T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
....
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/11/2019
NUMARASI....
ASIL VE KARŞI
DAVANIN KONUSU: İstirdat/ Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/02/2022
Asıl davada davacı vekili tarafından açılan istirdat ve karşı davada alacak istemine ilişkin davada mahkemece yapılan yargılama sonucu asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında düzenlenen 08/01/2014 tarihli sözleşme ile davalının ... ... A Termik Santrali Site 1 Ve Site 3’te bulunan lojman dairelerinin mutfak dolap ve tezgahlarının yenilenmesi ve dairelerin giriş kapılarının çelik kapı ile değiştirilmesi işini üstlendiğini, sözleşmede işin bedelinin 1.865.181,00 TL olarak kararlaştırıldığını, sözleşme sonunda işin süresi içerisinde geçici kabulü yapılarak teslim edildiğini, geçici kabulün 18/08/2014 tarihinde onaylandığını, kesin hesabın da 25/09/2014 tarihinde sonuçlandığını, davalının 01/10/2014 tarihinde ilişiksiz belgesi getirmesi üzerine teminat mektuplarının bir kısmının serbest bırakıldığını, taahhüt konusu işin kesin kabulünün ise 09/11/2015 tarihinde onaylandığını, yüklenicinin taahhüdünde bulunan ELK-8 poz numaralı imalatın yapılmadığının tespiti üzerine davalıdan talep edilen 17.283,00 TL’nin kesin hesap fazlası olarak 22/12/2015 tarihinde ödenmesi üzerine, kati teminatın son dilimi olan 68.000,00 TL’nin de 11/01/2016 tarihinde serbest bırakıldığını, ancak müvekkilinin daha sonra geriye doğru hak edişleri incelendiğinde, mutfak dolap ve tezgahlarının mimari proje detayında verilmiş olan fırın ve makine boşlukları ile üst dolap girintisinin işe ait olarak yapılmış hakedişlerde düşülmemiş olduğunun, ayrıca yatak odası dolapları detayında gösterilen gömme kilitlerin de yerinde mevcut olmamasına karşın hakediş ödemelerinde yer aldığının, bu imalatlara ilişkin olarak davalıya 102.822,76 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, bu miktarın KDV'si ile birlikte 140.900,47 TL olduğunu, söz konusu miktarın davalıdan talep edildiğini, davalının 09/05/2016 tarihli yazısı ile söz konusu borcu kabul ettiğini belirterek, borcun geri ödemesinin 30/05; 30/06, 30/07, 30/08 2016 tarihlerinde 30.000,00’er TL ve 30/09/2016 tarihinde de kalanını ödeyeceğini belirttiğini, 5 taksitte ödeme teklifi kabul edilerek faturalandırıldığını, davalının ilk iki taksitini ödememiş olması nedeniyle bilahare kurumca yeniden yapılan detay tetkikler sonucunda 140.900,47 TL’lik faturanın 16.734,44 TL azaltılarak 5. taksitten düşülerek son taksitin 4.166,03 TL’ye düşürülmesi, ödenmeyen 3 taksitin de birlikte ödenmesi aksi takdirde yasal yollara müracaat edileceğinin bildirdiğini, davalının bunun üzere daha önce ödemeyi kabul ettiği 140.900,47 TL bedelli faturayı ödemeyeceğini ihtarname ile müvekkiline bildirerek 140.900,47 TL bedelli faturayı da iade ettiğini, söz konusu nefaset ödemesinin yapılması için iş bu davanın açıldığını belirterek; fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 124.166,03 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı- karşı davacı vekili; kesin kabul döneminde eksik olduğu tespit edilen 63 adet ELK- 08 poz numaralı toprak elektrodu nedeniyle müvekkilinin hakedişinden 17.284,00 TL kesinti yapıldığını, oysa müvekkili tarafından yapılan inceleme neticesinde bunlardan 61 adedinin varlığının tespit edildiğini, buna göre ödenen bedelden 16.734,00 TL’sinin iadesinin gerektiğini, ancak ödenmediğini, ayrıca mutfak aydınlatmasında priz sortilerinin yenilenmesi işi yapılırken hali hazırda daire elektrik tesisatında priz ve aydınlatma sortilerinde aynı elektrik kablo kanalı kullanıldığını, sözleşme eki poz listesinin 17. sırasındaki ELK-06 Poz kodlu priz sortilerinin değişimine ilişkin imalat yapıldığında, aynı kanalda olmaları nedeniyle mutfak ve balkon aydınlatmalarının devre dışı kaldığını, ilgili işin sözleşmede birim fiyatının 31,00 TL olarak belirlendiğini, müvekkilinin söz konusu durumu çözmek için sigorta kutusuna 2 adet 3*1,5 aydınlatma kanal ve kabloları çektiğini ve aydınlatma anahtarı taktığını, ilgili işlemin fen ve sanat kuralları çerçevesinde yapıldığını, sözleşme dışı bu imalatın bedeli talep edildiğinde, %20 keşif oranı dolu olduğundan bedelinin ödenemeyeceğinin bildirildiğini, bu imalatın kesin hakediş ve kesin kabulde gösterilmediğini, sözleşme dışı bu imalat yönünden öncelikle keşif yapılarak idarenin itirazsız kullanmaya devam ettiği 524 daire için 2 sorti olarak toplam 1.048 kanalın yapım ve eski işlevsiz sortilerin söküm bedellerinin Çevre Ve Şehircilik Bakanlığının 2014 yılındaki birim fiyat listesindeki fiyatı üzerinden değerinin tespitini talep ettiklerini, asıl dava yönünden ise davacı ile yapılan kesin kabulün ibra niteliğinde olduğunu, kesin kabulde itiraz sunmayan idare yönünden kesin kabulün kesinleştiğini, aradan yıllar geçtikten sonra teslim edilen işte hata bulmak gayesi ile yapılan inceleme neticesinde bedel iadesi talep edilemeyeceğini, davacının alacak iddiasını kabul etmediklerini, yatak odasında gömme kilit olmamasının idarenin isteminden kaynaklandığını ve sözlü talepleri doğrultusunda yatak odası dolaplarında teleskopik menteşe sistemi ve kendiliğinden kapanır kapılı kapaklar kullanıldığını, bu sistemin hem yatak odasında hem de mutfak dolaplarında kullanıldığını, bununla ilgili ödeme talep edildiğinde ise %20 sınırının aşıldığından yüklenici tarafından karşılanmasının talep edildiğini, gömme kilitlerin maliyeti toplam 12.186,72 TL iken müvekkili tarafından yapılan teleskopik menteşe sisteminin maliyetinin 15.000,00 TL-20.000,00 TL civarında olduğunu, davacının mutfak dolaplarına ilişkin taleplerinin de hukuka aykırı olduğunu alt dolap için bulaşık makinası ve fırın boşluğu, mutfak üst dolap boşluklarının ise ölçüden çıkarılmasının ve müvekkilinden 90.600,00 TL +KDV talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşme ve bu iş pozuna eş değer Bayındırlık Birim fiyat tarifesinde böyle bir ölçme yöntemi olmadığını, bu şekilde bir ölçme yapılacak ise sözleşmede açıkça belirtilmesi gerektiğini, iş yapılarak teslim edildikten sonra bu hususun artık ileri sürülemeyeceğini, ölçümlemenin sözleşmenin birim fiyat cetvelinin 7 ve 8 numarasında yer verilmiş hükümlere uygun olduğunu, ayrıca yapılan iş sırasında idare tarafından kontrollerin yapıldığını, bu nedenle talebin haksız olduğunu, öte yandan minhalamayı kabul etmemekle beraber idarenin hesaplama hatası da yaptığını, her daire için 1,25 m² düşüm yapıldığı halde 70*90 gibi bulaşık makinası boşluklarının gerçeğe uygun olmadığını, her bir dairede 55*80 bir tane bulaşık makinası boşluğunun olduğunu, bu durumun da keşfen ortaya çıkacağını, davacının kesinti taleplerinde müvekkilinin çalışanını muhatap alarak ihaleden men tehdidi nedeniyle işsiz kalacağı korkusu ile taksitlendirme protokolünün imzalandığını, müvekkilinin borcun taksitlendirilmesini istemesinin borcu kabul anlamına gelmeyeceğini, müvekkili adına iş bu işlemi yapan personelin müvekkilini borçlandırmaya yeterli ve geçerli vekaletnamesinin olmadığını, müvekkilinin 20/06/2016 tarihinde söz konusu faturayı iade ettiğini, öte yandan davacının KDV hesabının da hatalı olduğunu, davacının fazladan ödediğini iddia ettiği miktarın iadesinde KDV talep edemeyeceğini, ayrıca müvekkilinin temerrüde düşürülmediğinden faiz talep edilemeyeceğini, müvekkilinden fatura ile talep edilen alacağın 16.584,45 TL’sinin faize ilişkin olup, bu talebin de haksız olduğunu, ayrıca davacının bu şekilde faize faiz talep etmiş olduğunu, davacının 16.734,44 TL’yi müvekkilinin alacağından keserek tahsil ettiğini, bu durumda talep edebileceği asıl alacağın ancak 80.088,00 TL olabileceğini belirterek; fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak karşı davası yönünden 18.000,00 TL’nin avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsilini talep etmiş, asıl davanın ise reddini savunmuştur.
Mahkemece; toplanan delillere, yapılan keşfe ve bilirkişiler tarafından yapılan imalat tespitine ilişkin raporlara ve mahkemece yapılan tespitler çerçevesinde bilirkişiden alınan rapora ve tüm dosya kapsamına göre, ayrıca davalıdan yapıldığı halde bedeli iade alınan 16.734,44 TL ... bedelinin borcundan mahsubunun gerekmesine göre; idare tarafından, yapılan sözleşme çerçevesinde, imalatın eksik yapılması yahut sözleşmeye aykırı olarak fazladan ödeme yapıldığının tespiti halinde, yükleniciden fazladan yapılan ödemenin iadesini talep edebileceği, kesin kabul ve kesin hakedişin yapılmış olmasının fazladan yapılan ödemenin iadesini isteme hakkını ortada kaldırmayacağı, bu nedenle davalı- karşı davacının itirazlarının yerinde görülmediği, öte yandan davalı tarafından gömme dolapların kilitli olması sözleşmede kararlaştırılmış olup, sırf dolap kapılarının sürgülü olarak yapıldığı ileri sürülerek sözleşmeye birim fiyatı ile dahil olan ve yapılmadığı anlaşılan kilitler yapılmış gibi bedelinin talep edilemeyeceği, bu nedenle davalının itirazlarının yerinde görülmediği, diğer bir durumun ise, taraflar arasındaki sözleşmede yapılan dolapların ölçümünde ön cephe iz düşümünün nazara alınacağı belirtilmiş olup, iz düşümünden anlaşılması gerekenin bilirkişi tarafından da belirtildiği üzere dolapların bir kenarından diğer kenarına ölçülen alanı değil, söz konusu alan içerisinde kalan boşlukların toplam alandan düşülmesi olduğu, bu çerçevede davalının iz düşümü kavramının kenar ölçülerine göre belirlenen alan olması gerektiğine ilişkin savunmasının da yerinde görülmediği, Mahkemece dosya üzerinden alınan bilirkişi heyeti raporunun bu yöndeki tespitlerinin yerinde görüldüğü, mahkemece alınan bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre, davacının söz konusu eksik metraj ve yapılmayan gömme dolaplar çerçevesinde 92.863,00 TL(KDV Hariç) fazladan ödeme yaptığı anlaşıldığından, yapılan fazla ödemenin iadesini davalıdan talep edebileceği, davacı, sözleşme kapsamında yapılan hakediş ödemesi sırasında davadan önce KDV dahil bedeli 17.283,11 TL olan ELK-08 Toprak Elektrot imalatının da yapılmadığını belirterek davalıdan talep etmiş ise de, dava açarken söz konusu imalatın 63 adedinden 2 adedin yapıldığını kabul ederek borç miktarından 16.734,44 TL’yi mahsup etmiş olup söz konusu miktarın borçtan mahsubu yoluna gidildiği, davacının mahsubun KDV'li miktarlar üzerinden yapılması gerektiğine ilişkin olarak itirazda bulunduğu, bu çerçevede mahkemece yapılan hesaplamada fazladan yapılan ödeme miktarı 109.578,42 TL olup bilirkişi raporuna göre davalıya ödenmediği belirtilen 16.734,44 TL KDV’li tutar, bu miktardan mahsup edildiğinden fazladan yapılan ödemenin 92.843,98 TL olarak tespit edildiği, davacıya 26/04/2016 tarihli 10 gün ödeme süreli yazının hangi tarihte tebliğ edildiğinin anlaşılamadığı, bu nedenle bu yazıya verilen 09/05/2016 tarihli cevabi yazıdan itibaren avans faizi ile bedelin ödenmesini talep edebileceği, karşı dava yönünden ise bilirkişi raporunda da değerlendirildiği üzere davalının fazladan yaptığını iddia ettiği işlerin, iş sahibinin yazılı talimatına dayalı olmadığı gibi, bilirkişi tarafından tespit edilen bir kısım işlerin fazladan imalat niteliğinde olmayıp sözleşme kapsamında olduğu, aydınlatma