi yönünden poliçe limiti olan 310.000 TL ile sınırlı olmak kaydıyla tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece hükme esas alınan 05.05.2022 tarihli ek aktüer bilirkişi raporunda ise 04.10.2021 tarihli rapora davalıların itirazı üzerine hesaplamaların denetlendiği pasif dönemde yıllık 30.691,08 TL gelir esas alınması gerekirken sehven 54.371,12-TL hesaplandığı, 2021 ve 2022 yılı asgari ücret verilerine göre yeniden yapılan hesaplamalar sonucunda 2021 verilerine göre davacının bakiye ömrünün 55 yıl olup çalışacağı süre 60 yaş (20.07.2053),aktif dönem: 15.01.2018-20.07.2053, pasif dönem: 20.07.2053-20.07.2072 maluliyet oranı: %55 üzerinden davacının sürekli iş göremezlik tazminatının toplam 1.753.322,67 TL olup %55 maluliyete karşılık gelen sürekli işgörmezlik zararının 1.753.322,67 TL x 55,0% = 964.327,47 TL olacağı, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen %48 maluliyet oranına göre 1.753.322,67 TL x 48,0% = 841.594,88 TL hesaplandığı, 2022 yılı asgari ücret verilerine göre ise toplam: 2.684.061,10 TL %55 maluliyete karşılık gelen maddi zarar: 2.684.061,10 TL x 55,0% = 1.476.233,61 TL, %48 maluliyet oranına göre 2.684.061,10 TL x 48,0% = 1.288.349,33 TL olduğu belirmiştir.
Mahkemece karar gerekçesinde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenen %55 maluliyet oranı kabul edilerek aktüer raporundaki bu orana göre 2022 yılı verilerine göre yapılan hesaplamanın esas alındığını, davacının talebi dikkate alınarak ıslah dilekçesi ile talep ettiği miktar üzerinden %20 müterafik kusur indirimi yapılarak sonuç tazminata hükmedildiği belirtilmiş ise de; davacı vekilinin ıslah talebine esas aldığı 04.10.2021 tarihli aktüer bilirkişi rapor ekinde bulunan tablolardan 2021 verilerine göre aktif dönem geliri 18.584,94 TL alınmasına rağmen 20.07.2053- 20.07.2072 tarihleri arasında pasif dönem gelirinin 29.904,12 TL olarak alınarak pasif dönem hesabının yapıldığı, 05.05.2022 tarihli ek rapor ile 2021 yılı verilerine göre pasif dönem için 583.130,52 TL gelirin %55 maluliyete göre 320.721,79 TL, %48 maluliyet oranına 279.902,65 TL, 2022 verilerine göre 969.775,20 TL olup %55 maluliyet oranına göre 533.376,36 TL %48 maluliyet oranına göre 465.492,10 TL olarak hesaplandığı, davacının bedel arttırım dilekçesine konu 04.10.2021 tarihli aktüer raporunda pasif dönem gelirinin 1.022.197,93 TL ile 05.05.2022 tarihli ek aktüer raporundaki pasif dönem geliri 583.130,52 TL arasında fark oluştuğu raporun denetime ve hüküm kurumaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece başka bir aktüer bilirkişiden davacının kaza tarihinde yürürlükte bulunan, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri gereğince belirlenen %48 maluliyet oranına göre sürekli işgöremezlik tazminatı yönünden davalılar yararına oluşan kazanılmış haklarda dikkate alınarak davacı tarafından kabul edilen ve hükme esas alınan rapor tarihi verilerine göre rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; HMK’nın 353/1.a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yerolmadığına,
2-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan karar harcının istek halinde davalılar ... ve ...’a iadesine,
3-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 13.12.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip...
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.