T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
....
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/01/2019
NUMARASI...
KARAR TARİHİ : 20/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 20/12/2021
Davacı vekili tarafından açılan asıl ve birleşen davalarda mahkemece verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine eksiklik nedeniyle mahalline gönderilen dosya ikmalen gelmiş olmakla yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili; Müvekkili ile davalı arasında robot satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusu olan robotların davalının fabrikasında kurulup teslim edildiğini, davalının 22/03/2016 tarihinde %40 ödeme yaptığını, %40 ödeme dışında kalan ve sözleşmenin 6. maddesi gereğince 6 ay vadeli çek ile yapılması gereken 70.340,00 Euro ödemeyi yapmadığını, müvekkili tarafından söz konusu ödemenin yapılması ve teminat çekinin de iade edilmesi için davalıya Sincan 5. Noterliği'nin 19.09.2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, ancak davalı yanca Akyurt 2. Noterliği'nin 23.11.2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile haksız şekilde sözleşmenin feshedildiğini, davalının robotları sorunsuz şekilde kullanıp işi bittikten sonra parasını dahi ödemeden haksız olarak sözleşmeyi feshetmesinin doğru olmadığını ve haksız feshi kabul etmediklerini belirterek fazla hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 70.340,00 Euro'nun 22.09.2016 ödeme tarihindeki.... karşılığı 232.825,40 TL alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili; Taraflar arasında... Sözleşmesi konulu 16/03/2016 tarihli sözleşmenin anahtar teslimi olarak akdedildiğini, sözleşmenin bedelinin 103.000 Euro olarak belirlendiğini ve müvekkilinin sözleşmenin 6.maddesi gereğince bedelin %40’ı olan 41.200 Euroyu 22/03/2016 tarihinde davacıya ödediğini ve yapılan bu ödeme ile işin teslim süresinin işlemeye başladığını ve buna göre işin en geç 14 hafta sonra 28/06/2016 tarihinde müvekkiline teslim edilmesi gerektiğini, ancak davacının sözleşme kapsamındaki işi süresi içerisinde yerine getirmediğini, davacının işi tamamlayacağına güvenerek müvekkilince 28/08/2016 tarihinde 10.000 Euro daha ödeme yapıldığını, teslim edilen robotun ayıplı olduğunu, sözleşmeye uygun şekilde çalıştırılamadığını ve robotun kullanılamadığını, çalışmaz bir şekilde müvekkilinin fabrikasında bulunduğunu, müvekkilince keşide edilen 07/09/2016 tarihli ihtarnameye rağmen sözleşmenin gereklerinin davacı yanca yerine getirilmediğini ve davacı tarafından gönderilen 103.000 Euro bedelli faturanın müvekkilince kabul edilmeyerek iade edildiğini ve müvekkilince keşide edilen 14/10/2016 tarihli ihtarnameye rağmen davacının anahtar teslimi çalışır vaziyette teslimi yapmaması üzerine müvekkili tarafından Akyurt 2. Noterliği'nin 23.11.2016 tarih .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen .... Esas sayılı davadadavacı vekili; Müvekkili ile davalı arasında robot satış sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin sözleşme gereğince edimlerini yerine getirdiğini, davalının ödemeyi tamamen yapmadığı gibi haksız olarak sözleşmeyi feshettiğini ve müvekkilince verilen teminat çekini de iade etmediğini belirterek müvekkilince davalı şirket lehine keşide 132.025,40 TL bedelli ... nolu teminat çeki nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, sözkonusu çekin iptaline, çekin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir karar ıverilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı davadadavalı vekili; Davacının sözleşme kapsamındaki işi süresi içerisinde yerine getirmediğini, teslim edilen robotun ayıplı olduğunu, sözleşmeye uygun şekilde çalıştırılamadığını ve robotun kullanılamadığını, müvekkilince sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, davacının iş bedelinden haksız şekilde tahsil ettiği 51.200 Euroyu müvekkiline iade de etmediğini, davacının üstlendiği işi gereği gibi ve zamamında ifa etmemesi nedeniyle müvekkilinin kar kaybına uğradığını, tüm bu zararların teminattan karşılanması gerektiğini, teminat çekinin iadesi koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı davada davacı vekili; Taraflar arasında ".....Satış Sözleşmesi" düzenlendiğini, davalının sözleşmede belirlenen teslim süresini geçirdiğini ve üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, davalıya çekilen ihtarnamelere rağmen sözleşme konusu işi sözleşmeye uygun ve çalışır durumda teslim edilmediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından haklı olarak sözleşmenin feshedildiğini, sözleşme konusu iş için davalıya toplam 51.200 Euro ödeme yapıldığını belirterek davanın kabulü ile 51.200 Euro alacağın tahsil tarihinde geçerli satış kuru üzerinden Türk Lirası olarak ve alacağın ödeme tarihlerinden itibaren döviz alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranına göre işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen .... Esas sayılı davada davalı vekili; Müvekkili tarafından sözleşme kapsamındaki edimlerin sözleşmeye uygun olarak yerine getirildiğini, ayıplı ifa iddiasının yerinde olmadığını, davacının sözleşmenin 6. maddesi gereğince 6 ay vadeli çek ile yapılması gereken 70.340,00 Euro ödemeyi yapmadığını belirterek, derdest dava varken açılan davanın usul ve esas bakımından reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; Asıl davanın taraflar arasındaki "... Sözleşmesi" kapsamında ödenmesi gereken sözleşme bedelinin ödenmesi amacıyla açılan alacak davası, birleşen ... E. sayılı davanın, taraflar arasındaki sözleşmenin ayıplı ifası nedeniyle avans olarak ödenen bedelin iadesi istemi, birleşen ... E. sayılı davanın sözleşme kapsamında teminat olarak verilen çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin başlığı "... Sözleşmesi" olarak yazılmış ise de dosya kapsamına sunulan delillerin incelenmesinden proje çizildiği, sözleşme konusu ürünlerin kapsam ve niteliklerinin belirlendiği ve montaj işleminin de gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığı, bu sebeple sözleşmenin satım sözleşmesi değil, eser sözleşmesi olduğu, taraflarca bildirilen tüm deliller toplandıktan sonra dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, hazırlanan 09.08.2018 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinden davacı birleşen dosya davalısının 2016 yılı ticari defterlerinin süresi içerisinde tasdiklerinin yaptırıldığı, ancak envanter defterinin yazdırılmadığı, davacı birleşen dosya davalısının dava açma tarihi 01.12.2016 tarihinde davalı birleşen dosya davalısı ... A.Ş.'nin 236.650,59 TL borç bakiyesinin kayıtlı olduğu, davalı birleşen dosya davalısının ticari defterlerinin süresi içerisinde tasdiklerinin yaptırıldığı ve usulüne uygun tutulduğu, 01.12.2016 dava tarihi itibariyle davacı birleşen dosya davalısı ....Ltd. Şti.'nin 34.289,88 TL borç bakiyesinin kayıtlı olduğu, davacı birleşen dosya davalısı tarafından Eylül/2016 dönemine ait BS formu ile bildirimde bulunulduğu, davalı birleşen dosya davalısı ... A.Ş. tarafından davacı birleşen dosya davalısı tarafından düzenlenen fatura içeriğine itiraz edildiği, faturanın kayıtlara alınmadığının bildirildiği, taraflar cari hesabı arasında 226.664,49 TL tutarında farkın bulunduğu, tarafların ticari defterlerinde davalı birleşen dosya davalısı tarafından yapılan 51.200 Euro karşılığında 166.315,28 TL'lik ödemenin bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşme gereğince asıl dosya davacısının birleşen dosya davalısının iş yerinde karo ürünlerinin paketlenmesini temin etmek üzere konfigüre edilmiş, endüstriyel robotu, robot tutucu, güvenlik sistemi ve besleme sistemi birimlerini kapsayan "robotlu karo paketleme hattı"nın üretim sahasına uygun olacak şekilde anahtar teslimi kurulması işini yerine getirmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesi uyarınca sözleşme bedelinin %40'nın davalı birleşen dosya davacısı tarafından davacı birleşen dosya davalısıne ödendiği, söz konusu işin en geç 28.06.2016 tarihinde teslim edilmesi gerektiği, işin 28.06.2016 tarihi ya da daha sonraki bir tarihte teslim edildiğine dair herhangi bir bilginin dosya kapsamında bulunmadığı, işin sözleşmeye uygun bir şekilde teslim edilmemesinde davalı birleşen dosya davacısı ... A.Ş.'nin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, asıl davada davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı, menfi tespit istemine konu çek ile ilgili hususta takdirin mahkemeye ait olduğu, davacının peşin ödediği 51.000,00 Euro'yu istemekte haklı olduğunun bildirildiği, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasındaki sözleşme gereğince asıl dosya davacısının birleşen dosya davalısının iş yerinde karo ürünlerinin paketlenmesini temin etmek üzere konfigüre edilmiş, endüstriyel robotu, robot tutucu, güvenlik sistemi ve besleme sistemi birimlerini kapsayan "robotlu karo paketleme hattı"nın üretim sahasına uygun olacak şekilde anahtar teslimi kurulması işini yerine getirmesi gerektiği, sözleşmenin 6. maddesi uyarınca sözleşme bedelinin %40'nın davalı birleşen dosya davacısı tarafından davacı birleşen dosya davalısına ödendiği, söz konusu işin en geç 28.06.2016 tarihinde teslim edilmesi gerektiği, işin 28.06.2016 tarihi ya da daha sonraki bir tarihte tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğine dair herhangi bir bilginin dosya kapsamında bulunmadığı, işin sözleşmeye uygun bir şekilde teslim edilmemesinde davalı birleşen dosya davacısı ... A.Ş.'nin herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmış olup, asıl davada davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı, birleşen dosyada davacının peşin ödediği 51.000,00 Euro'yu istemekte haklı olduğu, birleşen davada teminat çeki olarak verildiği anlaşılan çekin bedelsiz olduğu ve iadesi gerektiğine dair gerekçeyle,asıl davanın reddine,birleşen ... sayılı dosyasında açılan davanın kabulü ile, davacının elinde bulundurduğu sözleşme konusu "Robotlu Karo Paletleme Hattının" davalıya iadesi koşuluyla sözleşmenin feshine,51.200 Euro'nun dava tarihi 20.01.2017 tarihinden itibaren hesaplanacak döviz mevzuatına uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme tarihindeki efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalıdan alınıp davacıya verilmesine,birleşen 2... sayılı dosyada açılan davanın kabulü ile davacının dava konusu ... ... Şubesi, 30.12.2017 keşide tarihli 132.025,40 TL bedelli .... nolu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,mahkemenin 26.12.2016 tarihli tedbir ara kararı ile alınan teminat bedelinin kararın kesinleşmesini müteakip davacıya iadesine karar verilmiştir.
Asıl ve birleşen davada davacı- birleşen....E sayılı davada davalı Intecro...AŞ. vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Tarafların sözleşme bedelinin bir kısmının peşin kalanın ise çekle ödenmesi hususunda mutabık olduklarını, buna göre sözleşme tarihinde davalı/karşı davalının sözleşme bedelinin tamamını (nakden ve çekle) ödemek zorunda olduğunu, müvekkilinin edim yükümlülüğünün bu ödemeden sonra başladığını, dolayısıyla davalı/karşı davalının ayıplı edim iddialarının tartışılmasının dahi dava tarihi ve sözleşmesel aşamalar itibariyle hukuka uygun olmadığını, müvekkilinin yargılamanın başından sonuna kadar çeşitli şekillerde ve son olarak 31.01.2019 tarihli dilekçesiyle ödemezlik def'ini ileri sürme hakkını kullanmış olmasına rağmen mahkemenin bu itirazı değerlendirmediğini ve gerekçeli kararında buna ilişkin bir açıklamaya da yer vermediğini, mahkemenin sözleşmenin esasına ilişkin değerlendirmelerinin sözleşmeye uygun olmadığını, sözleşmenin 3.6. maddesinde belirtildiği üzere “... sahasında” çalışır durumda kurulumu gerçekleştirdiğini, bu hususun dosyaya dava evvel ibraz edilmiş olan tutanakla da sabit olduğunu, esasen davalı yanın da teslim olgusunu ikrar ettiğini, davalıya teslim edilen sözleşme konusu robotun çalışır durumunda olduğunun dosyaya ibraz edilmiş olan video görüntüleri ile de sabit olduğunu, müvekkilinin temin etmeyi taahhüt ettiği robotun vasıfları ve nitelikleri açıkça belliyken davalı ...'un sözleşmede veya ilgili bir belgede hiçbir tanımı olmadığı halde, yanıltıcı bir beyan ile karoların robota besleme hızını yakalayamadığından bahsettiğini, müvekkili şirketin davalıya “karoların robota besleme hızı”nı taahhüt etmediğini, konuya ilişkin emsal Yargıtay içtihatlarında “davacı … iade etmeden ödediği satış bedeli için faiz talep edemeyeceğinden” şeklindeki ifadelerle ayıplı malın iadesi gerçekleşmeden bedelin talep edilebilir hale gelmediğinin açıkça belirlendiğini, bu sebeple faiz başlangıç tarihinin tespitinde hukuki isabet bulunmadığını, ayrıca mahkeme ilamında ticari faiz yerine mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanmasının da yasal dayanağının bulunmadığını, mahkemenin kararının bu yönüyle de hukuka uygun olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, karşı tarafın davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı- birleşen.... sayılı davada davacı ... ....A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmenin feshinde ve peşin ödediği 51.200 Euro'yu istemekte haklı olduğunu açıkça tespit ettiğini, sözleşmenin teminatı olarak verilen ve davaya konu edilen çekin amacının müvekkilini korumak olduğunu, sözleşmeye ve davacı tarafa güvenen müvekkilinin bahsi geçen sözleşme kapsamında davacıya 51.200 Euro peşin ödeme yaptığını ve ihtarlarına rağmen sözleşme konusu paletleme hattının sözleşmeye uygun şekilde tam, eksiksiz ve anahtar teslimi çalışır vaziyette müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin bu nedenle mağduriyet yaşadığı gibi mahkeme tarafından verilen 26/12/2016 tarihli ara kararla çekin davalı tarafından ibrazı halinde ödenmesini engeller mahiyette ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, yapılan yargılama neticesinde müvekkili şirketin alacağının menfi tespite konu edilen çekin bedelinin üç katından da fazla olduğunun ortaya çıktığını, bu nedenle birleşen... Esas sayılı davanın reddi gerektiğini, mahkeme kararında birleşen.... Esas sayılı dosyası yönünden müvekkili aleyhine yargılama gideri, harç ve vekalet ücretine hükmedildiğini, taraflar arasındaki sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getiren ve sözleşmenin feshinde haklı bulunan müvekkili aleyhine yargılama gideri, harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mahkeme kararının gerekçesi ile çeliştiğini, yapılan yargılamada müvekkilinin sözleşmenin teminatı olarak verilen çekin bedelinden çok daha fazla tutarda alacağı olduğunun ortaya çıktığını, artık bu aşamadan sonra bahsi geçen çek nedeniyle açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi ve müvekkili aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin mümkün olmadığını, dosyada yapılan yargılama giderlerinin neredeyse tamamının müvekkili tarafından karşılandığını, 25/01/2018 tarihli oturumda davacı tarafın duruşmaya mazeretsiz olarak katılmadığını, dava dosyalarının taraflarınca takip edildiğini ve 4 nolu ara kararında bilirkişi masraflarının davalı birleşen dosya davacısı tarafından karşılanmasına karar verildiğini, bahsi geçen ara kararı gereğince bilirkişi masraflarının dosyaya sundukları avanslardan karşılandığını, bu nedenle mahkeme hüküm fıkrasının 6 nolu bendinde yargılama giderleri hesabında hataya düşüldüğünü zaten müvekkili tarafından yapılan giderlerin yeniden müvekkilinden alınarak davacıya verilmesi şeklinde hüküm tesis edildiğini, yine gerekçeli kararın 6/b bendinde müvekkili tarafından sarf edilen masrafların da eksik yazıldığını, birleşen...esas sayılı dosyasında ödeme tarihlerinden itibaren faiz talep ettikleri halde mahkemece dava tarihinden itibaren faiz uygulanması nedeniyle de hükmü istinaf ettiklerini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen davalar, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davaların kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasında robotlu karo paletleme hattının anahtar teslimi olarak yapımı, kurulumu işini konu alan 16/03/2016 tarihli eser sözleşmesinin akdedildiği ihtilafsız olup, .....A.Ş yüklenici, ... ....AŞ iş sahibidir.
Yüklenici ....A.Ş tarafından sözleşmeye konu robotların teslim edildiği ve bu kapsamda sözleşme bedelinden yükleniciye 51.200 Euro ödendiği hususu uyuşmazlık konusu değildir.
Mahkemece, dosya üzerinden alınan tek bilirkişi heyet raporuyla sözleşme kapsamında yapılan imalatın kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olduğu kabul edilerek sözleşme kapsamında iş sahibine teslim edilen robotların iadesi koşuluyla iş sahibince ödenen bedelin iadesine karar verilmiş ise de, sözleşmeye konu robotların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıpların kabul edilmeyecek nitelikte olup olmadığı hususlarının teknik olarak mahallinde keşifle belirlenmesi gerekirken dosya üzerinden alınan bilirkişi raporuna dayanılarak eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi rapora itirazlar da karşılanmadan hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.
Kabul şekli itibariyle de mahkemece hüküm altına alınan döviz alacağına 3095 Sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek oranda döviz faizi uygulanması gerekirken yazılı şekilde ticari faize hükmedilmesi de hatalı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, esası incelenmeksizin mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne,
2- Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/01/2019 tarih, ....
sayılı kararının HMK'nın 353/1-a.4-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Asıl ve birleşen davada davacı-birleşen .... sayılı davada davalı Intecro...AŞ. tarafından yatırılan (59,30 TL+59,30 TL+59,30 TL+3.438,17 TL) toplam 3.616,07 TL peşin istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
5-Asıl ve birleşen davada davalı-birleşen... sayılı davada davacı ....A.Ş tarafından yatırılan (2.254,66 TL+44,40 TL) toplam 2.299,06 TL peşin istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 20/12/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
....