T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1321 - 2026/777
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/1321
KARAR NO : 2026/777
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 22.05.2024
NUMARASI : 2023/104 Esas 2024/402 Karar
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 29.04.2026
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 05.05.2026
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 24.08.2021 tarihinde davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın, Büyükşehir Belediyesi asfalt çalışması sırasında damperini açık unutarak nizamiye girişindeki levha ve kulübeye zarar verdiğini, aracın malikinin davalı şirket olmayıp dava dışı ... Tur. AŞ ile davalı arasında yıllardır süregelen kira sözleşmesinin taraflarınca haricen öğrenildiğini ve işleten sıfatının bu kapsamda davalı şirkete ait olup kazanın meydana gelmesinde sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunu, yapılan eksper sonucunda 46.920,00 TL hasar ödendiğini, halefiyet ilkesi gereğince üçüncü kişiye ödenen tutarın rücu edilebileceğini, sürücünün damperi açık unutarak ağır kusurlu olduğunu, davalı hakkında Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2022/15081 Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe haksız olarak itiraz edildiğini, arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını belirterek, icra dosyasına itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacı tarafından başlatılan takibin haksız ve hukuka aykırı olup kazaya karışan aracın kiralama sözleşmesine istinaden 1 yıllığına kısa süreli olarak kiralandığını, davalı şirketin ... Belediyesi ve bağlı kuruluşlarına hizmet alım sözleşmesi dahilinde personel temini yaptığını, uzun süreli kira sözleşmesi kurmadığını, kazadan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, tüm zararlardan sigorta şirketinin sorumlu olup araç sürücüsünün ağır kusurlu olduğuna dair delil ve tespit bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kazada üçüncü kişiye ödenen tazminatın davalı şirketten rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu aracın şantiye sahası içerisinde çalışma esnasında sürücüsünün aracın damperi açık iken meydana gelen kazada kasti ve/veya ağır kusuru olmadığı ve rücu şartlarının oluşmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kaza sonucunda davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene ödeme yapıldığını, davanın reddine ilişkin kararın yerinde olmadığını, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarının hukuka aykırı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kasti veya ağır bir kusuru olmadığı şeklindeki değerlendirmeye itiraz ettiklerini, Adli Tıp Kurumu raporu ile sürücünün asli kusurlu olduğunun açıklığa kavuştuğunu, bilirkişi raporlarına itirazların göz ardı edildiğini, sürücünün damperi açık unutarak yola çıktığını ve bu nedenle kazanın meydana geldiği, sürücünün ağır kusurlu olduğunu, özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davrandığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Davacı vekili, 24.08.2021 tarihinde davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kaza nedeniyle zarar görene 46.920,00 TL hasar bedeli ödendiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunu, davalı sürücünün aracın damperini açık unutarak ağır kusuruyla kazaya sebebiyet verdiğini ve rücu koşullarının oluştuğunu, bu amaçla başlatılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesini istemiş, mahkemece davanın rücu koşulları oluşmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin olarak verilen karara davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Dosya içeriğinden, 24.08.2021 tarihinde ... idaresindeki ... plakalı aracın asfalt çalışması esnasında damperi açık halde yola devam ederken dava dışı Kooperatife ait levha ve klubeye çarpması sonucunda kaza meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından meydana gelen hasar nedeniyle 25.11.2021 tarihinde 46.920,00 TL ödeme yapıldığı, kazaya karışan ve davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın dava dışı ... Tur. AŞ adına kayıtlı olduğu ve 16.06.2021 tarihli poliçede sigortalının davadışı ... Tur. AŞ olduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Sigorta sözleşmesi gereğince zarar gören üçüncü kişinin zararının ödeyen sigorta şirketi sözleşmenin tarafı olan sigortalıya karşı sözleşme hükümlerine aykırılık nedeniyle poliçenin eki niteliğindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde belirtilen şartların varlığı halinde rücu edebilir. Buna göre; sözleşme ilişkisinden kaynaklanan rücu hakkının sigortacı tarafından sigorta sözleşmesinin tarafı yani akidi olan sigortalıya karşı ileri sürebileceğinden davacı sigorta şirketi, söz konusu davayı ancak kendisi ile sözleşme yapan kişiye karşı açabilir.
Somut olayda davacı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince rücu koşulları oluştuğu ileri sürülerek başlatılan icra takibine itirazın iptalinin talep edildiği, Genel Şartlar uyarınca rücu koşullarının gerçekleşmesi halinde sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu edebileceği, kazaya karışan ve davacı sigorta şirketine sigortalı olan ... plakalı aracın dava dışı ... Tur. AŞ adına kayıtlı olup 16.06.2021 tarihli poliçede de sigortalının anılan şirket olduğu, davalı şirketin sigorta sözlemesinin tarafı olmadığından hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın davalı şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair kesinleşen yönler korunarak yeniden esas hakkında karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin 600,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 131,37 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 17.900,00TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
1-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı tarafca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 29.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır. n