T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-b-1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO: 2021/962
KARAR NO: 2022/1002
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/02/2021
NUMARASI: 2013/799 Esas - 2021/90 Karar
TEMLİK EDEN:
TEMLİK ALAN DAVACI:
ADRES:
VEKİLLERİ:
DAVALI:
VEKİLLERİ:
ADRES:
DAVANIN KONUSU: Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak
KARAR TARİHİ: 03/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/11/2022
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
İDDİA:
Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan 24/10/2008 tarihli taşeronluk anlaşması uyarınca davacının yüklenici olarak ... Jandarma Komutanlığı 5.000 kişilik mutfak ve depo inşaatına ilişkin çelik karkas yapım işini üstlendiğini, edimini süresi içinde ifa ettiğini, davalının ilave işler de yaptırdığını, bunlarla birlikte alacağının 2.445,021,19 TL olmasına rağmen ancak 2.363.489,50 TL'lik kısmını tahsil edebildiğini, 81.531,69 TL alacağının kaldığını, davalıya verdiği ... Bank'a ait 200.000,00 TL bedelli teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiğini, müvekkilinin elemanlarının işin bitiminde kovulduğunu, inşaat alanında bulunan 5.000,00 TL değerinde 1 adet konteyner, 700,00 TL değerinde 1 adet teleskopik merdiven, 1.500,00 TL değerinde 1 adet daire testere, 1.200,00 TL değerinde muhtelif 380'lik kablo, 3.000,00 TL değerinde 1 adet hareketli iskele, 3.000,00 TL değerinde 2 adet kaynak makinesi, 400,00 TL değerinde 1 adet spiral makine, 1.600,00 TL değerinde 8 takım ranzanın kaldığını ve müvekkiline iade edilmediğini, iadesi hususunda Torbalı 1. Noterliği'nin 27/04/2010 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini ancak iade edilmediğini, bu hali ile müvekkilinin alacağının 297.931,69 TL'ye ulaştığını, yapılan işe ilişkin müvekkilinin istemi ile Sincan 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/75 değişik iş sayılı, davalının istemi üzerine Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/76 değişik iş sayılı tespitlerin yapıldığını, alacağın tahsili amacıyla İzmir 9. İcra Dairesi'nin 2009/13865 esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını ancak takibin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek, 297.931,69 TL'nin temerrüt tarihi olan 27/08/2009 tarihinden itibaren Merkez Bankası'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili; alacağın zamanaşımına uğradığını, belirli alacak için kısmi dava açılamayacağını, esasa ilişkin olarak ise, sözleşmenin 4. maddesinde "Proje ve sözleşmede zikredilmeyen ancak işlerin bütünlüğü içerisinde bulunan tüm imalatlar bu sözleşmenin kapsamındadır," hükmünün yer aldığını, davacının iddia ettiği ilave imalatların bedelinin sözleşme bedeli içinde olduğunu, 14. maddesinde, "Hiçbir şekilde ve hiçbir nam altında fiyat farkı ödenmez... Yapılacak iş ile ilgili ilave proje revizyonu yapılması gerekirse, bu projeler taşeron tarafından ücretsiz yapılacaktır... Taşeron işverenden habersiz ilave iş yapmayacaktır... Ana yüklenicinin talebi halinde, aynı sözleşme şartlarında ilave iş yaptırılabilir," hükümlerinin bulunduğunu, müvekkili tarafından talep edilen ilave imalat bulunmadığını, davacının işi 07/02/2009 tarihinde bitirmediğini ve Ankara 21. Noterliği'nin 11/03/2009 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile 2 gün içinde işe başlanması aksi halde sözleşmenin feshedilebileceğini ve teminatın irat kaydedileceğinin ihtar edildiğini, davacının cevap vermediği gibi işi de tamamlamadığını, tespit raporuna itiraz ettiklerini, ama davacının kendi talepleri ile yaptırılan tespit raporuna itiraz etmediğini, davacının işçilerinin kendi rızaları ile iş sahasını terk ettiğinin ve eşyalarının teslim edildiğinin 23/05/2009 tarihli 2 adet tutanakla ispat edileceğini, işin gecikmesi nedeni ile sözleşmenin 8, 9,10, 12, 16 ve 17 maddeleri uyarınca teminat mektubunun nakde çevrilmesinde haklı olduklarını savunarak, davanın reddini ve %20'den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Sözleşme götürü bedelle belirlenmiş, ancak sözleşmenin 5. maddesinde birim fiyat belirlenmiş ve "Çelik karkastaki miktar proje üzerinden yapılan ölçüme göre takdiren konulmuş olup asıl ölçü yukarıda belirtildiği üzere yapılan işin tartılmasıyla bulunacaktır," hükmü düzenlenmiştir. Her ne kadar davalı sözleşmenin 4. maddesi uyarınca yapılan ek imalatlara ücret ödenmeyeceğini savunmuş ise de, maddede "Proje ve sözleşmede zikredilmeyen ancak işlerin bütünlüğü içerisinde bulunan tüm imalatlar bu sözleşmenin kapsamındadır," hükmü uyarınca öncelikle yapılan işlerin iş bütünlüğü kapsamında zorunlu işlerden mi yoksa ek imalat mı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Sincan 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/75 değişik iş sayılı ve Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/76 değişik iş sayılı dosyalarında keşif neticesinde düzenlenen raporlarda, ilk projede yer almayan imalatlara ilişkin olarak ek 122,813 ton çelik işi yapıldığının belirlendiği, sözleşme kapsamında 845 tonluk çelik işinin yapımının üstlendiği, toplam 967,813 ton çelik işi ile 5400 adet metal stud çivi yapıldığını ve fakat yapılan çelik işine ait 955,49 tonluk işin fatura edildiği, boyanın yer yer ayıplı olup giderilmesi için 18.000,00 TL gerektiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır. Yapılan işlerin ilk projede yer almadıklarının belirlendiği, toplam işin %10'luk kısmını oluşturduğu, asıl işe ilişkin hakediş raporlarında (19/12/2008 ve 09/04/2009 tarihli) ilave iş olarak kabul edildiği ve sonrasında dava dışı idare tarafından proje tadilatını da gerekçe gösterilerek 30/12/2008 tarihli yazı ile ek süre hesabına dahil edilmesi karşısında yapılan işlerin mevcut projenin gerektirdiği zorunlu işlerden sayılması mümkün görülmemiş, ilave iş olduğu değerlendirilmiştir. Bilirkişiler tarafından bu yönde değerlendirme yapılmamış, yalnızca işlerin sözleşme kapsamında kabulü gerektiği ve bedelinin talep edilebileceği belirtilmiştir. Sözleşme gereği zorunlu yapılması gereken işlerden kabul edilmesi halinde dahi sözleşmenin 5. maddesi kapsamında bedelinin talep edilebileceği değerlendirilmiştir.
Davalı ilave işlere sözleşme gereği onay verilmediğinden ödeme talep edilemeyeceğini bildirmiş ise de, ilave işlerin asıl hakedişlere de yansıdığı ve ödeme yapıldığı da gözetildiğinde, idarenin bu yönde talebinin bulunduğu değerlendirilmiştir. Açıklanan nedenlerle davacının ilave iş bedeline ilişkin talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiş, yukarıda hükme esas alındığı belirtilen son raporda belirtildiği üzere, davacının ilave işlerle birlikte 2.523.274,95 TL'lik iş yaptığı, ancak dilekçesinde 2.445.021,19 TL değerinde iş yaptığını ve 2.363.489,50 TL ödendiğini bildirdiğinden, eksik ve ayıplı boya iş bedeli olan 18.000,00 TL'nin düşülmesi halinde davacının ası işten bakiye alacağı ile ilave iş bedeli olarak 63.531,69 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.
İşin süresinde bitirilip bitirilmediğine ilişkin olarak ise, sözleşme gereği işin 07/02/2009 tarihinde bitirilmesinin gerektiği, süre uzatımına ilişkin sözleşmede hüküm bulunmamakla birlikte, hüküm bulunmayan hallerde ana sözleşme hükümlerinin uygulanacağının belirlendiği, dava dışı idare tarafından davalıya 30/12/2008 tarihli yazı ile çelik işi proje tadilatı de gerekçe gösterilerek 14/07/2009 tarihine kadar süre uzatımı verildiği ve bu tarih itibari ile geçici kabulün onaylandığı gözetildiğinde işin süresinde bitirildiği değerlendirilmiştir. Her ne kadar davalının talebi üzerine yapılan Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/76 değişik iş sayılı dosyasında yapılan tespitte işin bitirilmediğine dair tespitte bulunulmuş ise de eksik işlerin boyada mevcut ayıplar olduğunun belirlendiği, geçici kabulün de yapıldığı ve bilirkişilerin en geç tespit tarihi itibari ile işin tamamlandığına ilişkin belirlemeleri de gözetilerek işin süresinde ayıplı ve kısmi olarak eksik (asansördeki boya eksiği) olarak tamamlandığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davalının cezai şarta dayalı olarak teminattan kesinti yapıldığına ilişkin savunmasına itibar etmek mümkün olmamıştır.
Teminattan kesinti yapılmasına ilişkin sözleşmenin 16 ve 17 maddelerinde düzenleme bulunduğu, 16. maddesi gereği SGK borçları nedeni ile kesinti yapıldığına ilişkin davalı savunmasının bulunmadığı, 17 maddesine göre işin başka bir taşerona bitirtilmesi nedeni ile uğranılacak zararın giderilmesi gerektiğine dair bir savunmanın da bulunmadığı görülmüştür. Yukarıda açıklandığı üzere işin geç bitirilmediği kabul edildiği gibi gecikmeden kaynaklı davalı zararının doğduğuna ilişkin bir savunma da bulunmamaktadır. Yine 17. madde uyarınca sözleşmenin feshedildiğine ilişkin dosyada bir delil bulunmadığından teminatın bu nedenle irat kaydedilmesi de mümkün değildir. Bu hali ile davacının teminat mektubuna ilişkin 200.000,00 TL bedelin iadesi talebi de yerinde görüldüğü" gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne, bakiye iş bedeli ile ilave iş bedeli olan 63.531,69 TL ile teminat mektubu bedeli olan 200.000,00 TL yönünden davanın sübut bulduğu değerlendirilmiş, davalı ihtarname ve icra takibi ile davadan önce temerrüte düştüğü, 27/08/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazın ek rapor sunulması aşamasında değerlendirilmediğini, davalının davacı taşerondan bir ilave iş talebi olmadığını, davacının ilave iş yapacağına dair bir bildirimde de bulunmadığını, bu konudaki iddianın da ispat edilemediğini, mahkemenin ilave iş talebini kabul etmesinin yanlış olduğunu, davacının süresi içerisinde işi bitiremediğini, dava dışı idare tarafından ilave işler için verilen süre uzatım kararının bu davaya konu sözleşme için uygulanamayacağını, davacının süresi içerisinde işi bitiremediğini, Ankara Batı 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/75 Esas sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, tespit raporunun hükme esas alınamayacağını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 18.001,85 TL istinaf karar harcından peşin alınan 4.559,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.442,09 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 03/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır