T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2024/402 - Karar No:2026/561
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/402
KARAR NO : 2026/561
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/02/2024
NUMARASI : 2022/628 E-2024/85 K
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 13/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/05/2026
Eser sözleşmesinde kaynaklanan alacak talepli davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle; Taraflar arasında "Ankara İli Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlıklar, Havuzlar ve Göletler ile Belediyenize Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi bünyesinde bulunan 2016/55 Bölge Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi" konulu 11/02/2016 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, sözleşme konusu işin; 15.02.2016 tarihinde başlaması ve 31.12.2016 tarihinde sona ermesi üzerine taraflarca anlaşıldığını, 11/02/2016 tarihli sözleşmenin 6. maddesinde yer aldığı üzere müvekkili tarafından teminat bedeli olarak 205.722,97 TL ve sözleşmenin 7. maddesinde yer aldığı üzere emanet bedeli olarak 171.435,83 TL'nin davalıya ödendiğini, müvekkili tarafından sözleşmeye ilişkin edimler gereği gibi yerine getirilerek anlaşılan tarihte sözleşmenin sona erdiğini, ancak müvekkili tarafından davalıya ödenen teminat ve emanet bedelinin sözleşmeye konu edimler yerine getirilmiş olmasına rağmen müvekkiline geri ödenmediğini, teminat ve emanet bedelinin müvekkiline iadesi amacıyla 30/11/2020 tarihinde davalıya başvurulmuş ise de, davalıdan herhangi bir dönüş alınamadığını, müvekkilinin sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirdiğini, 11.02.2016 tarihli sözleşme kapsamında 15.02.2016 yer teslimi ve işe başlama tarihi ve 31.12.2016 tarihi işin bitiş tarihi olarak belirtildiğini, müvekkilinin anılan tarihler içerisinde gerekli hizmeti tamamladığını ve edimlerini yerine getirdiğini, davalı tarafından 31.12.2019 tarihinde müvekkiline mutabakat mektubu gönderildiğini ve işbu mektupta müvekkilinin teminat ve emanet alacağı olduğunun ikrar edildiğini, müvekkili ile davalı arasındaki uyuşmazlığa konu hizmete ilişkin kabul tutanağı düzenlendiğini, kabul tutanağı düzenlenmesine rağmen müvekkiline hiçbir ödeme yapılmadığını, davalı ... İşl. Ltd. Şti., ... Belediyesine ait bir şirket olduğunu, bu nedenle ... Ltd. Şti. tarafından hizmet alım amacıyla başka şirketlerle yapılan sözleşmelere ilişkin kabul tutanaklarının ... Belediyesi tarafından düzenlendiğini, müvekkili ile davalı arasındaki hizmet ilişkisinin konusunun "Ankara İli Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlıklar, Havuzlar ve Göletler ile Belediyenize Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi" olduğunu, bu işe ilişkin kabul tutanağının ... Belediyesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Yeşil Alanlar Şube Müdürlüğü tarafından 21.01.2019 tarihinde düzenlendiğini, düzenlenen kabul tutanağında "yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı" belirtildiğini, kesin teminatın iadesinin müvekkili ile davalı arasında akdedilmiş 11.02.2016 tarihli sözleşmenin 6. maddesinde düzenlendiğini, işbu düzenlemede aynen; "YÜKLENİCİ işbu sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine, sözleşmenin eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa etmesi, vergi ve SGK borçlarının olmadığını tevsik eden güncel resmi belgeleri ...'ya teslim etmesi ile ...'nın İdareye işin kabulünü yaptırması aşamasında çıkabilecek noksanlıklar ve YÜKLENİCİ'nin SGK'ya yatırdığı prim tutarının SGK'nın işbu sözleşmede yazılı keşif bedeline göre belirleyeceği prim tutarı arasında fark, ceza ve muhtelif borçların çıkması riskine ve bu işte çalıştırdığı işçilerinin her türlü ücrete ilişkin muhtemel alacaklarına karşı ...'da tutulur. Bu teminat ...'nın bu işle ilgili SGK'dan soğuk damgalı ilişiksizlik belgesini alarak idareden teminatını çözdürmesinden sonra ve yukarıda bahsedilen konularda bir soruna rastlanmaz ise kendisine iade edilir." şeklinde düzenlendiğini, işbu sözleşme maddesi kapsamında teminatın iadesi işlemlerinin yapılması için gereken şartlar düzenlendiğini, teminatın müvekkiline iadesi için; müvekkilinin işbu sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine, sözleşme eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa ettiğini, müvekkilinin vergi ve SGK borçlarının olmadığını, tesvik eden güncel resmi belgeleri ...'ya teslim etmesi ile ...'nın idareye işin kabulünü yaptırması aşamasında çıkabilecek noksanlıklar çıkmaması gerektiğini, ekte sunulan kabul tutanağından da görüleceği üzere ... Belediyesinin kabul tutanağını düzenlemesi sırasında bir noksanlık çıkmadığını ve kabul tutanağı düzenlendiğini, davalının bu işle ilgili SGK'dan soğuk damgalı ilişiksizlik belgesini alarak idareden teminatını çözdürmesi gerektiğini, ancak müvekkili ile davalı arasında yer alan sözleşmeden kaynaklı düzenlenmiş bir ilişiksizlik belgesi bulunmadığını, zira bu belgenin düzenletilerek davalının bağlı bulunduğu ... Belediyesine sunulması davalının yükümlülüğünde olan bir husus olduğunu, ancak davalının üzerine düşen bu yükümlülüğü yerine getirmediğini, kaldı ki; bu hususun davalı ... İşl. Ltd. Şti. ile bağlı bulunduğu ... Belediyesi arasında çözümlenmesi gereken bir ihtilaf olduğunu, müvekkilinin üzerine düşen bütün yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalının ise müvekkilinin teminatının iade edilmesi için üzerine düşen "ilişiksiz belgesi düzenlettirilmesi ve idareye sunulması" yükümlülüğünü yerine getirmeyerek müvekkili açısından ciddi hak kayıplarına yol açtığını, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 13. maddesinde kesin teminat bedellerinin iadesi düzenlendiğini, müvekkili ile davalı arasındaki işin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 4. maddesi gereğince yapım işleri dışındaki işlerden olduğunu, ayrıca müvekkili ile davalı arasında akdedilmiş sözleşmede bir garanti süresi öngörülmediğini, bu nedenle ilişiksiz belgesinin getirilmesine müteakip müvekkili tarafından ödenen teminatın müvekkiline iade edilmesi gerektiğini, ancak ilişiksizlik belgesi getirme yükümlülüğünün davalı üzerinde olduğunu, davalının ilişiksiz belgesini temin etmesi ve müvekkilinin ödediği teminatı iade etmesi gerektiğini, emanetin iadesinin müvekkili ile davalı arasında akdedilen 11.02.2016 tarihli sözleşmenin 7. Maddesinde düzenlendiğini, işbu düzenlemede aynen; "..., YÜKLENİCİ'nin her hakedişinden (KDV hariç) hakediş bedelinin %5'i kadar emanet kesintisi yapacaktır. Yapılan bu kesintiler, YÜKLENİCİ'nin ... ile işin kabulünü yapması ve kesin hakedişinin (sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve Büyükşehir Belediyesince onaylanmış hakedişin) onaylanmasından sonra kesilen emanet tutarı YÜKLENİCİ'ye iade edilecektir." iş bu davanın TTK m.4 hükmü uyarınca ticari dava niteliğinde ve zorunlu arabuluculuk hükümlerine tabii olduğundan, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, işbu davanın teminat ve emanet bedelinin müvekkiline iadesi amacıyla kısmi alacak davası olarak ikame edildiğini, davalı tarafından müvekkiline gönderilen 31.12.2019 tarihli mutabakat mektubunda davalı tarafından açıkça ikrar edildiğinden de görüleceği üzere müvekkilinin 171.435,83 TL emanet bedelini davalıya ödediğini, ancak davaya konu sözleşmeden doğan edimlerin müvekkili tarafından tam olarak yerine getirilmesine ve kabul tutanağı düzenlenmesine rağmen davalı tarafından müvekkiline emanet iadesi gerçekleşmediğini, hal böyleyken kesin hakedişlerin yapılarak müvekkili tarafından ödenen emanet ve teminat bedellerinin sözleşme hükümleri uyarınca müvekkiline geri ödenmesini talep zaruriyeti hasıl olduğunu beyanla, teminat bedeli iadesi olarak fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte, emanet bedeli iadesi olarak fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren merkez bankası avans faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiş,ıslah dilekçesi ile taleplerini teminat bedeli yönünden 205.722,97TL,emanet bedeli yönünden 171.335,83TL olarak ıslahı ile davalıdan tahsiline karar verilmesin talep etmiştir.
Davalı vekili özetle: Davacı alacaklarının belirlenebilir olduğunu, dava dilekçesinde talebinin tam tutarını dahi dava dilekçesinde bildirmiş olduğunu ve bu tam belirlenebilir olmasına hatta bizatihi dava dilekçesinde kabulü anlamına gelmemekle beraber "11/02/2016 tarihli sözleşmenin 6. Maddesinde yer aldığı üzere müvekkil tarafından teminat bedeli olarak 205.722,97-TL ve sözleşmenin 7. Maddesinde yer aldığı üzere emanet bedeli olarak 171.435,83-TL davalıya ödenmiştir." ifadeleriyle olan yazılı beyanına rağmen dava değerini kısmi açtığını, tam ve eksiksiz belirlenebilir dava değeri düşük gösterildiğinden davaya devam edilmesinin bu aşamada mümkün olmadığını, dava şartlarından olan harcın ikmal edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketle, davacı şirket arasında davaya konu işin ... Belediyesi Çevre Koruma Daire Başkanlığı'ndan yine ... Belediyesi'ne ait müvekkili şirket tarafından 2016 tarihinde alındığını, müvekkili şirketin Ankara'nın bütün yeşil alanlarını oluşturan iş kapsamının bir kısmını kendi bünyesindeki personelle yaparken, bir kısmını da davacı şirket gibi taşeron marifetiyle yerine getirdiğini, ilgili işin davacı tarafın sunmuş olduğu sözleşmeler doğrultusunda da belirttiği gibi yalnızca sözleşmelerdeki dönemler için 2016/55. Bölge işlerini yaptığını, davacı tarafın, davalıya dava dilekçesinde iddia ettiği ‘’müvekkil tarafından teminat bedeli olarak 205.722,97-TL ve sözleşmenin 7. Maddesinde yer aldığı üzere emanet bedeli olarak 171.435,83-TL davalıya ödenmiştir.’’ iddiasından yola çıkarak inceledikleri muhasebe kayıtlarında böyle bir ödemeye rastlanmadığını karşı yandan taleplerinin, iddia ettiği ödemeyle ilgili, ödeme dekontlarını dosyaya kazandırması olduğunu, müvekkili şirket ve davacı şirketle imzalanan sözleşmenin 6. maddesi teminata ilişkin esaslar da belirtildiği üzere "yüklenici sözleşme bedelinin % 6 sı tutarında teminat verecektir. Teminat mektupları kesin ve süresiz olacaktır. Teminat mektubu vermemesi durumunda, toplam teminat tutarı kadar hakedişlerden %6 oranında nakit kesinti yapılacaktır. Yüklenici işbu sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine, sözleşmenin eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa etmesi, vergi SGK borçlarının olmadığını tesvik eden güncel resmi belgeleri ...'ya teslim etmesi ile ...'nın İdare'ye işin kabulünü yaptırması aşamasında çıkabilecek noksanlıklar ve yüklenicinin SGK'ya yatırdığı prim tutarlarının SGK'nın işbu sözleşmede yazılı keşif bedeline göre belirleyeceği prim tutarları arasındaki fark ceza ve muhtelif borçların çıkması riskine ve bu işte çalıştırdığı işçilerin her türlü ücrete ilişkin muhtemel alacaklarına karşı ...'da tutulur. Bu teminat ...'nın bu işle ilgili SGK'dan soğuk damgalı ilişiksiz belgesini alarak İdareden teminatı çözdürmesinden sonra ve yukarıda bahsedelilen konularda bir soruna rastlanmaz ise kendisine iade edilir" dendiğini, davacının bahsetmiş olduğu teminat alacakları ile ilgili henüz işi veren idarenin işin kesin hakedişini yapmadığını ve teminatları çözmediğini, ilgili işin bütünüyle alakalı olarak ... Belediyesi tarafından teftişe verildiğini ve bilirkişilerce işin teftişi sürmekte ve kamu şirketine verilmiş olan zararlarla alakalı hukuki süreçler yürütüldüğünü, kesin kabulü yapılmamış bir işin teminatları çözülerek yükleniciye vermesinin uygun olmayacağını, zira teftiş aşamasında usulsüzlük ve yolsuzluk tespiti noktasında teminatın alınma nedenine uygun olarak kesintilerin bu teminatlar üzerinden yapılacağını, kaldı ki; davacı şirketin basiretli bir tacir olarak sözleşmede açıkça işin idareden kesin kabulü ve teminatların çözülmesinden sonra kendisine iade edileceğini kabul ettiğini, müvekkili şirket ve davacı şirketle imzalanan sözleşmenin 7.maddesi kesintiler'de de belirtildiği üzere "Yüklenici'nin her hakedişten ( KDV HARİÇ ) hakediş bedelinin % 5'i kadar emanet kesintisi yapacaktır. Yapılan bu kesintiler; Yüklenicinin ... ile işin kabulünü yapması ve kesin hakedişinin ( sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNCE onaylanmış hakedişin ) onaylanmasından sonra kesilen emanet tutarı YÜKLENİCİYE iade edilecektir." dendiğini, sözleşmeden kaynaklanan kesintilerin ödeme şartlarının sözleşmede açıkça belirlendiğini, bu durumda teftişte olan ve incelemeleri devam eden dosyalar kapsamında kesin hakedişin yapılmadan bu tutarların davacı şirkete verilmesinin açık kamu zararına sebebiyet vereceğinin açık olduğunu, kaldı ki davacının hakedişleri incelediğinde iş devam ettiği esnada da yapılan kesintilerin de mevcut olduğunu, yapılan bu kesintilerin daha sonraki hakedişlerde tam kesinti tutarında hayatın olağan akışına aykırı olacak şekilde kesinti tutarıyla aynı olarak daha sonraki hakedişlerde hangi sebebe dayanarak tekrar eklendiği bu dosyayla alakalı inceleme konusu olduğunu, teftişte olan bütün dosyaların yoğun inceleme altında olduğunu, sürekli farklı bulgulara rastlanarak ilgili hukuki süreçler başlatıldığını, sözleşme hükümlerinde açıkça kabul edildiği üzere davacının talep ettiği teminat dışı kesintiler sözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığını ve yine sözleşme hükümlerindeki oransal tutarları geçmediğini, teftişte olan ve sırf bu sebepten ... ile idare arasında kesin kabul yapılamadığını, ayrıca müvekkilinin, idare tarafından teminatları çözülmemiş olduğundan müvekkili ...'nın sözleşmeye uygun olarak teminatları ve kesintileri iade etmediğini, etmesi durumunda ve teftiş sonucunda daha büyük kesintiler ve hukuki yaptırımların çıkması halinde sözleşmece kendisini koruyan hükümlere dahi riayet etmemiş olacağını Sayıştay denetimine tabi kurumun ve ilgili personel bunun hukuki müeyyideleri ile karşı karşıya kalarak bir kamu zararı oluşacağını, davacının iddia ettiği SGK’dan soğuk damgalı ilişiksiz belgesini müvekkili ...’nın alması gerektiği ile ilgili iddiasına anlam veremediklerini, davacı ve müvekkili şirket arasındaki sözleşme hükümlerinin 8. maddesinde açık olarak teminat iadeleri için davacı olan taşeron şirketin SGK’dan soğuk damgalı ilişiksiz belgesini müvekkil ...’ya teslim etmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince: Toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava dışı iş sahibi ... Belediye Başkanlığı ile davalı yüklenici arasında belediyeye ait bir kısım işlerin yapılması ve yürütülmesine yönelik olarak sözleşmeler imzalandığı, sözleşmelere konu bir kısım işlerin yapılmasına yönelik olarak ise davacı ile davalı arasında, davacının yüklenici olduğu 11/02/2016 tarihinde Ankara ili Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlar, Havuzlar ve Göletler ile Belediyemize Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarımı İşi Bünyesinde Bulunan 2016/55. Bölge Bitkisel, İnşaat, Tesisat, elektrik Bakım ve Onarım İşi Hakkında Sözleşmenin imzalandığı, işin yapılması sırasında düzenlenen hak edişlerden sözleşmelerin teminata ilişkin esaslar başlıklı 6. maddesi uyarınca teminat kesintilerinin ve kesintiler başlıklı 7. maddesi uyarınca emanet kesintilerinin yapıldığı, taraflar arasında sözleşmeler kapsamında yer alan teminat ve emanet kesintilerinin miktarına yönelik olarak mutabakat metninin düzenlendiği, dosya kapsamına sunulan belge ve bilgiler ile yazı cevaplarına göre sözleşmeler kapsamında davacı tarafından edimlerin yerine getirildiği, sözleşmelere yönelik olarak asıl iş sahibi dava dışı ... Belediye Başkanlığı tarafından kesin hak ediş raporunun düzenlendiği ve kesin kabullerinin yapıldığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilişiksiz belgesinin düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin teminatın iadesine ilişkin 6. maddesinde ve kesintilerin iadesine ilişkin 7. maddesinde yer alan şartların davacı tarafından yerine getirildiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Dava konusunu oluşturan teminat ve emanet kesintilerinin taraflar arasındaki sözleşmeye göre; işi veren idare olan ... Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi tarafınca onaylanmış kesin hakedişin yapılmasına bağlandığının açıkça belirtildiğini, zira bu müvekkili şirketin bundan sebeptir ki işi veren idarenin kesin hakkedişte kesinti yapması durumunda rücu davalarına sebebiyet vermeyip, ilgili işle alakalı kesintileri rücu edebilmesi olduğunu, müvekkili ... ve ilgili İdare arasındaki sürecin ... Belediyesi ile 20.01.2016 sözleşme tarihli işin 25.01.2016 tarihinde başlayıp 31.03.2018 tarihinde tamamlandığını, bu sözleşme kapsamında toplam 20 adet ara hak ediş yapıldığını, son 20 nolu hak edişte idare tarafından ...'dan toplam 174.205.384,00 TL tutarında kesinti yapıldığını, bu kesintiye karşılık 20 nolu hak edişin ...'nın itirazi kaydı ile imzalandığını, yapılan bu kesinti miktarının sözleşmesi devam eden alt yüklenicilere yapılabildiği kadar yansıtıldığını, fakat idareden kaynaklı olarak büyük bir kısmı yansıtılamadığını, bu iş kapsamında kesin hesap hak edişinin yapılması hususunda ... Belediyesine defalarca başvuru yapıldığını, işin kesin hesabı zamanında yapılmadığı gibi ... Belediye Başkanlık Makamının 30.05.2019 tarih ve 176 sayılı kararı ile işin incelenmesi için müfettiş tayin edildiğini, idarece tayin edilen müfettişlerin ...'dan 197.043.317,68 TL'nin faiziyle birlikte kesilmesini talep ettiklerini, ...'nın bilirkişi raporuna itiraz ettiğini bu sürecin sonunda ...'nın tüm itirazlarını dikkate almayarak bilirkişi raporunu dikkate alıp kesin hesap raporunu hazırladığını ve 197.043.317,68 ₺ tutarındaki kesintiyi faiziyle birlikte ...'dan talep ettiğini, bu kesintinin müsebbiplerinden bir kısmının da davacının eksik yapmış olduğu iş olduğunu, ... kesin hesap raporunu itirazi kayıtla imzaladığını, müfettiş tarafından belirlenen bu kesintinin alt taşeronlara nasıl yansıtılacağı ile ilgili herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığını, ... Belediyesi; kurumu zarara uğrattığı gerekçesiyle düzenlenen bilirkişi ve teftiş raporuna istinaden Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/285 Esas sayılı dosya ile yukarıda arz ettikleri yersiz ödemenin istirdadı amacıyla ... aleyhine dava açtığını, sözleşmeye göre alt yüklenicinin kesin hesabının yapılabilmesi yüklenici oldukları işin kesin hesabına bağlı olduğunu , 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun “ Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ” 18. Maddesinde “ alt yükleniciler ” ile ilgili düzenleme yapıldığını, ... 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre “açık ihale usulü” ile almış olduğu işte alt yüklenici kullandığını, dolayısıyla söz konusu Kanunlar çerçevesinde ortaya çıkan zarar ve ziyandan müteselsilden alt yüklenicilerin de sorumlu olduklarını ,alt yüklenici ile imzalanan sözleşmenin 2. maddesinde ...’nın taahhüdü altındaki “Ankara İli Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlıklar, Havuzlar ve Göletler ile Belediyemize Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi bünyesinde bulunan ... Bölge Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi”dir denildiğini, sözleşmenin 5. maddesinde “... Belediyesi’nin ...’nın hak edişlerinden her hangi bir şekilde, her hangi bir sebeple kesinti yapması halinde; ... yapılan bu kesintiyi aynı şekilde ve aynı miktarda yüklenici’ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar yüklenici’ye eksik ödeme yapacaktır. bu husus, yüklenici tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” denildiğini, sözleşmenin 6. maddesinde “Bu teminat ...’nın bu işle ilgili SGK’dan soğuk damgalı ilişiksizlik belgesini alarak İdareden teminatını çözdürmesinden sonra ve yukarıda bahsedilen konularda bir soruna rastlanmaz ise kendisine iade edilir” denildiğini, aynı sözleşmenin 7. maddesinde "yapılan bu kesintiler, yüklenici’nin ... ile işin kabulünü yapması ve kesin hak edişinin (sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve Büyükşehir Belediyesince onaylanmış hak edişin) onaylanmasından sonra kesilen emanet tutarı yüklenici’ye iade edilecektir" denilmekte olduğunu, sözleşmeye göre alt yüklenicilere emanet ve teminatların iadesi mümkün olmadığını, bu iade durumunda tacirler arasındaki sözleşmede açıkça akit altına alınmasına rağmen ödeme yapılması durumunda, Sayıştay denetimine tabi müvekkili şirketin zararından kaynaklanan bir kamu zararı doğacağını, hal böyle olunca söz konusu iş kapsamında alt yüklenici kesin hesapları hukuki süreç devam ettiği için yapılamamış olduğunu, yapıldığı takdirde alt yüklenici teminatlarının durumu belli olacağını, ...'dan 197.043.317,68 TL'nin faiziyle birlikte kesilmesini talep ettiğini ve ... bilirkişi raporuna itiraz ettiğini, bu sürecin sonunda ...'nın tüm itirazlarını dikkate almayarak bilirkişi raporunu dikkate alıp kesin hesap raporunu hazırladığını ve 197.043.317,68 TL tutarındaki kesintiyi faiziyle birlikte ...'dan talep edildiğini ve Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/285 Esas sayılı dosya ile yukarıda arz edilen yersiz ödemenin istirdadı amacıyla ... aleyhine dava açtıklarını hukuki süreç devam etmekte iken hangi taşeronun nerede ne kadar eksikliğinden bu tutar kesintileri belirsiz iken bu tutarı ...’dan istemenin taraflar arasındaki sözleşmeye ve hukuka uygun olmayacağını, zira ...'nın bu tutarı ilgili idareden aldığı takdirde ödeme yapacağını sözleşme hükümlerince açıkça bağlandığını, kamu hizmeti veren müvekkilinin almadığı bir tutarı ödemesinin verdiği kamu hizmetini veremez hale gelmesine sebebiyet vereceğini, ana işveren ile davalı şirket arasında sözleşmeye konu teminat mektuplarının iadesi ve diğer hususlara yönelik açılan dava Ankara 38.Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/285 Esas ile görülmekte olup halen derdest olduğunu, müvekkili şirket hakkında verilecek kararın dönüşü olmayan hak kayıplarına sebebiyet vereceğinden Mahkemeden dosyasının bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de, Mahkemece kabul edilmediğini, yukarıda sayılan nedenlerden eksik yapılan işten dolayı ve birbirine sıkıca bağlı alacakların, idareden, ... tarafından alınamaması nedeniyle davacı yana iade şartlarının oluşmadığının açık olduğunu beyanla kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Maddesine göre teminatın iadesi ile 7. Maddesine göre kesinti iadesi işlemlerine ilişkindir.
Mahkemesince davalı yüklenici ile dava dışı iş sahibi ... Belediyesi arasında sözleşmeye konu işe ilişkin kesin hakedişin ve SGK'den ilişiksiz belgesinin düzenlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davalı tarafça davalı ile dava dışı iş sahibi belediye arasında düzenlenen kesin hesap raporundan davacı ile davalı arasında sözleşmenin hükümlerini de içerir şekilde kesinti yapıldığı ve bu bedelin istirdadı için dava dışı iş sahibince Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/285 esas sayılı dosyasında dava açıldığını belirterek talep edilen iade şartlarının olmadığı iddiasında bulunmuş, Mahkemesince yargılama aşamasında davalı tarafça dosyaya sunulan deliller ve açıldığı belirtilen dava dosyasına ilişkin hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın yazılı şeklide hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Mahkemesince yapılması gereken iş, taraflar arasında davaya konu sözleşme ve ekleri, taraflar arasında düzenlenen hakedişler aynı sözleşme kapsamında davalı ile dava dışı ... Belediyesi arasındaki sözleşme, düzenlenen hakedişler, geçici ve kesin kabul tutanakları, kesin hakediş düzenlenmişse buna ilişkin bilgi ve belgeler ile Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/285 Esas sayılı dosyası getirtilmek suretiyle ve toplanan deliller kapsamında denetlenebilir nitelikte bilirkişi incelemesi de yapılarak teminat ve kesintilerin sözleşmedeki hükümler değerlendirilerek iade şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmek suretiyle rapor alınması, itiraz edilmesi halinde taraf itirazlarını karşılar ek rapor / ek raporlar alınarak sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.
Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,
2-Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/02/2024 tarih ve 2022/628 Esas -2024/85 K
arar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davalı tarafından yatırılan 6.938,00 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
5-Davalı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yaptığı istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 13.05.2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır