T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1006 - 2023/250
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvurunun Esastan Reddi / HMK m. 353/1-b.1)
DOSYA NO: 2021/1006 Esas
KARAR NO: 2023/250
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/10/2021
NUMARASI: 2019/378 Esas-2021/595 Karar
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 01/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/03/2023
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında 17/01/2017 tarihinde makine alım satımı sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre müvekkilinin davalıya 667.000,00-TL ödeme yapacağını, davalının ise ödeme karşılığında 5 adet makineyi 60 gün içerisinde imal ederek müvekkiline teslim edeceğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye uygun olarak müvekkili davacının davalıya sözleşmede bedeli olarak 350.000,00-TL belirlenen 2015 yapımı mobil 110'luk çeneli kırıcı besleyici bunker kompleksini teslim ettiğini, yine davalıya 07/02/2017 tarihinde 15.000,00-TL, 27/02/2017 tarihinde 10.000,00-TL, 15/03/2017 tarihinde 12.000,00-TL EFT ile ödeme yaptığını, 30/04/2017 tarihli 47.365,00-TL bedelli, 27/05/2017 tarihli 65.000,00-TL bedelli, 10/08/2017 tarihli 35.000,00-TL bedelli, 31/07/2017 tarihli 52.500,00-TL bedelli, 30/09/2017 tarihli 11.000,00-TL bedelli çek ve 30/09/2017 tarihli 50.000,00-TL senet vererek toplamda 647.865,00-TL ödemeyi gerçekleştirdiğini, davalının sözleşme kapsamında sadece 1 adet makineyi müvekkiline teslim ettiğini, diğer malların tesliminden kaçınan davalı ile bu kez de 31/01/2018 tarihli ek bir sözleşme yaparak sözleşme ile davalıya daha önceden ödenen 647.865,00-TL'ye ilaveten 150.000,00-TL daha ödeme yapılmasının belirlendiğini, bedelin makineler hazır hale getirilip teslim edilirken ödenmesi gerektiğini, davalının sözleşme ile üstlendiği malları müvekkiline teslim etmediği gibi teslim edilen maldaki arızaları da onarmadığını, müvekkilinin teslim edilen ve arızalı makine sebebi ile zarara uğradığını beyan ederek, davalıya fazladan ödenen 297.865,00-TL'nin ödeme gününden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline, davalıya teslimi gerçekleştirilen makinenin aynen iadesi, makinenin kullanma bedeli olarak 5.000,00-TL, değer kaybı olarak 5.000,00-TL'nin ticari faizi ile birlikte tahsiline, makinenin aynen iadesi mümkün olmadığı takdirde sözleşme ile belirlenen 350.000,00-TL'nin davalıdan teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, müvekkili davacının uğradığı iş ve gelir kaybı ile işletme kapasitesinin büyütülememesi nedeni ile ortaya çıkan zarar için şimdilik 5.000,00-TL'nin ihtar tarihinden itibari ile tahsiline, ayıplı mal nedeni ile müvekkilinin uğramış olduğu zarar için şimdilik 5.000,00-TL'nin teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, ayıplı malın tamiri için harcanan 29.250,00-TL ile 11.266,99-TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; taraflar arasında akdedilen sözleşme ile davacının müvekkili şirkete kullanılmamış sıfır, 2015 yapımı, mobil 110'luk çeneli kırıcı, besleyici bunker kompleksi teslim etmesi gerekirken teslim edilen makinenin ikinci el, kullanılmış ve ayıplı olduğunu, teslim anındaki ayıplı haldeki değerinin 150.000,00-TL olduğunu, davacının sözleşme gereğince 30/09/2017 tarihli 50.000,00-TL bedelli senedi müvekkiline ödemediğini, yapmış olduğu ödemeler toplamının 247.865,00-TL olup ödemelerin sözleşmede kararlaştırılan vadelerde yapılmadığını, sözleşme gereğince müvekkili tarafından sadece bir adet makinenin davacıya teslim edildiğini, sözleşme gereğince alıcı/davacının 7 gün içerisinde yazılı olarak eksiklikleri bildirmekle yükümlü olduğunu, müvekkilinin garanti kapsamında olmayan arızaları gidermek için maksimum özen gösterdiğini, davacının sözleşmedeki bakiye borcunu ödemeyerek hazır olan makineleri fabrikadan almayarak bizzat kendisinin temerrüte düştüğünü, 31/08/2018 tarihli sözleşme ile 17/01/2017 tarihli sözleşme gereği teslimden önce davacı tarafından ödemeyi taahhüt ettiği tutarın ödenmeyen kısmı için 150.000,00-TL'lik ödeme öngörüldüğünü, teslim öncesi bedeli davacının ödemediğini, davacının teslim talebinde bulunabilmesi için sözleşme ile kararlaştırılan bedeli eksiksiz olarak ödemesi ve montaj hazırlığını yapması gerektiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; 50.000,00 TL makine bedeli, 247.865,00 TL davacı tarafından yapılan ödemeler toplamı olan 597.865,00 TL'den davacı tarafından davalıya teslim edilen elek bedeli olan 129.800,00 TL mahsup edildiğinde davacının sözleşme bedeli olarak davalıdan 468.065,00 TL talep edebileceği, Tarafların 17/01/2017 tarihli sözleşmeden sonra akdetmiş oldukları 30/01/2018 tarihli sözleşmenin (4) maddesinde açıkça davacının daha önceden yapmış olduğu ödemeler üzerine siparişin teslimi öncesi 150.000,00 TL nakit ödeme yapmasının düzenlendiği, somut olayda ise davacının 150.000,00 TL'lik ödemeyi yapmadığı gerçekleştirmediği, bu suretle öncelikle kendi edimini ifa etmeyen davacının davalıdan edimin ifasını, ifa edilmeyen edim nedeni ile uğradığı zararın tazminini talep edemeyeceğinin kabul edildiği ve bu suretle alacak/tazminat yönünden açılan davanın reddine karar verildiği, gelir kaybının müspet zarar kapsamında olup davacının sözleşme gereğince ödemiş olduğu bedelin iadesini talep etmekle sözleşmenin feshini istediği, sözleşmenin feshi halinde müspet zararın tazmininin istenemeyeceği, Davacının sözleşme kapsamında davalıya 2015 yapımı, mobil, 110'luk çene kırıcı, besleyici bunker kompleksini teslim ettiği ve bu suretle davalının menkul malın maliki olduğu, iyi niyetli olarak zilliyet/malik olan davalının malı kullanması nedeni ile kullanım bedelinden davacıya karşı sorumlu olmadığı gibi değer kaybının da davacı tarafından talep edilemeyeceği, kaldı ki malın sözleşmedeki değeri olan 350.000,00 TL'nin (a) bendi uyarınca davacıya iadesine karar verildiği nazara alındığında, anılan talep yönünden açılan davanın reddine karar verildiği, Bilirkişi heyet raporundan anlaşılacağı üzere, davacıya teslim edilen titreşimli elek makinesinin 07/03/2017 tarihinde teslim edildiği ve montajının 07/04/2017 tarihinde davalı tarafından gönderilen ustalar tarafından yapıldığı, makinenin davacı tarafından... mevkiinde kullanıldığı, davacının iadeli taahhütlü posta yoluyla 22/06/2017 tarihinde arızaları davalıya bildirdiği, sözleşmenin (8) maddesi ile garanti süresinin imalat ve montaj hatalarına karşı 2 yıl olarak düzenlendiği, teslim edilen mal yönünden davalı tarafından sözleşmenin (7) maddesine rağmen hazırlanmış proje ve hesap raporunun olmadığı, bu sebepten dolayı rulman gibi parçalarının ve yataklarının büyültülerek/güçlendirilerek değiştirildiği, vibrasyon sisteminin hatalı olmasından dolayı kırılma ve çatlamalarının olduğu ve elek üzerinde gerekli değişikliklerin yapıldığı saptanmakla, öncelikle garanti süresi içerisinde ayıp ihbarının davacı tarafından davalıya bildirildiği, ayıbın kullanım hatasından kaynaklanmadığı, bu suretle zarardan davalının sorumlu olduğu, davacı tarafından ayıbın giderilmesi için harcanan 40.516,99 TL'nin kadri maruf olduğu, yine ayıpların her zaman ortaya çıkabilecek nitelikte olması sebebe ile ayıp tarafından gelir kaybının davacı tarafından talep edilemeyeceğinin kabul edildiği, davacının sözleşmenin feshi sebebiyle ödemiş olduğu bedel olan 468.065,00 TL ile bakım onarım gideri olan 40.516,99 TL toplamı olan 508.581,99 TL tutarında davacıdan alacaklı olduğu, sözleşme kapsamındaki alacak/tazminat için davacının davalıyı temerrüte düşürmesi gerektiği, ancak 27.06.2018 tarih ve 24152 yevmiye numaralı ihtarnamenin davalıya tebliğ şerhinin mahkemeye ibraz edilmediği, bu suretle dava tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, tarafların tacir ihtilafın ticari iş mahiyetinde olması sebebiyle davacının avans faizi isteyebileceği nazara alınarak 508.581,99 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; faiz başlangıcının ihtar tarihi olarak belirlenmesi gerektiğini, tebliğ şerhinin araştırılmadan karar verildiğini, teslim edilen ve bozulan elek maden kırma makinesinin önemli bir makine olduğu, üretimin arızalardan etkilendiğini, şantiye işlerinin durduğunu, diğer makineler teslim edilmediğinden üretim kapasitesinin artırılamadığını, makine fiyatlarının arttığını, teslim edilmeyen makinelerden de zarara uğradıklarını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşme gereği davacının müvekkile "sıfır, hiç kullanılmamış" makine taahhüdünde bulunduğunu, ancak kullanılmış makinenin teslim edildiğini, kullanılmamış 350.000,00 TL değerindeki makinenin 159.000,00 TL bedelle satılmasının mümkün olmadığını, ayıp iddialarının dikkate alınmadığını, davacı tarafın ayıp iddiasına bu kabule çelişkili şekilde itibar edildiğini, makineyi yerinde gören bilirkişi heyetinin usulüne uygun oluşmadığını, sonraki heyetin makineyi görmediğini, bu raporlara göre karar verilemeyeceğini, mahkemenin kararının ayıp halinde kanunda düzenlenen seçimlik haklarına ilişkin hükümlere aykırı olduğunu, davacının ancak onarım bedeli talep edebileceğini, seçimlik hakkının bu yönde kullanıldığını, kalan makinelerin davacının temerrüdü nedeniyle teslim edilemediğini, ilave 150.000,00 TL'nin ödenmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsii istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı yönünden alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harcının peşin alınan toplam 3.471,30 TL harçtan mahsubu ile artan 3.291,40 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı yönünden alınması gereken 34.741,23 TL harçtan peşin alınan 8.685,31 TL harcın mahsubu ile bakiye 26.055,92 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerlerinde bırakılmasına, artan avansların karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 01/03/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Katip
✍e-imzalıdır