T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/03/2019
NUMARASI:...
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:21/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ:21/09/2021
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmaları üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; davacı ile davalı arasında davalının taahhüdünde bulunan .... işine ait elektrik işlerinin idarece onaylanacak uygulama projelerine uygun olarak temin, nakliye, montaj ve devreye alınmasına dair 06/05/2013 tarihinde taşeron sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, sözleşmeye göre davacı şirketin üzerine düşen yükümlülüklerinin eksiksiz zamanında fen ve bilim kaidelerine uygun olarak tamamlayıp teslim ettiğini, davalı tarafından 03/01/2015'te hazırlanan kesin hakedişte yasa ve sözleşmeye aykırı kesintiler yapıldığını, yapılan yazışmalar neticesinde davalı tarafından ödeme yapılmadığından Ankara 24. Noterliğinin 25/02/2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile toplam 341.097,85 TL + KDV alacağın tebliğden itibaren 7 gün içerisinde ödemesinin ihtar edildiğini, davalının cevabi ihtarnamesinde kendilerinin idareden taşere edilmiş olan işle ilgili aldıkları hakediş ve hakedişinde yapılan kesintilerin aynen davacı şirkete aralarındaki sözleşme kapsamında yansıtıldığının bildirildiğini, sözleşmenin ödemeler başlıklı 4.2 hükmünün idarenin işverenden yapacağı kesintileri doğrudan taşerona yansıtacağı anlaşımını taşamadığını, işveren olarak davalı şirketin yapmış olduğu kesintinin taşeron sözleşmesine göre haklı bir gerekçesinin bulunmasının gerektiğini, davalının bu gerekçeyi sunmadığını, davacının sözleşmeye göre ifayı gerçekleştirdiğini, bunların davalı ile idare arasındaki sözleşmeye aykırı olduğuna dair hiç bir tespitinde yapılmamış olduğunu,..... alçak gerilim panosu temini, nakliyesi ve montajı kaleminde 3 adet üzerinden ödeme yapılması gerekirken hakedişte 1 kalem üzerinden hesap yapılması nedeniyle ortaya çıkan 12.400,00 TL'nin ödenmesi gerektiğini, değişiklik emri sayfasında 194.574,37 TL olarak görülen bedelin hakediş icmal sayfasında 147.876,52 TL olarak işleme konulması nedeniyle ortaya çıkan 46.697,85 TL farkın fark yönünden taşeron sözleşmesinde davacının taşeron olarak yapılacak ilave işlere ve ilave işlerde böyle bir tenzilat hakkında bir hüküm bulunmadığını, tenzilatın gerekçesini açıklayamayan davalının bu miktarda davacıya ödemesi gerektiğini, sözleşmesine uygun olarak tedarik edilmesine uygun olarak kesilen frekans konvertörlerine ilişkin 250.000,00 TL bedel yönünden idarenin kesinti yapma nedeninin gerekli işlemin görülmediği olduğunu, davalı ifadesinde uzun süredir idare tarafından kullanılmakta olan malzemenin geri de verilmemiş olduğunu, taşeron sözleşmesine göre projesine uygun olarak yapılmış bir işten dolayı idarenin ileri sürdüğü söylenilen gerekli işlemi görmeme gerekçesinin işin tekniğine uygun bir sebep olarak ortaya çıkmadığını, davalı şirketin idare ile olan sözleşmesi çerçevesinde davacı şirket dışındaki sebeplerden dolayı aldığı süre uzatımı nedeniyle davacı şirketin artan maliyetlerine ilişkin 32.000,00 TL'nin ödenmesi gerektiğini belirterek davalı tarafından davacının kesin hakedişinden haksız olarak kesilen tutarlar ile davacının artan maliyetlerinin toplamından oluşan 341.097,85 TL + KDV'den oluşan alacağın 05/03/2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile aralarında 06/05/2013 tarihli taşeron sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 4.1 maddesinde "sözleşme bedeli yaklaşık 4.346.622,00 TL + KDV olup herhangi bir nam altında bedel farkı ve veya ilave ödeme yapılmayacaktır." dendiğini, "4.2 maddesinde... bu tanımlar dışında herhangi bir nam ve bedel altında bir bedel farkı ve herhangi bir gerekçe ile ilave ödeme yapılmayacaktır" sözleşme içeriğinden anlaşılacağı üzere yüklenicinin sorumluluğunun idarenin kendisine yaptığı ödeme ile sınırlı olduğunu ve davalı tarafından idarenin kendisine yapmış olduğu ödemenin aynen davalı taşerona aktarıldığını, idarece bahsi geçen 3 adet panonun aslında tek pano olduğu gerekçesi ile davalıya ödeme yaptığını, hakedişte görüldüğü üzere davalıya 1 adet ödendiği için taşerona 1 adet üzerinden ödeme yapıldığını, davalının sözleşmeye uygun edimini ifa ettiğini, taşeron sözleşmesinin genel şartlar bölünümüm 5.1.5 maddesi ve 4.2 maddelerine göre taraflar arasında yapım işleri genel şartnamesi ve 06/05/2016 tarihli taşeron sözleşmesinin doğal eki olan idare ile yapılan sözleşmede belirtildiği şekilde taşerona ilave işler yaptırılabileceği, ilave işlerin tutarının TL olduğunu ve aradaki ilk sözleşme gereği %24 tenzilat oranının uygulanması sonucunda 147.876,52 TL ödeme tahakkuk ettiğini, taşeronun idare ve yüklenicinin genel ve özel şartnamelerine uymakla yükümlü olduğundan, ancak sözleşme ile düzenlenen bedeli alma hakkın sahip olduğunu, sözleşmenin 6.2 maddesi hükmünden taşeronun işin gereklerine uygun idarece uygun bulunacak şekilde gerekli işlemi gören ifada bulunmak yükümlülüğü bulunduğunu, idarenin taşerona taşere edilmiş ve taşeron tarafından ifa edilmiş yükümlülüğünü işveren ile olan sözleşmesine uygun bulduğu ve hatta kullanmış olmasına rağmen sonradan düşünülen işleri görmediğinde bir başka imalatın davalıdan talep edildiğini, esasında davalınında sözleşme hükümlerine göre idareye taahhüdünü yerine getirdiğini, ancak aralarında iş değişikliği olduğunu, davalının hakedişten çıkarılan konvertörlerin tutarı yaklaşık 1.189.000,00 TL iken sadece 250.000,00 TL'lik bir bedelin hakedişten kesilmiş olduğunu, sözleşmenin 4.1 maddesi gereğince taşerona ilave ödeme yapılmayacağının taşeronun sözleşme bedelini kayıtsız şartsız kabul ettiğinin açık olduğunu, bu nedenle davacının artan maliyetine yönelik zarar talebinin haksız olduğunu savunarak, davanın reddi talep etmiştir.
Mahkemece, davanın eser sözleşmesi kapsamında gerçekleşen hakediş alacağından yapılan kesintiler nedeniyle eksik ödenen bedelin ve süre uzatımına dayalı artan maliyet bedelinin tahsili talebine ilişkin olduğu, toplanan deliller, ...... Müdürlüğünden getirtilen bilgi ve belgeler, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen kök ve ek raporlar ile tüm dosya kapsamı uyarınca; taraflar arasında imzalanan 06/05/2013 tarihli taşeron sözleşmesi kapsamında davacının taahhüdündeki edimini yerine getirmiş olduğu, her ne kadar sözleşme kapsamında 1250 kva alçak gerilim panosu 1 adet 6.200,00 TL+ KDV olarak belirtilmiş ise de ... ile davalıya ait 19-1 ve 19-2 hakedişlerde 1250 kva alçak gerilim panosunun 3 adet olarak belirtildiği ve ilgililerce imzalandığı, esasen davacı tarafından 3 adet alçak gerilim panosu imal edilerek montajının yapıldığı hususunun davalı yanın 13/11/2015 tarihli yazısı içeriği ile de kabul edildiği, dava dışı idare tarafından davalıya 1 adet pano bedeli ödenmiş olmasının davalı tarafından davacı taşerona 1 adet pano bedeli ödenmesini haklı kılamayacağı, götürü bedelli sözleşmelerde sözleşme kapsamında bulunan işler nedeniyle ilave bedel talebi mümkün değil ise de sözleşme dışı yapılan işlere ilişkin yüklenicinin bedel talebinde bulunabileceği bu kapsamda davacının imal ettiği 2 adet A.3.12.4 Pozunda yer alan 1250 kva alçak gerilim panosuna ilişkin 12.400,00 TL + KDV talebinin yerinde olduğunun mahkemece kabul edildiği, davalı tarafından davacı taşeronun yapmış olduğu 194.574,37 TL tutarındaki ilave işlere ilişkin %24 tenzilat uygulayarak ödemede bulunulmuş ise de davalı ile ... arasındaki sözleşmede öngörülen tenzilat oranının davacı taşeronun yapmış olduğu ilave işlere uygulanmasını haklı kılan bir sözleşme hükmüne rastlanmadığı, davalı ile ... arasındaki tenzilata ilişkin uygulamanın davacıyı bağlamayacağı bu kapsamda davacı hakedişinden yapılan 46.697,85 TL+ KDV tutarındaki kesintinin yerinde olmadığının anlaşıldığı, davacı yanın taraflar arasındaki taşeron sözleşmesine uygun olarak frekans konvektörünün pano ve diğer aksesuarlarının temini işini yerine getirerek frekans konvektörlerinin montajlarının yapıldığı ancak dava dışı ... tarafından bir süre kullanıldıktan sonra başka bir imalat talebi ile davalı ile olan hakedişinden -725.430,00 TL tutarın çıkartıldığı, davalı tarafından bu tutarın 250.000,00 TL'sinin davalı taşerona yansıtılarak hakedişinden mahsup edildiği anlaşılmakla davacı tarafından davalı ile imzalamış olduğu taşeron sözleşmesine uygun olarak imal edilip kabul edilen konventörlerin dava dışı ... tarafından bir süre kullanıldıktan sonra davalı idareden yeni bir imalat talebinde bulunmasından davacının sorumlu tutulamayacağı ayrıca ... yazı cevabında ilk teslim edilen frekans konventörlerinin kendilerine ait atık su arıtma tesisleri ve içme suyu tesislerinde kullanılmakta olduğu bildirildiğinden davalı tarafından davacının hakedişinden yapılan 250.000,00 TL tutarındaki kesintinin yerinde olmadığının mahkemece kabul edildiği, davacı yan davalı tarafından alınan süre uzatımları nedeniyle gecikmeden kaynaklanan artan maliyetlerine ilişkin bedelin ödenmesi talebinde bulunmuş ise de taraflar arasındaki taşeron sözleşmesinin 4.1 ve 4.2 maddeleri uyarınca davacı taşeronun sözleşme bedeli dışında herhangi bir nam altında bir bedel farkı ve/veya ilave ödeme talep edemeyeceği kararlaştırılmış olmakla davacının artan maliyetlerine ilişkin alacak talebinin yerinde görülmediği, davalı tarafından davacı hakedişinden ödenmeyen 2 adet 1250 kva alçak gerilim pano bedeli 12.400,00 TL+ KDV, değişiklik emri sayfasında 194.574,37 TL olarak belirtilen bedelin hakediş icmal sayfasında 147.876,52 TL olarak gösterilip ödenmesi nedeniyle aradaki fark tutarı 46.697,85 TL+ KDV ile davacı tarafından imal edilen frekans konventörlerine ilişkin 250.000,00 TL+ KDV olmak üzere toplam 309.097,85 TL+ 55.637,61 TL (KDV)= 364.735,46 TL hakediş alacağına ilişkin kanıtlanan davanın kısmen kabulüne, davacı tarafından keşide edilen ihtarname gereğince verilen sürenin sonunda 05/06/2016 davalı temerrüt tarihi esas alınarak avans faizi işletilmesine, davacı yanın yerinde görülmeyen artan maliyetlere ilişkin alacak talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece 32.000,00 TL tutarındaki artan maliyetler sebebiyle müvekkilli şirketin uğramış olduğu zararın tazminine yönelik taleplerinin reddedildiğini, mahkeme tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin yanlış yorumlandığını, talebin müvekkilli şirketin uğramış olduğu zarara ilişkin olduğunu, müvekkilli şirketin herhangi bir bedel farkı talebi bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 4.1 maddesinin müvekkilinin uğramış olduğu zararları davalı şirketten talep etmesine engel olmadığını, doktrinde ve yerleşik yüksek mahkeme içtihatlarında fikir birliği ile kabul edildiği üzere, doğmamış bir haktan feragat edilmesinin mümkün olmadığını, bu doğrultuda taraflar arasındaki sözleşmenin 4.1 maddesi gerekçe gösterilerek, müvekkillinin uğramış olduğu zararları tazmin hakkından feragat ettiğinin kabul edilemeyeceğini, müvekkilli şirketin uğramış olduğu zararların tazmini gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; sözleşmenin götürü bedelle imzalandığını, fiyat farkı ödenmeyeceğinin kabul edildiğini, mahkemece fiyat farkı talebinin reddine ilişkin gerekçenin eksik olduğunu, 1-A.3.12.4 poz nosunda yer alan 1250 KVA alçak gerilim panosu kaleminde mahkemenin 3 adet pano bedelinin (12.400,00 tl) kesilmemesi gerektiği yönündeki kararının kabul edilemez olduğunu, mahkeme gerekçesinin hatalı olduğunu, sözleşmenin 8/2, 4.2 maddesinin değerlendirilmediğini, bu sözleşme ile müvekkil şirketin idare ile bağıtladığı ‘’“... İçme Suyu Tesisleri Rehabilitasyon İşleri’’ sözleşmesini, idare ve teknik şartnameler ile projeleri birbirinden ayrı düşünmenin mümkün olmadığını, sözleşmede yapılan işin idarece uygun bulunması açıkça ve emredici nitelikte öngörülmüş olup davacı firmanın, işi idarece onaylanacak uygulama projelerine tamamen uygun temin, montaj ve devreye almayı kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin, temin edildiği iddia edilen panoların idarece tek pano olarak değerlendirildiğini bildirdiğini ve sözleşmede de bir adet pano temininin kararlaştırıldığını, bu nedenle fazla imalat söz konusu olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 546,48 TL peşin harçtan alınması gereken 59,30 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubuyla bakiye 487,18TL harcının talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalıdan alınması gereken 24.915,07 TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 6.500,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.415,07 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-İstinaf başvurusunda bulunan davacı ile davalı tarafından yapılan istinaf kanun yoluna başvurma harçları ile yargılama giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 21/09/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır