T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2023/1250 - Karar No:2025/1293
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1250
KARAR NO : 2025/1293
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/09/2022
NUMARASI : 2019/239 E-2022/641 K
DAVANIN KONUSU : Alacak, Manevi Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/12/2025
Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve manevi tazminat davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili; taraflar arasındaki Dörtyol (Hatay) Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatını konu alan 15.11.2012 tarihli sözleşme kapsamında, sözleşme dahilindeki tüm işler öngörülmeyen durumlar nedeniyle zorunlu iş artışları ve sözleşme dışı işlerle, sözleşmeye, teknik şartnameye, projesine, fen ve sanat kurallarına uygun biçimde ifa edildiğini, 07.1.2015 tarihinde geçici kabulün, 18.01.2017 tarihinde kesim kabul tutanağı onaylandığı halde, sözleşmedeki bazı kalemler ile sözleşmenin 27.maddesi kapsamında yaptırılan ilave işlerin bedellerinin ödenmediğini veya eksik ödendiğini, teminat mektuplarının iadesine ilişkin sözleşme hükümleri iptal edilerek ticari itibarlerinin zedelendiğini, bankalardaki kredilibitelerinin azaldığını, kişilik haklarının zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutularak, 10.000 TL alacağın avans faiziyle birlikte tahsili ile 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davacı taleplerinin sözleşme, şartname ve tutanaklarda yer alan somut durumlara ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gibi, kamu ihale mevzuatı uyarınca usulüne uygun yasal süresinde başvuruda bulunulmadığını, kamu ihale mevzuatının sıkı şekil şartlarına bağlı olduğunu, yüklenicinin basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğunu, sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne uygun hakedişlere itirazının da bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava ilk olarak Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/217 Esasına kaydedilmiş, mahkemece verilen 14.02.2019 tarih ve 2019/69 Karar sayılı davanın görev yönünden usulden reddine dair kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi ve davacı vekilinin talebi üzerine dosyanın Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/239 Esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, yapılan yargılamada, taraf beyan ve delilleri toplanarak, bilirkişi heyetinden alınan 11.09.2020 günlü bilirkişi raporu ve taraf vekillerinin itirazları üzerine alınan 29.03.2021 ve 08.03.2022 arihli ek raporlar ve dosya kapsamından, davada talep edilen her bir kalem yönünden yarı ayrı değerlendirme yapılarak, her bir kalem için talep edilen miktarla bağlı kalınarak, davanın kısmen kabulüne, teminat mektubu komisyon bedeli alacağı yönünden 750,00 TL, SAİS sistemi ilave iş bedeli yönünden 1.500, 00 TL, enerji nakil hattı ilave iş bedeli yönünden 1.500,00 TL, gaz algılama ve güvenlik sistemleri ilave iş bedeli yönünden 750,00 TL, işletme enerji tüketim bedeli yönünden 1.500,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, sair alacak kalemleri ve manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Davacılar vekili istinaf başvurusunda; müvekkillerince idare talimatları doğrultusunda ve/ veya zorunlu olarak sözleşme dışı imalatlar yapıldığı halde bu imalat bedelinin mevzuat hükümlerine aykırı olarak ya hiç ödenmediğini yada YİGŞ'ye aykırı hesaplama yöntemiyle eksik ödendiğini, hakedişe girmeyen ilave iş kapsamında kalan imalatlarda metraj ve ihzarat malzemeleri yönünden hakedişlere itiraz edilmesi gerekmediğini (Yargıtay 15.HD'nin 2014/6551 E- 2015/3726 K; 2013/5033 E- 2014/3614 K sayılı ilamları), kaldı ki YİGŞ'nin tek taraflı olarak yükleniciye yüklediği itirazı kayıt sorumluluğunun kaldırılmasıyla birlikte sözleşme kapsamında kalan işlerde de itirazı kayıt zorunluluğunun bulunmadığından davacının haklı alacak taleplerinin karşılanması gerektiğini, havalandırma havuzu kazı imalatında havalandırma havuz projesindeki 20 cm tüvenan temel kazısı ile proje harici temel ıslahı imalat mektajları hakedişlere girmediğini, serbest kazı tarifindeki en düşük nokta dikkate alınmadığından kazı dolgu kübajlarının hatalı hesaplandığını, temel tabanı altında yapılan proje dışı imalatların hakedişe girmediğini, 02.10.2014 tarihli idare talimatıyla yapılan sondaj kuyusu iş kalemleri fiyat analizi kapsamında 23.12.2015 onay tarihli ve 08.05.2015/19 nolu hakedişe kadar ödenmediğini, analit kapsamına alınmayan sözleşme dışı ilave işlerin hakedişe girmediğini, iki havuzdan oluşan sitemin 1 ünite olduğu şeklinde bir hüküm bulunmamasına rağmen birbiriyle tamamen aynı olan havuzlardaki fiilen monte edilen 2 üniteden birinin hakedişe dahil edilmediğini, izole hattı yapılması işine ait müvekkili alacağının hakedişe girmediğini, isim tabelalaları ve topraklama yapılması işine ait alacakların hakedişe girmediğini, bir adet çamur römorkunun geçici kabul itibar tarihi olan 06.04.2015 tarihinden itibaren 05.12.2017 tarihine kadar 32 ay kullanılmasına ilişkin bedelin hakedişe dahil edilmediğini, bilirkişilerce, davacı alacakları yönünden hakedişlere usulüne uygun itiraz olmadığından bahisle, bağlayıcı hale geldiğinin belirtilmiş olup, mahkemece de bu yönde hüküm kurulmuş ise de, sözleşme dışı iş olması ve hakedişe girmemiş olmaları nedeniyle bu tespit ve kabulün doğru olmadığını, mahkemece doğru olarak 22 nolu kesin hakedişin itirazı kayıtla imzalandığının kabul edildiğini ancak ara hakedişlerde itirazı kayıt gerektirmeyen alacak talepleri konusunda hatalı karar verildiğini, yapım işlerinde hakidş raporlarına itirazı kayıt uygulamasını düzenleyen genel şartname düzenlemelerinin Danıştay 13. Dairesi'nin 06.06.2023 tarih ve 2023/403 E- 2023/2899 K sayılı kararıyla iptal edildiğinden, mahkemenin kararının dayanağını oluşturan düzenlemenin yine bir yargı kararıyla iptal edilmiş olduğundan hükme dayanak olamayacağını, mahkemesinde hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli nitelikte olmadığı gibi, raporlar arasındaki çelişkiler giderilmeden hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişilerce kök ve ek raporda uyuşmazlık konuları irdelendiği sonucunda müvekkilinin taleplerinin haklı olup olmadığı yönünde mevzuata aykırı olarak hukuki nitelendirme ve değerlendirmede bulunduklarını, bilirkişilerin inceleme konusunun sınırlarını aşmaları ve hukuki sonuç bildirmelerinin hakimi bağlamayacağını, kök ve asıl raporda mutlak suretle giderilmesi gereken çelişkiler olduu halde, yeniden kayıt oluşturulması ve çelişkilerin giderilmesi taleplerinin mahkemece reddedildiğini, bu bakımdan da hatalı verilen kararın kaldırılması gerektiğini (Yargıtay 15.HD'nin 2016/5328 E- 2018/269 K sayılı kararı), ilave iş bedellerinin belirlenmesinde yasal düzenlemelere aykırı davranıldığı, YİGŞ'nin 21.maddesinde sözleşme kapsamında yaptırılabileek ilave iş artışı olması, 22.maddesinde ise idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemleri yönünden yeni birim fiyatın nasıl tespit edileceğini sırasıyla gösterdiğini, yine 27 ve 28 maddesinde ise sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler ile sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyat tespitinde de aynı şartnamenin uygulanacağının kabul edildiğini, Yapım İhaleleri Yönetmeliği'nin 10.4 ve 11 maddelerinin Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı'nın 2013/38 Genelge, 1.2 başlığı ile Sayıştay 25.08.2012 tarihli tutanaktaki düzenleme ve kabuller dikkate alındığında idare tarafından mevzuat hükümlerine aykırı şekilde fiyat tespiti yapıldığını, itirazlarının görmezden gelindiğini, delillerinin dikkate alınmadan haksız tespit ve değerlendirmelerle alacak taleplerinin reddedildiğini, ataşmanların tek taraflı olarak değiştirilemeyeceğine ilişkin yasal düzenlemelere aykırı davranıldığını, Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği'nin ... Defteri Hakkında Genel Açıklamalar Bölümünün 8.maddesinde "... defteri, müteahhitle birlikte imza edildikten sonra, tek taraflı olarak hiçbir şekilde düzeltme yapılamaz. Herhangi bir yanlışlığın sonradan anlaşılması halinde bu düzeltme yine birlikte ve yukarıda açıklandığı gibi yapılır.
" hükmü gereği ve yine Yargıtay 15.HD'nn 03.07.1989 tarih ve 2601 E- 3196 K sayılı kararına aykırı olarak havalandırma havuzu işinde tespit ve değerlendirmeyle hüküm kurulduğunu, teminat mektuplarının iadesindeki gecikmeden kaynaklanan mağduriyetlere ilişkin YİGŞ'nin 45.maddesi gereğince geçici kabulde iadesi gereken 288.320,00 TL kesin teminat mektubu için (sözleşmenin 10.maddesi) 06.04.2015 geçici kabul itibar tarihinden itibaren iadenin yapıldığı 27.04.2017 tarihine kadar 12.109,44 TL; kesin kabulün yapılmasına müteakip iade edilmeyen bakiye 288.320,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubu için ilişiğin kalmadığı 28.06.2016 tarihinden itibaren iadenin yapıldığı 27.04.2017 tarihine kadar geçen süre için 5.045,60 TL; sözleşmenin 30.2 madde hükümleri dahilinde iade edilmeyen 300.000,00 TL tutarındaki teminat mektubu için kesn metrajın sunumunun 15.04.2016 tarihinden itibaren 27.04.2017 tarihine kadar geçen süre için 6.300,00 TL olarak hesaplanması gerekirken, haklı taleplerinin reddine dair verilen kararın hatalı olduğunu, sondaj kuyusuna ilişkin talep yönünden; onaylı fiyat analizindeki iş kalemleri ve %10 kar oranının müvekkilince kabul edildiğini ancak mevzuatta yeri olmayan %15 genel giderin talep edilemeyeceği şeklindeki hatalı kararla sözleşmeye aykırı beyan ve tespitler yapıldığını, analiz kapsamına alınmayan sözleşme dışı ilave işlerin hakedişe girmediğini, trafo imalatına ilişkin talep yönünden; sözleşme kapsamında bulunan ve birim fiyat tarifelerine göre imal edilen D2.02 bina tipi trafo işinde proje değişikliğine gidildiğinden, sözleşme şartları dışında gerçekleştirilen yeni trafo ilaveleri nedeniyle doğan fazla işçilik ve giderlerin yükleniciye ödenmesinin sözleşme eki YİGŞ'nin 12.4 maddesiyle hüküm altına alındığını, sözleşme hükümlerine göre imal edildikten sonra YİGŞ'nin 12.4 madde hükümleri gereği proje değişikliği ile yeniden yaptırılan trafoya ilişkin sözleşme kapsamı dışındaki farkın ödenmediğini, müvekkilinin talebi ve davalı kabulüyle ilave iş kapsamında özel trafo yapıldığının kayıt altına alındığını, değiştirilen trafo yönünden doğmuş olan fazla işçilik ve giderlerin ödenmesi gerektiği halde raporlarda gösterilmediğini, atık su bedeli mağduriytelerine yönelik talepleri yönünden; 27.02.2015 tarihinde işletmeye alınan tesisin evsel atıksu giriş değeri sorumluluklarının idareye ait olduğunu, 26.03.2015 tarihinden itibaren 25.05.2016 tarihine kadar tasarım değerleri üzerinde yabancı atıksu girişi ihbarları dikkate alınmayan, arıtma tesisi mevuzatına yönelik idari şartnamenin "madde 5. İhale dokümanı kapsamı" kriterlerini algılamayan, ilgilini Bakanlıkça uzaktan izlenen işletme değerlerinin aşılması halinde cezai müeyyidelerin idareye ait olduğuna ilişkin düzenlemeleri bilmeden yapılan değerlendirmeyle alacak taleplerinin reddine ilişkin kararın hatalı olduğunu, çökeltme havuzu ünitesi mekanik ekipmanları ve pompa mağduriyeti yönünden; çökeltme havuzu ünitesi mekanik ekipmanları ve pompa mağduriyetlerine ilişkin olarak 16 kalem mekanik tesisat işlerinin tamamının bir ünite üzerinden tanımlandığını, projeye göre gerçekleştirilen 2 ünite havuz metrajından bir tanesinin hakedişe girmediğini, sözleşmeden çıkarılan loblo pompa fiyatının tespitinde YİGŞ hükümlerine aykırı davranıldığını, pompa fiyatı idarede olmasına rağmen müvekkilinin bilgisi ve onayı dışında piyasadan alınan fiyatlarla müvekkilinin zarara uğramasına sebep olunduğunu, 17.03.2017 tarihli tutanakla yapılan mevzuata aykırı kesintinin iade edilediğini, haklı taleplerinin cevapsız bırakılarak hatalı karar verildiğini, kelebek vana yönünden; bilirkişi arporu ve mahkeme kabulünün sözleşmen kapsamında kaldığından talep edilemeyeceği yönündeki gerekçenin birim fiyat tariflerinde bulunmayan ünite dışındaki harici elektrik bağlantı hattı işlerinin, idare onaylı, sözleşme dışı onaylı projesi hazırlanmamış olan kelebek vanaya ait harici elektrik bağlantı işleri tüm belgelere ve itirazlarına rağmen dikkate alınmadığını, PLC- Scada- MCC Trag Panosu imaltalarının sözleşme eki olan birim fiyat tarifelerinde ve teknik şartnamelerde yer aldığı ve ilave iş kalemi olarak sayılamayacağı gerekçesiyle taleplerinin reddedildiğini ancak birim fiyat tarifelerinde bulunmayan sözleşme dışı işlerin (ilave pano, elektrik malzemeleri, klima dış ünitesi, harici elektrik hattı vb) onaylı projesi hazırlanmayan imalatların hatalı şekilde sözleşme kapsamında gibi gösterildiğini, bu talep alacağının hatalı değerlendirme ile reddedildiğini, SİAS sistemi yönünden; 3 kısımdan oluşan sistem için toplam sistem fiyat şeklinde başlayıp devam eden gerekçelendirmenin birim fiyat tarifi ve yapım şartlarına aykırı olduğunu, sözleşme dışı yapılan ilave işlerin kapsamı 3 kısım sistem ile sınırlı olmadığı gibi, revizyon fiyat analizlerinde sözleşme ve eklerine aykırı yapılan hesaplamalar ve itirazlara rağmen eksik ödenen bedelin tahsiline karar verilmesi gerekirken, verilen kararın hatalı olduğunu, jeneratör yakıt mağduruyetlerine ilişkin, talebin enerji kesintelerine ilişkin olup, ekeltrik dağıtım şirketlerinden talep edilebileceği gerekçesiyle kurulan hükmün YİGŞ'nin 12.maddesi kapsamında "...yüklenici işlerin devamı sırasında gerekli görülecek değişikliklere uygun işe devam etmek zorundadır" hükmü kapsamında, elektrik işleri özel şartnamesinde jeneratörün çalıştırılması bulunmadığını, üretimi jeneratör ile yapılan enerji maliyetlerine ilişkin sözleşme, birim fiyat cetveli ve DE 16 12 aylık işletme enerji üretim bedeli ve YİGŞ hükümleri kapsamında sözleşme dışı işler bedeli istendiği halde, hatalı olarak yüklenici işletme zararı şeklinde değerlendirilerek verilen kararın hatalı olduğunu, enerji nakil hattı mağduriyetlerine ilişkin, ifa aşamasında bağlantı noktasında değişiklik nedeniyle YİGŞ'nin 21.maddesine uygun yeni fiyat hesaplaması yapılması gerektiği gibi, hakedişe girmeyen imalatlar yada istek kalemleri ile metraj yönünden hakedişe itiraz edilmesi gerekmediği yönünde yerleşik içtihatlar kapsamında inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, usulsüz idare hesaplarındaki girdiler esas alınması, davacının bu hesaplamaya ilişkin itirazlarını içeren 10.11.2015 tarihli dilekçenin dikkate alınmaması, fiyaz uyuşmazlığına ilişkin anlaşmazlık tutanağı düzenlenmemesi, uyuşmazlığın Bayındırlık Kurulu'na intikal ettirilmemesi, idarenin çelişkili uygulamaları dikkate alınmadan taleplerin reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, gaz algılama güvenlik sistemlerine ilişkin yeni birim fiyatın tespit edildiğini ancak iş bedelinin YİGŞ'nin 22.maddesine uygun olmaksızın yüklenici karının eksik hesaplandığını, bilirkişilerce bulunan bedelinin piyasa rayiçlerine uygn olduu gerekçesyile taleple bağlı kalınarak kabul edidiğini ancak işin yürütülmesi aşamasında ve yükleniciyle birlikte tespit edilmeyen (YİGŞ'nin 23/1) ME-17 yeni poz tarif şartlarına ve şartnamelere aykırı usulsüz teklifler esas alınarak, sözleşme eki analiz formatı montaj bedelini dikkate almayan, fiyat analizine girmeyen metrajları ve hakedişte yer almayan iş kalemerini dahi fark etmeyen, idarece onaylanan 12.11.20185 tarihli fiyat tespit tutanağındaki itiraz şerhini göstermeden düzenlenen raporun esas alınmasının hatalı olduğunu, kesin kabul mağduriyetlerine ilişkin, sözleşmeye bağlanan işlerin YİGŞ hükümlerine uygun, kusursuz ve eksiksiz gerçekleştiridiğinin 24 maddelik geçici kabul tutanağında yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının sadece 3 madde ile tespit edildiğini, 30 günde tamamlandığını, işin teslim alınmadığını, davalının sözleşme dışı taleplerine itiraz edildiğini, davalının ceza uygulanmasına devamla, kusur ve eksikleri yüklenici nam ve hesabına giderileceği yönündeki talepleri doğrultusunda, sözleşmenin fesih edilmemesi için idarenin her türlü talimatını kayıtsız ve şartsız yerine getirmek zorunda kaldıklarını, buna rağmen sözleşme dışı işler bedelinin ödenmediğini, işletmenin teslim alınmaası nedeniyle, sözleşme dışı işletme giderlerinin oluştuğunu, sözleşme dışı işler bedelinin hatalı tespit edildiğini, seyyar tahliye pompasının sözleşme ve eklerine uygun yaıldığını, davalı talebiyle kumanda panosunun değiştirilmesinin istenmesi üzerine yeniden imal edildiği halde hatalı değerlendirildiğini, su deposundaki merdivene harektli zincir korkuluk yapılması; izole halı yapımının sözleşme kapsamında olmadığı, trafo jeneratör isim tabelaları uyarı levhaları ile su deposu kapısı anaerobit havuz korkuluk topraklamaları, B106 kum tutucu blower binası 2 adet frekans konvektörü talebi yönünden; sözleşme kapsamında, mahal listelerinde, sözleşme eki projelerde, birim fiyat tarflerinde ve şartnamelerde olmadığı halde sözleşme kapsamında olduğunun değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, çamur römorku kira bedeline ilişkin, sözleşme gereği tesis için temin edilen ve tesiste çalıştırılan daha sonra iade kararı verilen ancak çalışma dönemi kiraları ödenmeyen 1 adet römork kullanım maliyetlerinin değerlendirilmediğini, T 103 kum tutucu ünitesindeki sürgülü kapak kesintisiyönünden, sürgülü kapağın sözleşme ve projesine uygun yapılarak teslim edildiğini, geçici kabulde eksik imalat tespiti olmadığını, birim fiyat tarifesinde olmadığı şekilde kesinti yapıldığını, müvekkilince itiraz edildiği halde usulüne uygun itiraz olmadığı şeklindeki gerekçenin hatalı olduğunu, davacı tarafça dış cephe verniklemesinin sözleşme ve eklerine uygun yapıldığı halde davalı talebiyle 3 kez tekrarlanması ve nefaset bedeli kesilmesinin hatalı olduğunu, atık su içerisindeki samandıraların sözleşmenin 6.maddesi kapsamında, mahel listesine, sözleşme eki projelere, biirm fiyat tarifelerine uygn yapıldığını ve teslim edildiğini, idare denetiminde yapıldığından sökülüp yeniden yapılması bedelinin talep edilemeyeceği yönündeki kabulün hatalı olduğunu, bekçi binası aspiratörüne ilişkin sözleşme eki mahal listesi ve birim fiyat tarifelerinde ev tipi aspiratör bulunmadığı halde, hatalı değerlendirme yapıldığını, işletme enerji tüketim bedelinin talep edilebileceği kabul edilmiş olmakla beraber eksik hesaplandığını, 12 aylık süre sonrası için aktif işletme bedeline ilişkin durumdaki tesisin kısmi kabul (sözleşmenin 19.maddesi) ile teslim alınmaması, iş bitim tarihinden sonra sözleşme dışı işler yaptırılması hususları dikkate alınmadan değerlendirilme yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkili tarafça işin sözleşmeye uygun tamamlanmasına rağmen idarenin sözleşmenin ifasına yönelik yükümlülüklerini (kısmi kabul, işletmenin devir alınması vb) yerine getirmemesi ve bunları ortadan kaldırmaya müvekkilinin gücünün yetmemesi nedeniyle sözleşme dışı işletme dönemi enerji tüketim bedelinin ödenmesi gerektiği halde talebin reddedilmesinin hatalı olduğunu, tüm bu açıklamalarla kesin hesapta KDV hariç 564.908,86 TL alacaklı olduklarından mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, abonelik mağduriyeti talepleri yönünden; sözleşme kapsamında gerçekleştirilen enerji kullanım bağlantı (abonelik) bedelleri ile kamusal iletişim haberleşme alt yapısı PTT vb birim fiyat tarifelerinde bulunmadığından, uzaktan atıksu izleme sistemi veri aktarımı için zorunlu olan internet bağlantısı ilave iş bedeline ilişkin taleplerinin kabulü gerekirken, reddinin hatalı olduğunu, ilave elektrik imalatlarına ilişkin talepleri yönünden; topraklama elektrotları, galvanit şerit topraklamaları, bakır tel topraklamaları, topraklama direnci için yapılan kazı ve dolgular ile bitkisel toprak, meton kablo rögarları, kablo rögar ara bağlantıları, tesis giriş kapısı ve elektrik bağlantıları, aydınlatma direkleri, yıldırımdan korumalar, birim fiyat tarifelerinde gösterilen sözleşme eki projelerde ve mahal listesinde bulunmadığı ankcak yapılan ilave işlerin as-build proje olarak idarece onaylandığı halde, sözleşme dışı olup, hakedişe girmeyen imalat bedellerine ilişkin talebin de kabulü gerekirken, reddinin hatalı olduğunu, tabela bedeli talepleri yönünden; sözleşmenin 7/1 maddesinde yükleniciye ait giderler ile sözleşme bedeline dair giderler arasında inşaat tanıtımı tabela bedeli ve kurulum bedelleri arasında yer almadığından, sözleşme dışı ilave iş bedeli olarak bedelinin ödenmesi gerekirken, sözleşme kapsamında iş bedeline dahil olduğu gerekçesiyle reddinin hatalı olduğunu, manevi tazminat talepleri yönünden; davalının sözleşme dışı işler yaptırması, bu nedenle teslim sürelerinin uzaması, bu işlere ilişkin sözleşme kapsamı eksik iş gibi gösterilmesi, yüklenici kusuru gibi yansıtması, sözleşme süresi bittikten sonra usulsüz idare isteklerinin yapılmaması halinde sözleşmeyi feshedeceği şeklinde tehditleri ile müvekkilinin mecburen yapmak zorunda kaldığını, bu hususun 4735 Sayılı Kanun'da düzenlenen eşit hak ve yükümlülükler prensibine aykırı olduğunu, bu hususun müvekkilinin maddi ve manevi zararına sebep olduğunu, 26.05.2014 tarihinde sona eren işin 21.04.2017 tarihine kadar uzatıldığı bu süreçte ticari kredileri ve teminat mektubu limitlerinin iptal edildiğini, müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğinden manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, manevi tazminat talebinin reddi kararının hatalı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvurusunda; teminat mektubu için ödendiği iddia olunan komisyon bedelleri yönünden; bilirkişilerce teminat mektubuna ilişkin SGK yazısının 15.03.2017 tarihinde alındığı iade işleminin 27.04.2017 tarihinde gerçekleştiği belirtilerek, 43 günlük gecikme olduğunun belirtildiğini, davacı tarafça sunulan tabloda ve müzakere cevaplarından da anlaşılacağı üzere ...'e ait mektuba son komisyon ödemesi tarihinin 29.12.2016 olduğunu ve iade sürecinde fazla ödenmiş bir komisyon bedelinin söz konusu olmadığı gibi, sözleşmenin eki YİGŞ'nin 40.maddesi gereğinc yüklenicinin taahhüt konusu işten dolayı idareye karşı alacaklı veya borçlu olup olmadığının, kesin hesapların onaylanmasından sonra anlaşılacağından ve bu hususun kesin kabulden sonra düzenelecek olan kesin hakediş raporuyla resmiyet kazanacağını, kesin teminatın kalan yarısının iadesinde ancak bu aşamadan sonra mümkün olabileceği 18.01.2017 tarihinde kesin kabulün yapıldığını, SGK ilişiksiz belgesinin 15.03.2017 tarihinde alındığını, 22 nlu kesin hakediş raporunun 21.04.2014 tarihinde onaylandığını, 27.04.2017 tarihinde de teminatın iadesinin gerçekleştirildiğini, 21.04.2017- 27.04.2017 arası için 6 günlük serede (2 gün hafta sonu tatili) olur alma tarihi yazışma süresi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, bu nedenlerle fazladan ödenmiş teminat mektubu komisyon ücreti talebi yönünden kısmen kabul kararının hatalı olduğunu, SAİS sistemine ilişkin talep yönünden; bu iş için karşılıklı mutabakat yolları arandığını ama mutabakat sağlanamadığından kaynakların verimli kullanıhlması ilkesi uyarınca emsal işlerde uygulanan %10 oranında kar ve genel gider uygulandığını, bilirkişilerce hesapta kullanılan %25 oranın yaklaşık maliyet hesabında bağlayıcı olduğunu, yeni bir fiyat tespitinde Yüksek Fen Kurulu genelgesinin de maksimum %25 oranını aşmamak kaydıyla dahil edileceğinin kabul edildiğini, davan olarak belirlenen oranın idare aleyhine kullanılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu ve hukuki gerekçesinin bulunmadığını, enerji nakil hattı talebi yönünden ise; enerji izin belgesi verme, enerji bağlantı noktası tayin etme yetkisinin müvekkilinden olmadığını, bu yetkinin dağıtım şirketlerine verildiğini, yanlış imalat yapılmaması için enerji izninin güncellenmesi ve güncellenen enerji iznine göre projelerin hazırlanması ve onaylanması ile imalatların proje onayından sonra yapılması gerektiğini, enerji nakil hattı fiyat analiz girdilerinde karsız Tedaş birim fiyatlarının kullanıldığını (çünkü bu fiyatlarda %25 yüklenici karı ve genel giderler olduğundan) bu fiyatlara %10 yüklenici karı ve genel giderler eklenerek enerji nakil hattı fiyat analizi yapıldığını, bilirkişilerce Yüksek Fen Kurulu genelgesinde belirtilen %25 oranın idare aleyhine hesapta kullanılmasının hakkaniyete aykırı olup, hukuki gerekçesinin olmadığını, gaz alma ve güvenlik sistemi talebi yönünden; bu kalem yönünden de mutabakat yolları arandığını ancak mutabakat sağlanamadığından kaynakların verimli kullanılması ilkesi uyarınca emsal işlerde uygulanan %10 oranında kar ve genel gider uygulandığını, bu kalemde de Yüksek Fen Kurulu genelgesinde tavan olarak belirtilen %25 oranının esas alınmasının hatalı ve hakkaniyete aykırı olduğunu, işletme enerji tüketim bedeli yönünden de; müvekkili yüklenicinin, sözleşme ve eklerinde yer alan hükümler doğrultusunda 12 aylık işletme süresi geçmeden veya sonunda abonelik davrini ... Genel Müdürlüğü adına gerçekleştirilmiş olsaydı, 02.05.2016 tarihinden itibaren oluşan faturaların ödenmesi ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılacağından, davacının akti yükümlülüklerini yerine getirmediğinden, talep konusunun uhdesinde doğmasına kendi sebebiyet verdiğini, YİGŞ'nin 28.2 madde hükümlerine göre de, 22 nolu hakedişte yapılan poz no DE16 12 aylık işletme enerji tüketici bedeli ile ilgili hesaplamaların, imalat tutanaı, hakediş icmali ve ... gibi evrakları itirazsız imzalamış olmasının içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olduğu anlamına geldiğinden, davacının haklı bir alacağının mevcut olmadığını, yargılamada beyanları, raporlara karşı itirazlarını tekrarla, talep kalemlerinin 4.494.935,91 TL (KDV hariç) olarak belirlendiğini, mahkemece kısmen kabulle 6.000 TL'ye hükmedilmiş ise de, davanın kısmi dava niteliğinde olduğundan parasal sınırları dikkate alınmaksızın, mahkemece kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dairemizin 08.11.2023 tarih ve 2023/1158 Esas- 2023/1124 Karar sayılı geri çevirme kararı gereğince, mahkemece davacılar vekilince yatırılması gereken istinaf harçları ile istinaf gider avansının ikmal edilerek, dosya kapağında belirtilen ekleriyle istinaf incelemesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığının anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince;
-Davacılardan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacılardan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
-Davalıdan alınması gereken 409,86 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 140,01 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçları ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 361. madde gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 16/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır