T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/654 - 2026/771
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/654
KARAR NO : 2026/771
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 05.12.2024
NUMARASI : 2018/256 Esas 2024/710 Karar
ASIL DAVA DOSYASINDA;
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 29.04.2026
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 30.04.2026
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birleşen dosya davacıları ... mirasçıları ..., ..., ... vekili ile asıl ve birleşen dosyada davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Gıda Dağıtım San ve Dış Tic. Ltd. Şti vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Asıl dava dosyasında davacılar vekili dava dilekçelerinde özete; 30.06.2017 tarihinde davalı ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin maliki olduğu ve diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı kapalı kasa kamyonetin arka kapağının açılarak davacı ...'na çarpması sonucu ağır yaralandığını, kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile ... Sigorta AŞ'ye; ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile ... Sigorta AŞ'ye sigortalı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacı ... için 100,00-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.000,00-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 2.100,00-TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketlerinin poliçe teminatları ve limitleri dahilinde sorumlu olması kaydıyla davalılardan 30.06.2017 (davalı sigorta şirketleri yönünden 14.03.2018 tarihinden itibaren) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline; davacı ... için 150.000,00-TL, eşi ... için 75.000,00-TL ve oğlu ... için 75.000,00-TL olmak üzere toplam 300.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'nin poliçe limitleri ile sorumlu oması kaydıyla davalılar ... Gıda Ltd. Şti, ... ve ... Sigorta AŞ'den 30.06.2017 tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 14.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nin 2019/537 E, sayılı dosyasında davacılar ... ve ... vekili dava dilkeçesinde ; 30.06.2017 tarihinde, davalıların işleteni, sürücüsü, zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı oldukları kamyonetin sağ arka kasa kapağının açılarak, yaya olan davacılar murisi ... çapması sonucu ağır şekilde yaralandığını ve 13.05.2019 tarihinde vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, yaya ...'nun ise kusurunun olmadığının tespit edildiğini, müteveffanın davacı ... eşi, ...'nun annesi olduğunu, ölümü ile davacıların desteklerini kaybettiklerini belirterek HMK'nın 107 maddesi gereğince davacılar ... için 50.000,00-TL, ... için 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100,00-TL cenaze gideri olmak üzere 50.200,00-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketlerin poliçe teminatları ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olması kaydıyla davalılardan 30.06.2017 tarihinden ticari avans faizi ile birlikte müşterekken ve müteselsilen tahsiline, muris ...' nun eşi olan davacı ... için 150.000,00-TL annesini kaybeden müvekkili ... için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... Gıda Dağıtım San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., ... ile birlikte ... Sigorta AŞ (poliçe limitleri dahilinde sorumlu olması kaydıyla) 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterekken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/42 E, sayılı dosyasında; davacı ... vekili dava dilekçesinde; 30.06.2017 tarihinde, davalıların işleteni, sürücüsü, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı oldukları kamyonetin sağ arka kasa kapağının açılarak, yaya olan davacılar murisi ... çapması sonucu ağır şekilde yaralandığını ve 13.05.2019 tarihinde vefat ettiğini, müteveffanın davacının kızı olduğunu, ölümü ile manevi olarak zarar gördüğünü belirterek muris ... annesi davacı için 100.000,00-TL. manevi tazminatın davalılar ... Gıda Dağıtım San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., ... ile birlikte ... Sigorta AŞ(poliçe limitleri dahilinde sorumlu olması kaydıyla)den, 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/461 sayılı dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde ;30.06.2017 tarihinde, davalıların işleteni, sürücüsü, zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı oldukları kamyonetin sağ arka kasa kapağının açılarak, yaya olan davacılar murisi ... çapması sonucu ağır şekilde yaralandığını ve 13.05.2019 tarihinde vefat ettiğini, müteveffanın davacının kızı olduğunu, ölümü ile desteğinden yoksun kaldığını belirterek HMK'nın 1107. Maddesi gereğince davacı ... için 180.954,10 -TL. destekten yoksun kalma tazminatının, davalı sigorta şirketlerinin poliçe teminatları ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olması kaydıyla, davalılardan, 30.06.2017 tarihinden ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili 26.07.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; müteveffa muris ... için daimi iş göremezlik tazminatı taleplerini 114.270,60-TL, bakıcı giderine yönelik taleplerini 46.275,96-TL'ye; davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı taleplerini 573.514,64-TL'ye yükselttiklerini beyan etmiş, 27.06.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı taleplerini 1.575.394,31-TL'ye; ... için destekten yoksun kalma taleplerini 364.769,18-TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda davalı ... Gıda Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, ayrıca davalıya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, kusur oranlarının tespitinin yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın davalı şirkete ZMMS sigorta poliçesi sigortalı olduğunu, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, davalı şirketin geçici iş göremezlik tazminatı nedeniyle hukuki ve yasal sorumluğu olmadığını, davalı şirkete usulüne uygun şekilde başvuru yapılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun 100.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, kusur oranlarının tespitini, sağlık masraflarının SGK tarafından karşılanması gerektiğini, manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu, avans faizi talebinin reddi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; olay tarihinde davalı ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin maliki olduğu ve diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın 30.06.2017 tarihinde sebebiyet verdiği kazada ...'nun yaralandığı ve 13.05.2019 tarihinde vefat ettiği, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın 29.12.2016-2017 tarihleri arasında davalı ... Sigorta AŞ'ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığı, kişi başına sakatlanma ve ölüm teminatının 330.000,00-TL olduğu, yine aracın 29.12.2016-2017 tarihleri arasında davalı ... Sigorta AŞ'ye sigortalandığı, sigortalının ... Gıda Dağıtım San. Ve Dış Ticaret Ltd. Şti, İMM teminat limitinin 100.000,00 TL olduğu, mahkemenin görevli olduğu anlaşıldığından davalıların görev itirazının reddine karar verildiği, dosya kapsamında yer alan kaza tespit tutanağı, ceza dosyası içeriği, ifadeler, CD görüntüsü ve alınan kusur raporları ve adli tıp raporu incelendiğinde müteveffa ...'nun meydana gelen kazada kural ihlalinin bulunmadığı davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğu, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında, müteveffa ...'nun 30.06.2017 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle, vücut engel oranının % 100 olduğu, müteveffanın yaralanmasına neden olan kazanın 30.06.2017 tarihinde meydana geldiği, bu tarihten sonra 13.05.2019 tarihinde vefat ettiği, kişinin araç dışı trafik kazasına bağlı yaralanması ile ölümü arasında illiyet bağı bulunduğu, yargılama sırasında vefat eden ...'nun asıl davadaki çalışma gücü kaybı ve birleşen davalardaki destekten yoksun kalma zararlarının belirlenmesinde elde ettiği gelirin işletmesini yaptığı iş yerine kendisinin bedensel ve yönetsel katkısı nazara alınarak kendisi yerine çalıştıracağı kişiye verilecek ücretin asgari ücretin iki katı olduğu yönündeki değerlendirmenin somut olaya uygun olduğu ve bilirkişi heyetince asgari ücretin iki katı üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alındığı, asıl davada müteveffa ... vefatından önce bedensel zararlarının tazmini için dava açmış olduğu, yargılama sürecinde vefat ettiği, diğer davacılar ... ve ...'nun da manevi tazminat isteminde bulunduğunu, asıl davada davacıların talep etmiş olduğu, geçici ve sürekli çalışma gücü kaybı ile bakıcı gideri zararının yapılan hesaplamasında; ...'nun vefatı nedeni ile uğradığı bedensel zararları nedeni ile hükmedilecek tazminat tutarlarının diğer davacılar eş ve çocuğun mirasçı sıfatı ile miras payları oranında ödenmesi gerektiği gözönüne alınarak asıl davada adı geçen mirasçılara miras payları oranında tazminat hükmedilmesi gerektiği, davalı ... Sigorta AŞ yönünden yapılan 50.000,00.-TL ödemenin tenzili akabinde; müteveffanın asgari ücretin iki katı gelir elde ettiğinin kabulü ile 14.10.2024 tarihli ek rapor yapılan hesaplamada sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı olarak 69.380,76.-TL bakiye tazminat hesap edildiği, mirasçılık belgesine göre 3 payının ...'na hissesi nispetinde 31.864,85.-TL daimi iş göremezlik tazminatı, 20.170,72.-TL bakıcı gideri tazminatı; 1 payının ... ...'na hissesi nispetinde 10.621,62.-TL daimi iş göremezlik tazminatı, 6.723,57.-TL bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, ZMMS poliçesi “sakatlık-ölüm” teminatı kişi başına 330.000,00-TL olup hesaplanan tazminat bedellerinin ZMMS teminatı kapsamında kaldığı, asıl davada davacının geçici çalışma gücü kaybı zararı bulunmadığı anlaşıldığından bu yöndeki isteminin reddi gerektiği, davacılardan ...'nun 01.02.1986 doğum tarihli olup kaza tarihinde destek yaşında olmadığı ve destek olunmasını gerektirir özel bir durumunun da bulunmadığı, buna ilişkin her hangi bir delil ortaya konulmadığı anlaşılmakla, davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddi gerektiği, davacı eşin destekten yoksun kalma zararının hesaplanması bakımından hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporu ile; ZMMS ve İMM poliçe teminat limitleri birlikte değerlendirildiğinde ... için 1.575.394,31-TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı (ZMMS sigortacısı ... Sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında 267.956,86.-TL, İMMS sigortacısı ... Sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında 81.199,05.-TL) sorumlu olabilecekleri, davacı anne ... için 364.769,18-TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı (ZMMS sigortacısı ... Sigorta şirketinin poliçe teminatı limiti kapsamında 62.043,14.-TL, İMMS sigortacısı ... Sigorta şirketinin poliçe teminat limiti kapsamında 18.800,958.-TL) sorumlu olabileceği, desteğin ölümüne sebebiyet veren araç, kaza tarihinde ZMMS poliçesi ve İMMS ile davalı sigorta şirketlerine sigortalı olup, davalı sigorta şirketleri, kazaya karışan aracın sigortacısı olması nedeniyle poliçe limiti dahilinde hesaplanan tazminattan müteselsilen sorumlu olduğu, birleşen davada davacılarca müteveffanın vefatı nedeni ile cenaze giderleri bakımından tazminat isteminde bulunulmuş ise de bu hususta her hangi bir delil ortaya konulmadığı, davacıların asıl ve birleşen davalarda talep etmiş oldukları manevi tazminat istemleri yönünden yapılan değerlendirmede; asıl davada davacı iken vefat eden ... vefatından önce manevi tazminat isteminde bulunmuş olduğu nazara alınarak mirasçılarına bu hakkın geçeceği gözetilerek ... için de miras payları oranında mirasçılar lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, asıl ve birleşen davalarda manevi tazminat isteminde bulunanların müteveffanın anne, eş ve çocuğu olduğu, meydana gelen kazada vefat edenin her hangi bir kusurunun bulunmadığı, davaların belirsiz alacak davası olarak açtığı bu anlamda davacılar vekilince sunulmuş olan ilk dilekçesinin bedel arttırım dilekçesi olarak değerlendirilmesi, ikinci dilekçesinin ise talep tutarının ıslahı olarak değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca asıl ve birleşen davalarda davacılarca hem ZMSS ve hem de İMSS poliçeleri kapsamında maddi ve manevi tazminat istemlerinde bulunulduğu, dava dilekçeleri içeriği ve talep sonuçlarında açıkça poliçe teminat limitleri kapsamında yani poliçe teminat limiti bulunmakta ise tazminat istemlerinin bulunduğunun belirtildiği, bu anlamda asıl ve birleşen davalarda maddi tazminat istemleri bakımından ZMSS poliçe limitinin üzerinde bir zarar belirlendiği halde İMSS poliçesi gereğince sorumlu sigortacı aleyhine tazminata hükmedilmiş olduğu, bu nedenle de maddi ya da manevi tazminat tutarlarının poliçe tutarları üzerinde kalması halinde talep olmadığı değerlendirilerek karar verilmesine yer olmadığı yönünde karar verilmesi gerektiği belirtilerek; asıl davada maddi tazminat istemleri yönünden 100,00.-TL geçici çalışma gücü tazminatı isteminin reddine, sürekli çalışma gücü kaybı zararı nedeni ile 42.486,47.-TL maddi tazminatın davacıların miras payları oranında davacı ... için 31.864,85.-TL, ... için 10.621,62.-TL, bakıcı gideri zararı nedeni ile 26.894,29.-TL maddi tazminatın davacıların miras payları oranında davacı ... için 6.723,57.-TL, ... için 20.170,72.-TL olarak ... Sigorta AŞ yönünden 14.03.2018 tarihinden, davalılar ... ve ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden haksız fiil tarihi 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine, davalı ... Sigorta AŞ yönünden istem bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat istemleri yönünden davacı iken vefat eden ...’nun manevi tazminat istemi bakımından 100.000,00.-TL manevi tazminatın davacıların miras payları oranında davacı ... için 25.000,00.-TL, ... için 75.000,00.-TL, Davacı ... için 50.000,00.-TL ve ... için 50.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden haksız fiil tarihi 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine, Davalı ... Sigorta AŞ yönünden istem bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada (Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesi 2022/461 Esas, 2022/482 Karar) ... için 364.769,18.-TL maddi tazminatın (Davalı ... Sigorta AŞ yönünden 62.043,14.-TL, ... Sigorta AŞ yönünden 18.800,95.-TL ile sınırlı olarak) davalı sigorta şirketleri bakımından 01.11.2019, davalı işleten ve sürücü bakımından haksız fiil tarihi olan 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiliyle davacıya ödenmesine, birleşen dava (Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi 2019/537 Esas, 2019/537 Karar) Maddi Tazminat İstemleri Yönünden; Davacı ... (eşi) yönünden 1.575.394,31.-TL maddi tazminatın (davalı ... Sigorta AŞ yönünden 267.956,86.-TL; davalı ... Sigorta AŞ yönünden 81.199,05.-TL ile sınırlı olarak) davalı ... Sigorta AŞ bakımından temerrüt tarihi olan 12.07.2019, davalı ... Sigorta AŞ bakımından 05.08.2019 tarihinden, davalılar ... ve ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden haksız fiil tarihi 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine, Davacı ... (oğlu) yönünden destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine, Cenaze giderlerinin tazmini isteminin reddine, manevi tazminat istemleri yönünden davanın kısmen kabulüne, Davacı ... için 100.000,00.-TL ve ... için 100.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden haksız fiil tarihi 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine, Davalı ... Sigorta AŞ yönünden istem bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dava (Ankara Asliye 12. Ticaret Mahkemesi 2020/42 Esas, 2020/275 Karar) Davanın kısmen kabulüne, davacı ...’ın için 50.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden haksız fiil tarihi 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine, Davalı ... Sigorta AŞ yönünden istem bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili, ile davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... Gıda Dağıtım Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarları son derece düşük olduğunu, müteveffanın 53 yaşında yaya olarak yolda yürürken kamyonetin sağ arka kasa kapağının açılarak kendisine çapması sonucu meydana gelen kaza nedeniyle 2 yıl bilinci kapalı, yaşamsal hiçbir aktivitesini kendi başına yerine getiremez ve yatağa bağlı halde bitkisel hayatta kaldığını, 2 yıl sonra da henüz 55 yaşında iken vefat ettiğini, kazada her hangi bir kusurunun bulunmadığı sübuta erdiğini, gerek genç yaşta bitkisel hayata mahkum edilmesi ve gerekse vefatı nedeniyle davacıların bütün hayatı değiştiğini, kararın yasaya ve emsal yüksek mahkeme kararlarına aykırı olduğunu, mahkemece müşterek ve müteselsilen talepte bulunduğu gözetilmeksizin, hüküm fıkralarında davalılardan tahsili ile davacılara/davacıya ödenmesine ifadesi bulunduğu halde müştereken ve müteselsilen ibaresi olmaksızın hüküm tesis edilmesinin usul ve yayaya aykırı olduğunu, sürekli çalışma gücü kaybı nedeniyle takdir edilen tazminat miktarının da hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarına vaki itirazlar gözetilmeksizin sürekli çalışma gücü kaybı zararı nedeni ile 42.486,47-TL maddi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, 10.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kaza nedeniyle % 100 malul kalan müteveffanın 114.270,60-TL daimi işgöremezlik tazminatına hak kazandığı belirlenmiş iken usul ve yasaya aykırı olarak 42.486,47-TL'ya hükmedilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda hesaplamaya esas alınan ilkeleri, maluliyet oranını ve tazminat miktarınında aleyhe olan yönler yönünden kabul etmediklerini, kararda davalı şirket poliçe teminat limitinin üzerinde tazminata hükmedildiğini, poliçe teminat limitinin 330.000,00-TL tek bir teminat bulunmasına rağmen yerel mahkemece birden fazla teminat varmışcasına hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bakıcı giderlerinin tedavi teminatı kapsamından ayrı bir teminat olarak değerledirilmesinin hukuk mantığı çerçevesinde kabul edilebilir olmadığını, bakıcı gideri de sigorta poliçesinde yer alan tek teminat kapsamında yer aldığını, mahkeme kararında destekten yoksun kalma tazminatından ayrı olarak değerlendirilmiş olduğundan, poliçe limitinin üzerinde bir hesaplama yapılmış olmasının usul ve yasaya açıkça aykırılık teşkil ettiğini, poliçe kapsamında ölüm/daimi sakatlık halinde kişi başına azami 330.000,00-TL ile sınırlı iken verilen geçici ödeme kararına istinaden Ankara 15. İcra Dairesinin 2018/7945 esas sayılı dosyasına 50.000,00-TL ödeme yapıldığını, davacı anneye ise 01.11.2019 tarihinde 35.247,38-TL ödeme yapıldığını ödemeler neticesinde ilgili dosyada bakiye teminat limitinin 244.752,62-TL olduğu gözetilmeden hüküm kurulduğunu, mahkemece yapılan ödemeler dikkate alınmadan hüküm kurulmasının hukuka ve kanunlara açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davalı şirketin bakıcı gideri tazminatı nedeniyle hukuki ve yasal sorumluğu olmadığını, somut olayda asgari ücretin 2 katı üzerinden hesaplama yapılmasını gerektirecek herhangi bir durum söz konusu olmadığını, asgari ücret verileri üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, bu husustaki tüm itirazlar göz ardı edilerek hüküm kurulduğunu, bilirkişi hesap raporunda tazminatın hatalı hesaplandığını, 01.11.2019 tarihli davacı anneye yapılan ödeme neticesinde davacının zararının karşılandığını, davacının 14.03.2018 tarihinden itibaren avans faizi talep etmesinin de hukuka uygun olmadığını, sigortalı olan araç hususi araç olup yerel mahkemece davacının talebi üzerine avans faizine hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, davacıların davayı ikinci kez ıslah etme hakkı bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Gıda Dağıtım Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece tarafların kusur durumunun hatalı belirlendiğini, kazanın oluş şekli, yeri vb kriterler göz önünde bulundurulduğunda kusur orannının hatalı olduğunu, müteveffanın iki araç arasından çıkarak karşıdan karşıya geçmeye çalıştığını, kazanın olduğu yerde yaya geçidinin bulunmadığını, kazanın yolun kaldırımdan itibaren yaklaşık 4 metre içinde gerçekleştiğini, söz konusu kaza aslen yayanın bulunmaması ve de karşıdan karşıya geçmemesi gereken bir noktada gerçekleşmiş olduğunu, müteveffaya herhangi bir kusur atfedilmemesinin kabul edilebilir olmadığını, müteveffanın gelir durumunun da net bir şekilde belirlenmesi zorunluyken bu hususta mahkemece doğru bir araştırma yapılmadığını, müteveffanın, kazaya maruz kaldığı dönemde küçük çapta bir işletmesi bulunduğunu, söz konusu işletmenin hiçbir zaman kar beyan etmediğini, işletmenin de çok kısa bir süre haricinde sigortalı bir çalışanı da bulunmadığını, müteveffanın gelir durumu tespiti için eksik araştırma yapıldığını, mahkemece ödenecek tazminatların belirlenmesinde, adalet ilkeleri gereğince uyarlama yapması zorunlu olduğunu, kanuna aykırı şekilde 2024 yılı asgari ücretine 2017 tarihinden itibaren ticari faiz işletiliyorsa aynı şekilde davalılar tarafından yargılama süreci devam ederken tazminatlara mahsuben yapılan ödemelerinde uyarlanması ve bu ödemelere ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesinin zorunlu olduğunu, faiz oranları ve faiz başlangıç tarihlerinin de hatalı belirlendiğini, dava haksız fiilden kaynaklı tazminat davası olup ilgili davanın konusunun ticari bir olay olmadığını, davada ticari avans faizinin uygulanması söz konusu olmayacağını, asıl davanın konusu geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri ile manevi tazminat, birleşen davaların konularını ise vefat sebebiyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepleri oluşturduğunu, bu sebeple özellikle birleşen davalarda faiz başlangıç tarihinin vefat tarihi olmasının zorunlu olduğunu,, mahkemece vefat tarihi değil kaza tarihi esas alınmış olup bu hususun da açıkça usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, kusur durumları netleştirilmeden takdir edilen manevi tazminat tutarlarının da kabul edilmesinin mümkün olmadığını, belirterek; kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak hüküm kurulmuş ise de hükmedilen fer'ilerin tazminata göre oranlanmadığını, tüm fer'ilerden davalı şirketin de tam ve müteselsilen sorumlu tutulmasının kabul edilemeyeceğini, davalının ihtiyari mali mesuliyet sigorta teminatı kapsamında maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin toplam sorumluluğunun zmms poliçesinin teminat limitinin aşılması kaydıyla 100.000-TL teminat limiti ile sınırlı olduğunu, poliçede zorunlu mali sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinden kalan kısım için ödenecek maddi tazminat ile manevi tazminat ve her türlü faiz, avukatlık ücretleri dahil dava masrafları toplamının sigortalı aracın kusuru oranında ve poliçede yazılı 100.000-TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitini aşan şekilde fer'ilere hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların davayı ikinci kez ıslah etme hakkı bulunmamasına rağmen, yerel mahkemenin 2. ıslah dilekçesini kabul etmesinin de hukuka aykırı oluğunu, hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunun denetime elverişli olmadığını, raporda, sigortalı çalışanlara dair yapılan gelir-gider hesaplamalarını ve asgari ücretin 2,7 katı üzerinden hesaplama yapılmasın yerinde olmadığını, 1.8 teknik faiz yerine prograsif rant tekniği ile hesaplama yapılmasını da kabul etmediklerini, yargılamada belirlenen kusur oranlarını, kullanılan hesaplama yöntemlerini, yapılan hesaplamaları, reddedilen kısımlar yönünden vekalet ücreti hükmedilmemesini ve aleyhe olan tüm hususları kabul etmediklerini, belirterek; kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Asıl ve birleşen dava davalı sigorta şirketlerinin zorunlu mali mesuliyet sigorta ( ZMMS ) ihtiyari mali mesuliyet sigorta ( İMMS ) poliçesi kapsamında sigortalı davalı ... Gıda Dağ. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin maliki olduğu ve diğer davalı ... sürücüsü olduğu kapalı kasa kamyonetin arka kapağının ...'na çarpması sonucu ağır yaralanması ve devamında yargılama sırasında bu kazaya bağlı olarak hayatı kaybetmesi nedeniyle işleten ve sürücünün hukuki sorumluluğu ile ZMMS ve İMMS poliçesi kapsamında geçici sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri, destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve defin gideri ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
1. ..., ... ile ... adına açılan asıl davanın yargılaması sırasında davacı ...'nun vefat etmesi üzerine 23.05.2019 tarihli mirasçılık belgesine göre geride mirasçı olarak eşi ... ile oğlu ... kalmıştır. Davacı vekilince 27.05.2019 tarihli dilekçe ile adı geçen mirasçıların davaya davacı sıfatı ile eklenmesi talep edilmiş ve mahkemece yapılan yargılama neticesinde bu davacılar yönünden hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Bu durumda karar başlığında asıl davada taraf sıfatı bulunmayan ...'ın davacı olarak gösterilmiş olmasında hukuki isabet görülmemiştir.
2. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK'nın 90.maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışına bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararına göre davacının zararının ve zararın kapsamının zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre değil 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. Yargıtay'ın istikrar kazanan uygulamalarına göre bakıcı gideri zararı tedavi giderleri kapsamında kabul edilmektedir. TBK'nın 54. Maddesinde de tedavi giderinin bedensel zararlar kapsamında olduğu belirtilmiştir.
Dava konusu olayda sigorta poliçesinin düzenlendiği, 2016 yılında Hazine Müsteşarlığı tarafından yayınlanan Asgari Sigorta Teminatlarına İlişkin Tarife Ve Talimatta 01.01.2016 tarihinden itibaren geçeri olmak üzere zorunlu mali sorumluluk sigortası sağlık gideri teminatının kişi başına 310.000,00-TL , sakatlanma ve ölüm teminatının kişi başına 310.000,00-TL olduğu belirlenmiştir. Olay tarihi itibariyle Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen limit ise 330.000,00 TL'dir.
Tüm bu hususlar ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı birlikte değerlendirildiğinde davalı sigorta şirketinin tedavi giderleri kapsamında olan bakıcı giderinden 2918 sayılı KTK'nın 85.maddesi ve 91. Maddesi, TBK'nın 54. Maddesi gereğince sorumluluğunun devam ettiği her ne kadar zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sürekli sakatlık ve sürekli bakıcı gideri için tek limitten sorumlu olduğu belirtilmiş ise de Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve KTK'nın 95. Maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden ve kanundan doğan tazminat yükümlülüğünün kaldırılması ve miktarının azaltılması hallerinin zarar görene karşı ileri süremeyecek olmasına, Yargıtay 17, 10 ve 21. Hukuk dairelerinin bakıcı giderinin tedavi ve sağlık giderleri teminatında kabul etmesine, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına atıf yapan KTK'nın 90. Maddesinin iptal edilmesi nedeniyle davalı sigorta şirketinin sağlık gideri ve tedavi giderlerinden sorumlu olmasına, tedavi gideri ve sağlık giderinin ne olduğunun kanun ve Yargıtay tarafından belirlenmiş olmasına, Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen ve poliçede bulunması zorunlu olan teminatlardan olan ve poliçede belirtilen, primi de tahsil edilen teminat limitine göre sigorta şirketi tarafından poliçeye yazılarak tahsil ettiği prim karşılığı verdiği teminatları ödemekten kaçınamayacağına göre davacının bakıcı gideri zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulması yerindedir. (Yargıtay 17 Hukuk Dairesinin 2019/6189 E- 2020/8324 K. 2020/2566 E-2021/902 K. Sayılı ilamları)
Ancak, 27.06.2018 tarihli ara kararı ile davacılar lehine ara karar tarihinden geçerli olmak üzere 16 ay süresince sağlık giderleri kapsamında aylık 5.000,00-TL geçici ödemeye karar verilmiş, davacı ...'nun 13.05.2019 tarihinde vefat etmesi nedeniyle geçici vefat tarihine kadar ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Ankara 15. İcra Müdürlüğünün 2018/7945 E. sayılı dosyası kapsamında toplamda icra masraf ve avukatlık ücreti ile birlikte parça parça toplamda 58.963,76-TL ödeme yapıldığı hesap edilmiştir. Davalı ... sigorta şirketinin 14.06.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporuna ve ıslah dilekçesine karşı beyan ve itirazlar konulu dilekçesi ile de ödemenin 10 ay süresince aylık 5.000,00-TL'den 10 ay 50.000,00-TL ödeme yapıldığının kabul ve beyan edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. O halde, dava tarihinden sonra sigorta şirketince sağlık giderleri teminatı kapsamında yapılan geçici ödemenin güncelleştirmeksizin yalnızca asıl dava dosyasına konu bakıcı gideri tazminatı kaleminden mahsup edilmesi gerekirken, asıl davaya konu sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı toplam miktarından mahsup edilerek belirlenen tazminattan sorumlu tutulmuş olması yerinde görülmemiştir.
3. Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlâl etmesi hali 6098 TBK'nın 54. maddesinde özel olarak hükme bağlanarak tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar, bedensel zararlar kapsamında sayılmış, ZMSS Genel Şartlarında da sakatlık nedeniyle ayrı, tedavi giderleri nedeniyle ayrı teminatlar verilmiştir. Bakıcı giderleri de tedavi giderleri kapsamındadır. Limitler dahilinde davalı trafik sigortacısı tedavi giderlerinden de sorumludur.
6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. Maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Davacı tarafından asıl davada ...'nun yaralanması nedeniyle geçici, sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ile manevi tazminat talebinde bulunulmuş yargılama sırasında ...'nun vefat etmesi üzerine birleşen dava dosyaları kapsamında ise destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve defin gideri ile manevi tazminat talep edilmiştir. Dosyaya kazandırılan ATK 1. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 11.01.2023 tarihli raporuyla kişinin ölümünün künt kafa travmasına bağlı kafatası kırığı ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyetine bağlı yatalak kalma ve gelişen komplikasyonlar sonucu meydana gelmiş olduğu ...'nun 30.06.2017 tarihinde meydana gelen araç dışı trafik kazasına bağlı yaralanması ile 12.05.2019 tarihindeki ölümü arasında illiyet bağı bulunduğu anlaşılmıştır.
Kazaya neden olan ... plakalı araç kaza tarihinde geçerli olmak üzere davalı ... Sigorta AŞ tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olup poliçe kapsamında kişi başına sakatlanma ve ölüm teminatının 330.000,00-TL olduğu sabittir. Davalı ... Sigorta AŞ, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 93. ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre Hazine Müsteşarlığınca asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Söz konusu bu limit ölüm ve sakatlık teminatı için verilmiş olup asıl davada sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı belirlendikten sonra, kalan limit yönünden birleşen dava dosyalarına konu destekten yoksun kalma ile cenaze defin gideri yönünden davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarlar belirlenmek suretiyle söz konusu limit çerçevesinde talep edilen tazminat kalemlerinden davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumlu olmasına rağmen mahkemece asıl davada ...'nun yaralanması nedeniyle sürekli çalışma gücü kaybı zararı nedeni ile 42.486,47-TL, birleşen Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesi 2022/461 Esas sayılı davasında ... için 62.043,14.-TL destekden yoksun kalma tazminatı, birleşen Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi 2019/537 Esas saylı dosyasında davacı ... yönünden 267.956,86-TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere davalı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesi kapsamında ölüm ve sakatlık teminatı için ön görülen 330.000,00-TL sorumluluk limitini aşacak şekilde sorumlu tutulması da doğru görülmemiştir.
4. Davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalılara yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. Bu kapsamda birleşen Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2022/461 Esas sayılı dava dosyası kapsamında davacı ... için 364.769,18.-TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta AŞ yönünden 62.043,14.-TL, ... Sigorta AŞ yönünden 18.800,95.-TL, birleşen Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi 2019/537 Esas sayılı dava dosyası kapsamında davacı ... yönünden 1.575.394,31-TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta AŞ yönünden 267.956,86-TL davalı ... Sigorta AŞ yönünden 81.199,05-TL ile sınırlı olarak davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden sigorta şirketlerinin sorumluluğunun kabul edilen dava değerinin limite oranı dahilinde belirlenmesi gerekirken aksi şekilde verilen kararda isabet bulunmamaktadır.
Bu durumda, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre davalı ... Gıda Dağ. San ve Tic.Ltd. Şti. vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2-Kaldırma sebeplerine göre davalı ... Gıda Dağ. San ve Tic.Ltd. Şti. vekilinin istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
3-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
4-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
5-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
6-Ankara 6. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2025/8416 sayılı dosyasına yatırılan 714.000,00-TL bedelli Teminat Mektubunun yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 29.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.