T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2021/915 - Karar No:2022/1234
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.6 md)
ESAS NO: 2021/915
KARAR NO: 2022/1234
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/04/2021
NUMARASI: 2019/535 E-2021/259 K
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
VEKİLİ
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/01/2023
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirketler iş ortaklığı arasında davalıların yükleminde olan ... Kültür Merkezi İnşaatının mekanik tesisat işleri yapımı konusunda 05/01/2017 tarihli sözleşmenin imzalandığını, müvekkili tarafından sözleşme kapsamındaki işin sözleşmeye uygun olarak yapılıp teslim edildiğini, ancak davalılar tarafından yapılan hatalı hesaplamadan dolayı SGK priminden dolayı 24.321,96 TL ile işin geciktiğinden bahisle asıl işverene ödenen gecikme cezası adı altında yapılan 94.000,00 TL haksız kesintinin , yine mekanik uygulama projesi ve sözleşmede yer almayan sifonik yağmur suyu uygulama nedeniyle iş bedeli olarak 53.100,00 TL'nin vede sözleşmenin 8/1 maddesi gereğince avans ve geç ödemelerden doğan ticari temerrüt faizi alacağı için 100,00 TL'nin fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, her bir talep edilen alacak kaleminin ödenmesi gereken tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini, yine sözleşme gereğince hakedişlerden kesilen ve iade edilmesi gereken nakdi teminat alacağı ile bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/9577 sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 oranında davalı aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili, öncelikle icra takibinle konu olan teminat tutarının iade şartlarının oluşmadığını, sözleşmenin 7.1.maddesi gereğince davacının sözleşme bedelinin % 10'u kadar teminat çeki vermesi gerektiği halde vermediğinden nakit olarak taşeron davacının hak edişlerinden kesildiğini ve bunun iade şartlarının oluşmadığını , yine gecikme cezaları ve SGK kesintilerinin tarafların imzaladıkları ve davacı taşeronun ihtirazi kayıt koymadığı kesin hak edişte bu kesintilerin yapıldığından daha sonra bunların talep edilemeyeceğini , ayrıca davacı taşeronun işinde gecikmesinden dolayı sözleşmenin 6.3. maddesinde belirtilen şekilde gecikme cezasının uygulandığını, yine SGK kesintilerinden davacının sorumlu olduğunu , yağmur suyu tesisatı kalemine ilişkin talebinin ise; bu kalem işin anahtar teslimi sözleşme kapsamında olduğu ve karşı tarafa ödendiğini belirterek, tüm taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalının işi 20 gün gecikme ile teslim ettiğini, taraflar arasında 08/03/2019 tarihli kesin hesabın yapıldığını , kesin hesap raporuna göre 20 günlük gecikmenin olduğu nazara alınarak gecikme cezası uygulandığını ve bunun hak ediş alacağından kesildiğini, taraflarca durumun kabul edildiğini, herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmediğini, yine SGK prim kesintilerinden davacının sorumlu olduğunu, primlerin hatalı hesaplandığı iddiasının ve hatalı kesinti iddiasının yerinde olmadığını, sifonik yağmur suyu uygulamasının sözleşme kapsamında bir iş olduğunu ve sözleşme bedelinin ödenmesi ile bedelinde ödendiğini, hak edişlerde kesilen nakdi teminatların ise kesin hesap raporunda 110.545,29 TL olduğu ve bunun işin teminatı olarak, yani sözleşmenin 7.1.maddesi gereğince sözleşme bedelinin % 10'u kadar teminat çekinin verilmesi, verilmemesi halinde diğer kesintilerle birlikte nakdi olarak taşeron hak edişinde kesileceğinin kararlaştırıldığı ve bu kesintinin bu teminata ilişkin olarak tutulduğunu ve henüz iade şartlarını oluşmadığını belirterek, icra takibine konu bu alacak kalemi ve diğer alacaklar yönünden talebin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine ve takip konusu alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davacıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, tüm dosya kapsamı, dava, cevaplar, taraflar arasındaki sözleşme, asıl işverence yapılan geçici kabul tutanağı, davalılarca asıl işverene sunulan 19.03.2019 tarihli SGK ya borcun olmadığına dair yazı, taraflar arasında yapılan kesin hesap raporu, icra takip dosyası, tarafların defter ve belgeleri ile dosya üzerinde hazırlanan hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ... Belediyesine ait ... Kültür Merkezi inşaatının mekanik tesisat işlerinin davacı tarafından yapılmasına ilişkin 05.01.2017 tarihli sözleşmenin imzalandığı, işin bitim tarihinin 30.10.2017 olarak öngörüldüğü ancak işin geçici kabulünün asıl işverence 12.02.2018 tarihinde yapıldığı, taraflar arasında yapılan 08.03.2019 tarihli kesin hesap raporunda işin 20 gün geç teslim edildiğinden bahisle sözleşme hükmü gereğince günlük 4.700,00 TL'den olmak üzere toplam 94.000,00 TL gecikme cezasının hesap edilerek kesildiği ve buna davacının herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmediği, yine SGK işçilik bedeli olarak kesinti yapıldığı buna da herhangi bir ihtirazi kaydın ileri sürülmediği, sözleşme kapsamında geç ödemelerden kaynaklanan faiz alacağı talebinin yerinde olmadığı, ayrıca davacının talep ettiği sifonik yağmur suyu uygulama bedelinin sözleşme kapsamında yapılması gereken iş olduğu ve bedelinin ödendiğinden bu istemin de yerinde olmadığı, ancak sözleşme kapsamında 7 adet toplam 2.350.000,00 TL KDV hariç hak ediş düzenlendiği, bunlardan % 5 nakit teminat kesintisi olarak 105.867,50 TL'nin kesildiği, kesin teminat çeki için ayrıca bir teminatın kesilmediği, yani sözleşme imza aşamasında verilmesi kararlaştırılan ancak davacı tarafından verilmeyen teminat çeki için hak edişlerde kesinti yapılmadığından bu miktarın kesin teminat olarak kabul edilemeyeceği, tarafların ticari defterlerine göre de; davacının davalılar iş ortaklığından %5 nakdi teminat kesintisi 105.867,50 TL ile 4.677,79 TL bakiye alacağının bulunduğunun kayıtlı olduğu, nakdi teminat kesintisi iadesi için gerekli olan geçici kabulün yapıldığı, davalılar iş ortaklığının asıl işverene sunduğu 19.03.2019 tarihli SGK ya borcun olmadığına dair belge ile SGK ya borcun olmadığı da nazara alındığından bu miktarın iade şartlarının gerçekleştiği nazara alınarak davacının icra takibine konu ettiği ( %5 nakdi teminat kesintisi 105.867,50 TL ile 4.677,79 TL bakiye alacak olmak üzere ) 110.554,50 TL'lik asıl alacağa yapılan itirazın yerinde olmadığı gibi takipten önce nakdi teminatın iade şartlarının oluştuğu 19.03.2019 da takip tarihi olan 10.07.2019'a kadar hesap edilen avans faizinin 24.150,84 TL olduğu ancak talep daha az olduğundan talep nazara alınarak işlemiş faize de yapılan itirazın yerinde olmadığı, diğer alacak kalemlerine ilişkin alacak istemine yönelik davanın da yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, takip konusu alacağın eser sözleşmesinden kaynaklandığı ve likit olmadığı gerekçesiyle, tarafların tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda idare ile yüklenici arasındaki yazışmalar, ilave iş bedeli ödemesi, ihale dosyası ve gecikme cezası kesintilerine yönelik tutanakların incelenmediği, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporuna göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin reddinin hatalı olduğunu, sifonik sistem yağmur suyu uygulamasının sözleşme dışı iş olduğunun idareden gelen belgelerden belge olup, incelenmediğini, idarenin malzemen farkı olarak yüklenicilere bedelini ödediğini, bilirkişi raporunun bu konuda çelişkili olduğunu, davalıların, gecikmenin müvekkilinden kaynaklandığını ispatlaması gerektiğini, 18/05/2019 tarihli mail yazışmalarının incelenmediğini, 08/03/2019 tarihli hesap raporunda yıl kısmının tahrifatlı olduğunu, bu belgenin geçerli olup olmadığının incelenmediğini, SGK priminin fazla tahsil edildiğini, bu hususta SGK'ya yazı yazılmadığı gibi, ihale dosyası incelenmediği için kesintinin hatalı olup olmadığının değerlendirilmediğini, sözleşmenin 8/1.maddesinde kesin vade olup, ihtara gerek bulunmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ....... Ltd.Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; nakdi teminat kesintisi ve alacak kalemleri hakkında bilirkişi raporunda hatalı değerlendirmeler yapıldığını, sözleşmenin 6.3,7.1,7.2,7.3.maddesindeki teminat hükümlerinin dikkate alınmadığını, davacının teminat çeki vermediğini, bu nedenle kesilen 110.545,29 TL'nin kesin kabul yapılanarak tutmak zorunda kaldıklarının, cezalı gün sayısının 10 günü geçtiği için nakit teminatın gelir kaydedilmesi gerektiğini, davalıların idareye verdiği borcu yoktur yazısına dayanılarak, teminatın iadesine karar verilmeyeceğini, davacının borcu yoktur yazısı vermediğini, bu yazının faiz başlangıcına esas alınmasının hatalı olduğunu, işçi ödemelerinin yapıldığını gösteren belgenin davalılara sunulmadığını, bu nedenle bakiye alacağı da talep edemeyeceğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ...... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; nakit teminat iade şartlarının oluşmadığını, kesin kabulün yapılmadığını, işlemiş faiz için idare ile davacı arasındaki yazının dikkate alınamayacağını, bakiye alacağı bulunmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
1-Mahkemece, itirazın iptali talebine yönelik davanın kısmen kabulü ile davalıların takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz yönünden de devamına karar verilmiştir.
Temerrüt faizi başlangıç tarihi yönünden; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş (kesin vade bulunması) veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; borçlu temerrüde düşmüş olur (BK 101., TBK 117. madde).
Somut olayda; davalı takipten önce, yukarıda açıklanan yasa hükümleri gereğince temerrüde düşürülmediği gibi, taraflar arasında kararlaştırılmış kesin vade de bulunmamaktadır. Bu durumda; işlemiş faiz talebi yönünden, yukarıdaki açıklamalara göre bir değerlendirme yapılmadan işlemiş faiz talebi yönünden kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
2-Davacı vekilince; davacı yüklenici tarafından yapılan sifonik sistem yağmur suyu uygulamasının sözleşme dışı iş olduğu iddia edilmiştir. Bu hususta bilirkişi raporunda, dosya içerisinde bulunan iki adet CD'nin tamamının incelendiği, iş sahibi ... Belediyesince yapılması istenen yağmur suyu sistemine ilişkin sözleşme eki olan detay bilgi içerir teknik şartname, uygulama projesi, birim fiyat tarifi vs. belgelerin dava dosyası içinde yer almadığı, taraflar arasındaki sözleşmede sifonik yağmur suyu imalatına ilişkin bir belirleme olmamakla birlikte sözleşmenin 3.maddesinde davacı taşeronun sözleşme konusu işi projelere, sözleşme hükümlerine ve sözleşmenin ayrılmaz parçaları olan eklerinde bulunan şartlara uygun olarak, teknik şartname, projeler, idare ve iş veren arasındaki sözleşme hükümlerinin kendi işi ile ilgili hükümleri kapsamında yapacağı ve tamamlayacağının beyan edildiği, sözleşme ve eklerinde açıkça tanımlanmış olmasa dahi işin yapım tekniği açısından gerekli olan idare tarafından gelecek her türlü talebin karşılanmasının taşeron sorumluluğunda olduğunun belirlendiği, bu durumda sifonik yağmur suyu imalatını davacının üstlenmesi gerektiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bu durumda; bilirkişi raporunun sifonik yağmur suyu sistemi hususunda denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; öncelikle, bilirkişi raporunda dosya kapsamında bulunmadığı belirtilen ve iş sahibi belediye ile yükleniciler arasındaki sözleşme eki teknik şartname, uygulama projesi vb. belgelerin dosyaya kazandırılması, yargılama sırasında rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak veya gerekirse konusunda uzman yeni bir bilirkişi veya bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınmak suretiyle; sözleşme dışı iş olduğu iddia edilen sifonik sistem yağmur suyu imalatının getirtilen teknik şartname ve proje kapsamında olup olmadığının belirlenmesi, bu imalatın teknik şartname ve proje kapsamında bulunmadığının anlaşılması halinde, bu kez; taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1.2 maddesindeki hüküm gereğince yapım tekniği açısından yapılması gerekli olan bir imalat olup olmadığının tespit edilmesi, yapım tekniği açısından yapılması zorunlu imalat olmadığının anlaşılması halinde, sözleşme dışı iş olarak kabul edilmesi ve bedelinin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenerek projeye göre yapılması gereken imalat bedeli ile arasındaki farkın tespit edilmesi ve belirlenen bu fark miktarın hüküm altına alınması gerekirken, bu hususlarda inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde bu imalat talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının diğer nedenler incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,
2-Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/04/2021 gün ve 2019/535 Esas 2021/259 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
5-Davalı ... tarafından yatırılan 2.123,01 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
6-Davalı ... tarafından yatırılan 2.182,32 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
7-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 22/12/2022 tarihinde oybirliği ile karar
Başkan Üye Üye Katip
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır