T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2024/405 - Karar No:2024/365
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/405
KARAR NO: 2024/365
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/01/2024
NUMARASI: 2024/13 D.İş- 2024/12 K
İHTİYATİ TEDBİR TALEP
EDENLER
DAVACI
VEKİLİ:
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ
EDEN/ KARŞI TARAF:
TALEP KONUSU: İhtiyati Tedbir (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 02/05/2024
İhtiyati tedbir talep edenler vekili tarafından karşı taraf aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati tedbir istemli davada, mahkemece ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati tedbire itiraz eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
İhtiyati tedbir talep edenler vekili; talepte bulunan davacılar ... ortak grişimi ile davalı şirket arasında 26.01.2001 tarihinde 206.476.411,84 USD bedelli "Mobil Santral Kiralaması ve Hizmet Alımı Yoluyla Çalıştırılmasına İlişkin" sözleşme imzalandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin konusunun müvekkili tarafından Batman ilinde 100MW bir mobil santralin konuşlandırılması ve sözleşme hükümlerine göre kiralanması olduğunu, sözleşme şartlarında 60 ay boyunca üretilmesi öngörülen 4.257.245.605 KHW'lik elektrik üretiminin KHW başına 4,85 cent fiyat ile üstlenildiğini, sözleşme bedelinin 506.476.11,84 USD olduğunu, bu bedelin 60 ay boyunca üretilmesi öngörülen elektrik üretimi dikkate alınarak tespit edildiğini, sözleşmenin 7. Maddesi gereğince müvekkili iş ortaklığının sözleşme bedelinin %6'sını karşılayan ... Bankası muhataplı 27/09/2001 tarihli, 16398 nolu, 6.194.294,00 USD miktarlı ve ... Bankası muhataplı 26/12/2004 tarihli, 031704001519 nolu, 6.194.294,00 USD miktarlı olmak üzere toplam 12.388.588,00 USD miktarlı 2 adet teminat mektubunun işin kesin teminatı olarak davalı şirkete verildiğini, davalının 29/12/2006 tarih ve 7402 sayılı fesih yazısıyla taraflar arasındaki sözleşmeyi 13/01/2007 tarihi itibariyle "erken sonlandırıldığını" sözleşmeye göre kararlaştırılan 506.476.411,84 USD sözleşme bedelinin, davacı tarafından 60 aylık kira dönemi tamamlanmadan sözleşmenin erken sonlandırılması nedeniyle 118.504.613,96 USD'ye düştüğünü, kira süresinin değişmesi sebebiyle yeni sözleşme bedeline göre davalı tarafta bulunması gereken kesin teminat mektubunun 118.504.613,96 USD'nin sözleşmesinin 7. Maddesi gereğince %6'sı olan 7.110.276,84 USD olduğunu, sözleşme imzalanırken 12.388.588,00 USD teminat mektubu verildiğinden geri kalan ve sözleşmenin feshi sonucu fazladan boşa çıkan 5.228.310,87 USD'lik kısmını davalı idarenin tutmaya devam ettiğini, bunun üzerine Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/473 Esas sayılı dosyasında idarede fazla tutulan 5.228.310,87 USD'lik teminatın iadesi amacıyla şimdilik 100.000,00 USD'lik tutarın iadesi için dava açıldığını, davanın Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/295 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini, 13/01/2022 tarihli ve 2019/295 Esas-2022/16 Karar sayılı kararı ile "5.278.307,87 USD tutarında kısmi iade istemlerinin yerinde olduğu anlaşılmakla ve taleple bağlı kalınarak davalı taraf uhdesinde bulunan 100.000,00 USD tutarındaki teminat mektubunun davacılara iadesi" şeklinde karar verildiğini, müflis davacının dava ehliyeti bakımından Ankara İflas Dairesi 2023/14 İflas masasına yapılan başvuru sonucunda 25/01/2024 tarihli yetki belgesiyle müflis şirket ile ... İnşaat A.Ş. Arasında adi ortaklık kapsamında dava arkadaşlığı bulunması nedeniyle teminat mektubunun 5.128.310,87 USD'lik kısmı iadesi için açılacak davanın her türlü masrafın yetki verilen şirket tarafından karşılanmak kaydı ile dava ile sınırlı olmak üzere ... İnşaat A.Ş.'ye yetki belgesi verildiğini, kesin teminat mektubunun boşa düşen ve iade koşulları oluşan 5.178.307,87 USD'lik kısmı için teminat mektubunun iadesi için dava açılacağından teminat mektubu ile ilgili ihtiyati tedbir taleplerinin HMKnun 389 ve devamı maddeleri uyarınca teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında kabul edilmesini, karşı taraf nezdinde bulunan kesin teminat mektupları olan ... Bankası muhataplı 27/09/2001 tarih, 16398/10321 nolu 6.194.294,00 ve ... Bankası muhataplı, 26/12/2004 tarih, 031704001519 nolu 6.194.294,00 USD miktarlı olmak üzere toplam 12.388.588,000 USD miktarlı 2 adet teminat mektubundan 5.178.307,87 USD'lik kısmının paraya çevrilmesi ve irat kaydedilmesinin ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece 30/01/2024 tarihli kararı ile; talebin niteliği gereği karşı tarafa tebligat yapılmaksızın dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, taraflar arasında daha önce görülen davalarda yapılan yargılama sonucunda verilen ve kesinleşen kararlara göre, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 27/09/2001 tarih ve 16398/10321 nolu 6.194.294.00 USD bedelli teminat mektubunun 5.178.307,87 USD'lik kısmının paraya çevrilmesinin tedbiren önlenmesine, alacaklıdan takdiren 517.830,78 USD karşılığı 15.722.896,19 TL'nin teminat olarak alınmasına, teminat bedelinin nakit olarak yatırılması veya kesin teminat mektubu ibraz edilmesi suretiyle dosyaya depo edilmesi halinde karardan bir suretin yerine getirilmesi için ... Bankası A.Ş. ... Şubesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İhtiyati tedbire itiraz eden/ karşı taraf vekili 16/02/2024 tarihli dilekçesi ile; ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini, taraflar arasında Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara göre talep konusu teminat mektubunun paraya çevrilmesinin mümkün olduğunu, itiraz eden tarafından talep edenlere ait talep konusu teminat mektubu hakkında herhangi bir işlem yapılmamasına rağmen ihtiyati tedbir talebinde bulunulmasının iyi niyet ve dürüstlük kurallarına da aykırı olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında bir kısım alacakların 10 yıl, bir kısım alacakların ise 20 yıl süre ile ödenmesinin geciktirildiğini, tedbir kararının itiraz edenin de dinlenilmesi ile verilmesinin gerektiğini, alacaklar yönünden herhangi bir işlem yapılmadığını, icra takibine dahi başlanmadığını, talebe konu teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi yönünden verilen kararın ise haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 07/03/2024 tarihli karar ile; tüm dosyanın incelenmesi sonucunda, tedbir talebine ilişkin olarak yapılan başvurularda karşı taraf dinlenmeksizin talep hakkında karar verilmesinin mümkün olduğu, dosya kapsamına sunulan belge ve bilgiler ile taraflar arasında oluşan uyuşmazlık hakkında verilen karar içeriği birlikte değerlendirildiğinde teminat mektubunun nakde çevrilip çevrilmeyeceğinin belirli olmadığı, teminat mektubunun nakde çevrilmesi halinde talep edenler yönünden hakkın elde edilmesinin zorlaşabileceği veya imkansız hale gelebileceği, tedbir şartlarının oluştuğu ve gerekli teminatın alındığı, bu hali ile itirazın haksız olduğu gerekçesiyle, itirazın reddine karar verilmiştir.
İhtiyati tedbire itiraz eden/ karşı taraf vekili istinaf başvurusunda; tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili ile davalılar arasında (ortak girişim) Batman ilinde 100MW bir mobil santralin konuşlandırılması ve hizmet alımı yoluyla çalıştırılması işinin yapılması için 26.01.2001 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme süresinin toplam 69 ay olup, santralin konuşlandırılma süresinin 9 ay, hizmet süresinin ise 60 ay olarak kararlaştırıldığını, işin gecikmeli başlamasından dolayı sözleşmenin 10.maddesi gereğince 90 günlük gecikme cezası olarak 11.250.000 USD ceza kesildiğini, davacıların başvurusu üzerine Ankara 5. Aliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/06/2003 tarih ve 2003/289 D.iş sayılı kararı ile cezai şartın uygulanmaması hususunda ihtiyati tedbir kararı verildiğini, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2003/426 Esas sayılı dosyasında cezai şartın iptali davasının açıldığını, bozma kararından sonra 2008/327 Esasına kaydedilen davada 23/10/2012 tarih ve 2012/375 Karar sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, temyiz incelemesi sonucunda kararın bozulduğunu, mahkemece bozma kararına direnildiğini, direnme kararına karşı temyiz başvurusunda bulunulması üzerine direnme kararının müvekkili lehine bozulduğunu, davacılar tarafından teminat mektubunun iadesi ile teminat mektubu için bankaya ödenen komisyon bedelinin tahsili için Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/473 Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, bozma sonrasında Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/295 esasına kaydedeline dosyanın 13/01/2022 tarih ve 2022/16 Karar sayılı kararı ile 1.050.000 USD yönünden yüklenicinin borçlu olmadığına, cezai şart alacağının 10.200.000 USD olduğuna karar verilerek, kira alacağı yönünden ise 3.977.246,87 USD'ye hükmedildiğini, teminatın iadesine ilişkin davada da davacının kısmen kabulüne karar verilerek 100.000 USD teminat mektubunun iadesine karar verildiğini ve kararın onanarak kesinleştiğini, yaklaşık 10 yıl sonrasında mahsuplaşmanın yapıldığını ancak mahkeme kararı dikkate alındığında 2013 yılında yapılan mahsuplaşma sırasında fazla ödenmiş olan 15 günlük kira alacağının ve yeni mahkeme kararı gereğince 15 günlük gecikme cezasını alınmamış olduğunu , işlemiş fazilerin de tahsil edilemediğini, ayrıca davacıların 11.250.000 USD cezai şart alacağına ihtiyati tedbir kararı aldıkları için müvekkilinin bundan kaynaklı zarara uğratıldığını, işbu nedenle de Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/155 Esas sayılı dosyası ile 34.570.931,96 TL bedelli dava açıldığını ve yargılamanın devam ettiğini, mahkeme kararı sonucu şirketler ile müvekkili arasında ödemeler hakkında nasıl bir yol izleneceği hususunda 2024 yılı Ocak ayı itibariyle görüşlemelere başlandığını, taraflar arasında dostane görüşlemeler devam ederken işbu ihtiyati tedbir davasının açıldığını, taraflar arasında ödemelere ilişkin görüşmeler devam etmekte iken ve halihazırda müvekkili tarafından teminat mektuplarına ilişin davacılar aleyhine hiçbir işlem yapılmadığı da ortada iken teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı alnımasının iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, sayrıca davacılar tarafından Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/06/2003 tarih ve 2003/289 D.iş sayılı kararı ile 11.250.000 USD alacağa ihtiyati tedbir kararı alındığını ve bu meblağdan yalnızca 1.050.000 USD tutarının kesinleştiğini, bu nedenle müvekkilinin alacaklarına ulaşmasının bir kısım alacaklar yönünden yaklaşık 10 yıl diğer alacaklar için ise 20 yıl geciktiğini, TMK'nun 2.maddesinde bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağının düzenlendiğini, davacılar tarafından ihtiyati tedbir müessesesinin hakkın kötüye kullanılması şekilnde müvekkilinin zararına kullandığının açık olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Talep, eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati tedbir istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin verilen karara karşı ihtiyati tedbire itiraz eden/ karşı taraf vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmasına göre, ihtiyati tedbire itiraz eden/ karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İhtiyati tedbire itiraz eden/ karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İhtiyati tedbire itiraz eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 362/1.f maddesi gereğince KESİN olmak üzere 02/05/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır