T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2021/185 - Karar No:2022/779
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Dosyanın Mahkemesine Gönderilmesi HMK 353/1-a.6 md) ESAS NO: 2021/185
KARAR NO: 2022/779
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2020
NUMARASI: 2019/199 E-2020/595 K
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 27/09/2022
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, 06/04/2011 tarihinde davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme gereğince ....' nin yükümlülüğünde yapımı devam eden ...' nin mal sahibi konutları olan A, B ve C bloklarının pis su, yağmur suyu, içme suyu hatlarına ait onaylatılacak tasdikli tatbikat projeleri doğrultusunda A, B ve C bloklarının pis su, yağmur suyu, içme suyu hatlarının imalatlarının ASKİ kriterlerine göre iş makineleriyle, kanalların açılması, kapatılması, bina bağlantılarının yapılması ve çalışır vaziyette götürü anahtar teslimi onaylanacak tasdikli tatbikat projeleri ile ASKİ' nin tetkik şartnameleri doğrultusunda TSE' li malzemeler ile kaliteli işçilik ve benzeri tüm harcamalar dahil işveren firması tarafından yapılarak, ASKİ' ye kabul ettirilmesi ile birlikte tamamlanılmış imalatlar, anahtar teslimi, götürü yapılarak, yapımcı firma tarafından işveren şirkete teslim edilecektir. A, B, ve C Bloklarının pis su, yağmur suyu ve içme suyu hatlarının imalatlarının ASKİ kriterlerine göre onaylanacak tasdikli tatbikat projelerine göre tüm imalatların tamamlanması ile birlikte işletme projeleri yapımcı firma tarafından bilgisayar ortamında ASKİ formatında hazırlanması, yapılan projelerin ASKİ Genel Müdürlüğü' nün ilgili daire başkanlıklarına sunulması takibin yapılması ve proje kabullerinin yaptırılması, kanal vizesi alınması, yapımcı firma tarafından yapılarak işveren şirkete tesliminin yapılmasından bahisle müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek sözleşme konusu olan işi sözleşmede belirtilen süre içerisinde (45 gün) bitirerek teslim ettiği ve her iki tarafında şirket olması nedeniyle müvekkilin işi bitirdiği tarih olan 22/05/2011 tarihinden itibaren fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla sözleşme bedeli olan 94.400,00 TL (80.000,00 TL+14.440 (KDV %18))' ye işleyecek ticari faiz ile birlikte müvekkilin alacağını ve yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenilmesini dava ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eser sözleşmesine ilişkin açılan alacak davasında taraflar arasında imzalanan 06.04.2011 tarihli sözleşmede ...Yapı Kooperatifinin mal sahibi olduğu, A, B ve C blokların pis su, yağmur suyu, içme suyu hatlarına ait tatbikat projelerinin yapılması, ASKİ Genel Müdürlüğüne proje kabullerinin yaptırılması, onaylı projeler doğrultusunda imalatlarının yapılması ve işletme projelerinin hazırlanarak onaylattırılması ile kanal vizesi alınması husunda tarafların anlaştığı, işlerin anahtar teslimi götürü bedeli 80.000,00 TL + 14.440 (KDV:%18) olmak üzere toplam 94.400,00 TL olarak belirlendiği, yapımcı firmanın,... Yapı Kooperatifinin 132 m2'lik daire tipine ortak olma taahhüdünü yerine getirmemesi veya kooperatife ortak olmaması halinde- sözleşme konusu yapacağı bütün imalatlarına ait sözleşme eki olan teklifinde yazılı bulunan birim fiyatlardan (%50) yüzde elli indirimli yapmayı beyan ve taahhüt ettiği, dosya kapsamındaki tüm deliller ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalının süresinde cevap dilekçesi sunmadığı ve zaman aşımına ilişkin itirazlarını yasal süresi geçtikten sonra yaptığı, aksi düşünülse dahi tarafların arasında işin teslimine ilişkin bir fatura düzenlenmediği için zaman aşımı süresinin işlemeye başlamayacağı, 14.05,2019 tarih ve...-E. 19703 sayılı T.C Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ASKÎ Genel Müdürlüğünün cevabi yazısından Yenimahalle Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü hizmet sınırları içerisinde yer alan ve imarın... Ada ... Parseli için 02.09.2013 tarih ve... sayı ile Kanal Vizesinin verilmiş olduğu, ada içi içme suyu tatbikat projesinin 17.04.2013, işletme projesinin 29.07.2013 ve içme suyu şebekesi geçici ve kesin kabul tutanağının 31.07.2013 tarihinde onaylanmış olduğu, atık su ve yağmur suyu tatbikat projesinin 09.05.2011, işletme projesinin 20.06.2012 ve atık su ve yağmur suyu şebekesi devir tutanağının 26.06.2012 tarihinde onaylanmış olduğu, devir tutanaklarında tatbikat ve işletme projelerinin .... tarafından yapıldığı, davacı tarafın sözleşme gereği işi tamamladığı, davalı tarafın cezai şarta ilişkin süresinde usulüne uygun olarak cezai şart ve diğer hususlarda takas mahsup talebinde bulunulmadığı ya da bu hususta bir dava açmadığı, davacı tarafın kooperatif üyesi yapılmasına ilişkin sözleşmede “Yapımcı firmanın, ... Yapı Kooperatifinin 132 m2'lik daire tipine ortak olma beyanı ve taahhüdü doğrultusunda işveren şirketçe, işin bitim tarihinde yapımcı firma yetkilisinin, ... Yapı Kooperatifinin 132 m2’lık daire tipine ortak kaydı yapacaktır." şeklinde düzenlendiği, davalı tarafça işin bittiği kabul edilmediği gibi davacıyı kooperatife üye yapmak için herhangi bir işlem yapıldığının tespit edilmediği anlaşıldığından bu indirim maddesinin uygulanamayacağı, sözleşme konusu işi yerine getiren davacı tarafın sözleşmede taraflarca belirtilen bedele hak kazandığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının edimlerini süresinde yerine getirmediğini, kooperatife de ortak olmadığını, edimlerini ifa etmiş olsa bile, öncelikle kooperatife üye olma taahhüdünü yerine getirmediğinden, iş bedelinin %50'sini isteyebileceğini, ayrıca gecikme nedeniyle günlük 500,00 TL gecikme cezası ödemesi gerektiğini, zamanaşımı itirazının gözetilmediğini, takas ve mahsuba engel bir durumun olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasındaki 06/04/2011 tarihli sözleşmenin "işin bedeli" başlıklı 6.maddesinde özetle; sözleşmenin toplam bedelinin KDV dahil 94.400,00 TL olduğu, yapımcı (davacı) firmanın, ... Yapı Kooperatifinin 132m2'lik daire tipine ortak olma beyanı ve taahhüdünü yerine getirmemesi veya kooperatife ortak olmaması halinde, sözleşme konusu yapacağı bütün imalatlarına ait sözleşme eki olan teklifinde yazılı bulunan birim fiyatlardan %50 indirimli yapmayı kabul ettiği, sözleşmenin "yapılacak imalatlara ait ödeme şekli" başlıklı 11. maddesinde ise; özetle, yapımcı firmanın kooperatifinin 132m2'lik daire tipine ortak olma beyanı ve taahhüdü doğrultusunda iş veren şirketçe iş bu sözleşme imzalanmış olduğundan, işin bitim tarihinde yapımcı firma yetkilisinin ... Yapı Kooperatifinin 132m2'lik daire tipine ortak kaydı yapacağı, yapımcı firmanın 94.400,00 TL tutarında fatura tanzim ederek iş veren (davalı) yetkilisi veya belirleyeceği kişi adına ... Yapı Kooperatifinin 132m2'lik daire tipine ortak kaydı için ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır.
Sözleşme hükümleri incelendiğinde; davacı yüklenicinin iş bitiminde anılan kooperatife ortak olmayı taahhüt ettiği, bu durumda; sözleşme konusu iş bedelinin, ortaklık payına karşılık, davalı iş veren tarafından ödeneceği, bu durumda; iş bedelinin ödenmesi hususunda öncelikli edimin davacı yükleniciye ait olduğu, başka bir ifadeyle; davacı yüklenicinin öncelikle kooperatife ortak olmayı taahhüt ettiği anlaşılmaktadır (TBK md.97).
Bu durumda; davacı yüklenici öncelikle kendi edimini ifa ettikten sonra, karşı taraftan ediminin ifasını talep etmelidir.
Dosya üzerinde yapılan incelemede; davacının öncelikli edimi olan kooperatife ortak olma girişiminde bulunup bulunmadığı, ortak olma teklifinde bulunmuş ise; kooperatifçe bulunun kabul edilip edilmediği mahkemece araştırılıp değerlendirilmemiştir.
Davacı taraf; kooperatife ortak olmuş veya ortak olmayı teklif etmiş, ancak kooperatifçe kabul edilmemişse, bu durumda; sözleşme bedelinin tamamını talep edebilecektir. Ancak; davacı taraf, kooperatife ortak olmayı teklif etmemiş ise; sözleşme hükümlerinde taraflarca kabul edildiği gibi; sözleşme eki teklifte yazılı bulunan birim fiyatlardan %50 indirimli olarak iş bedelinin tahsilini talep edebilecektir.
Mahkemece; yukarıda açıklanan hususlarda gerekli araştırma, inceleme ve değerlendirme yapılmadan, öncelikli edimin davalıya ait olduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun diğer nedenler incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2020 gün ve 2019/199 Esas 2020/595 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yatırılan 1.671,42 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
5-Davalı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 22/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...