T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2023/582 - Karar No:2025/532
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/582
KARAR NO : 2025/532
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/10/2022
NUMARASI : 2020/528 E-2022/626 K
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 08.05.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 08.05.2025
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle; taraflar arasında İzmir ili, ... İlçesi semt garajı yapım işinin anahtar teslim hafriyat yapım sözleşmesi tanzim edildiğini, taraflar arasında sözleşme konusu işin yapılması için teklif mektubu tanzim edildiğini, teklif mektubuna göre yapılacak olan hafriyat çalışması için birim fiyatları konusunda tarafların anlaştığını, müvekkili şirketin sözleşmede belirtilen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, bunun neticesinde ... ... ... Semt Garajı Yapım İş Ortaklığı adına 31.01.2018 tarihli A-076729 nolu 39.440,00 TL tutarlı fatura, 31.01.2018 tarihli A-076730 nolu 20.010,44 TL tutarlı fatura, 31.01.2018 tarihli A-076732 nolu 70.888,00 TL tutarlı fatura, 24.02.2018 tarihli A-076738 nolu 8.209,00 TL tutarlı fatura tanzim edildiğini, iş bu fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/6458 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, müvekkili şirket yetkilisi ... ile şantiye yetkilisi ... arasında icra takibi konusu sözleşmeye istinaden taşeron hak edişi protokolü tanzim edildiğini, bu protokolün müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğinin göstergesi olduğunu, açıklanan nedenlerle; Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/6458 sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile 138.547,44 TL tutarındaki ana para ve icra takibinden itibaren işleyecek ticari faiz üzerinden takibin devamına, yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili özetle; taraflar arasında İzmir Büyük Şehir Belediyesi ... Semt Garajı işi anahtar teslim yol yapım işine dair sözleşme akdedildiğini, İzmir ili, ... İlçesi, semt garajı yapım işinin anahtar teslim hafriyat işine dair sözleşmeye göre davacı tarafın edimlerini sözleşmeye uygun yerine getirmediğini, İzmir Büyükşehir Belediyesi Yapı İşleri Dairesi Başkanlığı 60169311 - 755.99-E.224369 sayılı 08.10.2020 tarihli yazı ve içeriği incelendiğinde görüleceği üzere davacı tarafın hafriyat işini sözleşmeye uygun yapmadığı gibi 3. kişilere bu taşıma ve nakliye işi esnasında zarar vermiş olması nedeniyle 3. kişinin uğradığı zarar olan yaklaşık 400.000,00 TL'lik miktarın asıl iş sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesince müvekkilinden talep edildiğini, bu suretle davacı tarafın sözleşmeye aykırı davranmış olduğunu, yine icra takibine konu alacağa dair sunulan faturaların sözleşme gereği hak edişten itibaren ödeneceği belirlenmiş ise de, davacı tarafından usule ve sözleşmeye uygun iş bitirme yapılmaması, eksik, ayıplı hizmet ve sözleşmeye aykırılık nedenleriyle hak ediş elde edilmeden kesilen fatura ve münderecatını kabul etmediklerini, davacı tarafından dosyaya sunulan hak edişe dair imzaların müvekkilini ilzama yetkili kişiler tarafından imzalanmadığını, davalı müvekkil şirketin davacı tarafa anıldığı şekilde bir borcu bulunmadığını, açıklanan nedenlerle; davanın reddi ile, kötü niyetli alacaklının asıl alacağın %20' sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince; Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/6458 Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalılar aleyhine faturaya dayalı toplam 138.547,44 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluların yasal süre içerisinde takibe konu borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin durdurulduğu, Kuşadası 3. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi raporunda özetle; davacıya ait 2018 yıllı ticari defterlerinin açılış onaylarının yapılmış olduğu, 2018 yılı yevmiye defterinin kapanış onayının yasal süresi içinde yapıldığı, TTK. 64/3. maddesine göre, bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonunda, yevmiye defteri kapanış onayı izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar yaptırılma zorunluğu dikkate alındığında 2018 yılına ait ticari defterlerin usulüne uygun olduğu, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, dava ve takip konusu alacağa ait faturaların davacı şirket defter kayıtlarında yer aldığı, söz konusu faturanın cari hesap şeklinde 120 no.lu hesap kodu ile kayıt altına alındığı, davalı şirket hesaplarının takip edildiği ve davacı şirketin alacağını gösteren 120. 100 nolu cari hesabın 31.12.2018 tarih 575 yevmiye nolu fiş ile mahsuben kapatıldığı, davacı şirket defter kayıtlarında yer alan 31.12.2018 tarih 581 nolu kapanış yevmiye fişinde, davacı şirketin davalı şirketlerden veya iş ortaklığından alacağının olmadığı, faturalara dayalı alacağının mahsuben kapatıldığı, dava ve takip konusu faturalar ile cari hesap ilişkinden dolayı, davacı alacaklının ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle davalı borçlulardan alacağının bulunmadığının bildirildiği, 16.11.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davalı şirketlerin Ortak girişimi olan ... ... ... Semt Garajı Yapım İş Ortaklığı'na ait 2018-2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterler davalılar vekilince bildirilen adreste de bulunmadığından bu hususta incelemenin yapılamadığı, davalı şirketlerin Ortak girişimi olan Çankaya Vergi Dairesi 165 038 4487 Vergi Kimlik Numaralı mükellefi ... ... ... Semt Garajı Yapım İş Ortaklığı’nın 2018 yılına ilişkin BA formları ile dava konusu fatura dayanağı hak ediş belgelerini düzenleyen ...' un iş ortaklığının çalışanı olup olmadığına ilişkin bilgi ve belgelerin dosya içeriğinde olmadığının bildirildiği, 20.04.2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davalılar vekili tarafından 17.12.2021 tarihli dilekçesi ekinde “davacı tarafından söz konusu alana dökülen hafriyatla ilgili üçünçü kişiye ödeme yapmak zorunda kaldıkları” iddialarına ilişkin sözleşme örneği ve ödeme makbuzlarını sundukları, buna göre davalı şirketlerin ortak girişimi olan ... ... ... Semt Garajı Yapım İş Ortaklığı ile dava dışı “ ... Petrol İnş. Malz. Gıda Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti” arasında bila tarihli “... parsel üzerinde bulunan ” sahasında bulunan toprağın uzaklaştırılması taşınması yüklenmesi nakli yapılması konulu 150.000,00 TL bedelli sözleşmenin imzalandığı, dava dışı üçüncü şirketle yapılan sözleşmenin bila tarihli olduğu, sözleşme konusu iş karşılığı ödemelerin icra takibi ve huzurdaki dava açıldıktan sonra 31.05.2021 ve 30.06.2021 tarihlerinde (31.12.2020 düzenleme tarihli 2 adet senet karşılığı) elden yapıldığı ve ödemeler için düzenlenmiş faturaların bulunmadığı, buna dair davalı şirketler ile sözleşme yapılan dava dışı şirketin ticari defter ve kayıtlarına ilişkin bilgilerin dosya kapsamında bulunmadığı, Çankaya Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen 07.12.2021 tarihli yazısı ekinde bulunan 1650384487 vergi kimlik numaralı ... ... ... Semt Garaj Yapımı İş Ortaklığı'na ait 2018 yılı BS formunun incelenmesi neticesinde; davalı şirketlerin Ortak girişimi olan “... ... ... Semt Garajı Yapım İş Ortaklığı” tarafından sadece davacı tarafından düzenlenen 24.02.2018 tarihli A-076738 seri sıra numaralı (6.956,00+KDV=) 8.209,00 TL bedelli faturanın BA formu ile beyan edildiği, davacı vekili tarafından 29.11.2021 tarihli beyan dilekçesi ekinde dosya içeriğine sunulan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 17.11.2021 tarihli “Sigortalılık Tescil ve Hizmet Kaydı Tespiti” konulu yazısından, dava ve takibe konu 28.02.2018 tarih, 138.550,17 TL tutarındaki hakedişte Şantiye Yetkilisi olarak imzası bulunan 16250237400 TC kimlik numaralı dava dışı ...'un 03.11.2017-15.05.2018 tarihleri arasında 1638160 SGK sicil numaralı “... ... ... Semt Garajı Yapımı İş Ortaklığı” nda “İnşaat Mühendisi” olarak çalıştığı, davalı şirketlerin ortak girişimi olan “... ... ... Semt Garajı Yapım İş Ortaklığı” na ait 2018-2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerin 14.03.2022 tarihinden 15.04.2022 tarihine kadar tekraren incelenmesi talep edilmesine rağmen, ticari defterlerin ibraz edilmemesinden dolayı heyetçe incelemenin yapılamadığı, davacının ticari defterlerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 05.08.2021 tarihli raporda; davacının ticari defterlerinde davalıdan olan alacağın mahsuben kapatıldığı tespit edilmiş ise de; dava ve takibe konu alacağın davalı tarafından davacıya ödendiğine dair (Banka havalesi,çek, senet, dekont, virman, ödeme makbuzu vb) tevsik edici belgelere dava dosyasında rastlanılamadığının bildirildiği, davanın, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine olduğu, taraflar arasında İzmir ili, ... İlçesi semt garajı hafriyat işine dair sözleşme akdedildiği, davacının bahse konu sözleşme gereği üstlendiği edimlerini ifa ettiğini, ancak ödemenin yapılmadığını iddia ettiği, davalının ise, davacının sözleşmeye aykırı hareket ederek dava dışı 3. kişiye zarar verdiğini, bu suretle kendisini zarara uğrattığını, bu nedenle borcu bulunmadığını savunduğu, TBK'nın 470. maddesinde "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir" hükmünün bulunduğu, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda işin yapılıp teslim edildiğini ve iş bedeline hak kazanıldığını kanıtlama yükü yükleniciye, iş bedelinin ödendiğini ispat külfetinin ise iş sahibine ait olduğu, talimat mahkemesi aracılığıyla dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile, davacı taraf ticari defterlerine göre, takibe konu faturaların cari hesap şeklinde kayıt altına alındığı, ancak iş bu faturalara dayalı alacağın mahsuben kapatıldığı tespit edildiği, davacının ticari defterlerinde mahsuplaşılarak borcun sona erdiğinin belirlendiği, bu durumda ispat yükünün, iş bedelinin ödenmediğini, borcun devam ettiğini iddia eden davacı yükleniciye geçmiş olduğu, bu hususta yazılı delil sunamayan davacıya, yemin teklif etme hakkı bulunduğunun hatırlatıldığı, ancak davacı vekilinin 10.10.2022 tarihli celsede, yemin deliline dayanmadıklarını beyan ettikleri, icra takibinin haksız ve kötü niyetli olarak başlatıldığı ispatlanamadığı gibi, davalı borçlu dava sebebiyle herhangi bir zarara uğramadığı kanaatine ulaşılarak davanın reddi ile koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteminin de reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın ve davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine, karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 06.09.2021 tarihinde mahkemenin karara esas almış olduğu bilirkişi raporuna itiraz ettikleri ve yeniden rapor aldırılması hususunda talepte bulunuldukları, taleplerinin değerlendirilmediği, oysa dosya içerisinde bulunan evraklar ile beraber yapılan itiraz dilekçesi yeniden ek rapor alınmak üzere bilirkişiye gitmiş olsaydı haklılıklarının ortaya çıkacağı, bilirkişi raporunda bahsedilen mahsup fişinin "Kasa hesabında bir hareket olmadığında, kasa hesabı dahilinde olmayan bir işlem olduğunda yani işletmenin nakitlerini ilgilendirmeyen ve herhangi bir gelir gider söz konusu olmayan bir durumda düzenlenen muhasebe fişi türü" olduğu, yani bu Mali Müşavir ve/veya muhasebeci tarafından işletmenin nakitlerini ilgilendirmeyen ve herhangi bir gelir gider söz konusu olmayan bir durumda düzenlenen fiş olduğu, bu nedenle mahsup fişinin sadece herhangi bir gelir gider söz konusu olmaması nedeniyle düzenlendiği, taraflar arasında mahsuplaşma durumu olsaydı bunun "Her iki tarafın imza altına aldığı mahsuplaşma belgesi" ile yapılması gerektiği, bu durumun tespiti için mahkemece davalıdan mahsuplaşmaya ilişkin bilgi belgeleri dosyaya sunması için süre vermiş olmasına rağmen mahkemenin bu talebinin davalılar tarafından yerine getirilmediği, buna rağmen davanın mahsuplaşma nedeniyle son bulmuştur gerekçesiyle reddedildiği, muhasebede mahsuplaşmanın iki tarafın imza altına aldığı mahsuplaşma belgesi ile iki tarafça mutabakat sağlanarak o işleme özel yapıldığı, yani böyle bir evrak bulunmayan bir durumda mahsuplaşma fişinin düzenlenemeyeceği, bu nedenle bilirkişi raporunda eksiklik olduğu ve eksikliğin giderilmesi için ek rapor alınması taleplerinin mahkemece kabul görmediği, yıl sonunda yapılan bu mahsup işleminin rutin yılsonu Mizan (Mizan, muhasebede kontrol aracı olarak kullanılan, hesapların belli tarihlerde tekrar incelendikten sonra, borç ve alacak toplamlarıyla bakiyelerinin bir tabloya toplu bir şekilde yazılmasıyla oluşan özet bir tablodur.) sadeleştirmesi olarak yapılan bir muhasebe kaydı olduğu, herhangi bir tahsilat veya borç alacak mahsuplaşması için yapılmadığı, yıl sonunda da yapılan bu kaydın birçok hesap hareketinin başka bir hesaba aktarılması için yapılmış olduğu, özellikle bu firma ile mahsuplaşma işlemi için yapılmadığı, bütün bunların dışında Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin 4. Naddesinin “Tevsik (belgeye bağlama, belgeyle kanıtlama, belgeleme) Zorunluluğunun Kapsamı ve Tutarı” başlıklı maddesinde; her türlü tahsilat ve ödemelerin belirlenen haddi aşması durumunda, aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılması ve bu işlemlerin söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik edilmesinin zorunlu kılındığı, tevsik zorunluluğu kapsamında olanların bu tebliğ uygulaması bakımından, Vergi Usul Kanununun 232. maddesinin birinci fıkrası kapsamında fatura almak zorunda olan birinci ve ikinci sınıf tüccarları, serbest meslek erbabını, kazançları basit usulde tespit olunan tüccarları, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçileri, vergiden muaf esnafı ifade ettiği, tevsik zorunluluğu bulunan davacı ile davalı şirketin mahsuplaşarak bu işlemi yapabilmesi için 7.000,00 TL’yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemelerini aracının finansal kurumlar kanalıyla yapmaları ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmeleri zorunda oldukları, bu durumun tespiti için davacı ile davalı şirkete ait banka hesaplarının bahse konu döneme ait hesap hareketlerinin mahkemece celp edilseydi böyle bir ödeme olmadığının ortaya çıkacağı, bahse konu alacağın davacının Ticari Kayıtlarının tutulduğu, "Ortaklar Hesabında" bulunmakta ve ödeme yapılmaması nedeniyle halen açık olarak durduğu, bilirkişi raporunun sonuna eklenen Mahsup Fişinde 120.100 Hesap Kodu ile tutulan davalı şirkete ait Cari Hesap Makbuzunda 138.547,44 TL'lik borcun "Alacak" başlıklı hanede yazılı olduğu görülmesine rağmen mahsuplaşmak suretiyle alacağı kalmamıştır şeklinde düzenlenen ve eksik inceleme sonucunda hazırlanan rapora itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığı, mahkeme eksik inceleme yaparak mahsuplaşma var ise dosyaya banka havalesi, çek, senet, dekont, virman, ödeme makbuzu vb tevsik edici belgelerin temini için gerekli kurumlara müzekkere yazmak suretiyle celp etmesi gerektiği, HMK'nın 31. maddesi gereği "Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir, delil göstermesini isteyebilir." hükmünün bulunduğu, bütün bu nedenlerle dosya içerisinde mahsuplaşmaya ilişkin belgelerin olmaması nedeniyle mahsuplaşmanın kabulünün mümkün olmadığı, aynı zamanda mahsuplaşma için "Her iki tarafın imza altına aldığı mahsuplaşma belgesi" gerektiği, oysa dosya içerisine böyle bir evrak sunulmadığı, bu nedenle gerekli belgelerin celbi için müzekkere yazılmasının yanı sıra dosyanın yeniden itirazlarının değerlendirilmesi için ek rapora gönderilmeden karara çıkarılması nedeniyle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olup mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödenen istinaf başvuru harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 08.05.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır