T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
...
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/05/2019
NUMARASI....
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit ve Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/09/2021
Asıl ve Birleşen davada davacı vekili tarafından birleşen davada davalı-karşı davacı aleyhine açılan menfi tespit ve alacak istemine ilişkin davalarda mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne ve karşı davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı-birleşen davada karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; ... Genel Müdürlüğü'nün ... sayılı Devlet İhale Kanunu ile bu kanunun ek ve değişikliklerine tabi olmaksızın ... .... Hastanesi Yolu üzerinde yaptırılması istenilen kalıcı deprem konutları teknik altyapı inşaatı işinin .... Şti. tarafından üstlenildiğini ve ihale ile ilgili sözleşmenin 08/05/2000 tarihinde imzalandığını, .... Şti.’nin TTK 152. maddesine göre nev’i değiştirmek suretiyle aynı yasanın anonim şirketlerin ani şekilde kurulması hükümlerine göre anonim şirkete dönüştürüldüğünü, isminin..... olduğunu, bundan sonra da 09/09/2002 tarih 5630 sayılı ... yayınlanan karar ile şirketin TTK 146 ve devamı maddeleri uyarınca tasfiyesiz infisah yoluyla tüm aktif ve pasifleri ile birlikte külli halefiyet esasına göre .... devredilmek suretiyle birleştirildiğini, .... tarafından üstlenilen ... işi ile ilgili tüm sorumluluğun, şirketler arasındaki bu birleşme nedeniyle 28/10/2002 tarihinden itibaren ... .... sorumluğuna dahil olduğunu, ihale konusu altyapı inşaatının yapılması sırasında oluşan kazı artığı malzemenin taşınacağı mahal hususunda ... Belediye Başkanlığı'na müracaatta bulunduğunu, Belediye Başkanlığı’nın 02/06/2000 tarih 166 sayılı yazısı ile çıkarılacak hafriyatın ... ... Fabrikası çerçevesi, .... civarının döküm mahalli olarak uygun görüldüğünün bildirildiğini, davalı yetkilileriyle düzenlenen ve 11/07/2000 tarihinde onaylanan “mesafe tespit tutanağı” ve 10/08/2000 tarihli tutanakla kazı artığı malzemenin şantiye alanına 14 km mesafedeki ... ... civarındaki kesin depoya nakledilmesi hususunun davalı Genel Müdürlükçe de onaylandığını, tahsis edilen inşaat sahasında yapılması gereken altyapı inşaatı ile ilgili olarak çıkartılan kazı artığı malzemenin ihale makamının yetkililerince öngörülen kesin depo mahallerine nakledildiği hususunun 30/07/2001 tarihli geçici kabul, 22/08/2003 tarihli kesin kabul ve kesin hesaplarda da aynı şekilde yer aldığını ve bu suretle tarafların gerek ihale konusu işin yapımı gerekse döküm mahalli yönünden herhangi bir anlaşmazlık olmadığı hususunda birbirlerini ibra ettiklerini, ihale makamı tarafından 05/01/2004 tarihinde tebliğ edilen 31/12/2003 tarih 9108 sayılı yazısı ile kazı artığı malzemenin belirtilen kesin depo mahalline nakledilmediğinden bahisle “kazı nakliyat farkı” olarak toplam 643.539.378.246 TL fazla ödeme yapıldığı tespit edildiği gerekçesiyle söz konusu paranın 30 gün içinde ödenmesinin talep edildiğini, davalının bu talebi üzerine ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... sayılı dosyası ile mahallinde bilirkişi incelemesi talep ettiklerini ve bilirkişi raporunun iddialarını destekler nitelikte olduğunu, kazı artığı malzemenin nakli nedeniyle müvekkili şirketin davalının iddia ve talep ettiği şekilde borçlu bulunmadığını belirterek; müvekkilinin davalı Genel Müdürlüğe 643.539.378.246 TL borcu bulunmadığının tespitini, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...D.İş Esas-Karar sayılı dosyasında yapılmış olan bilirkişi incelemesi nedeniyle ödenen 886.800.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili; ... işinin 3.750.000.000.000 TL keşif bedeli ile ihale edildiğini, ihaleyi %24,02 tenzilat ile ....'nin kazandığını ve nev’i değiştirerek ... ..... ünvanını aldığını, sözleşmenin 08/05/2000 tarihinde imzalandığını, işin kapsamının ... şebeke, toplayıcı hatları, yağmur suları, cadde ağızları, muayene bacaları ile içme suyu şebeke, yol inşaatı, elektrik ve telefon, doğal gaz ve merkezi ısı galerileri, saha tanzimi, ada içi bağlantı yollarından ibaret olduğunu, bankalarına hitaben yazılmış olan şikayet dilekçesine istinaden yapılan müfettiş incelemesi ve soruşturması sonucunda düzenlenen .... 16/12/2003 tarih ve 2868 sayılı Olurlarında; genel olarak kazı artığı malzemelerin taşınmadığı veya cüzi bir miktar taşınarak taşınmış gibi gösterildiğinin tespit edilerek, kesin depo mahalline taşındığı iddia edilen kazı artığı miktarlarının milyon m³'leri aşan boyutlara varması nedeniyle banka çalışanları hakkında görevlerini yerine getirmekte kusurlu davranmaları nedeniyle disiplin cezası verilmesi ve haklarında suç duyurusunda bulunulması, Banka hakkı yönünden de 28.373.543.001.570 TL fazla ödemenin yasal faizi ile birlikte yüklenicilerden tahsil edilmesinin istendiğini, haksız kazanç elden eden 44 yükleniciye söz konusu miktarları ödemeleri için süre verilerek yazı yazıldığını, davacının toplam 481.995.124 m³ kazı artığı malzemeyi kesin depoya taşımadığının ve 643.539.378.246 TL haksız kazanç elde ettiğinin tespit edilmesi nedeniyle davalı bankanın alacağının tahsilini istediğini, sözleşmede "kesin hesaptan sonra müteahhidin her ne sebeple olursa olsun bir borcu bulunduğu anlaşılırsa, müteahhit bu borcu da ödemek zorunluluğundadır" denildiğinden borcunu 30 gün içerisinde ödemesinin istenildiğini, ancak yüklenici tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, ... şartnamesinin kazı artığı malzemenin taşınması ve taşınacağı kesin depo yerinin belirlenmesi hususuna özel bir önem verdiğini, sözleşme eki ... inşaatlarına ait özel ve teknik şartnamenin 26. maddesinde ve içme suyu inşaatlarına ait özel ve teknik şartnamenin 9. maddesinde imlada kullanılmaya elverişli olmayan ve kazı artığı konumunda olan malzemelerin nakledileceği kesin depo yerlerinin kontrol mühendisi tarafından müteahhide gösterileceği belirtildikten sonra "kontrol mühendisi tarafından gösterilen yerden başka (kesin depo yerinden başka) bir yere yapılan taşımaların bedeli ödenmez..." hükmüne yer verildiğini, bu hükümler doğrultusunda daha önce kesin depo yeri yükleniciler ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından yerel yönetimlerle irtibata geçilerek belirlendiği halde kazı artığı malzemelerin bu belirlenen yere (kesin depoya) taşınmadığının, Teftiş heyetince tespit edilerek, tutanaklara bağlandığını ve görüntüleri çekilerek CD'lere kaydedildiğini, yüklenici sorumluğundaki tüm kazı artığı malzemenin kesin depo olarak belirlenen yere dökülmesi zorunlu olduğundan, kesin depo alanında fiilen 482.000 m³ kazı artığı olması gerektiğini, söz konusu malzemenin kesin depoya dökülmediği için kazıdan çıkan atıkların inşaat mahallinden çıkarılması ve bir yere dökülmesi gerektiğinden hareketle hakkaniyete dayalı olarak yükleme boşaltma ve şantiye mesafesi kadar bir bedelin alacaktan minha edildiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.
BİRLEŞEN ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN...ESAS- KARAR SAYILI DOSYASI
Davacı vekili; ... ....ile ilgili olarak davalı hakkında menfi tespit davası açtıklarını, davalının 26/08/2004 tarihli yazısıyla, bu kez de kazı artığı malzemenin şantiye içi nakliye bedeli adı altında 550.349.912.719 TL alacağın 30 gün içinde ödenmesini talep ettiğini, daha önceki talebi yönünden Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esasında kayıtlı menfi tespit davalarının derdest olduğunu, iş bu dava yönünden de tüm delillerinin derdest davada sunulduğunu belirterek, dava dosyasının Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davalıya 550.349.912.719 TL borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.
Davalı vekili; açılan davayı kabul etmediklerini, karşı davalarında ise; ... işi nedeni ile 481.995,124 m³ kazı artığı malzemenin 12 km uzaklıktaki kesin depoya taşınmaması nedeniyle fazlaya ilişkin anapara ve faiz talep hakları saklı olmak kaydı ile 1.193.889.290.965 TL fazla ödemenin, 459.647.377.022 TL işlemiş faizinin (15/06/2004 tarihine kadar %48, 15/06/2004 tarihinden itibaren %42 ... uyguladığı reeskont faizi) ve 22.982.368.851 TL işlemiş faizin %5’i BSMV olmak üzere toplam 1.676.519.036.838 TL'sinin davalıdan tahsil tarihine kadar ... kısa vadeli avans kredilerine uyguladığı reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
İş bu dava dosyasının, mahkemenin 14/09/2004 tarih ve...Karar sayılı kararı ile, aynı mahkemenin....Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, yargılamaya bu dosya üzerinden devam edilmiştir.
Mahkemece; davalı karşı davacı ... Genel Müdürlüğü'nün açtığı ihale ile ... ....işlerinin davacıya verildiği ve taraflar arasında sözleşme yapılarak davacı tarafından üstlenilen işin yapılarak teslim edildiği, davalının ödemeleri yaptığı, ancak daha sonra şikayet üzerine yapılan teftiş sonucu kazı artığı malzemenin belirlenen yerlere taşınmadığı iddiasıyla fazla ödenen bedelin davacı yükleniciden talep edildiği, davacının bu bedelden dolayı borçlu olmadığının tespiti talebiyle derdest davanın açıldığı, birleşen davada ise davalı-karşı davacı ... Bankasının asıl davaya ek olarak 550.349,91 TL daha fazla ödeme bulunduğunu iddia ederek iadesini talep ettiği, davacı yüklenicinin bu miktarda borcunun bulunmadığının tespitini istediği, karşı davada ise davacı işveren ... tarafından davalı yüklenici aleyhine sözleşme kapsamında kazı artığı malzemenin kesin depoya taşınmaması nedeniyle 1.193.889,29 TL fazla ödeme yapıldığını, ayrıca fazla ödemenin 459.647,37 TL faizinin bulunduğunu, 22.982,36 TL BSMV olmak üzere toplam 1.676.519,03 TL alacağının bulunduğunu belirterek davalıdan tahsili talebiyle karşı dava açtığı, mahallinde yapılan keşif sonucu tanzim edilen tespit raporları, mahkemece talimatla keşif sonucu aldırılan bilirkişi raporu, ceza mahkemesi kararı ve bilirkişi raporları, mahkemece aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; davacının sözleşme kapsamında taşıması gereken kazı artığı malzemeleri götürmesi gereken yerlere götürerek döktüğü ancak ceza mahkemesi dosyasında mahkumiyet kararı verilerek kesinleşen kararda belirtildiği üzere hafriyat artığı malzemenin kısmen de olsa kesin depo mahalline taşınmadığı, bu durumda tespit raporlarında belirlenen taşınmayan miktarlar üzerinden hesaplanan bedelin davalı tarafından iadesinin talep edilmesinin haklı olduğu, bunun iadesinin gerektiği, birden fazla bilirkişi heyeti raporunda farklı hesaplamanın ve miktarın olduğu, bunlardan 01/09/2014 tarihli bilirkişi raporu ile 13/02/2018 tarihli bilirkişi raporlarının dosya içeriğine ve teknik verilere uygun denetime açık olup birbirini doğruladığı, aradaki cüzi farkın ilk raporun hesap hatasından kaynaklandığı, bu nedenle son rapor esas alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; son bilirkişi raporu doğrultusunda asıl davanın kısmen kabulüne, raporda belirlenen 366.298,92 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen dava yönünden ise davalının fazladan ödediğini iddia ettiği ve davalıdan talep ettiği 550.349,91 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, karşı dava yönünden ise bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacı-karşı davalı yüklenici edimlerini kısmen yerine getirmemiş olduğundan buna karşılık hesaplanan 277.240,46 TL yönünden davalı-karşı davacı talebi haklı olduğundan bu miktar ile temerrüt tarihinden dava tarihine kadar işleyen 91.147,50 TL işlemiş faiz alacağının davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine, asıl alacağa dava tarihinden itibaren reeskont faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı, birleşen davada karşı davacı vekili istinaf başvurusunda; sözleşme eki ... Şartname'nin 26. maddesi ile ..... Şartname'nin 9. maddesinde imalatta kullanılmaya elverişli olmayan ve kazı artığı konumunda olan malzemelerin kesin depo yerine taşınmasının öngörüldüğünü, söz konusu maddelerde geçici ve kesin depo yerlerinin kontrol mühendisi tarafından müteahhide gösterileceği belirtildikten sonra “...Kontrol mühendisi tarafından gösterilen yerden başka (kesin depo yerinden başka) bir yere yapılan taşımaların bedelinin ödenmeyeceğinin de hükme bağlandığını, yüklenicinin, gerek sözleşme gerekse Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca özen ve sadakat borcunun gereği olarak, işin kapsamı içerisinde önemli bir maliyet kalemi teşkil eden kazı artığı malzemenin taşıma mesafesine riayet etmekle yükümlü olduğunu, ödemenin; ancak malzemenin fiilen bu mesafeye taşınması durumunda yapılacağını, bu edimden kazı artığı malzemenin tümünü belirlenen yere taşınmakla kurtulabileceğini, başka yerlere yapılan taşımaların yükleniciyi bu edimden kurtaramayacağını, şartname hükümlerine göre ödeme yapılmaması gerektiğinin açık olup, yüklenicinin de net ve açık olarak kazı artığını taşıdığına dair hakediş dışında döküm fişi, nakliye fişi yada taşımaya ilişkin somut herhangi bir belge de ibraz etmediğini, müvekkili Bankanın kazı artığı malzemenin kesin depoya taşınmadığını yani imalatın kabul edilebilir olması için gerekli olan şartın gerçekleşmediğini iddia ettiğini ve bu iddiasını kesin bir şekilde ispatladığını, bu sebeple mahkemenin vermiş olduğu karara katılmadıklarını belirterek; mahkeme kararının bozulmasını, haklı davalarının kabulü ile davacı tarafından açılan davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl, birleşen ve karşı davalar eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve alacak istemlerine ilişkin olup, mahkemece asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair verilen karara karşı asıl ve birleşen davada davalı, karşı davada davacı ... Genel Müdürlüğü vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Dairemizin 16/01/2020 tarih ve .... Karar sayılı geri çevirme kararı gereğince eksik belgeler ikmal edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK.nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından asıl ve birleşen davada davalı- birleşen davada karşı davacı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl ve birleşen davada davalı- birleşen davada karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Asıl davada alınması gereken 25.021,87 TL istinaf karar harcından peşin alınan 6.255,47 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.766,40 TL harcın asıl davada davalı ...'ndan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Birleşen davada alınması gereken 37.594,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 9.398,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 28.195,80 TL harcın birleşen davada davalı ...'ndan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Karşı davada alınması gereken 59,30 TL istinaf karar harcından peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90 TL harcın birleşen davada karşı davacı ...'ndan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Asıl ve birleşen davada davalı- birleşen davada karşı davacı ... tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçları ile yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 22/09/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır