T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-a-6 Maddesi Uyarınca Kararın
Kaldırılarak Mahkemesine Gönderilmesi)
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/01/2021
NUMARASI:...
ASIL DAVANIN KONUSU: Eser Sözleşmesine Dayalı Maddi -
Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 25/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/11/2021
BİRLEŞEN ...
DAVA: Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak
DAVA TARİHİ: 09/10/2013
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan asıl dava, eser sözleşmesine dayalı maddi - manevi tazminat, birleşen Ankara 2. Asliye Ticaret mahkemesinin.... Esas sayılı dosyaları eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali, birleşen 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin.... Esas sayılı dosyası eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkin olup, mahkemece asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
ASIL DAVADA İDDİA:
Asıl davada davacı vekili; taraflar arasında 18.11.2008 tarihinde akdedilen sözleşme gereğince iş sahibi ....sınırları içerisindeki ... .... Santralinin bakım, onarım, revizyon hizmetlerinin yapımını, ... ...’in tüm elektromekanik teçhizatının temini, devreye alınması işini sözleşme tarihinden 16 ay sonra teslim etmek şartıyla davalı şirketin üstlendiğini, sözleşme uyarınca “...yüklenici işin sözleşme ve sözleşme eklerine uygun olarak tamamlanması için gerekli olan proje kapsamındaki malzeme ve ekipmanın temini. fabrika testlerinin yapılaması, sahaya sevkıyatı saha montaj gözetimlerinin yapılması montajı primer ve sekonder saha testleri ve devreye alınmansı ve ... ...’in gecici kabulünün yapılmasına kadar olan tüm elektro mekanik ve elektronik işlerin yapılmasından sorumlu olduğunu, ... ...'i teslim tarihi 18.03.2010 olmasına rağmen davalı şirketin teslimatı zamanında gerçekleştirmediğini, 3 ünitenin devreye alma ve işletme çalışmalarını 20.07.2012 tarihinde tamamlanarak kabule hazır duruma getirileceğini taahhüt etmiş olmasına rağmen ... ...'in geçici kabulünün ancak 28.09.2012 tarihinde gerçekleştirilebildiğini, 18.03.2010 tarihinden 28.09.2012 tarihine kadar üretilmesi planlanan elektriğin üretilememesinden ve eksik imalatın varlığından dolayı meydana gelen zararın müvekkili şirket tarafından sözleşme gereğince ödenmesi gereken avans ve fatura bedelleri davalı şirkete ödenmiş olmasına rağmen davalı şirketin sözleşme konusu edimini teknik şartnameye uygun olarak gerçekleştirmediğini, 2 yıldan fazla süren gecikme sebebiyle müvekkili şirketin proje finansmanı banka ile ilişkilerinin bozulduğunu, müvekkilinin bütün kredilerinin tasfiye edilmesi riski ile karşı karşıya kaldığını, elektrik üretiminin gecikmesi sebebiyle müvekkili şirketin bankalardan ek kredi almak ve akabinde kredilerin faizlerini ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin ticari güven ve piyasa itibarının davalı şirketin sözleşme konusu edimi gerçekleştirememesi sebebiyle zedelendiğinden manevi zararının oluştuğunu, davalı şirketin sözleşme konusu edimini hem gecikmeli ifa ettiğini hem de ayıplı bir şekilde teslimatı gerçekleştirdiğini, davalı şirketin kullandığı malzemelerin düşük kalitede olması ve yapım faaliyetlerinin teknik şartnameye uygun olarak yapılmaması sebebiyle sürekli olarak arızalar vuku bulduğunu, eksiklik ve aksaklıkların zamanında davalı şirket tarafından giderilmediğini, sözleşmede davalı şirketin, imal edilen elektromekanik teçhizatları ve aksamı uluslararası standartlara uygun bir şekilde yapılacağını müvekkil şirkete taahhüt ettiğini, 15.10.2012 tarihinde davalı şirket tarafından müvekkil şirkete ibraz edilen yerli imalat durum belgeleri hazırlanıp "...'e" gerekli başvurular yapıldığını, .... iş bu belgelerin hem yurt içi hem de yurt dışı standartlarına uygun olmadığını bildirdiğini, ayrıca ... Genel Müdürlüğünün cevap yazısında, yerli aksam oranı toplamının %55 sınırının altında kalmasından dolayı diğer belgeler/sertifikalar tamamlanmış olsa bile türbin için ilave fiyatlardan faydalanılamayacağının belirtildiğini, yerli üretim belgesi temin edilememesinden dolayı müvekkili şirketin teşvikten yararlanamamış olması nedeniyle yıllık 1.300.000,00 TL civarında zararının oluştuğunu, ayrıca santrale ilişkin yerli üretim belgesi alınmış olsaydı santralde üretilen enerjiden kw başına 2.3 dolar-sent daha fazla gelir elde edecekken yerli üretim belgesi alınmamasından dolayı üretilen enerjinin kw başına ilave edilen kazançtan da müvekkili şirketin mahrum kaldığını,19.07.2012 tarihinde... Hukuk Mahkemesine tespit talebinde bulunulduğunu, mahkemenin tayin ettiği bilirkişi, raporunda; davacını gecikme sebebiyle zararının söz konusu olduğu, gecikmenin genelde test aşamasında ortaya çıkan aksaklıklar sebebiyle oluştuğu, davalı kurumun kabulde gecikmesinde dolayı 18.03.2010 tarihinden tespit tarihine kadar öngörülebilen zararın yaklaşık 10.525.889,68 olduğunun bildirildiğini, davalı tarafın ayıplı imalatı sebebiyle ... ...’ten istenilen verimin alınamadığını, davalı şirketin sözleşmenin şartlarına uygun hareket etmeyerek müvekkili şirketin yüklü oranda zarara uğramasına neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; imalat ve montaj gecikmesinden dolayı meydana gelen zarar nedeniyle 250.000,00 TL tazminat, müvekkili şirketin yerli üretim teşvikinden yararlanamaması sebebiyle meydana gelen zarar nedeniyle 250.000,00 TL maddi tazminat ile müvekkili şirketin ticari güven ve piyasa itibarının zedelenmesi sebebiyle 125.000,00 TL manevi tazminatın işleyecek avans faizleriyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 30/09/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile işin gecikmesinden kaynaklanan zarara ilişkin taleplerini toplam 1.523.864,69 TL 'ye yükseltmiş, noksan harcı tamamlamıştır.
ASIL DAVADA SAVUNMA:
Davalı vekili; inşaat işlerinin tamamlanmasının davacının sorumluluğunda olduğunu, sözleşmenin 7. maddesinde “inşaat işlerinden kaynaklanan gecikmelerde yüklenicinin sorumluluğu yoktur.” hükmünün yer aldığını, inşaat işleri nedeniyle davalı şirketçe montaj işlerinin başlanamadığını, 20.12.2010 tarihli tutanağa göre davacı tarafın inşaat işlerini tamamlamadığı saptanarak, inşat işlerinin 03.01.2011 tarihinde bitirileceğinin taahhüt edildiğini, davacının 28.01.2011 tarihli yazısında inşaat işlerinden kaynaklanan gecikmenin giderildiğinin bildirildiğini, montaja ancak bu tarihte başlanabildiğini, sözleşmenin imzalanmasından, davacı şirketçe inşaat eksikliklerinin giderilmesi arasında geçen 26 ay boyunca şantiye alanında müvekkilince hiçbir işlem yapılamadığını, davacı şirket sorumluluğunda bulunan enerji nakil hattında gecikmeler yaşandığını, davacı tarafın 01.06.2012 tarihli yazısından anlaşıldığı üzere sistemin ancak 01.06.2012 tarihinde enerji alabildiğini, tüm bunlar sabit iken davacı tarafça 18/03/2010 tarihinden itibaren gelir kaybı ve sair tazminatlarının istenilmesinin hiçbir hukuk kuralı ile bağdaşmadığını, yerli üretim belgesi ile ilgili iddiayı kabul etmediklerini, sözleşmede alınan işin ulusal ve uluslararası standartlara uygun olacağının taahhüt edildiğini, yerli imalat durum belgesi tedarik edileceği yönünde sözleşmede herhangi bir madde bulunmadığını, ... ...'in bakanlıkça geçici kabul işlemlerinin yapıldığını, dolayısıyla standartlara uygun olduğunu, bu konudaki zarar taleplerini kabul etmediklerini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 2. ATM. .... ESAS SAYILI DOSYASINDA;
İDDİA:
Davacı vekili: taraflar arasında imzalanan 18/11/2008 tarihli sözleşmenin 4.maddesine istinaden 885.000,00 Euro bedelli ... tarafından düzenlenen 09/02/2019 tarihli avans teminat mektubunun davalı şirkete verildiğini, davalının istemi doğrultusunda teminat mektubunun süresinin 31/12/2012 tarihine kadar uzatıldığını, müvekkilinin edimini ifa etmesine rağmen teminat mektubunun iade edilmediği gibi davalı tarafça irat kaydedildiğini, teminat mektubu bedelinin istirdatı için Ankara 18.İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında başlatılan takibin davalının itirazı sonucu durduğunu belirterek, davalının Ankara 18.İcra Müdürlüğünün..... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili; sözleşme kapsamında işin bedeli olan 2.950.000,00 Euronun %30'una tekabül eden 885.000,00 Euro avans ödemesi yapılıp karşılığında teminat mektubunun alındığını, davalı yüklenicinin edimini ifa etmemesi nedeniyle oluşan zararların tahsili için Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin.... esasında kayıtlı alacak davasını açtıklarını, bu dosyada ileri sürdükleri zararların yüklenici kurumun gecikmeli imalatlarının standartlara uygun olmaması, sık sık arızalanması, geçici kabul sonrası da arızaların sık sık meydana gelmesi, davacı şirket tarafından yapılacak imalatların .... veya uluslararası standartlara uygun olmaması nedeniyle geçici kabulden amaçlanan üretime geçip fayda sağlama ve santralin verimli çalışmamasını dikkate alan müvekkili şirketin şeklen yapılan geçici kabulü gerçek kabul etmeyerek teminatı paraya çevirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 2. ATM. ....... ESAS SAYILI DOSYASINDA;
İDDİA:
Davacı vekili; taraflar arasında 18/11/2018 tarihinde ... ... tüm elektromekanik teçhizatının temini tesisi ve devreye alınması işi konulu sözleşme imzalandığını, alınan sözleşme gereğince davalı şirkete muhtelif faturalar kesildiğini ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili için Ankara 18.İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyasından başlattıkları takibin davalı tarafın haksız itirazı sonucu durduğunu belirterek, davanın takibe itirazının iptalini, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili; söz konusu faturaları kabul etmediklerini, faturaların iade edildiklerini, davacı aleyhine Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin ....esasında kayıtlı derdest davalarının bulunduğunu, 07/12/2012 tarih ve .... nolu faturanın 13/12/2012 tarihinde iade edildiğini, faturaya konu işin müvekkili şirket tarafından ... ... şirketine yaptırıldığını, 07/12/2011 tarihli faturanın şirketlerinin talebi üzerine henüz yapılmayan işleri için düzenlendiğini, yapılacak işlerin eksik ve standart altında yapılmış olması nedeniyle fatura karşılığının ödenmediğini, 07/02/2010 tarihli .... nolu 590.000,00 Euro bedelli faturanın yapılan işlerin eksik olması, sözleşmeye aykırı davranılması, müvekkili şirketin zarara uğratılması nedeniyle faturanın 200.000,00 Euroluk kısmının 30/11/2010 tarihinde 100.000,000 Euro 30/11/2012 tarihinde 100.000,00 Euro olmak üzere ödendiğini, fatura içeriği işlerin bir kısmı eksik yapıldığından kalan tutarın ödenmediğini, 19/04/2012 tarihli 47 nolu faturanın servis bakım işleri olarak kesildiği, santral su içerisinde kaldığından bakım işinin ...'ın taahhüdünde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 14. ATM. ...... ESAS SAYILI DOSYASINDA;
İDDİA:
Davacı vekili; 28/09/2012 tarihinde geçici kabulle yapılan santralin sık sık arıza verdiğini, 15/03/2013 tarihinde santralin ikinci ünitesinin arızalandığını, arızanın giderilip ünitenin yeniden devreye alındığını, 06/07/2013 tarihine kadar ünitenin devre dışı kalması nedeniyle meydana gelen zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 518.166,27 TL'sinin arızanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
İDDİA:
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Sunulan bilirkişi raporlarına göre yüklenicinin işi 11/06/2012 tarihinde tamamlayıp teslim etmesi gerektiği, bu tarihte geçici kabulün yapılması gerektiği halde 109 gün gecikme ile işin geçici kabulünün 28/09/2012 tarihinde gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca asıl davada davacı iş sahibinin 295.000.00 Euro gecikme cezası alacağı oluştuğu, dava tarihi itibarıyla gecikme cezası alacağı karşılığının 695.167TL olduğu, ayrıca 109 gün gecikilen dönemde elektrik enerjisi üretimi yapılamaması nedeniyle davacı iş sahibinin 828.697,69TL elektrik enerjisi üretim kaybı bedeli zararının oluştuğu, davacı iş sahibi hem cezai şart alacağı hemde üretim kaybı zararının davalı yükleniciden ayrı ayrı tahsilini talep etmiş ise de, somut olayda davacı iş sahibinin sadece cezai şart alacağı ile cezai şart alacağı ile üretim kaybı zararının cezai şartı aşan kısmını talep edebileceği, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davalı yüklenicinin bir yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşıldığından davacı tarafın yerli üretim teşvikinden yararlanamaması sebebiyle davalı taraftan maddi tazminat talep etmesinin yerinde olmadığı, dosya kapsamına göre manevi tazminat talep etme koşullarının mevcut olmadığı anlaşıldığından ıslah talebi dikkate alınarak asıl davada davanın kısmen kabulüne, 828.697,69 TL'nin dava tarihi olan 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, koşulları oluşmadığından manevi tazminat taleplerinin reddine,
Sözleşme konusu santralin ikinci ünitesinin arızalanması sebebiyle, tamiri ve yeniden devreye alınması için geçen sürede üretim kaybından dolayı davacı iş sahibinin 518.166,20 TL zararın oluştuğu, 298.423,00TL sigorta ödemesi düşüldüğünde davacının kalan 219.743,27 TL üretim kaybı zararını davalı yükleniciden sözleşme kapsamında talep etmekte haklı olduğu anlaşıldığından birleşen Ankara 14.ASTM nin .... sayılı dosyasında, davanın kısmen kabulüne, 219.743,27 TL'nin dava tarihi olan 09/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Taraflar arasındaki sözleşmenin 4.maddesinde; “Yüklenici, alacağı avans karşılığında işverene geçici kabul tarihine kadar geçerli olacak avans teminat mektubu verecektir. Ayrıca yüklenici işverene temrin programında planlanan geçici kabul tarihinden itibaren 2 yıl geçerli olmak üzere toplam sözleşme bedelinin %10’u tutarında kesin teminat mektubu verecektir.” Hükmü mevcut olup, geçici kabulün; 2.Ünite için 28.07.2012 tarihinde, 1 ve 3. Ünite için 28.09.2012 tarihinde yapıldığı, dava konusu avans teminat mektubunun davalı iş sahibi tarafından 07.12.2012 tarihinde işin geçici kabulünden sonra sözleşme hükümlerine aykırı olarak nakde çevrildiği, davacı yüklenicinin teminat mektubunun haksız tazmin edilmesi nedeniyle uğradığı 2.039.394,00 TL zararı davalı iş sahibinden talep etmekte haklı olduğu anlaşıldığından birleşen Ankara 2.ASTM nin....sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne, davalının Ankara 18.İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında 2.039.394,00 TL asıl alacak yönünden takibe itirazın iptaline, 2.039.394,00 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit nitelikte olduğundan davacı yararına inkar tazminatına hükmedilmesine,
07.12.2012 Tarihli, 145 nolu faturaya konu hizmetin dava dışı ... .... Şirketince yerine getirilmiş olduğundan, davacı yüklenicinin bu fatura bedelini talep edemeyeceği, 19.04.2012Tarihli, 47 nolu faturaya ilişkin olarak, faturanın santralin su içerisinde kalması sebebiyle servis bakım işlemleri olarak kesildiği, sözleşmeye göre; fatura konusu servis bakım işlerinin davacı yüklenicinin yükümlülüğünde olduğu, davacı yüklenicinin bu fatura bedelini talep edemeyeceği, 02.07.2010 Tarihli, 126 Sayılı, 590.543,00Euro bedelli fatura nedeniyle davacı yüklenicinin davalı iş sahibinden kalan 190.000 Euro nun TL karşılığı olan 451.250TL nin ödenmesini talep edebileceği, 07.12.2011Tarihli, 200 Sayılı 365.380,00 Euro bedeli faturanın TL karşılığı 867.777,50TL olmak üzere davacı yüklenicinin davalı iş sahibinden toplam 1.319.027,50 TL asıl alacak talep etmekte haklı olduğu anlaşıldığından, birleşen Ankara 2.ASTM nin .... sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne, Ankara 18.İcra Müdürlüğünün.... sayılı takip dosyasında davacı tarafın 1.319.027,50 TL asıl alacak tutarına itirazın iptaline, 1.319.027,50 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit nitelikte olmadığı" gerekçesi ile, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Asıl dosya davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; karara esas alınan 13/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda, davacının maddi zararının 1.523.864,69 TL olduğunun belirlenmesine rağmen, mahkemece alacağın 828.697,69 TL olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, sözleşme ile kararlaştırılmış olan 295.000,00 EURO tutarındaki cezai şart talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kurumun gecikmeden sorumlu tutulduğu tarihin sözleşmeye aykırı biçimde 109 gün ile sınırlandığını ayrıca, zarar hesabı yapılırken sadece gecikmeden doğan enerji üretim kaybının hesaplanarak kurumun ayıplı imalatlarının ve düşük malzeme kullanımı, imalatların teknik şartname ve belirlenen standartlara uygun olmaması gibi sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan zararların hiç değerlendirilmediğini, davalı kurumun standartlara uygun olmayan imalatları nedeni ile davacı şirketin yerli üretim teşvikinden yararlanamayarak zarara uğradığını, bu kalemin reddedilmesinin de doğru olmadığını, manevi tazminat talebinin reddinin de hukuka aykırı olduğunu, birleşen....esas sayılı dosyadaki zarar tutarının eksik hesaplandığını, faiz başlangıç tarihinin de hatalı belirlendiğini, birleşen ... Esas sayılı dosyadaki alacağın da yanlış hesaplandığını, likit ve kesin bir alacaktan da söz edilemeyeceğini, bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini,..... esas sayılı dosyası yönünden aleyhe hüküm kurulan 126 ve 200 nolu faturalar bakımından faturalara süresinde itiraz edilip edilmediğinin, fatura içeriklerinin sözleşmeye uygun olup olmadığının ispatı gerektiğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, asıl dosyanın tümden kabulüne, birleşen 14. ATM... Esas sayılı dosyalara ilişkin verilen kararların ortadan kaldırılarak, bu davaların kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Asıl dosya davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının yükümlülüğünde bulunan inşaat işlerinde yaşanan gecikmelerin davalı kurumun iş programını aksattığını, davalı kurumun kusuru olmaksızın gecikme yaşandığını, üretim kaybına ilişkin gerçek zararın hesaplanmasına ilişkin hususlarda, hesaplamanın neye göre yapıldığının anlaşılamadığını, üretim kaybı talep edilen tarihler arasında ne kadar enerji üretileceğine dair bilginin ancak ...'den temin edilebilecek veriler ile belirlenebileceğini, bu yapılmadan zarar hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, birleşen 2. ATM'nin.... Esas sayılı dosyasında karşı tarafın temerrüde düşürüldüğünü, temerrüt faizi taleplerinin reddedilmesinin doğru olmadığını, birleşen 2. ATM'nin ..... esas sayılı dosyasında sel olması sebebi ile santralde meydana gelen hasarın giderilmesi için yapılan ekstra bir bakıma ilişkin ücret belirtildiğini, bu bakım ve servis hizmetinin sözleşmede belirlenen rutin bakım ve servis hizmeti olmadığını, sel felaketinin mücbir sebep olduğunu, hasar ve arızadan davalı kurumun sorumlu tutulamayacağını, borçlunun temerrüde düştüğünü, temerrüt faizine ilişkin kısmın reddedilmesinin de yanlış olduğunu, alacağın likit olduğunu bu nedenle, icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını, belirttikleri şekilde lehlerine hüküm kurulmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, eser sözleşmesine dayalı maddi - manevi tazminat, birleşen Ankara 2. ATM'nin ... Esas sayılı dosyaları eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali, birleşen 14. ATM'nin .... Esas sayılı dosyası eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Asıl dosya davacısı iş sahibi, asıl dosya davalısı ise yüklenicidir. Mahkemece asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşme niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, asıl dosya davacısı iş sahibi, asıl dosya davalısı ise yüklenicidir. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir.
Taraflar arasında imzalanan 18/11/2008 tarihli sözleşme ile, davalı yüklenici ... ... .... tüm elektromekanik teçhizatının temini ve devreye alınması işini üstlenmiştir. Sözleşmenin 2. maddesinde iş bedeli 2.950.000,00 EURO + KDV olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin 7. maddesinde, sözleşmenin imzalanmasına müteakip 16 ay içerisinde işin geçici kabule hazır hale getirileceği, düzenlemesine yer verilmiştir. Sözleşmenin 8. maddesinde ise, geçici kabul tarihinden itibaren 24 aylık süre için yüklenicinin garanti sorumluluğunun bulunduğu öngörülmüştür.
Mahkemece, yargılama aşamasında elektronik mühendisi, inşaat mühendisi, makina mühendisi ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmış, sonrasında yine aynı şekilde oluşturulan bilirkişi heyetinden ikinci rapor ve iki adet ek rapor alınmış, sonrasında yine aynı şekilde oluşturulan bilirkişi heyetinden üçüncü rapor alınmış ve üçüncü bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece oluşturulan bilirkişi heyetlerinde mali müşavir bilirkişiye yer verilmemiş, tarafların ticari defter ve belgeleri incelettirilmemiş, söz konusu faturaların taraf defterlerine kayıtlı olup olmadığı, ödeme ve tahsilat kayıtları durumu araştırılmamıştır. Diğer yandan mahkemece, faturalarda belirtilen imalatların mahallinde bizzat yapılıp yapılmadığı hususu da irdelenip değerlendirilmemiştir. Yine davacı iş sahibinin, davalının yaptığı işlerde eksik ve ayıplar bulunduğu yönündeki iddiaları da incelenip değerlendirilmemiştir. Yine asıl ve birleştirilen 14 ATM'nin .... Esas sayılı dosyalarında davacı iş sahibinin üretim kaybı zararı hesaplanırken, davacının söz konusu dönemlerde üretmeyi planladığı enerji miktarının esas alınarak zarar hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; mahkemece öncelikle 1- asıl dava ve birleştirilen... Esas sayılı dava yönünden taleplere konu, 11/06/2012- 28/09/2012 ve 15/03/2013- 26/05/2013 tarihleri arasında "... ..." in bulunduğu mahaldeki su debi durumları ... Genel Müdürlüğünden ayrıntılı bir müzekkere yazılarak sorulmalı ve davacı iş sahibinin planladığı üretimleri yapabilmesinin mümkün olup olmadığı, bilirkişi heyetlerinin kabullerinin doğru olup olmadığı denetlenmelidir. 2- Sonrasında önceki heyetlerde bulunmayan elektrik mühendisi, inşaat mühendisi ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bir bilirkişi ile bir de mali müşavir bilirkişiden oluşturulacak heyetten tarafların ilgili dönem ticari defterlerinin de incelendiği, dava ve takibe konu faturaların taraf defterlerindeki kayıt ve ödeme durumlarının irdelendiği, asıl dosya davalısı yüklenicinin faturalarda belirttiği imalatların mahallinde yapılıp yapılmadığının araştırıldığı, bu bağlamda asıl dava davacısı iş sahibinin yüklenicinin yaptığı imalatlarda hatalı ve ayıplı imalatların bulunduğu yönündeki iddiasının incelenip değerlendirildiği ve asıl ve birleştirilen dosyalar yönünden ayrı ayrı kanaatlerin belirtildiği bilirkişi raporu almak ve hasıl olacak sonuca göre bir karar vermektir. 3-Birleştirilen ...Esas sayılı dosya yönünden hüküm kurulurken taraflar arasındaki alacak ve borç durumunun yargılama ile ortaya çıkarıldığı, uyuşmazlığın sadece irat kaydedilen teminat mektubunun iadesi isteminden ibaret bulunmadığı gözetilerek, icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceğinin de bu çerçevede değerlendirilmesi gereklidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... nolu kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip, karara bağlanmak üzere mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf başvuru harcının ilk derece mahkemesince verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 25/11/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.