T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2022/489 - Karar No:2022/736
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/489
KARAR NO: 2022/736
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 29/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/06/2022
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkememizce ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacı vekili ve davalı şirket temsilcisi tarafından temyiz edilmiş olup Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin bozma kararı üzerine dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kayıt edilmesi ile yapılan yargılamada duruşmalı inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle; taraflar arasında davalının yüklenicisi olduğu yol yapım işi kapsamındaki temel, alttemel, mıcır ve taş üretimine ilişkin 12.07.2004 tarihli taşeronluk sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmenin işsahibi olan ... Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından da onaylandığını, 12.07.2004-31.12.2009 döneminde ...'nün davalı yüklenici için düzenlediği tüm hakedişlerdeki malzemelerin müvekkili tarafından temin edildiğini, son hakedişin 01.03.2008-01.08.2008 dönemine ilişkin ve 373.336, 59 TL tutarlı olduğunu, sonraki dönem için başkaca hakediş düzenlenmediğini, müvekkilinin alacağının ödenmesi için 28.10.2010 tarihli ihtarnameyi keşide ederek 90.135, 92 TL talep ettiğini, davalının cevabi ihtarnamesinde talebi kabul etmediğini bildirdiğini, ... nezdinde yapılan incelemede davalının müvekkili hakedişlerini eksik düzenlediğinin tespit edildiğini, sözleşme kapsamında olmayan 4.651 m3 mıcır yıkanarak teslim edildiği halde bedelinin ödenmediğini öne sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzerebelirtilen dönem itibariyle ... ile davalı arasında düzenlenen hakedişlerle müvekili ile davalı arasında düzenlenen hakedişler arasındaki fark için 5.000 TL,26.09.2008 - 31.12.2009 döneminde hakediş düzenlemeyen iş bedeli için 5.000 TL, patlayıcı madde fiyat farkı için 100 TL, akaryakıt fiyat farkı için 100 TL, sözleşme dışı mıcır yıkama işi için 500 TL olmak üzere 10.700 TL alacağın ihtar tarihinden itibaren ticari reeskont faiziyle tahsilini talep etmiş; talebini ıslahla eksik hakediş alacağı için 891.396, 92 TL, hakedişi düzenlenemeyen iş bedeli için 509.090, 45 TL, mıcır yıkama iş bedeli için 13.953 TL'ye artırmıştır.
Davalı vekili özetle; son hakedişin 10.03.2008-01.08.2008 dönemine ilişkin olduğunu, davalının son olarak 30.12.2008 tarihli faturayı düzenlediğini, hakedişlerle faturaların ödendiğini, davalının 2009 yılında üretim yapmadığını, müvekkilinin malzemeyi dava dışı kişiden temin ettiğini, davalının son fatura tarihinden iki yıl sonra ihtarname keşide ederek 2010 yılı fiyatlarıyla 90.135, 29 TL talep ettiğini, 2008-2009 yılında yapılan işlere 2010 yılı fiyatlarının uygulanamayacağını, sözleşme kapsamında bulunmayan mıcır yıkama işinin gerçekleşmediğini, fatura ve hakedişlerle akaryakıt ve patlayıcı madde fiyat farklarının ödendiğini, 2009 yılı itibariyle de üretim yapılmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 7. maddesi gereğince davalı yüklenicinin yapmış olduğu üretimden idareye karşı düzenlediği hakedişi müteakip taşerona hakediş düzenleyeceği ve yükleniciye yapılan ödemeler oranında bu sözleşmede belirtilen kesintileri düştükten sonra ödeme yapacağının kararlaştırıldığı, taşeronun yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde yüklenicinin sözleşmeyi feshedeceği öngörülmesine rağmen sözleşme feshedilmediği ve dava tarafça malzemelerin üçüncü kişiden temin edildiğine dair savunma kanıtlanamadığından sözleşmede belirlenen malzemelerin davacı taşeron tarafından sağlandığının, davacının tek tedarikçi olduğunun kabulü gerektiği, sözleşmeye göre kuru malzemenin tartılarak 1.6 ton/m3 esas alınarak kübajının hesaplanacağı, ıslak malzemenin ise figüre üzerinden ölçüleceğinin kararlaştırıldığı, davalının kantar fişlerini ibraz etmediği, davacının ise kantar fişlerini kısmen ibraz ettiğinden uyuşmazlığın dava dışı idarenin davalı yükleniciye düzenlediği hakedişler esas alınmak suretiyle hesaplanarak çözülmesinin gerektiği, ikinci ve üçüncü bilirkişi raporlarında imalat bedelinin KDV dahil 1.556.676 TL olarak belirledikleri, ikinci kurulun ödeme tutarını 665.279, 08 TL, üçüncü kurulun ise 635.423, 08 TL olarak hesapladığı, davacı tarafça daha fazla olan ödeme tutarına göre talep ıslah edildiğinden eksik hakediş alacağının ikinci bilirkişi raporu gereğince 891.396, 92 TL olduğu, 28.10.2010 tarihli ihtarnameyle gerçekleşen temerrüt nedeniyle bu tutarın 23.094, 92 TL'sine 08.11.2010 tarihinden bakiyesine ıslah tarihinden faiz yürütülerek tahsiline karar verilmesi gerektiği; hakedişe bağlanmayan alacak yönünden ise 01.08.2008 -31.12.2009 dönemi itibariyle davalının bir başka tedarikçiden temin ettiğini ispatlayamadığı ... tarafından davalıya hakedişi yapılan ancak davalı tarafından davacıya hakedişi düzenlenmeyen malzeme tutarı ikinci ve üçüncü raporda 509.090, 45 TL olarak hesaplandığından 28.10.2010 tarihli ihtarname ile talep edilen 53.088 TL'nin 08.11.2010 tarihinden bakiyesinin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline karar verilmesi gerektiği; patlayıcı ve akaryakıt fiyat farkı taleplerinin belge sunulmadığı, kanıtlanamadığı için reddine karar verildiği; sözleşme dışı işlere ilişkin talep de ise, davacının sözleşme kapsamında olmayan 4.651 m3 mıcır yıkama işi yaptığı, davalı taraf bu işin hakedişler kapsamında ödendiği savunmasını kanıtlayamadığından iş bedeli 13.953 TL'nin temerrüt tarihi olan 08.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline karar vermek gerektiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile 891.396, 92 TL eksik hakediş alacağı, 509.090, 45 TL hakedişe bağlanamayan alacak ve 13.953 TL sözleşme dışı iş bedelinin belirtilen tarihlerden itibaren işleyecek reeskont faiziyle tahsiline, patlayıcı ve akaryakıt fiyat farkı alacaklarına ilişkin taleplerin reddine karar vermiştir.
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/05/2018 tarih ve 2011/35 E-2018/462 K sayılı kararının davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine mahkememizin 09/12/2020 tarih, 2018/1554 E- 2020/1265 K sayılı kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile eksik hakediş nedeniyle 891.396, 92 TL alacağın 23.094,92 TL'sinin temerrüt tarihi olan 08.11.2010 tarihinden ve 868.302 TL'sinin ıslah tarihi olan 27.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hakedişe bağlanmayan iş bedeli ve sözleşme dışı mıcır yıkama iş bedeli 90.135, 92 TL alacağın temerrüt tarihi olan 08.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, patlayıcı madde ve akaryakıt fiyat farkı taleplerinin reddine dair verilen kararın davacı vekili ve davalı şirket temsilcisi tarafından temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 22.03.2022 tarih ve 2021/1428 E-2022/1581 K sayılı kararında özetle; "... 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddedeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olmasına göre yerinde olmayan davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; taraflar arasında 12/07/2004 tarihli taşeron sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı, davalının dava dışı "... Genel Müdürlüğüne taahhüt ettiği Polatlı Haymana yol yapımında kullanılacak olan temel, alt temel, mıcır temini ve taş üretimini karayolları müteahhit birim fiyatlarından %69 tenzilatlı olarak üstlenmiştir. Yanlar arasında 01/03/2008-01/08/2008 tarihleri arasındaki imalat için 373.336,59 TL tutarlı hak edişe esas faturalar düzenlenmiştir. Davacı, 12/07/2004 ile 25/09/2008 tarihleri arasında davalı tarafından eksik hakediş düzenlendiğini ileri sürerek, 5.000,00 TL, 26/09/2008 ile 31/12/2009 tarihleri arasında davalıya üretilip teslim edilen ve Karayolları tarafından davalıya hakedişi yapılan fakat davacıya hakediş ile ödenmeyen malzeme karşılığı olarak 5.000,00 TL ile patlayıcı fiyat farkı için 100,00 TL, akaryakıt fiyat farkı için 100,00 TL ve sözleşme dışı işler karşılığı olarak da 4.651 m³ mıcır yıkama bedeli olan şimdilik 500,00 TL talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, davacıya düzenlenen son hakedişin ait olduğu 01/08/2008 tarihinden sonra satmış olduğu malzeme miktarının hesabında davalının dava dışı idareye düzenlediği hakedişlerdeki imalat miktarları esas alınarak yapılan hesaplamada hem ikinci bilirkişiler kurulunun raporunda ve hem de üçüncü bilirkişiler kurulunun 10/01/2018 tarihli raporunda henüz hakediş düzenlenmemiş olan 01/08/2008 tarihinden sonra yapılan işlerle ilgili 509.090,45 TL alacak tespiti yapıldığından ıslahla arttırılan miktar bakımından bu miktar üzerinden bu alacak kaleminin kabulüne karar verilmiştir. Bölge adliye mahkemesince davacı taraf, en son hakedişin düzenlendiği 01.08.2008 tarihinden sonra yapılarak işin idareye tesliminden sonra 28.10.2010 tarihinde keşide edilen ihtarnamede mıcır yıkama ve hakedişe girmeyen imalatlara ilişkin olarak her bir kalem yönünden yapmış olduğu imalat miktarlarını ve iş bedellerini ayrı ayrı göstererek talepte bulunmuş ve dava dilekçesinde de bu döneme ilişkin alacağını açıkça belirtmiş olmakla mıcır yıkama ve 01.08.2008 tarihinden sonraki imalatlar nedeniyle iş bedeli alacağının 90.135,92 TL ile sınırlandığı değerlendirilerek istinaf istemi bu kalem bakımından kabul edilmiş ise de; sözedilen 28/10/2010 tarihli ihtarnamede diğer alacaklardan feragat edildiğine yahut başka alacağın bulunmadığına dair ifade yer almamakta olup, aksine fazlaya dair haklar saklı tutulmuş olduğundan ihtar ile davacının alacağını sınırlandırdığından söz edilemez. Açıklanan sebeplerle bölge adliye mahkemesinin hakedişe bağlanmayan alacak ve sözleşme dışı işler bakımından hatalı değerlendirme ile ihtarla alacağın sınırlandırıldığı gerekçesi ile hüküm tesisi doğru" olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı taraflara tebliğ edilmiş, bozma sonrası Dairemizce duruşma açılarak tarafların bozma ilamına karşı beyanları alınmış olup, davacı vekili bozma ilamına uyulmasına, davalı vekili önceki kararda direnilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 22.03.2022 tarih ve 2021/1428 E - 2022/1581 K sayılı ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Uyma kararı vermekle bozma ilamı gereğince karar verilmelidir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Taraflar arasında akdedilen 12.07.2004 tarihli Taşeron Sözleşmesi başlıklı sözleşmeyle davalının ...'ne taahhüt ettiği Polatlı-Haymana yolunda "Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Alt Temel ve Temel Yapılması ile Sathi Kaplama Mıcırı Yapım İşi" kapsamında alt temel, temel ve mıcır ile duvarda ve perede kullanılacak taş üretimi işinin davacı tarafından üstlenildiği, iş bedelinin ...'nün davalıya vereceği birim fiyatlardan %69 oranında tenzilatla hesaplanması, davacı tarafından üretilen malzemenin davalı kamyonlarına ocak yerinde kamyon üstüne yükleme yapılarak teslim edilmesi, kamyonların boş dolu esasına göre tartılması, ıslak malzemenin yoldaki figüre üzerinden m3 olarak hesaplanması, davalı yüklenicinin davacının yapmış olduğu üretimden ...'ne karşı düzenlediği hakedişi müteakip hakediş düzenlemesi, üretimde gecikme ve aksama olmadığı taktirde davalının işi üçüncü kişilere devretmemesi, davacı tarafından işin tatminkar bir şekilde yürütülmemesi, istenilen miktarda üretim yapmaması ve sözleşmede belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde davalının sözleşmeyi feshetmesini kararlaştırdıkları belirlidir.
Dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşmenin yürürlükte olmasına, son hakedişin düzenlendiği 01.08.2008 tarihine kadar sözleşmeye konu ve davalı tarafından kullanılmış olan malzemelerin davacı tarafından üretildiğinin anlaşılmasına rağmen ... ile davalı yüklenici arasında düzenlenen hakedişlerdeki malzeme miktarının tarafların düzenlediği hakedişlerdeki malzeme miktarından fazla olduğunun, davacı hakedişlerinin eksik düzenlendiğinin bilirkişi kurul raporlarıyla belirlenmiş olmasına göre mahkemece bilirkişi raporlarıyla belirli davacı iş bedeli toplamı 1.556.676 TL'den, davacı tarafından ıslah edilmek suretiyle benimsenen daha yüksek tutarlı 665.279,08 TL ödemenin indirilmesiyle eksik hakediş nedeniyle bakiye 891.396, 92 TL iş bedelinin ve hakedişe bağlanmayan 509.090,45 TL alacak ile sözleşme dışı işler için 13.953 TL alacağın 28.10.2010 tarihli ihtarnamede talep edilen miktarlar itibariyle temerrüdün gerçekleştiği 08.11.2010 tarihinden, bakiye miktarlar için ise, ıslah tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline, ispatlanamayan patlayıcı ve akaryakıt fiyat farkı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Sözleşme kapsamında düzenlenen son hakediş sonrasında da davacı tarafça sözleşme kapsamında imalata devam edildiği anlaşıldığından, geçici ve kesin kabul ile kesin hesaba ilişkin taraflarca düzenlenmiş bir belge bulunmayıp mahkemece kesin hesabın çıkartılmış olması sebebiyle davalı tarafın zamanaşımı def'inde isabet bulunmadığından aşağıda yazılı biçimde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-) Eksik hakediş nedeniyle 891.396,92 TL alacağın 23.094,92 TL'sine temerrüd tarihi olan 08/11/2010 tarihinden, bakiye 868.302,00 TL'sine ıslah tarihi olan 27/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-) Hakedişe bağlanmayan işbedeline ilişkin talebin 509.090,45 TL üzerinden kabulü ile, bu alacağın 53.088,00 TL'sine 08/11/2010 temerrüt tarihinden, bakiye 456.002,45 TL'sine ise 27/05/2016 ıslah tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-) Sözleşme dışı işler bedeline yönelik talebin kabulü ile, 13.953,00 TL alacağın 08/11/2010 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-) Patlayıcı madde ve akaryakıt fiyat farkı taleplerinin reddine,
6-) Alınması gerekli 96.620,42 TL harçtan peşin alınan 158,90 TL ve 23.975,80 TL ıslah harcı toplamı 24.134,70 TL harcın düşümü ile arta kalan 72.485,72 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
7-) Davalı tarafça ödenen (35,90 TL+24.146,13 TL) olmak üzere toplam 24.182,03 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde kendisine iadesine,
8-) Davacı tarafça yapılan; 3,50 TL ilk dava, 200,30 TL tebligat, posta ve tanık ücreti, 5.100,00 TL bilirkişi ücreti ile istinaf aşamasında yapılan 113,50 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 5.417,30 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 5.416,53 TL'si ile 18,40 TL başvurma, 158,90 TL peşin harç ve 23.975,80 TL ıslah harcının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-) Davalı tarafça yapılan 40,58 TL dosya masrafı ile 35,50 TL tebligat gideri olmak üzeri toplam 76,08 TL yargılama masrafının ret oranı gözetilerek 1,08 kuruşunun davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 82.305,41 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 200 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
12-) 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı şirket yetkilisinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 29/06/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip