T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2025/576 - Karar No:2026/475
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/576
KARAR NO : 2026/475
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 11/11/2024
NUMARASI : 2023/327 E-2024/621 K
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2026
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; taraflar arasında İstanbul İçmeler Hizmet Binası Bakım- Onarım ve Tadilat İnşaatı İşi'ni konu alan 24/08/2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığını, davalının kusurundan kaynaklanan sebeplerle işin zamanında tamamlanamadığını, haklı süre uzatım taleplerinin de davalı tarafından tam olarak karşılanmadığını, ilk verilen süre uzatımının ödenmeyen hakedişler ve yapı ruhsatı alınmasının gecikmesi göz önüne alındığında yeterli olmadığını, yine bu süre uzatımından sonra da hakedişlerin zamanında ödenmediğini, işin idarenin kusuru nedeniyle uzadığını, davalı tarafından müvekkilinin uhdesinde bulunmayan ek işlerin yapımını talep ettiğini, ancak ek işlerin yapımı için süre verilmediğini, ek iş kapsamına giren imalatların geçici kabul işlemlerini sekteye uğrattığını ve ek işler için müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, idarenin 29/10/2017 tarihli talebi üzerine, taahhüdün içerisinde bulunmamasına rağmen, İstanbul İçmeler Hizmet Binası Bakım, Onarım ve İnşaat işinin elektrik ve doğal gaz tesisat işlemlerini yaptırdığını, buna ilişkin faturaların idareye verildiğini ancak ödemenin yapılmadığını, ek imalatlar kapsamında enerji güç arttırımı işleri, proje ve iş takibi ile ruhsatlandırma işinin KDV dahil 7.080,00 TL'ye, doğal gaz tesisatı projelendirme ve İGDAŞ ruhsatı alınması, kullanıma açılması işinin KDV dahil 7.000,00 TL'ye ve doğal gaz dış tesisatı ihata duvarından mekanik odaya kadar olan bölümün malzeme ve uygulaması işinin KDV dahil 7.650,00 TL'ye müvekkili tarafından alt yükleniciye yaptırıldığını, davalı tarafından belirtilen işlerin faturalarının son hakedişe eklenmesi halinde ödeme yapılacağının beyan edildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı idarenin hakediş ödemelerini yapmaması nedeniyle işin uzadığını, müvekkilinin zarara uğradığını, buna rağmen gecikmede müvekkilinin kusuru varmış gibi 264.341,36 TL gecikme cezasının hakedişinden kesildiğini, bu bedelin de ticari faizi ile birlikte iadesi gerektiğini, kesilen gecikme cezasına 25/01/2018 tarihinde itiraz edildiğini, davalının kusurundan kaynaklanan süre uzatımları nedeniyle imalatların fiyat artışına maruz kalması sonucu müvekkilinin zarara uğradığını, fiyat farkının, idarenin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesinden ve kendi kusurundan kaynaklanması nedeniyle tazmini gerektiğini, geçici kabul için 22/12/2017 tarihinde tespite gelindiğinde tespit edilen 70 adet inşaat, 16 adet elektrik ve 24 adet makine tesisatı imalatı olmak üzere toplam 110 kalem eksik ve kusurlu işlerin 29/12/2017 tarihine kadar düzeltilmesi için süre verildiğini ve bu süre içerisinde eksikliklerin çoğunun düzeltilmesine rağmen, 29/12/2017 tarihinde eksik kusurlu imalatların hiç birinin düzeltilmediği gerekçesiyle 59.450,00 TL'nin müvekkilinin hakedişinden kesildiğini, oysa eksik kusurlu imalat listesinde yer alan işlerin 43.450,00 TL tutarındaki işlerinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/56 D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucu inşaat bilirkişisinden alınan raporda da eksik kusurlu imalatların çoğunun tamamlandığı, tamamlanmayan iş bedellerinin toplamının ise 16.000,00 TL olduğunun belirlendiğini, dolayısıyla müvekkilinden haksız yere yapılan kesintilerin iadesi gerektiğini, son hakedişin ödenmesi için davalıya başvurulduğunu ancak idarenin dilekçesiyi geri çekmesi aksi takdirde son hakedişin ödenmeyeceğini bildirmesi nedeniyle dilekçenin geri çekildiğini, buna rağmen ödeme yapılmadığını, son hakedişten kesilen tutarlar dışında geriye kalan miktarın düşülmesi sonucunda geriye kalan ve ödenmesi gereken hakediş tutarının da müvekkiline ödenmesi gerektiğini ileri sürerek , fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafça haksız yere müvekkilinin hak edişlerinden yapılan kesintilerden şimdilik 25.000,00 TL’sinin hakedişinden kesim tarihinden, müvekkilinin son hak edişinden kesilen tutarlar haricinde ödenmeyen hakediş bedellerinden şimdilik 25.000,00 TL’sinin, davalı tarafından müvekkiline yaptırılan ve karşılığı ödenmemiş olan enerji güç artırımı proje iş takibi ile ruhsatlandırma işi, doğalgaz tesisatı projelendirme ve İGDAŞ ruhsatı alınması ve kullanıma açılması işi, doğalgaz dış tesisatı işlerinden kaynaklanan bedellerden şimdilik 5.000,00 TL’sinin, davalı tarafından dava konusu işin yapımı esnasında elektrik, su, doğalgaz tüketim bedellerinin tamamının müvekkili firmadan hakkaniyete aykırı olarak kesilmesi nedeni ile kesilen bedellerden şimdilik 5.000,00 TL’sinin, davalının kusurundan kaynaklanan ve müvekkil firmayı zarara sokan fiyat artışlarından ve süre uzatımı nedeniyle ortaya çıkan farklardan dolayı zararın giderilebilmesi için şimdilik 5.000,00 TL’sinin, eksik, kusurlu imalat nedeniyle kesilen 59.450,00 TL’den haksız yere kesilen ve kısmen iadesi gerektiğinden, şimdilik 5.000,00 TL’sinin avans faizi ile birlikte, 30/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile; iş yapımındaki elektrik, su, doğal gaz tüketimi bedelleri nedeniyle yapılan haksız kesinti yönünden toplam 19.728,65 TL'nin 18/01/2018 tarihinden itibaren, sözleşme dışı imalat nedeniyle 21.730,00 TL'nin 14/02/2018 tarihinden ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; müvekkili kurum ile davacı firma arasında 24/08/2015 tarihinde İstanbul İçmeler hizmet binası bakım, onarım ve tadilat inşaatının yapılmasına dair sözleşme imzalandığını, ihale bedelinin 3.800.000,00 TL, işin süresinin 450 takvim günü, işin teslim tarihinin 01/09/2015 tarihi olduğunu, işin bitim tarihinin 24/11/2016 tarihi olacağının kararlaştırıldığını, ... Genel Müdürlüğünce söz konusu yapım işine ait yapı ruhsatının 31/12/2015 tarihinde alındığını, aynı tarih itibariyle yüklenici firmaya 361.271,85 TL ilk hak edişinin ödendiğini, davacıya 2016 ödeneklerinin geç açılmasından kaynaklı hak ediş ödemelerinin yapılamaması nedeniyle 155 gün, 2017 ödeneklerinin geç açılmasından kaynaklı hak ediş ödemelerinin yapılamaması ve iş artışından dolayı 34 gün, iş artışından dolayı 15 gün, iş artışından dolayı 6 gün ve iş artışından dolayı 30 gün süre uzatımı verildiğini, süre uzatımına esas süre ve iş artışları yüklenici tarafından itirazsız ve şerhsiz imzalandığını, hak edişlerin bu çerçevede hazırlanarak yükleniciye ödemeler yapıldığını, 2 no'lu hak edişin 13/05/2016 tarihinde yüklenicinin yaptığı imalat doğrultusunda hazırlandığını, işin iş programına uygun olarak zamanında bitirilmesi için yüklenici firmaya işlerin hızlandırılması hususunda 6 ayrı yazı yazılarak gerekli uyarıların yapıldığını, yüklenici firmanın 05/09/2017 tarihli dilekçesi ile işin bitirildiğini belirterek, geçici kabulün yapılmasını talep ettiğini, ... Genel Müdürlüğünce geçici kabul çalışmaları için 09/10/2017 tarihli makam oluru ile geçici kabul komisyonu oluşturulduğunu, ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan yapım işleri, muayene ve kabul yönetmeliğinin 4. maddesi ve yapım işleri genel şartnamesinin 41. maddesi hükümleri çerçevesinde geçici kabul komisyonu, yüklenici firma temsilcisi ile 18.10.2017-19.10.2017 tarihlerinde yerinde yapmış oldukları inceleme ve muayenede işin % 86 seviyesinde olduğunu ve geçici kabule hazır olmadığını tutanağa bağlayarak idareye bildirdiğini, söz konusu tutanaktan da görüleceği üzere sözleşmesine göre işin bitim tarihi olan 22/07/2017’de işin bitirilemediğini, 07/11/2017 tarihinde firma yetkilisi tarafından geçici kabul talebi ile tekrar yazılı başvuruda bulunulmasını müteakip ... Genel Müdürlüğünce 19/12/2017 tarihli genel müdürlük oluru ile geçici kabul komisyonu oluşturulduğunu, geçici kabul komisyonu ile yüklenici firma temsilcisinin 21-22/12/2017 tarihinde yerinde yaptıkları inceleme neticesinde, eksik ve kusurlu imalatların tespit edildiğini, eksik ve kusurlu imalatların tamamlanması için yüklenici firmaya 1 hafta süre verildiğine ilişkin liste düzenlenerek, geçici kabul komisyonu ve firma temsilcisi tarafından imza altına alındığını, geçici kabul eksikliklerinin tamamlanması için yükleniciye verilen süre sonunda 29/12/2017 tarihinde yüklenici firma temsilcisiyle yapılan tespit neticesinde, eksik ve kusurlu imalatların tamamının giderilmediğinin görüldüğünü, projesine ve teknik şartnamesine uygun olmayan imalatların idarece kabul edilmediğine, bu imalatlara ilişkin kesintilerin belirtildiği tutanak ve geçici kabul tutanağının, geçici kabul komisyonu ve yüklenici firma temsilcileri tarafından itirazsız ve şerhsiz olarak imzalandığını, yükleniciye geçici kabul istem tarihi olan 07.11.2017 ile sözleşmesine göre, iş bitim tarihi olan 22.07.2017 tarihi arasındaki 107 günlük gecikme cezası olarak 264,341,36 TL gecikme cezası hesaplandığını, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik ve kusurlu imalat kesintisi ve hesaplanan gecikme cezası çerçevesinde hazırlanan kesin hesabının yüklenici firma temsilcisi tarafından itirazsız olarak imzalanmasına müteakip idarece işin kesin hak edişinin neticelendirildiğini, yüklenicinin süre uzatımı, ilave iş, geçici kabul işlemleri ve kesin hak edişin hazırlanması gibi işlemlerle ilgili idareye yazılı herhangi bir itirazının olmadığını, doğalgaz ve elektrik tesisatı imalat bedellerinin genel müdürlüğün 22.11.2017 tarihli oluru ile yüklenici firmaya ödemesinin yapıldığını, yüklenici firmanın itiraz ettiği, elektrik, su ve doğalgaz bedellerinin kesilmesine ilişkin olarak ilk endeks ve son endeks okumalarının kurumlar tarafından yapıldığını, işin yapım süresince kullanılan miktarların yüklenici firmanın hak edişinden kesilmek suretiyle tahsil edildiğini, İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/56 D. İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda yapılan imalatların sözleşme ve ekleri olan proje ve teknik şartnamelerine uygunluğunu dikkate almadan sadece bulunup bulunmadığının tespitinin yapıldığını, oysa iddialarının yapılan imalatların sözleşmeye uygun olmadığı yönünde olduğunu savunarak, davanın öncelikle usul yönünden, esasına geçilmesi halinde esastan reddini talep etmiştir.
Mahkemece 15.01.2021 tarih ve 2018/895 Esas- 2021/20 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 15.03.2023 tarih ve 2021/527 Esas- 2023/304 Karar sayılı karar ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkemece Dairemizin kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında İstanbul İçmeler Hizmet Binası Bakım Onarım ve Tadilat İnşaatını konu alan KDV hariç 3.800.000,00 TL götürü bedelli eser sözleşmesi akdedildiği, dava konusu işin geçici ve kesin kabullerinin yapıldığı, davacı yüklenicinin geçici ve kesin kabul tutanağında belirtilen hususlarda ihtirazi kaydı olmadığı ve taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin eki niteliğinde olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. maddelerinde düzenlenen usulle bir itirazının olmadığı, bu suretle, geçici ve kesin kabul tutanağında belirtilen hususların davacı yüklenici yönünden kesinleştiğinin anlaşıldığı, buna göre, hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi heyet raporu ile belirlendiği üzere; süre uzatımı nedeniyle davacının hakedişlerinden gecikme cezası adı altında 264.341.36 TL kesinti yapıldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki niteliğinde olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39.maddesinde düzenlendiği usulle, bahse konu kesinti yönünden, davacının bir itirazının bulunmadığı, geçici ve kesin kabul tutanağına ihtirazi kayıt konulmadığı,bu suretle davacı yüklenici yönünden kesinleştiği, yine davacının sözleşme dışı yaptığı ilave işler yönünden, davacı tarafından, müvekkiline yaptırılan ve karşılığı ödenmemiş olan Enerji Güç Artırımı proje iş takibi ile ruhsatlandırma işi, doğalgaz tesisatı projelendirme ve İGDAŞ ruhsatı alınması ve kullanıma açılması işi, doğalgaz dış tesisatı işlerinden kaynaklanan bedellerden şimdilik 5.000,00 TL'sinin ticari faizi ile birlikte müvekkili firmaya ödenmesinin talep edildiği, davacının dava dışı firmalar aracılığıyla yaptırdığı ve bedelini ödediği sözleşme dışı işlerin, davalı tarafça 12 no'lu kesin hakedişe dahil edilmediği ancak davacının bahse konu ödemeler nedeniyle 12 no'lu kesin hakedişe Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39.maddesinde belirtilen usulle itiraz etmediği, bu suretle davacı yüklenici yönünden kesinleştiği, yine davacının talep ettiği elektrik, su ve doğalgaz tüketim harcamaları yönünden; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki niteliğinde olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 27.maddesi kapsamında "...şantiye hizmetleri için gerekli enerji ve suyun (yapının bünyesine giren su ve enerji bunun dışındadır) sağlanması, taşınması ve dağıtılması için gerekli tesislerin yapılması ve bunlarla ilgili işletme giderlerinin ..." davacı yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, bu suretle davacının iş bu kalem giderleri davalı iş sahibinden talep edemeyeceği, yine eksik ve kusurlu imalat nedeniyle kesilen 59.450.00 TL'nin iadesi istemi yönünden, davacı yüklenicinin geçici kabul tutanağına ihtirazi kayıt konulmadan imzaladığı, akabinde geçici kabul tutanağında belirtilen ayıplı imalatların giderilerek iş sahibine teslim edildiğine dair delil sunulmadığı, İstanbul Anadolu 6.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/56 D.İş sayılı dosyasında alınan raporun davacı tarafından yapılan imalatların proje ve teknik şartnameye uygunluğu tespit edilmeden düzenlendiği, bu suretle davacının iş bu kalem alacak talebinin de yerinde olmadığı, yine sözleşme uzatımı nedeniyle ortaya çıkan fiyat farklarından kaynaklı maddi zararının tazmini istemi yönünden; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 14.maddesinin "Yüklenici, gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz. Fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz." şeklinde düzenlendiği, bu suretle davacı yüklenicinin fiyat farkına ilişkin isteminin sözleşme hükmüne aykırı olduğu ve bu nedenle talebinin yerinde olmadığı, yine ödenmeyen kesin hakediş alacağı istemi yönünden; davalı kurum tarafından, davacının hakedişlerinden yapılan vergi kesintileri dahil hesaplama yapıldığında, davacı yüklenicinin bakiye hakediş alacağının bulunmadığının tespit edildiği, gecikme cezasına ilişkin kesintinin iadesi halinde davacının bakiye alacağının doğacağı ancak yukarıda da ifade edildiği üzere, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39.maddesinde belirtilen usulle, bahse konu kesinti yönünden itirazının olmadığı, geçici ve kesin kabul tutanağında belirtilen hususların davacı yüklenici yönünden kesinleştiği dikkate alınarak davacının taleplerinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf başvurusunda; mahkemece Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39.maddesinde düzenlenen şekli itiraz prosedürüne uyulmadığı gerekçesiyle hakediş kesintilerine ilişkin talebin reddine karar verildiğini ancak müvekkili tarafından 25.01.2018 tarihli dilekçe ile 264.341,36 TL tutarındaki gecikme cezasına açıkça itiraz edildiğini, bilindiği üzere uygulamada idarelerce şekil şartı kötü niyetli olarak kullanılarak ihtirazı kayıt düşüldüğü taktirde ödeme yapılmadığını, bu şekilde, işe devam etmek zorunluluğunda olan şirketlerin hakedişlerinin ihtirazı kayıtsız imzalamak mecburiyetinde bırakıldığını, kaldı ki işin yerleşik Yargıtay içtihatları gereği kesin hesabı yapılmadan verilmiş olan hakedişlerin geçici avans niteliğinde olduğunu, davaya konu olayda müvekkilinin, 25.01.2018 tarihli dilekçe ile kesin hakedişte bahsi geçen 264.341,36 TL gecikme cezasına itiraz ettiğini belirttiğini, bu sebeple ödeme tehdidiyle zor durumda bırakılarak ihtirazı kayıt düşmeden hakedişleri imzalamak zorunda kalan müvekkili şirketin, sadece şekil şartı gözetilerek hakedişleri kabul ettiği değerlendirmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenle hem gecikme cezası hem de sözleşme dışı işlere ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğunu, hatta bu hususun bir önceki mahkeme kararında isabetli olarak tespit edildiğini, kaldı ki sözleşme dışı işlere ilişkin olarak davalı idarenin muhatap alınarak fatura da tanzim edildiğini, söz konusu alacak kalemiyle ilgili olarak 10.02.2020 tarihli bilirkişi kurul raporunda faturalı alacakların ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini, bu konuda kesin hakedişe itirazi kayıt koyulmadığından alacak talebinin haksız olduğu yönünden bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığını, çünkü bahsi geçen alacağın sözleşme dışı işlere ilişkin olduğunu ancak mahkemece Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39.maddesinde öngörülen şekil şartına uygun ihtirazi kayıt bulunmadığı gerekçesiyle bu itirazın dikkate alınmadığını, bu bağlamda, davacının gecikme cezasına yönelik yazılı itirazı dikkate alınmalı ve bu kesintinin iadesine karar verilmesi gerektiğini, aksi takdirde, şekil şartı gerekçesiyle hakkaniyete ve sözleşme serbestisine aykırı bir sonuç doğduğunu, sözleşme dışı ilave iş bedellerinin ödenmemesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından, davalı idarenin açık talebi üzerine sözleşme dışı olarak enerji güç artırımı, doğalgaz tesisatı projelendirme, İGDAŞ ruhsatı alınması ve dış tesisat işlerinin yapıldığını, bu işler için düzenlenen faturaların idareye sunulduğunu ancak bedellerinin ödenmediğini, mahkemece bu taleplerin de YİGŞ'nin 39.maddesindeki şekil şartına bağlanarak reddedildiğini, oysa söz konusu işlerin hakedişe dahil edilmediğini, bu nedenle ihtirazi kayıt koyma yükümlülüğünün doğmadığını, ayrıca, sözleşme dışı işlerin idarenin talebiyle yapılması halinde, yüklenicinin bu işler için bedel talep etme hakkının doğacağı açık olup, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 07.03.2023 tarih ve 2022/4267 Esas- 2023/889 Karar sayılı kararında da, sözleşme dışı işlerin idarenin bilgisi ve onayı ile yapılması halinde, yüklenicinin bu işler için bedel talep edebileceğinin açıkça belirtildiğini, bu nedenle, sözleşme dışı yapılan ve bedeli ödenmeyen işler yönünden taleplerinin kabulü gerekirken, şekil şartı gerekçesiyle reddinin hukuka aykırı olduğunu, şantiye enerji ve su giderlerinin yükleniciye ait olduğu gerekçesiyle müvekkilİ şirkete ödenmemesinin hukuka aykırı olduğunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 27. maddesinde bu giderlerin yükleniciye ait olduğu belirtilmişse de, idare tarafından zamanında teslim edilmeyen veya yetersiz sağlanan enerji altyapısı nedeniyle yüklenicinin zarara uğradığını, bu nedenle ek maliyetlerin doğduğu yönündeki somut delillerin değerlendirilmeden karar verildiğini, mahkemece bu noktada yüklenici lehine gelişen objektif imkânsızlıkları, işin yürütülmesini engelleyen sebeplerin dikkate alınmadığını, mahkemece, bu giderlerin götürü bedel sözleşme kapsamında yükleniciye ait olduğunu belirterek taleplerinin reddedildiğini ancak bu giderlerin şantiye genel giderlerinden farklı olarak, idarenin kullanımına yönelik tüketim kalemleri olup, bu hususun, dosya kapsamındaki faturalar ve tüketim belgeleriyle sabit olduğunu, tüm bu açıklamalara ek olarak ...'ın müvekkili şirkete 29.10.2017 tarihinde doğal gaz, elektrik ve su ihtiyaçlarını temin etmesi için bilgi verdiğini, bu tarihe kadar, müvekkili şirket tarafından taahhüdünde olan işin %95’inin fiziki olarak bitirildiğini, ...’ın talebi üzerine ise müvekkili şirket tarafından iş artışı kapsamında değerlendirilebilecek olan elektrik ve doğalgaz tesisat işlerinin yapımına başlandığını, işin teslimi ve sistemin çalıştırılması amacıyla idare tarafından doğal gaz, elektrik, su ihtiyaçlarını temin edilmesi için 29.10.2017 tarihinde müvekkiline bilgi verildiğini, sayılan işlemlerin, müvekkili şirketin taahhüdünde olmamasına karşın, ... Genel Müdürlüğü İnşaat Müdürlüğü tarafından müvekkili şirketten istenilmesi üzerine müvekkili şirketin enerji güç artırımı işleri proje ve iş takibi ile ruhsatlandırma işini KDV dâhil 7.080,00 TL’ye, doğalgaz tesisatı projelendirme ve İGDAŞ ruhsatı alınması, kullanılmasına açılması işi müvekkili şirket tarafından KDV dâhil 7.000,00 TL’ye ve doğalgaz dış tesisatı, ihata duvarından mekanik odaya kadar olan bölümün malzeme ve uygulaması KDV dâhil 7.650,00 TL’ye bir alt yükleniciye yaptırıldığını, dolayısıyla söz konusu işlerin sözleşme dahilinde olmadığının ortada olup, hakkaniyete ve yasaya aykırı mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, ayrıca, bu giderlerin yükleniciye ait olduğuna dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmadığını, bu durumda BK'nın 51 ve 52. maddeleri uyarınca hakkaniyet ilkesi gereği değerlendirme yapılması gerektiğini, eksik ve kusurlu imalat nedeniyle kesilen bedelin iadesine ilişkin ise; geçici kabul sırasında eksik ve kusurlu imalatlar nedeniyle 59.450,00 TL kesinti yapıldığını ancak İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/56 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, eksikliklerin büyük kısmının giderildiğini, kalan eksikliklerin bedelinin 16.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, mahkemece bilirkişi raporu dikkate alınmadan eksik inceleme ile talebin reddine dair hüküm kurulduğunu, fiyat farkı talebinin sözleşmeye aykırı olduğu gerekçesiyle reddinin de hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar dava konusu işte fiyat farkı ödenmeyeceği belirtilmişse de; uygulamada zamanla değişen fiyat endeksleri ve Kamu ihalelerinde yüklenicinin korunmasına yönelik düzenlemelerin (Bkz. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu Geçici 5. madde, 2022/1 sayılı CB Kararı) hiç dikkate alınmaması nedenleriyle, fiyat farkına ilişkin talebin mutlak biçimde reddedilmesinin kanunun emredici hükümleri karşısında geçersiz olduğunu, idarenin kusuruyla işin süresinin uzaması nedeniyle fiyat farkı talebinde bulunulduğunu, mahkemece, sözleşmede fiyat farkı öngörülmediği gerekçesiyle bu talebin reddedildiğini ancak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, işin 363 gün uzadığı ve bu sürede %11,73 oranında maliyet artışı yaşandığının tespit edildiğini, Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere, sözleşmede fiyat farkı öngörülmemiş olsa dahi, idarenin kusuruyla işin uzaması halinde yüklenicinin uğradığı zararın genel hükümler uyarınca tazmin edilmesi gerektiğini, bu hususun BK'nın 112 ve devamı hükümleri gereği olduğunu, ayrıca davalı idare tarafından ödenmesi gereken hakedişlerin zamanında da ödenmediğini, bu süreç içerisinde müvekkili firma tarafından idareye 02.05.2016, 13.06.2016, 01.07.2016, 03.08.2016, 26.08.2016 ve 29.09.2016 tarihlerinde hakediş bedellerin ödenmesi için dilekçe ile başvuru yapıldığını ancak idarece sözleşmenin 11.2 maddesinde belirtilen düzenlemeye rağmen dokuz ay boyunca hakediş ödemelerini yapmadığını, müvekkilinin, idareden kaynaklanan sebepler dolayısıyla büyük ekonomik sıkıntılar içerisine düştüğünü, aynı şekilde, 2017 yılında da 5 ay boyunca müvekkili şirketin hakediş ödemelerinin zamanında yapılmadığını ve bu durumun aşırı ifa güçlüğüne yol açtığını, davacının 2016 yılında karşılaştığı “hakedişlerin zamanında ödenmemesi” probleminin, 2017 yılında da devam ettiğini, buna yönelik müvekkili firma tarafından davalı idareye başvurulduğunda ise herhangi bir cevap alınamadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmede "Sözleşmenin Eki" başlıklı 8.2.1 maddesinde YİGŞ'nin sözleşmenin eki olduğunun kararlaştırıldığı, kesin hakediş olan 12 no'lu hakedişin davacı tarafça ihtirazı kayıt konulmadan imzalandığı, Dairemizin kaldırma kararından sonra alınan kök ve ek bilirkişi heyeti raporunda çıkarılan kesin hesabın dosya kapsamına uygnu ve denetlenebilir olduğu, çıkarılan kesin hesapta talep kalemlerinden sözleşme dışı imalat olan 21.730,00 TL alacağın davacı tarafça talep edilebilecek alacak olarak değerlendirilmek suretiyle kesin hesaba dahil edildiğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-İstinaf talep eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 04.06.2025 Tarihli Resmî Gazete’de Yayımlanan 7550 sayılı Kanun'un 20. maddesi dikkate alınarak belirlenen temyiz kesinlik sınırı ve HMK’nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay’da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 28/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır