T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
(İnceleme aşamasında / Duruşmasız)
(Kararın kaldırılarak dosyanın mahkemesine
gönderilmesi/HMK m.353/1-a.4,6)
...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
.
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/05/2019
NUMARASI:...
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 06/07/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/07/2021
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece asıl ve birleşen davaların kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; taraflar arasında yapılan 13.03.2012 tarihli revize bağlantı anlaşmasıyla "....hattının tesis edilme işi"nin davalı kullanıcı şirkete verildiği, müvekkil şirketin davalı tarafından hazırlanan belgeler üzerinden ... 22.11.2013 tarihli ve ... sayılı yazı ile kesin izin taahhüt senedi izni alındığı ve taahhüt senedi ile makbuzların bu şirkete gönderildiği, davalı şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeden ve yeterli araştırmayı yapmadan, iletim hattının tesis etme yoluna gittiği, ... Genel Müdürlüğünün 18.07.2014 tarih ve ... sayılı yazısıyla "... ... (...=600 metre yarı çaplı hassas saha) İstasyonu yakınında yapılan çalışmanın derhal durdurularak ... İstasyonu merkez alınmak suretiyle 2.000,00 metre yarı çaplı çemberin dışında kalacak şekilde güzergahın yeniden belirlenmesi yenilen projenin değerlendirmek üzere kendilerine gönderilmesini" talep ettikleri, bu yazı üzerine ... Müdürlüğüne 01.10.2014 tarihinde başvuralarak yeni orman izin talebinde bulunulduğu, ... Müdürlüğünün 11.11.2014 tarihinde güzergah değişikliğine izin vererek ödenmesi gereken tutarı bildirdiği ve yeniden izin verdiği, bu şekilde 13.02.2012 tarihli revize sistem bağlantı anlaşması gereğince yapılan "154 kV ... ... TM ... TM enerji iletim hattı" güzergahına denk gelen ... İstasyonu nedeniyle güzergah değişikliğine uğradığı bu değişiklik gerçekleşmeden önce orman yönetimine 992.337,94 TL ağaçlandırma bedeli, 2.672,93 TL arazi bedeli ve 5.798,10 TL damga vergisi olmak üzere toplam 1.000.808,97 TL yatırıldığı, güzergah değişikliğinden sonrada yeniden izin alınabilmesi için 419.985,44 TL Ağaçlandırma Bedeli, 20.192,43 TL Arazi Bedeli ve 43.800,46 TL Damga Vergisi olmak üzere toplam 483.978,33 TL ödeme yapıldığı, müvekkil şirketin davalı şirkete gönderdiği 10.12.2014 gün ve .... sayılı yazı ile ödenmiş olan 483.978,33 TL'nin geri istendiği, davacı şirketce verilen 24.12.2014 tarih ve ... sayılı yazı ile ..... Anlaşmasının karşılıklı yükümlülükler başlıklı 3-E maddesine göre fiili kamulaştırma işlemlerinin ... tarafından yapılacağı kamulaştırma bedelinin kendilerine yüklenmesinin mümkün olmadığı, daha öncede benzer işlem yapıldığı halde kendilerinden böyle bir para istenmediği, güzergah değişikliği nedeniyle kendilerinin ek tesis maliyeti ödediği, ayrıca varyant sebebiyle ... santralinin kısmi devreye alınması nedeniyle ek bir yük getirdiği ifade edilerek, ödenen orman izin bedeli ve diğer izin tutarlarının müvekkil şirket tarafından ödenmesinin istendiği, davalı şirketin ortaya çıkan bedellere itiraz etmediği, bu bedellerden kendisinin sorumlu olmadığını belirttiği, iddia beyanlarının hukuka aykırı olduğu, taraflar arasındaki 13.03.2012 tarihli bağlantı anlaşmasının 13. Maddesinin a, b, c, d, e, f ve h maddelerinin izin ve yatırım bedellerinin ne şekilde ödeneceğini düzenlediği davalı şirketin üzerine düşen araştırma yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle uçuş güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde ... ihlali yaptığı, ... ihlalinin düzeltilmesinin yasa gereği olduğu, davalı şirketin bağlantı anlaşmasının K-4 ve tesis sözleşmesinin 3. Maddesinde yüklenen yükümlülükleri yerine getirmediği, onay merci olan ... müdürlüğüyle irtibata geçmediği, bağlantı anlaşması - tesis sözleşmesi ek i maddesi 2-2-e maddesinde yer alan hükümlere göre kamulaştırma planı hazırlamakla hükümlü olduğu gibi bu bilgi ve belgelerde tüm eksik belgelerden sorumlu olduğu, müvekkil şirketin davalı tarafından teslim edilen belgelere göre Orman Yönetimine başvurduğu izin işlemlerin ona göre teslim edildiği, iletim hattının orman alanlarına denk gelmesi halinde Orman Yönetiminden iznin müvekkil şirketçe alınacağı ancak, tesis sözleşmesi Ek-i adde 2-2-h Maddesi gereğince müracaat için ihtiyaç duyulacak bilgi ve dökümanın temini ile işlemlerin takip kullanıcıya yani davalıya ait olduğu o halde, orman sahasıyla ilgili tüm işleyişlerle bilgi ve dökümanların teminin sözleşme ile davalıya yüklendiği, davalı şirketin bu yükümlülüğe uymadığı, yeniden izin alınması nedeniyle 483.978,33 TL'lik ek tür ödemeye neden olduğu, taraflar arasındaki sözleşme yükümlülüklerine göre bu bedelden davalının sorumluğu olduğu, davalının hatası nedeniyle ödemek zorunda kaldıkları 483.978,33 TL'nin Davalıdan tahsiline yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretlerinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili; davacı tarafın taraflar arasındaki "154 kV ... ... TM ... TM enerji iletim hattı" işinde yapılacak zorunlu varyant nedeniyle davacı tarafından ödenen 483.978,33 TL'nin tahsil isteminin yasa ve sözleşmeye uygun olmadığı, davacının iddiasına 13.03.2012 tarihli bağlantı anlaşmasının Ek- i Madde b ye dayandırdığı, oysa bu sözleşmenin 04.10.2013 tarihli sözleşme ile revize edildiği mevcut sözleşmedeki revize edilen sözleşmenin önceki şartlarının geçerlilğini yitirdiği dolayısıyla alacak talebinin dayanağının kalmadığı taraflar arasında birden fazla bağlantı anlaşması yapıldığı bu cümleden 13.10.2013 tarihli bağlantı anlaşmasıyla Davacının dayandığı 13.03.2012 tarihli Bağlantı Anlaşmasının aykırı hükümlerinin yeni anlaşmayla ortadan kalkacağı ve yeni anlaşmanın uygulanacağı, Davacı tarafın dayandığı 13.03.2012 günlü bağlantı anlaşmasının tesis sözleşmesi Ek i Madde B 3’de kamulaştırma bedelleri ve masrafları düzenlendiği, maddede orman arazilerinin tahsisi hakkındaki yönetmelik ve buna göre düzenlenecek taahhüt senedi hükümleri gereğince ilgili orman idaresine ödenmesine gereken ve mevzuattan kaynaklanan veya kaynaklanabilecek ağaçlandırma fonu, Or-Köy Fonu ve ağaç bedelleriyle taahhüt senetlerinin imzalanmasından sonra ilk yıldan itibaren iletim tesislerinin enerjilendirildiği tarihte içinde bulunulan yılda dahil olmak üzere orman idaresine ödenmesi gereken yıllık kullanım bedellleri gibi tüm bedellerinde kullanıcı tarafından karşılanacağı, tesisin enerjilendirildiği yıldan sonra ki yıl ve takip eden yıllara ait kullanma bedellerinin ise ... tarafından ödeneceği hükmünün bulunduğu, davacı tarafın bu hükme dayandığı oysa bu hükmün revize sözleşme ile ortadan kalktığı, 04.10.2013 tarihli Revize Bağlantı Anlaşmasıyla fiili kamulaştırma bedellerinin ... tarafından karşılanacağının öngörüldüğü, orman izin bedellerinin fiili kamulaştırma bedelleri içinde değerlendirileceği, bu nedenle bu bedelleden ...’ın sorumlu olduğu, ..... Bağlantı Anlaşmasını Ek 4’de bulunan tesis sözleşmesinin 8. Maddesinde kullanıcıya borçlanılan toplam miktarın Madde 2-A belirtilen tesislerin gerçekleşen yakın tutarlarından oluşacağı bu tesisler için yapılacak fiili kamulaştırma bedellerinin ... tarafından karşılanacağından kullanıcıya borçlanılan toplam miktarın içinde yer almayacağı hükmü bulunduğu, bu hükme göre bu bedellerden ... sorumlu olması gerektiği, müvekkil şirketin ek izin bedeli ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, daha önceki tesis güzergahının ... Genel Müdürlüğü ve ilgili grup müdürlüğü elamanlarınca belirlendiği ve tutanaklarla tespit edildiği, ...’ın bilgisi ve onayı dışında hat güzergahının değiştirilmesinin mümkün olmadığı, müvekkil şirketçe araştırma yapılmadan hat güzergahı belirlendiği şeklindeki iddianın gerçeği yansıtmadığı, aynı konuda ... tarafından daha önce gönderilen yazı gereği teknik açıklama ve itirazların adı geçen kuruma müvekkil şirket tarafından bildirildiği, bu yazılarda dile getirdikleri teknik açıklama ve itirazların eldeki dava için geçerli olduğu, ... tarafından orman izin bedeli olarak ödenen toplam 483.978,33 TL’nin Müvekkil Şirketten istendiği, ...’ın 10.12.2014 günlü ve 3904 sayılı yazısına karşılık olarak müvekkil şirketin 24.12.2014 günlü ve 034 sayılı yazıyı gönderdiği, bu yazıda fiili kamulaştırma bedellerinin ... tarafından ödenmesi gerektiğinin, bu bedellerin müvekkil şirkete yüklenemeyeceğinin, davacı ... tarafından güzergah ve yer tespiti yapılan 08.11.2013 günlü elektrik iletim hattı projelerinde hattın, ... istasyonuna yaklaşık 600 metre mesafeden geçtiği, 1/25000’lik haritada ... istasyonuyla ilgili herhangi bir ibare bulunmadığı, 78 ile 84 nolu direkler arasında ..... tarafından belirtilen kalsit ocak sahası dışına çıkılacak şekilde elektrik iletim hattında daha önceden varyant yapıldığı, ...’ın bu varyant nedeniyle herhangi bir ödeme talep etmediği, daha önce varyantlarla ilgili herhangi bir ödeme talep edilmemişken şimdi talep edilmesinin bağlantı anlaşması ve mevzuata uymadığı, müvekkil şirketin teknik şartnamelere göre yer teslimine uygun olarak plan ve projeler hazırladığı ve bu projeleri ...’a onaylattığı bu nedenle bu proje ve haklar nedeniyle müvekkil şirketinin sorumluluğunun olamayacağı, ek-i kamulaştırma işleri giderleri 2-e maddesinde kullanıcı tarafından hazırlanan kamulaştırma planlarına göre tesis güzergahına isabet eden ipotek, haciz, şerh gibi tüm bilgi ve belgeleri ile bu bilgi ve belgelerde yanlışlık ve eksiklikten kaynaklanabilecek tüm ceza ve masraflardan dolayı sorumluluğun düzenlendiği, ... istasyonu için yapılan varyantta bu maddede düzenlenen bir hatanın bulunmadığı, ... istasyonu için yapılan varyantın büyük bir kısmının orman arazisinden geçtiği, ... hattı nedeniyle yapılan varyantın müvekkil şirkete doğa koşullarıda etkili olduğundan Ek 1.104.987,31 TL+ KDV’ye mağolduğu, ayrıca ... santralinin 15 adet ... türbininin montaj çalışmaları tamamlandığı halde varyant nedeniyle meydana gelen geçikme yüzünden santralin kısmi olarak devriye alınmasının geciktiği ve bununda müvekkil şirket için külfet oluşturduğu, müvekkil şirketin bu yöndeki itirazlarının davalı şirketçe kabul görmediği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini, yargı giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yüklenmesini istemiştir.
Birleşen Ankara 3. As. Tic. Mah....Esasına Kayıtlı Dosyasında;
Davacı ... vekili 29.01.2016 günlü dilekçesiyle; Müvekkil kurum tarafından Ankara 3. As. Tic. Mahkemisinin...... Esasına kayıtlı dava dosyasında ... hattı nedeniyle yeniden tesis edilen varyant için ... Müdürlüğüne ödenen ağaçlandırma izin bedeli, arazi izin bedeli ve damga vergisinden oluşan toplam 483.978,33 TL’nin tahsili için dava açıldığı, ancak o dosyada faiz talebinde bulunulmadığı iddiasıyla bu kez ... Müdürlügüne ödenen 483.978,33 TL’nin ödeme tarihi olan 30.10.2014 tarihinden teslim tarihine kadar işleyecek ticari faizinin, Mahkemece bu tarih kabul edilmediği taktirde, müvekkil ... tarafından davalı şirkete ödeme yapılması için gönderilen 10.12.2014 tarih ve 3904 sayılı yazının gönderildiği 10.12.2014 tarihinden, bu tarih dahi kabul edilmezse Ankara 3. As. Tic. Mah. ...... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizin hesaplanarak davalı şirketten tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesi istemiştir.
Birleştirilen dosyada davalı vekili tarafından verilen cevapta davacının faiz isteminin yerinde olmadığı, asıl davada belirttikleri gibi fiili kamulaştırma bedellerinden davacının sorumlu olduğu ve varyanttan yine davacı ...’ın sorumlu olduğu savunmasıyla birleşen davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Ankara 2. As. Tic. Mah. .... Esas Sayılı Dava Dosyasında:
Davacı ... vekili, müvekkilinin davalı ... ... A.Ş. den sadır olan ve davalının görevini gereğini gereği gibi ifa etmemesinden kaynaklı sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle, 154 kv ... ... TM-... iletim hattı güzergahında yapılan güzergah değişikliği sonucu yeni güzergah için tahakkuk eden ve müvekkili şirket tarafından ödenen ilave ormanlık saha izin bedellerinin toplamı olan 483.978,33 TL 'nin davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesi amacıyla Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında alacak davacı açıldığı, 13/03/2016 tarihli revize bağlantı anlaşmasına istinaden 154 kv ... ... TM-... iletim hattının tesis edilmesi işinin davalı kullanıcı şirkete verilmesi sonrasında sözleşme kapsamında davalı şirketin kendisine verilen yükümlülükleri yerine getirmeyip yeterli araştırmayı yapmadan hat tesisi yoluna gittiğini ve bu nedenle müvekkilinin 2015 yılı için 19.290,260 TL 2016 yılı içinde 20.368,08 TL ilave ormanlık saha izin bedeli olmak üzere toplam 39.657,74TL ödediği bu şekilde toplam 39,639.74 TL zararlarının oluştuğu iddiasıyla 19.290,260 TL için 14.10.2015 tarihinde 20.368,08 TL içinde 14.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini yargı giderleriyle avukatlık ücretini davacıya bırakılmasını istemiş,
Davalı vekili: Esasa ilişkin olarak mahkemenin .... Esas sayılı dosyasında yaptığı savunmasına tekrar ederek, fiili kamulaştırma bedelinden davacıya ... ‘ın sorumlu olduğu, orman idaresine ödenen bedellerin kusura dayalı zarar ziyan bedeli olmadığı, iletim sistemi kullanım bedellerinin ilave dahil tüm yatırım ve işletme giderlerini kapsadığı, bu nedenle iletim tesislerinin yapını üstlenene şirketlerçe karşılan maaliyetlerin dahi daha sonra ...’ın aldığı sistem kullanım bedellerinden mahusp edilerek şirketlere iade edildiği, 04.10.2012 tarihli revize bağlantı anlaşmasının ek-4’ünde bulunan tesis sözleşmesinin 8. Maddesinde fiili kamulaştırma bedelinin ...’a ait olduğuna dair hüküm bulunduğu, ilk tesisin uzunluğunun varyant ile oluşan hatta göre kısa olduğu bu nedenle ödenen orman geçiş bedeli ve varyantla birlikte oluşan hatta göre ek maliyet gerektirmediği, talebin bu nedenle haksız olduğu, savunmasıyla davanın reddine yargılama giderleriyle vekalet ücretinin tahsilini davacıdan istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; Davacı ... ile davalı o zaman ki unvanı ... .... arasında, ... .... İlçesinde kurulması planlanan 54 MW gücündeki ... Enerji Santrali ile ilgili olarak, Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca 08.07.2008 tarih ve....nolu lisansa dayılı olarak davalıya ait 54 MW kurulu gücündeki ... ... TM tesislerinin davacıya ait 154 kV ... TM’ye bağlanması amacıyla enerji iletim hattı tesis edilmesi için 11.03.2009 tarihli bağlantı anlaşması imzalandığı,
13.03.2012 tarihli revize ... Anlaşmasına göre hattın geçireleceği ormanlık alandan 840.040,32 m2 bölüm için ..... sayılı kanunun 17/3 maddesi gereğince 21.11.2013 tarihinden 21.11.2061 tarihine kadar 49 yıl süreli kesin izin verildiği, belirtilen kullanım kesin izninin 992.337,94 TL ağaçlandırma bedeli 2.662,98 TL arazi izin bedeli, 5.798,10 TL damga vergisi bedeli olmak üzere toplam 1.000.809,02 TL’nin ... tarafından..... ödendiği, ancak 64 ila 84 numaralı elektrik direklerinden oluşan hattın ... hattını ihlal ettiği belirlendiğinden, ... nin başvurusu üzerine EİH nın ... hattını ihlal etmeyecek şekilde değiştirildiği, değişen bu hatta göre 1.019.014,49 metrekarelik ormanlık alanın işgal edildiği, bu alan için izin verilmesinin orman bölge müdürlüğünden istendiği, orman müdürlüğünce 14.10.2014 tarihinden 21.11.2062 tarihine kadar 49 yıllığına kesin izin verildiğine dair 14.10.2014 tarihinde bildirimde bulunulduğu, farklılaşan güzergah için toplam 483.978,33 TL’nin istendiği, bu bedelin 30.10.2014 tarihinde.... Müdürlüğünün hesabına yatırıldığı görüldüğünden, bilirkişinin varyant ile işgal edilen alanın değişmediği şeklindeki belirlemesine ve görüşüne itibar edilmediği,
Yine Bilirkişilerin 13.03.2012 tarihli Revize ... anlaşmasının yeni yapılan 04.10.2013 tarihli Revize Bağlantı anlaşmasıyla ortadan kaldırıldığı yönündeki görüşüne, 04.10.2013 tarihli Sözleşmenin 5.A maddesine bağlı Ek-4 tesis sözleşmesi 2. Maddesi A bendin sonunda 13.03.2012 tarihli bağlantı anlaşması kullanıcının ticari unvanını değişmesi nedeniyle revize edilmektedir. Kullanıcıyla imzalanan 13.03.2012 tarihli bağlantı anlaşmasının tesis sözleşmesi kapsamında yer, alan ve işlere ait geri ödeme ve benzeri her türlü yükümlülük bu bağlantı anlaşmasında aynen geçerlidir hükmü gereğince, 13.03.2012 tarihli sözleşmenin Tesis Sözleşmesi kapsamındaki yer alan işler için 13.03.2012 tarihli sözleşmenin yürürlükte olduğu ve somut olaya uygulanacağı, 04.10.2013 tarihli sözleşmenin kabul edileceğinden, değer verilmediği,
13.03.2012 tarihli sözleşmenin Ek-i Tesis Sözleşmesinin 2.e Maddesinin "kullanıcı tarafından hazıranan kamulaştırma planlarına göre tesis yerine(güzergahına isabet eden taşınmazların (ipotek, haciz, şerh v.b.) tüm bilgilerini içeren tastikli tapu kayıtlarının çıkarılması, malik ve alakadarların adreslerinin tesbiti , malikleri ölü olanların mirasçılarını gösterir nüfis kayıtlarının çıkarılması ve adreslerinin tesbiti kullanıcı tarafından ilgili mevzuatta belirtilen esaslara göre yapılacak ve ... ilgili grup müdürlüğünün vereceği formatta manyetik bir ortama kayıt edilerek ... a teslim edilecektir. " hükmü ile, 2-h Bendindeki " tesis yerinin güzergahının orman sayılan yerlere rastlayan kısınlarına ilişkin olarak ilgili orman idaresinden alınması gereken izin-irtifak hakkına yönelik yapılacak müraccat ... ilgili Grup Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek olmakla birlikte müraccat için ihtiyaç duyulan bilgi ve dökümanın temini ile işlemlerin takip ve sonuçlandırılması kullanıcı tarafından yerine getirilecektir." Hükmüne göre yatırılan ormanlık alan geçiş ve izin ücretlerinden davalı şirketin sorumlu olduğu kabul edilmelidir.
Görüşüne başvurulan bilirkişi ...'ın, orman alanlarında tesis edilen irtifakın fiili kamulaştırma olduğu, 04.10.2013 tarihli bağlantı anlaşmasının Ek-4’ncü bölümünde bulunan tesis sözleşmesinin 3. Maddesi 3.E ve 8. bölümlerinde yer alan sırasıyla fiili kamulaştırma işlemleri ... işletme bütçesinden karşılanmak suretiyle ...’ca yapılacaktır hükmüne göre bu bedelden davacı ...'ın sorumlu oldunu bildirmişse de, 04.10.2013 tarihli bu anlaşmanın 5.A maddesine bağlı Ek-4 tesis sözleşmesi 2. Maddesi A bendin sonundaki "13.03.2012 tarihli bağlantı anlaşması kullanıcının ticari unvanını değişmesi nedeniyle revize edilmektedir. Kullanıcıyla imzalanan 13.03.2012 tarihli bağlantı anlaşmasının tesis sözleşmesi kapsamında yer alan işlere ait geri ödeme ve benzeri her türlü yükümlülük bu bağlantı anlaşmasında aynen geçerlidir." hükmü ve ormanlık alanlarla ilgili 13.03.2012 günlü sözleşmenin 2-h maddesindeki açık düzenleme nedeniyle, orman alanlarındaki irtifakla ilgili ödemelerin fiili kamulaştırma kabul edilmesi mümkün görülmemiş, bilirkişinin bu görüşüne de değer verilmediği,
Diğer taraftan, 04.10.2013 tarihli sözleşmenin K-4 Tesis Sözleşmesi Teknik Hükümler Başlıklı (C) bölümünün 3. Maddesinde yer alan "karşılıklı Yükümlülükler Başlıklı 3. Maddesinin "Madde 2-A tarif edilen enerji iletim tesisleri ile ilgiil olarak yapılması gereken ve yer teslimine esas teşkil edecek olan etüt, ... ve kamulaştırma (gerekmesi halinde imar çalışmalarına ilişkin plan ve projeler, kullanıcı tarafından ... standartlarına uygun olarak hazırlanacak ve bu sözleşmenin ilgili eklerinde belirtilen esasaslara göre onay mercii ilgili idarelere onayları yaptırılarak ... a teslim edilecektir. Mali Yükümlülükler Bölümünde yer alan 4. Maddenin Kullanıcı bu anlaşma ve ilgili mevzuata aykırı davranışları sonucunda ... ve diğer kullanıcı tesislerinde ortaya çıkan zararları tazmin edecektir hükümleri bir arada gözetildiğinde, Elektrik İletim Hattının davacı ... denetiminde davalı şirket tarafından imal edileceği, iletim hattının inşaası sırasında meydana gelen zarar ve maliyetlerden davalı şirketin sorumlu olduğu, bu bedellerin davalı tarafından karşılanması gerektiği de gözetilerek asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının müvekkil lehine olduğunu, revize sözleşmesi ile önceki sözleşmenin bazı hükümlerinin yürürlükten kalktığını, önceki sözleşmenin 3. ve 4. bendinin yeni sözleşmede yer almadığını, onun yerine 3e maddesinin getirildiğini, yeni sözleşme ile fiili kamulaştırma bedellerinin davacı tarafından karşılanacağını, mahkemenin rapora aykırı değerlendirilmesinin dayanağının bulunmadığını, delil olmadığını, ... istasyonu nedeniyle güzergah değişikliğinde davalının kusuru bulunmadığını, anlaşmada belirtilen hattın 39 km, fiili hattın ise 36,96 km olduğunu, ek bedel çıkmasının mümkün olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Eser Sözleşmesinden Kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
1- Hüküm, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kapsar. (HMK 297/1-c)
Eldeki davada, mahkemece hazırlanan gerekçeli kararda; 04/10/2013 tarihli bağlantı anlaşmasında ifade edilen "fiili kamulaştırma" kavramı üzerinde durulmamış; yöntemince tartışılmamış; yine birleşen Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... sayılı dosyasının konusu olan alacakların asıl dosyadaki alacaktan farklı olarak yıllık bedeller olmasına rağmen birleşen dosya yönünden ayrıca bir gerekçe kurulmamıştır. Bu şekilde HMK 297/1-c maddesine aykırı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2- Emredici nitelikteki yasal düzenlemelerde aksine hüküm bulunmaması halinde sözleşme hükümlerinin uygulanması esastır. Bu kapsamda taraflar arasındaki 13/03/2012 tarihli Bağlantı Anlaşmasının Tesis Sözleşmesi Ek-i başlığının B maddesinde kamulaştırma bedelleri ve masrafları düzenlenmiştir. Bu maddenin 3. Bendinde tüm bedellerin davalı tarafından karşılanacağı gösterildikten sonra tesisin enerjilendirildiği yıldan sonraki yıl ve takip eden yıllara ait kullanma bedellerinin davacı tarafından karşılanacağı belirtilmiştir. 04/10/2013 tarihli bağlantı anlaşmasında ise bu maddeye yer verilmemiş, ancak 13/03/2012 tarihli bağlantı anlaşmasının tesis sözleşmesi kapsamında yer alan işlere ait geri ödeme ve benzeri her türlü yükümlülüklerin aynen geçerli olduğu vurgulanmış; devamı maddelerde fiili kamulaştırma bedellerinin ... tarafından karşılanacağı belirtilmiştir.
3- Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. (HMK m. 266/1) Raporda, tarafların ad ve soyadları, bilirkişinin görevlendirildiği hususlar, gözlem ve inceleme konusu yapılan maddi vakıalar, gerekçe ve varılan sonuçlarla, bilirkişiler arasında görüş ayrılığı varsa, bunun sebebi, düzenlenme tarihi ve bilirkişi ya da bilirkişilerin imzalarının bulunması gerekir. (HMK m. 279/2) Mahkemece, işin niteliğine göre orman mühendisi bilirkişinin ve teknik bilginin sözleşme hükümleri ile bağlantı kurularak değerlendirme yapılabilmesi için hukukçu bilirkişinin de bilirkişi heyetine eklenmesi gerekirken tek bilirkişiden rapor alınması doğru görülmemiştir.
4- Taraflar arasında "eser" sözleşmesi mevcut olup, işin uzmanı olan yüklenici eseri fen ve sanat kurallarına uygun yapıp teslim etmek yükümlülüğü altındadır. TBK 472/son maddesi gereğince, eser meydana getirilirken, işsahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen işsahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur.
5- O halde Mahkemece yapılacak işlem ; HMK 266 ve devamı maddeleri uyarınca elektrik mühendisi, orman mühendisi ve hukukçu bilirkişiden oluşacak heyetten denetime elverişli rapor alınması; asıl ve birleşen dosyada talep edilen bedellerin türü, niteliği ve miktarının belirlenerek uygulanacak sözleşme hükümlerinin tespiti; sözleşme hükümlerine göre davalının sorumlu olup olmadığının tespiti; sorumlu olduğunun değerlendirilmesi halinde sonucuna göre karar verilmesi, aksi halde bu defa davacı tarafın ödeme tarihinin değişmesi nedeniyle ödeme miktarında artış olduğu iddiasına göre zarar miktarının tespiti ile zararın niteliği ve tarafların kusur durumuna göre ve davalının sorumlu olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.
Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 09/05/2019 ve.... Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4,6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
5-Davalı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 06/07/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır