T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2025/905 - Karar No:2026/445
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/905
KARAR NO : 2026/445
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 28/05/2025
NUMARASI : 2024/314 E-2025/429 K
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/04/2026
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı .... Ltd.Şti. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; davalıların Ankara 32. İcra Müdürlüğü’nün 2016/19144 Esas sayılı icra takibinde borca ve yetkiye haksız olarak itiraz ettiklerini, takip konusu borcun dayanağının, İçişleri Bakanlığı İkmal Daire Başkanlığı tarafından açılan 2015/33356 Kayıt no’lu ihalenin, davalıların kusuru nedeniyle feshedilmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı müspet zararı (mahrum kalınan kazanç kaybı) ile işbu ihale sebebiyle yapılan tüm masraflar olduğunu, davalılara ürünlerin derhal teslimi için müvekkili tarafından önce Ankara 40.Noterliği’nin 25/08/2015 tarih ve 26406 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarname davalılarca tebliğ alınmasına rağmen cevap verilmediği gibi, teslimatın da gerçekleşmediğini, davalıların sözleşmeye aykırı davranışları sebebiyle müvekkilinin de İdareye karşı olan yükümlülüklerini yerine getiremediğini, İdare ile müvekkili arasında yapılan sözleşmeye göre malların teslimi tarihi 23/08/2015 olmasına, cezalı sürenin ise 02/10/2015 tarihinde dolmasına karşın, davalılar tarafından süresinde veya cezalı sürede üretim yapılmadığından İdareye teslimat yapılamadığını, feshe bağlı olarak da ihaleye katılım için sunulan 4.700,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubunun İdare tarafından irat kaydedildiğini, 1 yıl süreyle kamu ihalelerine katılma yasağı verildiğini, ayrıca idarenin bu malların temini için yeniden ihaleye çıkması ve daha yüksek fiyattan bir başka firmadan temin etmesi nedeniyle İdarenin aradaki farka ilişkin 38.253,60 TL menfi zararını ve diğer tüm masraflarını müvekkilinden tahsil ettiğini, davalılar sözleşmeye konu edimi yerine getirmeyerek borca aykırı davranmış olup; bu nedenle müvekkilinin uğradığı zararları gidermek zorunda olduklarını, sözleşme konusu edimin, teknik hususlar içermekte olup, davalıların kendilerine gönderilen sözleşme ve teknik şartnameye uygun mal üretip teslim etme borcu altına girdiklerini, üretim için istenilen kumaşın tutturulamadığı belirtilerek üretim yapmayacaklarının bildirilmesinin açıkça sözleşmeye aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalıların müşterek ve müteselsil olarak zarardan sorumlu olduklarını belirterek; davalıların Ankara 32. İcra Müdürlüğü’nün 2016/19144 Esas sayılı icra takibine, borca ve yetkiye yaptıkları itirazın iptalini, haksız itiraz sebebiyle borçluların her biri yönünden %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı takdirini talep etmiştir.
Davalılardan ... ... Sanayi ve Tic. Ltd.Şti. vekili; davacının davalı ... ... firması aracılığı ile müvekkiline ulaştığını, müvekkilinin ürünü teknik şartnamenin 2.2.1 kısmında bulunan materyali tutmadığından yapamayacağını bildirmesi üzerine, bu hususları içeren bir yazı yazılmasının istendiğini, bunun üzerine müvekkilinin de test raporları ile birlikte 27/07/2015 tarihli “...” konulu yazı ile istenilen bilgileri gönderdiğini, müvekkiline davacı tarafından bahsedilen sözleşmeyi imzalaması için teklifte bulunulduğunu, ancak müvekkili şirket yetkilisinin sözleşme ile ihale konusu sözleşmenin yaptırımlarına ilişkin böyle bir sorumluluk alamayacağını bildirerek imzalamaktan imtina ettiğini, sözleşmeyi imzalamadığı için sözleşmedeki yetki şartının da geçerli olmadığını, genel yetki kurallarına göre müvekkilinin adresi Bakırköy Adliyesi sınırları içinde olduğundan söz konusu takibin yetkili icra müdürlüğünde başlatılmadığını, davanın yetkili ve görevli mahkemede açılmadığını, davacının mevcut bir zararı var ise de bu hususta müvekkili firmanın bir kusuru bulunmadığını belirterek; davanın reddini ve davacı aleyhine %20 tazminat takdirini savunmuştur.
Davalılardan ... ... Gıda İnş. Teks. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. temsilcisi; tarafları ile diğer davalı ve davacı arasında bağıtlanmış geçerli bir sözleşme olmadığını, geçersiz bir sözleşmenin içeriğinde yer alan yetki şartının da geçersiz olduğunu, bu nedenle yetkili icra daire ve mahkemelerinin İstanbul/Bakırköy icra daireleri ve mahkemeleri olduğunu, İİK’nın 61. maddesi kapsamında, açılan dava icra takibinin içerik ve tutarıyla sınırlı olup, davacının bunun dışındaki talep ve beyanlarının reddi gerektiğini, davacının bir kamu ihalesine katılarak idareyle sözleşme imzaladığını iddia ettiğini, sonuçlarından ise davalı 3.kişileri sorumlu tutmaya çalıştığını, açıklanan nitelikte bir ihaleye girmelerinin ve bu kapsamda idareyle herhangi bir sözleşme yapmalarının söz konusu olmadığını, bu gibi durumlarda, genel ve özel kanun hükümleri ile bu kapsamdaki sözleşmelerin niteliği gereği, aracı veya alt üretici kullanılmasının mümkün olmadığını, varsa aksi yöndeki alt sözleşmelerin şekil şartı, kanuna aykırılık ve daha birçok açıdan geçersiz olduğunu, kaldı ki, TBK’nın 97. maddesi uyarınca, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin fesih isteminde bulunan tarafın, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerektiğini, somut olayda, davacıyla bir sözleşme taslağı çalışması yapılıp burada işe başlamadan önce davacı tarafından aracı (veya üretici) firmaya 10.000 TL ödeme yapılması öngörüldüğünü, bu ödeme yapılmadığı için de üretici tarafından sözleşme imzalanmadığını, keza dava dilekçesinde dahi ne taraflarına ne de üreticiye, davacı tarafından bu yönde yapılmış bir ödeme bilgisi olmadığını, ortada bir sözleşme olmadığı gibi olduğu varsayılsa dahi işe başlama bedeli ödenmediğinden, karşı taraftan ifa isteminde bulunulamayacağını, dava dilekçesinden anlaşılabildiği kadarıyla, alt üretici olan diğer davalının, 27/07/2015 tarihinde davacıya geri bildirimde bulunduğunu, terditli olarak sözleşmenin kurulması ya da kurulmaması yönünde beyanda bulunduğunu, davacının seçim hakkını sözleşme kurulmamasından yana kullandığını kabul ve ikrar etmesi nedeniyle talep ve dava hakkı bulunmadığını, yine söz konusu 27/07/2015 tarihli bildirim üzerine, davacının ihale şartlarını yerine getirebilecek, en azından zararın büyümesini engelleyecek zaman ve imkânı bulunduğunu, bunu kullanmayıp zarar ettiğinden bahisle 3.kişilere rücu etmeye çalışmasının dürüstlük kuralına ve işin özelliğine aykırı olduğunu, davanın müteselsil sorumluluğa dayalı alacak istemine ilişkin olup, müteselsil sorumluluk için, aynı tarafta en az iki borçlu olması gerektiğini, oysa delil olarak sunulan taslak sözleşmede, diğer davalının (üreticinin) imzası bulunmayıp, salt bu nedenle davanın reddi gerektiğini, ayrıca üretici imzası bulunmayan bir sözleşmenin ifasının, taraf ve konu açısından imkansız olacağını, “... İnşaat Otomotiv Gıda Tekstil Şirketi Temizlik Turizm San Ve Tic Ltd.Şti.” den taraflarına gönderilen, ancak aynı şirkete iade edilen 10.000,00 TL tutarın, davacı ... ile bir alakası olmadığını, bu çerçevede, gerçek kişi olan davacının, taslak sözleşmenin yürürlüğe girme şartı olan 10.000,00 TL ödemeyi yapmadığını, dolayısıyla sözleşmenin yürürlüğe girmediğini, ortada geçerli bir sözleşme olduğu varsayılsa bile, kendi edimini yerine getirmeyen davacının TBK’nın 97. maddesi kapsamında karşı taraftan ifa isteminde bulunma hakkı olmayacağını, dava dışı ... Mobilya’nın da böyle bir hakkı olmadığını, zira ne davaya ne de söz konusu sözleşme taslağına taraf olmadığını, gönderilen havale dekontuna tek taraflı iradesiyle yazdığı açıklamanın hukuki bir bağlayıcılığı olmayacağını, zaten bu açıklama taraflarınca kabul edilmediği için, paranın aynen kendilerine iade edildiğini belirterek; davanın reddini,%20 kötüniyet tazminatı takdirini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesinin 01/10/2020 tarihli 2017/449 Esas, 2020/473 Karar sayılı kararı ile davanın; itirazın iptali davası olduğu, 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, menfi zararın, sözleşmenin feshi ile alacaklının uğramış olduğu fiili zarar olduğu, fiili zararın sözleşmenin kurulması için yapılan giderler; noter masrafı, harç parası, pul, seyahat ücreti ve sair harcamalar olduğu, taraflar arasında Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal Daire Başkanlığı 3 nolu Satın Alma Şube Müdürlüğü tarafından açılan ... ihalesi işinin yerine getirilmesi konusunda anlaşma yapıldığı, davalılardan ... ... Ltd. Şti'nin, Emniyet Müdürlüğü'ne hitaben yazdığı yazıdan ve dava dosyasına Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından sunulan 6 ve devamı numaralı belgelerin incelenmesinden davacıyı ihalede yetkilendirdiği, diğer davalı ... Ltd. Şti. firması ile davacı arasında 26/05/2015 tarihli sözleşme imzalandığı, bu sözleşme hükümlerine göre Emniyet Genel Müdürlüğü'nce açılan 22.000 adet ... ihalesinin ... ... Ltd. Şti. firması tarafından üretilmesi, davalı ... Ltd. Şti. tarafından davacıya aracı firma sıfatıyla teslim edilmesi yönünde anlaşıldığı, bunun karşılığında davacının aracı ... Ltd. Şti.'ye 71.280,00 TL ödeme yapmayı üstlendiği, yapılan ödemenin üretici firma ve aracı firmanın kendi aralarında yapılacak anlaşma ile paylaşılacağının hüküm altına alındığı, sözleşme incelendiğinde sözleşmenin 7. maddesinde ayıptan sorumluluk hususunun belirlendiği, buna göre "aracı (...) ve üretici (...) firmalarının üretim konusu olan malı özen ve dikkat yükümlüğüne uyarak ayıpsız bir şekilde alıcı firmaya teslim etmek zorunda oldukları, üretilen ürünün ayıplı ya da verilen siparişe uygun olmaması durumundu alıcı firmanın ürünü kabul zorunluluğu olmadığı, üretilen ürünlerde ortaya çıkabilecek açık, gizli ayıptan, üretim hatalarından, ham madde nedeniyle oluşabilecek ayıplardan vb. her türlü ayıptan alıcı firmanın sorumluluğunun bulunmadığı, bu sorumluluğun aracı ve üretici firmaya ait olduğu, alıcı firmaya üretim konusu ürünlerle ilgili idare tarafından açılabilecek her türlü davaya, aracı ve üretici firmanın ihbar olunması durumunda katılmak ve sorumluluğu üstlenmek zorunda oldukları, üretime konu eşyalarla ilgili olarak alıcı firmaya sirayet edebilecek her türlü hukuki, idari, maddi, cezai yaptırımlardan dolayı üretici ve aracı firmaya rücu etme hakkının saklı olduğu, dava dışı idare Emniyet Genel Müdürlüğü’nün dava konusu ihaleye ait termal çorapların ihalesini davacı firmaya yapmasına rağmen davalı üretici firmanın ihale şartnamesinde belirtilen kalite ve nitelikte ürün ortaya koyamaması nedeniyle ihaleyi iptal ederek ikinci teklif ile son teklif arasındaki fark olan 38.253,60 TL’yi davacı firmadan tahsil ettiği, taraflar arasındaki sözleşmede bu konuda hüküm bulunması nedeniyle davalıların bu tutardan sorumlu tutuldukları, dava, menfi zararların tazminini de konu aldığından, davacı tarafından yapılan noter harç ve giderleri ve sözleşme damga vergisi gibi masrafların da karşılanmasını gerektirdiği, davacı tarafından mahrum kalınan kâr yönünden de talepte bulunulduğu halde mahrum kalınan kârın hesaplanmasının imkanı bulunmadığından reddi gerektiği, ayrıca icra inkâr tazminatının da alacağın yargılamayı gerektirmesi bu haliyle likit olmaması nedenleriyle reddi gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, her iki borçlu yönünden müteselsilen; Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2016/19144 esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 38.253,60 TL asıl alacak, 2.420,51 TL noter harç ve ücreti, 444,50 TL sözleşme damga vergisi, 4.700,00 TL teminat mektubu bedeli, 105,88 TL teminat güncelleme bedeli, 148,79 TL ihtarname ücreti olmak üzere toplam 46.073,28 TL üzerinden dava tarihinden itibaren avans faizi ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine dairemizin 29/03/2024 tarih, 2023/1138 Esas, 2024/258 Karar sayılı ilamı ile davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davacının 26/05/2015 tarihli sözleşmeye dayalı Emniyet Genel Müdürlüğü Bakım ve İkmal Daire Başkanlığınca 22.000 adet ... üretimi ve teslimi konusunda davacı tarafça alınan ihale sonucu sözleşmeye konu malın üretilip kendisine teslim edilmediği, bu nedenle idare ile davacı arasındaki sözleşmenin feshedildiği belirtilerek, 26/05/2015 tarihli sözleşmeye dayalı tazminat (dava dışı iş sahibine ödenen tazminat, irat kaydedilen teminat mektubu bedeli, teminat mektubu güncelleme bedeli, damga vergisi, sözleşme ve noter harcı, ihtar masrafı, kâr kaybı) talebinde bulunduğu, davacı ile davalı arasında 25/05/2015 tarihinde, davacı yüklenicinin, idarenin ihtiyacı olan 22.000 çift termal çorabı özellikleri teknik şartnamede düzenlendiği şekilde temin ve idareye teslimini üstlendiği, bu sözleşme kapsamında 11. maddeye göre yüklenici tarafından 4.672,80 TL bedelli teminat mektubu verildiği, dava dışı iş sahibi idare tarafından 27/10/2015 tarihinde malzemelerin son teslim tarihi olan 23/08/2015 tarihine kadar firma tarafından herhangi bir teslimat yapılmamış olması, sözleşmenin 34.1 maddesine göre yükleniciye 30 gün cezalı ek süre verilmesine rağmen cezalı süre son teslim tarih olan 02/10/2015 tarihinde de herhangi bir teslimat yapılmaması nedeniyle sözleşmenin feshine karar verildiği, icra takibine dayanak sunulan belgelerden iş sahibi idare tarafından 38.255,55 TL iki ihale arası farkın, 4.700,00 TL kesin teminat tutarının, 105,88 TL teminat güncelleme farkının tahsil edildiği, yine ödenen 444,50 TL damga vergisi, 2.421,51 TL noter masrafı ile 148,79 TL noter masrafı makbuzunun takip dayanağı olarak sunulduğu, 26/05/2015 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; davalılardan ... ... San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin üretici, diğer davalı ...td.Şti.'nin aracı, davacının ise alıcı olarak yer aldığı, ancak sözleşmede sadece davacı ile davalılardan aracı ...… Ltd.Şti'nin isim, imza ve kaşesinin bulunduğu, sözleşmenin konusunun Emniyet Genel Müdürlüğü Bakım ve İkmal Daire Başkanlığı'nın ihtiyacı olup 29/04/2015 tarihinde 2015/33356 ihale kayıt numarası ile ihalesi yapılan 22.000 adet ... malzemesinin teknik, idari ve sözleşme hükümlerine göre tamamının üretici firma tarafından üretiminin yapılması, aracı firma aracılığı ile alıcı firmaya teslimi olduğu, sözleşmenin 4. maddesinde üretici firma tarafından üretimi yapılan 22.000 adet termal çorabın aracı firma tarafından alıcı firmanın idare ile yaptığı sözleşmeye göre idareye teslim tarihi olan 24/08/2015 tarihinden en az 7 gün önce teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, aynı sözleşmenin "Ödemeler" başlıklı 5. maddesinde; işe başlamadan önce aracı firmaya 10.000,00 TL ödeme yapılacağı, geri kalan bakiyenin davacı alıcı firmanın idareden alacağı hakedişinden sonra aracı firmaya ödeneceği, idareye teslim edilen malın reddedilmesi veya idarece sözleşmenin feshedilmesi durumunda alıcı firmanın aracıya başta ödediği 10.000,00 TL’nin derhal ve ihtara gerek kalmaksızın iade edileceği, yine idarenin malı reddi veya sözleşmeyi feshetmesi halinde bu iş ile ilgili idare tarafından irat kaydedilen teminat, sözleşme giderlerinin (nakliye, karar damga vergileri, noter sözleşme bedelleri vs.) üretici ve aracı firma tarafından tamamının karşılanacağı, üretici ve aracı firmanın böyle bir durumda alıcı firmaya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yine aynı sözleşmenin 7. maddesinde ise; aracı ve üretici firmanın üretim konusu malı özen ve dikkat yükümlülüğüne uyularak ayıpsız bir şekilde alıcı firmaya teslim etmek zorunda olduğu, alıcı firmaya üretim konusu ürünlerle ilgili idare tarafından açılabilecek her türlü davaya aracı ve üretici firmanın ihbar olunması halinde katılmak ve sorumluluğu üstlenmek zorunda olduğu, üretime konu eşyalarla ilgili olarak alıcı firmaya sirayet edebilecek her türlü hukuki, idari, maddi cezai yaptırımdan dolayı alıcının üretici ve aracı firmaya rücu etme hakkının saklı olduğunun düzenlendiği, dosya kapsamından, sözleşme hükümlerine uygun olarak 10.000,00 TL’nin 28/05/2015 tarihinde "Emniyet Genel Müdürlüğü 22.000 Çift ... ... Avans" açıklaması ile davalı aracı ... ....Ltd.Şti.'ye ödenmiş olduğu, ödenen bu bedelin 22/07/2015 tarihinde davalı aracı ... ....Ltd.Şti. tarafından herhangi bir açıklama yapılmaksızın gönderen hesaba iade edildiği, davacı yüklenici ... tarafından Ankara 40. Noterliği'nin 25/08/2015 tarih ve 26406 yevmiyeli ihtarnamesi ile davalılara sözleşme konusu olan 22.000 adet ... malzemesinin iş bu ihtarın tebliğinden itibaren 1 gün içerisinde teslim edilmesini teslim edilmemesi durumunda yükümlülüğünün yerine getirmemesi sebebiyle idareye bu iş için yatırılmış ve idare tarafından irad kayıt edilecek teminat, sözleşme giderleri, karar ve damga vergileri, noter sözleşme bedellerinin, şirketin ihalelerden yasaklanmaması nedeniyle kayıp edileceği kazancının ve firmanın bu iş ile ilgili uğrayacağı tüm zararlar ile ayrıca 4735 sayılı yasanın 22. maddesine göre idareye ödemek durumunda kalınacak tüm zararlar ve giderler ile idarenin bu yüzden uğradığı ve taraflarına tazmin ettireceği zarar ve ziyanın rücu edileceğinin ihtar edildiğinin anlaşıldığı, yine dosyada bulunan davalı ... .... Ltd. Şti tarafından 27/07/2015 tarihinde "..." konulu düzenlenen yazıda; 22.000 çift termal çorabın teknik şartnamesinde istenmiş olan materyal oranların istenilen iplikler kullanılmış olmasına rağmen tutmadığı, şartnameye çok yaklaşıldığı test sonuçlarının sunulduğu ... şartnamesinin 2.2.1 kısmının yüzde orantılarının gönderilmiş olan test sonuç raporu analizleri doğrultusunda kurumun okey vermesi halinde imalatın gerçekleşebileceği, şartnamenin 2.2.1 kısmının test rapor sonuçları doğrultusunda değiştirilmesini arz ettiklerini bildirdiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin yukarıda belirtilen "Ödemeler" başlıklı 5. maddesinde belirtildiği şekilde sözleşmeden sonra 10.000,00 TL ödemenin 28/05/2015 tarihinde yapılmış olup, bu paranın 22/07/2015 tarihinde iade edildiği, yine davalı ... ....Ltd.Şti.'nin 27/07/2015 tarihli yazısı ile test sonuçları raporunun analizlerine göre materyalin tutmadığının, davacı yükleniciye bildirildiği, mahkemece; davacı yüklenicinin dava dışı iş sahibi idareye karşı 25/05/2015 tarihli sözleşme ile üstlendiği ... teminine ilişkin ediminin ifası için makul süresi olup olmadığı araştırılarak, dava dışı iş sahibi idarece sözleşmenin feshedilmesinde, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında tarafların kusur durumları değerlendirilerek ve davalı ... ....Ltd. Şti. tarafından sözleşmenin imzalanmadığı, bu nedenle sözleşmenin tarafı olmadığı da gözetilmek suretiyle; taraf iddia ve savunmaları birlikte değerlendirilerek icra takibine konu her bir alacak kalemi hakkında konusunda uzman bilirkişi heyetinden mahkeme denetimine uygun rapor almak, bu rapora itiraz olunması halinde ek raporla itirazlar karşılanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada mahkemece bölge adliye mahkemesi kararı doğrultusunda eksikliklerin giderildiği, bilirkişiden rapor alındığı, raporda, mahkeme tarafından davacının, ... ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin işi yapamayacağını öğrendiği 27/07/2015 tarihinden itibaren belirtilen ürünleri temin etmek için sözleşmenin 9.1. maddesine göre 2 yıl 9 ay 28 gün süresinin olduğu, süre olarak yaklaşık 2 ay gecikmesinin bulunduğu kalan sürede başka firmalardan termal çorapları temin etme imkanı bulunduğu halde, bu sürede bir işlem yapmayıp sözleşmenin feshinde haksız olduğu kanaat oluşması halinde, davacının sözleşmenin feshine kendisi sebebiyet vermiş olduğundan alacak kalemlerinden davalıların sorumlu olmadığı sonucuna ulaşılacağı, mahkeme tarafından, "sözleşmenin 10.3.1 maddesine göre ise 90 gün olarak esas alınırsa kalan süre 30 gün" piyasadan temin edilmesini mümkün olmadığı bu nedenle davacının idare ile yaptığı sözleşmenin feshinde haklı olduğu kanaatine varılması halinde sözleşmenin feshine kendisi sebebiyet vermemiş olduğundan alacağının oluşabileceği sonucuna varılabileceği, ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı arasındaicap kabul anlamında sözlü ya da yazılı bir anlaşma yapıldığına dair dosya kapsamında bir delile rastlanmadığı, bu konu T.C. Ankara Bölge Mahkemesi 27. Hukuk Dairesinin 29.03.2024 tarih, 2023/1138 Esas ve 2024/258 Karar sayılı kaldırma kararında "Davalı ... ... Ltd. Şti. Tarafından sözleşmenin imzalanmadığı bu nedenle sözleşmenin tarafı olmadığı da gözetilmek suretiyle" şeklinde açıkça vurgu yapıldığından bu davalı yönünden pasif husumet olup olmadığı hususunun mahkemenin taktirinde olduğu, şeklinde değerlendirme yapıldığı, davacı ile davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında sözleşme taslağı hazırlandığı, fakat sözleşmenin davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Firması yetkilileri tarafından imzalanmadığı, bu haliyle sözleşmenin ... ... yönünden yürürlüğe girmediği, bu nedenle kaldırma kararı doğrultusunda ... ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddi gerektiği, diğer davalı ... Ltd. Şti. Yönünden dava konusu sözleşmenin imzalandığı, istenilen nitelikteki ürünlerin üretimi, temini konusunda anlaşıldığı, davalı firma tarafından davacı ile imzaladığı sözleşmenin 10.3.1. maddesinde belirtilen 90 günlük sürenin 60 gününde çorapların üretilemediği, termal çorapların üretilmemesi nedeniyle davacının zarara uğradığının sabit olduğu, kalan 30 günlük sürede ihalede belirtilen termal çorapların başka bir firmadan üretilip temin edilmesi mümkün olmadığı, davacının haklı sebeple ihaleyi feshettiği, davacıya ihale şartlarını yerine getirmemesi nedeniyle 38.000,00TL idari para cezası uygulandığı, ayrıca sözleşmeden kaynaklı masrafların da ödenmesi gerektiği, bu haliyle açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalı ... yönünden açtığı davanın kısmen kabulü ve alacak yargılamayı gerektirdiğinden likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek davanın ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden husumet yokluğu sebebiyle reddine, ... ... Gıda İnş. Teks. Ürünleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden kısmen kabulüne, Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2016/19144 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 52.673,28 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, icra inkar tazminatının yargılamayı gerektirdiğinden reddine, karar verilmiştir.
Davalı ....Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu 26.05.2025 tarihli sözleşmede özetle "sözleşmenin yürürlüğe girmesi için davacı alıcının aracı müvekkilime 10.000 TL ön ödeme yapacağı, davalı üreticinin davacının dava dışı idareyle arasındaki sözleşmeye konu termal çorapların deneme üretimini yapacağı, ön ödemenin yapılması ve ... materyalinin tutturulması halinde üreticinin de sözleşmeyi imzalayıp yürürlüğe gireceği, aksi halde yürürlüğe girmeyeceği" kararlaştırıldığı, bu yönüyle ve sözleşmede yazılı 10.000 TL'nin muhatabının müvekkilinin olması nedeniyle, sözleşmeyi önce müvekkilinin imzalaması, üreticinin ise henüz imzalamamış olması olayın doğasına ve akışına uygun olup, bu itibarla sözleşmenin henüz ön sözleşme niteliğinde olduğu, nitekim davalı üreticinin 27.07.2015 tarihli yazısı ile test sonucu raporlarına göre materyali tutturamadığını, işi yapamayacağını davacıya noter kanalıyla bildirdiğinin tüm tarafların kabulünde olduğu gibi, bilirkişi raporunda bir kez daha tespit edildiği, davacının dava dışı idareye olan yükümlülüğünü yerine getirebilecek veya zararını önleyebilecek zaman ve imkanı olduğu, zira mezkur sözleşmede iki adet iş teslim süresi bulunduğu, bu yönüyle özensiz hazırlandığı, yani davacı ile dava dışı idarenin kusurlu olduğu bilirkişi raporunda açıkça tespit edilip, terditli olarak mahkemenin takdirine arz edildiği halde, mahkemece hatalı hüküm kurulduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin kararı kaldırma gerekçesinin tarafların kusur durumuna ilişkin bölümü hakkında, bilirkişi raporunun 10. sayfası vd. (EK -2)"Davacı ile dava dışı idare arasında 25.05.2015 tarihli "... Mal Alimi Sözleşmesi" imzalanmıştır. Dava dışı idare davacıya aralarındaki sözleşmenin 5.1.1.1 maddesinde 22.000 çift ... teslimi için "Sözleşmenin Süresi" başlıklı 9.1 maddesinde 36 aylık süre vermiştir. (İdarenin 08.10.2015 tarihli fesih yazısında teslim süre sonunun 23.08.2015 yazılı olduğu, ancak 25.05.2015 tarihli sözleşmenin 10.3.1 maddesinde ise teslim süresinin 90 gün olarak belirlendiği görülmüştür. Sözleşmede iki adet süre vardır ve sözleşme bu hali ile özensiz hazırlanmıştır (Davacının sözleşme süresinin 36 ay olarak yazılı 9.1 maddesi nedeniyle idareye karşı bir savunma yapıp yapmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır)" denildikten sonra "davacının dava dışı idare ile arasındaki sözleşmenin 9.1. Maddesine göre 2 yıl 9 ay 28 gün süresinin olduğu, davalıların deneme üretiminin olumsuz sonuçlandığını davacıya bildirmelerinden itibaren davacının kalan sürede başka firmalardan termal çorapları temin ve teslim etme imkanı bulunduğu, ancak mahkemece sözleşmenin 10.3.1 maddesi (90 gün) esas alınırsa kalan süre 30 gün olup piyasadan temin edilmesinin mümkün olmadığı" şeklinde terditli olarak mahkemenin taktirine edildiği, ilk derece mahkemesinin iş teslim süresi konusunda gerekçe göstermeksizin sözleşmenin 9.1. maddesi(36 ay) yerine, 10.3.1 maddesini (90 gün) esas aldığı, davacı ile davalı idarenin özensiz davranarak iki farklı teslim süresi belirlediği, davacının bu imkan ve itirazı dava dışı idareye karşı kullanmadığı hususunu göz ardı ederek müvekkilim aleyhine hatalı hüküm kurulduğu, müvekkilinin davacı ile dava dışı idare arasındaki iş teslim süresinin 36 ay olduğuna, dolayısıyla deneme üretiminin olumsuz sonuçlanması halinde davacının malı piyasadan temin edip idareye teslim edebileceğine güvenerek ön sözleşmeyi imzaladığı, davacı ve dava dışı idarenin özensiz davranması, iki ayrı iş teslim süresi belirlemesinin, davacının bu hususu dava dışı idareye karşı ileri sürmemiş olmasının müvekkilinin kusuru olmadığı, dava dışı idarenin zarar tazmini talebine karşı davacının süreyi ve elindeki argümanları kullanmadığı, bunun yerine müvekkiline ve diğer davalıya rücu etmeye çabaladığı davanın da reddi gerektiği, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, terditli olarak mahkemenin takdirine sunulup hükme esas alınan, davacı ile dava dışı idare arasındaki iş teslim süresinin 90 gün olması, davalı üreticinin test sonucunun olumsuz çıktığını davacıya bildirmesinden itibaren geriye 30 gün süre kalması varsayımı ve seçeneği altında, bilirkişinin 30 gün sürenin yetersiz olduğuna dair görüşünün de usul ve esasen hatalı olduğu, mevcut her iki bilirkişinin, kamu ihaleleri konusunda genel uzman olup, 30 günlük sürenin anılan termal çorapların temini için yeterli olup olmadığının tekstil mühendisliği gibi ... üretimi ve piyasası konusunda spesifik uzmanlık gerektirdiği, bilirkişinin 30 günlük sürenin yetersizliği görüşünü teknik bir hesaplama veya açıklamaya dayandırmadığı, bu konuda heyete uzman eklenmesi ve ek rapor alınması taleplerinin ise mahkemece reddedildiği, bu nedenle, ... üretim uzmanı olmayan bilirkişi ve hakimin 30 gün süre kaldığı varsayımı altında yaptığı iş bu sürenin yetersizliğine dair soyut yoruma ve bu soyut yorumun hükme esas alınmış olmasına itiraz ettikleri, ön sözleşmenin 5. maddesine konu davacı tarafından müvekkiline ödenmesi gereken 10.000,00 tl’nin ödenmediği, sözleşmenin hiç yürürlüğe girmediği, bu hususun bilirkişi tarafından mahkemenin takdirine arz edilmediği gibi, mahkemece gözden kaçırıldığı ,her ne kadar dava ve sözleşme dışı ... Ltd.Şti. unvanlı bir tüzel kişi tarafından müvekkilinin banka hesabına bir 10.000,00 TL gönderilmiş ise de; "göndericinin tamamen olay ve sözleşme dışı bir tüzel kişi olduğu, sözleşmede 10.000,00 TL'nin sözleşme dışı biri tarafından gönderileceği yönünde bir ibare olmadığı, zaten idare+alıcı+aracı+üretici olmak üzere fiilen dört süjesi bulunup bu yönüyle yeterince çetrefilli olan olayda, müvekkilinin hiç bir sıfatı olmayan beşinci bir kişiye karşı yükümlülük altına girmek istememek ve ödemeyi kabul etmemekte haklı olduğu, bu nedenlerle parayı dava dışı gönderen hesaba iade ettiği, buna karşın davacının olması gereken şekilde parayı doğrudan kendi hesabından gönderme imkanı olduğu halde bu yönde bir girişimde dahi bulunmayıp, müvekkilimi sorumlu kılmaya çalıştığı, aynı şekilde, deneme üretimine dair sözleşme maddesi davacı ve diğer davalı yönünden geciktirici, müvekkili yönünden bozucu koşul niteliğinde olup, irdelenmediği, "davalı üreticinin davacının dava dışı idareyle arasındaki sözleşmeye konu termal çorapların deneme üretimini yapacağı, ... materyalinin tutturulması halinde üreticinin de sözleşmeyi imzalayıp yürürlüğe gireceği, aksi halde sözleşmenin yürürlüğe girmeyeceği" hususunun da sözleşme metniyle ve davalı üreticinin davacıya gönderdiği ihtarnameyle sabit olduğu, bu bağlamda, deneme üretiminin test sonucu olumsuz olarak davacıya bildirilmiş olup, bozucu koşulun müvekkili yönünden gerçekleştiği, üretici imzası olmayan sözleşmenin aracı müvekkilim yönünden imkansız hale geldiği, bu konunun TBK’nın 136. madde kapsamında mahkemece değerlendirilmediği, son olarak tüm taraflar tacir olup, davacının müvekkilimden alacaklı olduğuna dair kendi ve müvekkilimin ticari defterlerinde herhangi bir kayıt olmadığı belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı ....Ltd.Şti. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal
düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle davacı ile davalı ....Ltd.Şti. arasındaki 26/05/2015 tarihli sözleşmenin "Ödemeler" başlıklı 5. maddesinde belirtilen 10.000,00 TL peşin ödemenin davacı adına ve davaya konu sözleşme belirtilmek suretiyle ....Ltd.Şti'ye gönderildiğinin havalede açıkça belirtilmiş olması nedeni ile davacının sözleşme kapsamındaki peşin ödemeye ilişkin edimini yerine getirdiği, yine aynı sözleşmede davalı .... Ltd.Şti'nin üretici ....Şirketi tarafından üretimin yapılarak davacıya çorapların teslim edileceğinin, teslimin gerçekleşmemesi durumunda sözleşmenin feshi halinde idarece irat kaydedilen teminat, sözleşme giderlerinin (nakliye, karar damga vergileri, noter sözleşme bedelleri vs.) karşılanacağının taahhüt edildiği, dosya kapsamı ile üretici firma ve ....Ltd.Şti. tarafından üretilerek teslim edilen malzemenin olmadığı, idarece sözleşmenin 08/10/2015 tarihli yazı ile feshedildiği ve sözleşme ile fesih tarihi arasında geçen sürede de davacının, idare ile olan sözleşmede kararlaştırılan edimini ifa etmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, bu kapsamda davacının talep ettiği kalemleri davalı ....Ltd.Şti'den talep etmekte haklı olduğunun anlaşılmasına göre davalı ....Ltd.Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ....Ltd.Şti.vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince davalı ....Ltd.Şti.'den alınması gereken 3.598,11 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL ve 284,13 TL olmak üzere toplam 899,53 harcın mahsubu ile bakiye 2.698,58 TL harcın davalı ....Ltd.Şti'den alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ....Ltd.Şti. tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödediği istinaf başvuru harcının kendisi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 22/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır