T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2020/651 - Karar No:2022/430
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/651
KARAR NO: 2022/430
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/01/2020
NUMARASI: 2016/788 E-2020/7 K
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 15/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 15/04/2022
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ; ... Havalimanı Yeni Terminal Binası Aks İlavesi ile Teknik Blok Ve Kule İnşaatı işinin ihalesi sonucunda müvekkili şirket ile davalı arasında sözleşme imzalandığını, davalı tarafça sözleşmenin 26/06/2015 tarihli ihtarname ile feshedildiğini ve bu fesihle birlikte işin %75 seviyesinde yapıldığı gerekçesiyle bu oran üzerinden iş bedelinin tespit edilerek müvekkiline ödeme yapıldığını, ancak davalı tarafça iddia edildiği gibi işin %75 değil, %83,64 oranında tamamlandığını, müvekkili tarafından Van Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/51 D.İş sayılı dosyasından yaptırılan tespit sonucunda alınan bilirkişi raporunda da toplam işin %83,64'ünün yapıldığının belirtildiğini, bu nedenle davalı kurumca %75 üzerinden yapılan tespite göre yapılan ödeme ile toplam yapılan iş olan %83,64 oranı arasındaki bedel farkının tespit edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 14.2.maddesi gereğince ödemenin geç yapılması halinde ödeme tarihine kadar ödenecek bedele fiyat farkı eklenerek ödeneceğinin düzenlendiğinden fiyat farkının hesaplanarak ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, yine sözleşmenin 7.maddesi gereğince sözleşme bedelinin içinde KDV bulunmadığını ve sözleşme nedeniyle yapılan iş bedelinin dışında ayrıca KDV bedelinin de müvekkili firmaya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu nedenle de ödenecek bedel üzerinden tespit edilecek KDV'nin de müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin alacak ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 98.000,00 TL iş bedeli, 1.000,00 TL fiyat farkı ve 1.000,00 TL KDV bedeli olmak üzere toplam 100.000,00 TL'nın 31/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; Davacı şirkete ... Havalimanı Yeni Terminal Binası Aks İlavesi ile Teknik Blok ve Kule işinin açık ihale usulü ile anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edildiğini, işin süresinin 21/12/2014 tarihi itibariyle sona erdiğini, ancak gerek kontrol teşkilatınca iş mahallinde, gerekse hakediş incelemelerinde 10 nolu hakediş imalatının %73,9969 seviyesinde tespit edildiğinden davacı yüklenici şirketten işin geçici kabule hazır hale getirilmesinin istenildiğini, ancak davacı şirketin işi 4735 sayılı kanun hükümleri uyarınca süresi içerisinde gerçekleştiremediğini, aynı kanun hükümleri doğrultusunda davacıya tebligat yapılarak işin tamamlanmasının istendiğini, fakat belirlenen süreler içerisinde işi tamamlayamadığından müvekkili DHMİ Yönetim Kurulu'nun 31/07/2015 tarih ve 102 nolu kararıyla sözleşmenin feshedildiğini ve sözleşmenin feshinin 04/08/2015 tarihli yazı ile davacı yükleniciye bildirildiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47.maddesi hükmü doğrultusunda yüklenicinin de katılımıyla 17-19/08/2015 tarihleri arasında iş mahallinde çalışmalar yapılarak imalatların gerçekleşme oranlarını gösterir pursantaj değerlerinin hesaplandığını, söz konusu iş anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edildiğinden hesap kesme hakkedişinin de pursantaj oranları hesaplanarak hazırlandığını, dava dilekçesinde belirtilen Van Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/51 D.İş sayılı dosyasıyla yapılan tespit sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda Havalimanı Müdürlüğünden alınan bilgiler doğrultusunda kısa süreli çalışma neticesinde hesaba dayandırılmadan pursantaj oranlarının tahmini olarak belirlendiğini, ayrıca Van Havalimanı Terminal Binasına ait kalan imalatların fesih işlemlerini takiben yaklaşık maliyet çalışmaları sonrası 8.970.000,00 TL üzerinden ihaleye çıkarılarak 7.470.000,00 TL üzerinden sözleşmeye bağlanmasına rağmen bilirkişi raporunda kalan imalatların 2.964.108,08 TL olarak belirlenmesinin pursantaj oranlarının gerçekleşme seviyelerini yansıtmadığının görüldüğünü, dava dilekçesinde dayanak olarak gösterilen 2015/51 D.İş sayılı bilirkişi raporunda hesaplanan %83,64’lük gerçekleşme oranının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilince bu rapora itiraz edildiğini yapı denetim görevlilerince hazırlanan hesap kesme hakedişindeki %74,5340 gerçekleşme oranının fiili durumu gösterdiğini, aradaki %9,106'lık farkın kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk DereceMahkemesince;Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; davada, ... Havalimanı Yeni Terminal Binası, Aks ilavesi ile teknik blok ve kule yapımı konusunda 01.03.2013 tarihli sözleşmenin varlığı, sözleşmenin 26.06.2015 tarihli ihtarname ile davalı tarafından tek yanlı olarak fesih edildiği, fesih tarihi itibariyle belirlenen %75 seviye üzerinden davacıya ödeme yapıldığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı, davanın, fesih tarihi itibariyle işin gerçekleşme seviyesinin ne olduğu, davacının Van Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığıyla yaptırdığı bilirkişi incelemesinde belirlenen %83,64'lük seviyenin gerçeğe uygun olup olmadığı, mahkemece belirlenecek seviye itibariyle davacının bakiye hakediş alacağı olup olmadığı, alacağın varlığı halinde fiyat farkı ve KDV adı ile alacağa ilavesi gereken bir tutar olup olmadığı konularına ilişkin olduğu, davacı yüklenici ile davalı idare arasında, 01/03/2013 tarihli ... Havalimatı Yeni Terminal Binası Akü İlavesi ile Teknik Blok ve Kule işine ait sözleşme yapıldığı, sözleşmenin 26/06/2015 tarihli ihtarname ile davalı tarafından tek yanlı olarak feshedildiği, yüklenicinin de katılımı ile 17.-19/08-2015 tarihleri arasında iş mahallinde, 20/08/2015 tarihli durum tespit tutanağının imzalandığı, hesap kesimi için, 16/12/2015 imza tarihli 11 nolu hesap kesme hakedişinin düzenlendiği, hesap kesme hak edişi ile fesih tarihi itibariyle belirlenen %74,5340 seviye üzerinden davacıya ödeme yaptığı, davacı yüklenicinin, ihtirazi kayıt ile imzaladığı hakedişte, hangi konularda itiraz edildiğinin gerekçeleri de içeren bir dilekçenin idareye verilmediği, sözleşmenin eki olan yapım işleri genel sözleşmeleri 40 ve 41. maddeleri incelendiğinde, yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri “idareye bildireceğinin bir örneğin hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gerektiği, eğer yüklenicinin hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa, hakedişinin kendisine bir itirazı olursa, hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere, en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, yüklenicinin itirazlarının bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, yine 41. madde ile de gerek birim fiyat sözleşmeli işlerde gerekse anahtar teslimi götürü bedel işlerde, yüklenicilerin hesaplara süresi içinde, idareye yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu, aksi halde kesin hesapla ilgili bütün belgeleri kayıtsız şartsız kabul etmiş sayılacağının belirtildiği, bilirkişi kurulunun tüm raporlarında belirtildiği şekilde hesap kesme hakedişindeki, imalat gerçekleşme oranlarına göre belirlenen yapılan imalatlara ilişkin montajlar, kalan imalat metrajları ve ikmal işinde sunulan metrajların kıyaslanması sonucunda; 16/12/2015 onay tarihli, 10/06/2015 tarihine kadar yapılan imalata ilişkin olarak hazırlanan 11 nolu hesap kesme hakedişinde inşaat imalatlarına yönelik hesaplanan gerçeklenen işin 11.170.523,89TL olduğu, inşaat imalatlarından kaynaklanan gerçekleşme yüzdesinin %61,63 olduğunun tespit edildiği, bilirkişi kurulu raporunda belirtilen, excel dosyalarının açılmaması sebebi ile ikmal işindeki metrajlarla kıyaslanamadığının belirlediği ancak bunun kıyaslanamadığının belirtildiği ancak bunun sonuca etkili olmayacağı, inşaat imalatları açısından, davacının talep edebileceği ilave bir tutar bulunmadığı ve bu suretle ilave fiyat farkının oluşmadığı, sözleşmede, KDV istisnasının uygulandığının belirtildiği anlaşılmakla KDV talep edilemeyeceği, Van Sulh Hukuk Mahkemesi’nde, 2015/51 D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte alınan bilirkişi raporunda, bilirkişi kurulu raporlarında ayrıntılı olarak açıklandığı gibi, yüklenici tarafından verilen metrajlar kullanılarak, tespit yapıldığı, yerinde fiili ölçüm suretiyle işin gerçekleşme oranının belirlenmediği, dosyaya sunulan ek bilirkişi kurulu raporlarında ise, 19/04/2019 tarihli CD içeriğinde sunulan belgelerden, 16/12/2015 onay tarihli, 10/06/2015 tarihine kadar yapılan imalata ilişkin, sözleşme kapsamında yapılacak imalatların metrajları ile davacı yüklenicinin yaptığı imalatlar açısından gerçekleşme yüzdeleri ile kalan imalatların tespit edildiği, tespit edilen kalan imalat metrajlarının sözleşmenin fesih edilmesi sonrası ikmal işi kapsamında yapılacak kalan işin pursantaj cetvellerinin karşılaştırılması sonucunda hesap kesme hakedişinde tespit edilen metrajların doğruluğunun tespit edilmiş ve gerçekleşme oranları tabloları da dosyaya sunulmuş olmakla hükme esas alındığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeden, dosya tekemmül etmeden, eksik ve hatalı inceleme ile hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan raporda da açıkça belirtildiği üzere, dosyada tam anlamıyla hesaplama yapılabilmesi için gerekli olan bilgi ve belgelerin eksik olduğunu, inşaat imalatları dışındaki imalatlara ilişkin sözleşme metrajları ve gerçekleşen imalatlara ilişkin hesap kesme hak edişi pursantajları, sunulan belgelerde excel dosyalarının açılmaması sebebiyle ikmal işindeki metrajlar ile kıyaslanamadığının ve sadece inşaat imalatlarından kaynaklanan gerçekleşme oranının tespit edildiğinin belirtildiğini, taleplerine ilişkin olarak tam anlamıyla bir hesap yapılmadan eksik incelemeye dayalı olarak mahkemece davanın reddine karar verildiğini, mahkemece müvekkili firma tarafından düşülen ihtirazi kayıt gözardı edilerek hüküm tesis edildiğini, müvekkilinin, gerek durum tespit raporuna gerekse de hesap kesim hak edişine ilişkin itirazlarını içerir dilekçeleri süresi içerisinde davalı idareye sunduğun, davalı idare tarafından müvekkiline gönderilen Ankara 3. Noterliğinin 26.06.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine ilişkin ayrıntılı itiraz ve beyanlarını içerir dilekçenin 21.07.2015 tarih ve 88807 evrak kayıt numarası ile davalı idareye sunulduğunu, bu dilekçeden de anlaşılacağı üzere idarenin geçici kabul usulüne riayet etmeksizin işlem tesis ettiğini ve müvekkilinin itirazları değerlendirilmeksizin sözleşmenin fesih yoluna gittiğini, sözleşmenin davalı yanın 26/06/2015 tarihli ihtarnamesi ile feshedildiğini ve fesihten sonra 17-19.08.2015 tarihlerinde işin tamamlanma oranının %74,53 olduğuna ilişkin durum tespit heyetince rapor tanzim edildiğini, söz konusu 20.08.2015 tarihli durum tespit tutanağının müvekkili tarafından itiraz kaydıyla imzalandığını, yine hesap kesimine ilişkin 16.12.2016 tarihli hakediş raporunun da ihtirazı kayıtla imzalandığını, davalı idare tarafından itiraz kaydıyla kabul edilen hakediş bedelinin 19.12.2015 tarihinde ödenmiş olduğunu, bunun üzerine müvekkili firma adına yetkili ... tarafından ayrıntılı itiraz ve karşı görüşleri içerir dilekçenin yasal süresi içinde 28.12.2015 tarih ve 155650 evrak kayıt numarası ile davalı idareye sunulmuş olduğunu, bu dilekçelerin dosyaya kazandırılmış olup bilirkişi raporlarında da ihtirazı kayıt düşüldüğüne ilişkin tespitler mevcut olduğunu, müvekkili firmanın süresi içinde ve usulüne uygun olarak verdiği itiraz dilekçesinde açıkça gerçekleşme nispetlerine itiraz edildiğini, KDV taleplerinin hukuka uygun olduğunu ve mahkemenin aksi yöndeki tespitinde hukuka uyarlık bulunmadığını, Van Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/51 D.İş sayılı dosyası kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu ile yapılan tespitlerin yüklenici tarafından verilen metrajlar kullanılarak yapıldığı, yerinde fiili ölçüm suretiyle yapılmadığı yönündeki tespitin kabulünün mümkün olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki hatalı tespitin giderilmesi için Van Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/51 D.İş dosyası kapsamında rapor tanzim eden bilirkişilerden mahalde ölçüm ve tespit yapılıp yapılmadığı, sahadaki çalışma usulünü, metraj hesabının nasıl yapıldığı, fiziki ölçüm yapılıp yapılmadığı hususlarının tespiti için HMK'nın 279/1. maddesi uyarınca ilgili mahkemeye müzekkere yazılmasının talep edildiğini, ancak bu taleplerinin de mahkemece usule ve yasaya aykırı olarak değerlendirmeye alınmadığını, Van Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/51 D.İş sayılı dosyası kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunun delil niteliği taşımakta olup söz konusu rapordaki tespitler üzerinden alacağın hesaplanması gerektiğini, mahkemece itirazları doğrultusunda kesin hesabın yeniden yaptırılması gerekirken davanın reddi yönündeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı tarafından müvekkilinin alacaklarının ödenmemesi nedeniyle müvekkilinin mali dar boğaza girdiğini, 6 ay boyunca hakedişinin ödenmemesinin müvekkilinin iflasına sebep olduğunu, mahkeme kararında davanın neden reddedildiğine dair gerekçenin bulunmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... Havalimanı Yeni Terminal Binası, Aks İlavesi ile Teknik Blok ve Kule Yapımı konulu 01.03.2013 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcından peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-) İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödediği istinaf başvuru harcının kendisi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 15/04/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...