anahtarı imalatlarının ise sözleşmede belirtilmemesine rağmen idarenin yazılı talimatına istinaden yapıldığının kanıtlanmadığı gibi YİGŞ'ne uygun şekilde kesin hesaba da yasal süresi içerisinde itiraz edilmediğinden davalı karşı davacının davasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne; davalı karşı davacıya fazladan yapılan 92.843,98 TL ödemenin 09/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek olan 3095 Sayılı Yasanın 2/2 maddesi gereğince değişen oranlarda avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı- karşı davalı vekili istinaf başvurusunda; karşı davanın reddi hususunda itirazları bulunmadığını, asıl davada talepleri 124.166,03 TL olup bilirkişilerce eksik hesaplama yapıldığını ve mahkemece eksik miktar ile hüküm kurulduğunu, bu konuda bütün raporlara itirazlarını ve dava dilekçelerini tekrar ettiklerini, ayrıca taraflar arasındaki sözleşme gereği sözleşmedeki adrese yapılan tebligatın geçerli tebliğ olup temerrüt tarihinin başlangıcının yanlış hesaplandığını belirterek; mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı- karşı davacı vekili istinaf başvurusunda; Mahkemenin, "kesin kabul ve kesin hakedişin yapılmış olmasının, fazladan ödeme iddiasını ortadan kaldırmayacağı"na ilişkin kararının, hukuki bir dayanağı bulunmadığını, sözleşmenin eki olan Birim Fiyat Cetveli İNŞ-08 ve İNŞ-09 iş pozlarındaki ölçü tanımı ile belirtilen ihtiyacın ve kesin hesap ölçümlerinin tutarlı olduğunu; dolap imalatının teknik özellikleri ve iş teamülleri birlikte değerlendirildiğinde, idarenin sözleşmeye girerken ve edimini ifa ederken, minhalamaya yönelik bir irade oluşturmadığının da açık olduğunu, sözleşmede İNŞ-10 “Oda Dolabı Yapılması İşi” pozunda, dolaplarda gömme kilit yapılacağının belirtilmediğini, şartnamede ve sözleşmede yer almayan bir işin eksik yapıldığından bahsedilemeyeceğini, bu durum, eksik imalat olarak düşünülse dahi, idare yetkililerinin talebi üzerine aynı iş kalemi için teleskopik menteşe sistemi ve kendiliğinden kapanır kapaklı imalat yapıldığını, bu imalat değişikliği nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak hakları doğmasına rağmen, %20 iş artışı sınırının aşıldığı gerekçesiyle, yapılan imalatın sözleşme dışı bırakıldığını, YİGŞ'nin 12. ve 23. maddelerinin, doğmamış haktan feragat edilemeyeceği yönündeki evrensel hukuk ilkesi karşısında, sebepsiz zenginleşmeden doğan haklarını ileri sürmelerine engel olmadığını, Teleskopik ve sürgülü kapı imalatının, ilave imalat olup bu imalata ilişkin sebepsiz zenginleşmeden doğan alacakları, asıl davada takas def-i şeklinde ileri sürülmüş olmasına rağmen Mahkemece, taleplerinin hukuki değerlendirmesi yapılmaksızın ve gerekçesiz olarak reddedilmesinin hukuki dinlenme hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, kesin kabul tutanağına ihtirazi kayıt bildirmeyen idarenin, gömme dolap kilitleri yönünden ayıplı ifa iddiasında bulunamayacağını, ihtirazi kayıt yönünden İdareye tanınan imtiyazın sadece geçici hakediş ödemeleri için söz konusu olduğunu, Mahkemenin kararı hukuki gerekçe içermediğinden "gerekçeli karar haklarının" ihlal edildiğini, karşı davaları yönünden ise; ilave işler kapsamında, aydınlatma linye ve sortileri ile açma/kapama anahtarları yönünden fazla imalat olduğunun, elektrik elektronik bilirkişisi ...'in mahkemeye sunduğu ek bilirkişi raporunda saptandığını, bu rapor ile müvekkili firma tarafından 48.885,48 TL tutarında fazla imalat gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, ancak daha sonra, mahkeme tarafından karara dayanak yapılan bilirkişi raporunda, ihtirazi kayıt konulmadığı gerekçesiyle taleplerinin hesap dışı bırakıldığını, bilirkişinin delilleri taktir ve hukuki mütalaada bulunma yetkisi olmadığını, ilave yapılan işler, sözleşme dışı olduğu için hakedişe ihtirazi kayıt konulmasına ilişkin hükümlere tabi olmadığını belirterek; mahkeme kararının kaldırılmasını, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve karşı dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fazla ödemenin istirdadı, mahsup ve sözleşme dışı imalatlar bedeli istemlerine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 08/01/2014 tarihli ... ... Site 1 ve Site 3'te bulunan lojman dairelerinin mutfak dolap ve tezgahlarının yenilenmesi ile daire giriş kapılarının çelik kapı ile değiştirilmesi konulu sözleşme, niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, davacı-karşı davalı iş sahibi, davalı-karşı davacı yüklenicidir. Sözleşme birim fiyatlı sözleşme olup, yapılacak imalatlar, tarifleri ile birlikte tek tek gösterilmiştir. Sözleşmenin 8.2.1 maddesine göre ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekidir. Bu sözleşme kapsamında, davalı-karşı davacı yüklenici tarafından işin tamamlanarak davacı-karşı davalı iş sahibine teslim edildiği, işin geçici kabulünün 18/08/2014 tarihinde, kesin kabulünün ise 09/11/2015 tarihinde onaylandığı hususunda da uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı-karşı davalı iş sahibi, 07/12/2015 tarihli yazısı ile yükleniciden ELK-08 pozu imalatlarının yapılmadığı gerekçesi ile 13.293,00 TL fazla ödeme+2.392,74 TL KDV ve 413 günlük faiz olan 1.597,23 TL’nin 7 gün içinde ödenmesini talep etmiş, bu talep yazısı üzerine davalı-karşı davacı yüklenici tarafından 22/12/2015 tarihinde davacı-karşı davalı iş sahibinin hesabına 17.284,00 TL yatırılmıştır. İş sahibi, 26/04/2016 tarihli yazısı ile ise, İNŞ-07, İNŞ-08 ve İNŞ-10 pozlarından toplam 102.822,72 TL fazla ödeme yapıldığını belirterek; yükleniciden bu tutara 18.508,09 TL KDV, 19.569,66 TL 553 günlük faiz de eklenmek suretiyle toplam 140.900,47 TL’nin tebliğden itibaren 10 gün içinde ödenmesini talep etmiştir. Davacı-karşı davalı iş sahibi 15/07/2016 tarihli yazısında ise, taksitlerin ödenmediğini, işyerinde yapılan müteakip tetkiklerde kesin kabulde müşahade edilmesi ile bedeli kesilen ELK-08 imalatının 2 adedi hariç yapılmış olduğu tespit edildiğinden yapılan imalatın toplam imalata oranlanması sonucunda 16.734,44 TL’nin firmaya iade edilmesi gerektiğini belirterek, kalan bakiyenin taksitler halinde ödenmesini talep edilmiş, 20/06/2016 tarihli “... ... Site 1 ve Site 3’e bulunan lojman dairelerinin mutfak dolap ve tezgahlarının yenilenmesi ile daire giriş yapılarının çelik kapı değiştirilmesi işinde fazla ödeme bedeli :102.822,72 TL ve faizi :16.584,45 TL ile KDV’si olmak üzere toplam 140.900,00 TL bedelli fatura düzenlenmiştir. Bu fatura, davalı yüklenicinin İzmir 29.Noterliği’nin 28/06/2016 tarih ve 2981 yevmiyeli ihtarı ile iade edilmiştir.
Mahkemece bir tanesi talimatla mahallinde keşif yaptırılarak; diğeri dosya üzerinden inceleme yaptırılarak iki ayrı heyetten bilirkişi raporu alınarak, yukarıda açıklanan gerekçelerle asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.
Davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusu ve istinaf nedenleri yönünden; Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu ve özellikle fazla ödeme yapıldığı ileri sürülen İNŞ-10 pozu kapsamındaki gömme dolap imalatlarına kilit yapılmaması nedeniyle talep edilebilecek fazla ödemeye yönelik olarak bilirkişiler elektrik-elektronik mühendisi..., inşaat mühendisi ... ve hesap uzmanı ... tarafından düzenlenen 04/07/2019 tarihli rapordaki açıklamaların oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunmasına göre; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; asıl davaya yönelik istinaf nedenleri yönünden Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu ve özellikle eser sözleşmeleri kapsamında fazla ödemenin kesin hesap tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde her zaman talep edilebilmesine, İNŞ-08 ve İNŞ-09 poz imalatlarındaki minhalara yönelik bilirkişiler elektrik-elektronik mühendisi..., inşaat mühendisi ... ve hesap uzmanı ... tarafından düzenlenen 04/07/2019 tarihli raporda yapılan açıklamaların taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, poz tariflerine ve oluşa uygun bulunmasına, İNŞ-10 poz tarifinde bütün aksesuarlardan sözedilmiş olup, gömme dolap kapı kilitlerinin de bu aksesuarlara dahil bulunmasına, yine dolap kapı kilidi yerine fazladan yapıldığı ileri sürülen teleskopik menteşe sistemi ve kendiliğinden kapanır kapak imalatlarının İNŞ-10 poz tarifinde kapı imalatının menteşe sisteminin nasıl yapılacağı hususunda açıklama bulunmadığının anlaşılmasına bu durumda fazladan yapıldığı ileri sürülen teleskopik menteşe sistemi ve kendiliğinden kapanır kapak imalatları yönünden bedel talep edilemeyeceğinin anlaşılmasına göre,ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davalı-karşı davacı vekilinin karşı davaya yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde ise; davalı-karşı davacı yüklenici tarafından sözleşme dışı olarak aydınlatma linye ve sortileri ile açma/kapama anahtarları yönünden fazla imalat yapıldığı ileri sürülerek alacak talebinde bulunulmuş, Mahkemece, davalı-karşı davacının fazladan yaptığını iddia ettiği işlerin, iş sahibinin yazılı talimatına dayalı olmadığı gibi, bilirkişi tarafından tespit edilen bir kısım işlerin fazladan imalat niteliğinde olmayıp sözleşme kapsamında olduğu, aydınlatma anahtarı imalatlarının ise sözleşmede belirtilmemesine rağmen idarenin yazılı talimatına istinaden yapıldığının kanıtlanmadığı gibi Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun şekilde kesin hesaba da yasal süresi içerisinde itiraz edilmediği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
Gerek talimatla alınan elektrik mühendisi bilirkişi raporundaki, gerekse dosya üzerinden alınan bilirkişi heyeti raporundaki açıklama ve tespitlerden, davalı-karşı davacı yüklenicinin elektrik imalatı yönünden fazla imalat yaptığı anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda, talimatla alınan elektrik mühendisi raporu da tartışılarak sonuç olarak; dava konusu mahalde toplamda 1.008 adet aydınlatma sortisi imalatının fazladan yapıldığı, burada yapılması gerekenin aydınlatma sortisinin birim fiyatı ile sorti sayısının çarpılarak bedelin hesaplanması olduğu, buna göre 1.008 x 35,50 (2014 birim fiyatı) = 35.784,00 TL (KDV hariç) fazla imalat yapıldığı tespit edilmiştir.
Mahkemece, Yargıtay Yüksek (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin müstekar içtihatlarında belirtildiği üzere, sözleşme dışı imalatlar yönünden hakedişlere ihtirazi kayıt aranmaksızın iş bedelinin talep edilebileceği hususunun gözden kaçılarak, karşı davanın yukarıdaki gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yapılacak işte %20 artışa gidildiği hakkedişlerden anlaşılmakla, elektrik mühendisi bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın, dosya kapsamına uygun olduğu, davalı-karşı davacı yüklenicinin sözleşme dışı imalatları yönünden 35.784,00 TL +KDV bedel talebinde bulunabileceği, bununla birlikte karşı davada dava değerinin fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 18.000,00 TL olarak gösterildiği anlaşılmakla, karşı davanın taleple bağlı kalınarak 18.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı- karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı- karşı davacı vekilinin asıl davaya ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı- karşı davacı vekilinin karşı davaya ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının karşı dava yönünden kaldırılmasına, karşı davanın kabulü ile 18.000,00 TL'nin karşı dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı- karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı- karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 ESASTAN REDDİNE,
3-Davalı- karşı davacı vekilinin karşı davaya yönelik istinaf başvurusunun KABULÜNE,
4-Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/11/2019 tarih ve 2016/771 Esas- 2019/818 Karar sayılı kararının karşı dava yönünden 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
5-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı karşı davacıya fazladan yapılan 92.843,98 TL’nin 09/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek olan 3095 Sayılı Yasanın 2/2 maddesi gereğince değişen oranlarda avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 6.342,10 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 2.120,45 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.221,65 TL nin Davalı-Karşı Davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b-Asıl Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 10.177,52 TL vekalet ücretinin Davalı-Karşı Davacı alınarak Davacı-Karşı Davalıya verilmesine,
c-Davalı-Karşı Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 3.758,65 TL nispi vekalet ücretinin Davacı-Karşı Davalıdan alınarak Davalı-Karşı Davacıya verilmesine,
d-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 2.120,45 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davacı tarafından Yapılan yargılama gideri 29,20 TL başvuru harcı, 4,30 TL vekalet harcı, ile asıl ve birleşen dava için yapılan 6781,80 TL nin 1/2 si olan 3365,90 TL (328 TL Müzekkere ve Posta Gideri, 253,80 TL keşif harcı, 150,00 TL keşif araç ücreti, 3600,00 TL talimat bilirkişi ücreti, 2400,00 TL mahkememiz bilirkişi ücreti olmak üzere toplam bedelin yarısı), davada ret ve kabul oranına göre 2.541,87 TL sinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Karşı davanın KABULÜ ile 18.000,00 TL'nin karşı dava tarihi olan 17/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı- karşı davacıya verilmesine,
a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.229,58 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 13,10 TL karşı dava harcı + 308,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 321,10 TL'nin mahsubu ile bakiye 908,48 TL'nin davacı- karşı davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
b-Davalı- karşı davacı tarafından yatırılan 13,10 TL karşı dava harcı + 308,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 321,10 TL'nin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı- karşı davacıya verilmesine,
c-Davalı- karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı- karşı davacıya verilmesine,
d-Davalı- karşı davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti ve 36,60 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.265,80 TL yargılama giderinin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı- karşı davacıya verilmesine,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince, ilk derece yargılamasında taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince ilgili tarafa iadesine,
İstinaf incelemesi yönünden;
8-İstinaf başvurusunda bulunan davalı- karşı davacının karşı davaya yönelik istinaf başvurusu nedeniyle yatırılan 54,40 TL maktu istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
9-İstinaf başvurusunda bulunan davalı- karşı davacının asıl davaya yönelik istinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 6.342,10 TL nispi istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.585,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.756,57 TL'nin davalı- karşı davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
10-İstinaf başvurusunda bulunan davacı- karşı davalının asıl davaya yönelik istinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.585,53 TL'nin mahsubu ile fazla yatırılan 1.504,83 TL'nin talep halinde davacı- karşı davalıya iadesine,
11-Davacı- karşı davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
12-Davalı- karşı davacı tarafından yatırılan 297,20 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 49,70 TL tebligat gideri ve 50,30 TL dosya posta masrafı olmak üzere toplam 397,20 TL istinaf yargılama giderinin istinaftaki haklılık durumuna göre takdiren 1/2'si olan 198,60 TL'sinin davacı- karşı davalıdan tahsili ile davalı- karşı davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 23/02/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır