T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1277 - 2024/17
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvurunun Esastan Reddi / HMK m. 353/1-b.1)
DOSYA NO: 2023/1277 Esas
KARAR NO: 2024/17
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/12/2022
NUMARASI: 2022/631 Esas-2022/651 Karar
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/01/2024
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın usulden reddine dair karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; Tarafların Çanakkale ilinde bulunan taşınmaz üzerinde altın arama ve çıkarma faaliyetlerinin davalının sahip olduğu ruhsatlar kapsamında davacı müvekkili tarafından gerçekleştirilmesi hususunda 15.06.2011 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, sözleşmenin imzalanmasının ardından müvekkili şirketçe Çanakkale sınırları dâhilindeki maden sahalarında çalışmalarda bulunduğunu ve masraflar yaptığını, Sözleşmenin 2. Maddesi kapsamında, müvekkilinin maden sahası ile ilgili 30.06.2014 tarihine kadar toplam 1.500.000 USD tutarında harcama yapması karşılığında maden sahası üzerindeki davalı şirketin tüm haklarının müvekkiline geçeceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin imzalanmasını müteakip madencilik faaliyetleri ile ilgili alınması zorunlu izin ve ruhsatların davalı şirket tarafından yıllarca alınmadığını, bu nedenle taraflar arasında sözleşme süresini tadil eden ek protokoller yapıldığını, davalı şirketin alması gereken izin ve ruhsatları ancak 15.05.2017 tarihinde temin edebildiğini, müvekkilinin iki yıl içinde 1.500.000 USD tutarında harcama yapma yükümlülüğünün 15.05.2017 tarihi itibariyle başladığını, davalı tarafından gerekli izinlerin alınması öncesinde ve sonrasında müvekkilinin harcamayı taahhüt ettiği miktarın büyük kısmını harcayarak maden sahası çalışmaları yanında yaptığı sondajlarla da sahanın altın bakımından zengin bir potansiyeli olduğununu tespit ettiğini, bu hususlara ilişkin gerekli bilgilendirmeleri toplantılarda sözlü olarak raporlarla da yazılı olarak davalıya yaptığını, bu hususların davalı tarafından da şimdiki adıyla "Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü"ne de rapor edildiğini, müvekkilinin süre uzatım taleplerinin mücbir sebeplerin varlığına rağmen davalı tarafından kabul edilmeyerek, sözleşmenin feshi yoluna gidildiğini, davalı tarafından gönderilen Ankara 35. Noterliği'nin 30.05.2019 tarih ve 12275 yevmiye nolu ihtamamesi ile taraflar arasındaki sözleşmenin mehilsiz olarak feshedildiğinin müvekkiline bildirildiğini, davalı tarafından yapılan sözleşme hükümleri karşısında haksız olduğunu, sözleşmede yabancı mahkeme yetkili kılınmış ise de uyuşmazlığın taraflarının Türk şirketleri olması ve uyuşmazlık konusu maden sahasının da Türkiye'de bulunması nedeniyle yabancı mahkemenin yetkili kılınmasının hukuka aykırı olduğunu ve uyuşmazlığın çözümünde Türk Hukuku'nun uygulanması gerektiğini ileri sürerek, talep artırım hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin davalı tarafından haksız feshi nedeniyle müvekkilinin yaptığı masraflar ve fesih nedeniyle uğradığı kar kaybı zararının bilirkişiler marifetiyle hesaplanarak, belirlenecek miktarın davalı tarafından davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; Taraflar arasında imzalanan sözleşmede, uyuşmazlıkların tarafların seçeceği tek hakem ile tahkim yolu ile çözüleceğinin düzenlendiğini, tahkim ilk itirazları doğrultusunda huzurdaki davanın görev yönünden reddini talep ettiklerini, ayrıca sözleşmede sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların İngiliz Hukuku'na göre çözülmesi konusunda mutabık kalındığını, bu nedenle de davanın reddinin gerektiğini, davacı şirketin delillerini tebliğ etmediklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş olmasında herhangi bir hukuki yarar olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacı şirketin davalı şirket ile arasında akdedilen sözleşme gereği birtakım harcamalar yaptığını ileri sürdüğünü, sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığını iddia ettiği kar kaybını talep ettiğini, dava dilekçesi tarihi itibariyle bu harcamaları tevsik eder hiçbir delil ibraz etmediğini, davanın görev, yetki ve dava şartı noksanlıkları bulunduğunu, davanın doğrudan usulden reddi gerektiğini, davacı şirketin sözleşme süresi boyunca müvekkilinin iyi niyetli davranışları karşısında sözleşmesel yükümlülüklerini zamanında ve gereği gibi yerine getirmekten imtina ettiğini, davacı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından yapılan feshin hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın öncelikle usuli itirazları göz önüne alınarak reddine, aksi takdirde ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin yukarıda yer verilen 32 ve 33. Maddelerinde sözleşme kapsamında ihtilafa düşülen herhangi bir konunun öncelikle hakem tarafından çözüleceği, sözleşmenin İngiliz hukukuna tabi olacağı, tarafların İngiliz Mahkemelerinin yargı yetkisine uymayı kabul ettiklerini belirttikleri, davacı vekilinin ileri sürdüğü yabancı mahkemenin yetkili kılınmasının hukuka aykırı olması durumunun taraflar arasındaki işbu davanın konusunu sözleşmenin feshinden kaynaklanan masraflar ve kar kaybı zararının oluşturması, maddi tazminata ilişkin bu talepler konusunda Türk Mahkemelerinin yargı yetkisinin kesin olmadığı, taşınmazın aynına ilişkin bir uyuşmazlığın ve talebin söz konusu olmadığı, tarafların serbest iradeleri ile aralarında çıkacak bir uyuşmazlıkta yabancı mahkemelerin yetkisini ve yabancı hukukun uygulanmasını kabul edebilecekleri, somut olayda; taraflar arasındaki sözleşmeden doğan ve maddi tazminat istemine ilişkin olan işbu davada sözleşmede kararlaştırılan usul hükümlerinin uygulanmasının Türk kamu düzenine ve emredici yasal hükümlere aykırılık teşkil etmediği belirtilerek, taraflar arasında akdedilen sözleşmede tahkim şartı ve yabancı mahkemenin yargı yetkisinin kararlaştırılmış olması nedeniyle davalının bu yöndeki itirazları uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın çözümü konusunda hem tahkimin hem mahkemenini öngeülmesi halinde tahkim şartının geçirsiz olduğunu, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin emsal kararının mevcut olduğunu (2016/4735 E.-2017/259 K.), sözleşmenin 32 ve 33.maddelerinde bu durumun mevcut olduğunu, tahkim şartının hükümsüz olduğunu, uyuşmazlıkta yabancılık unsuru bulunmadığından Türk mahkemelerinin yetkili olduğunu, uyuşmazlığın çözümünde Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, uyuşmazlığın taraflarının da Türk şirketleri olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını ve davanın esasına girilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine iade edilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvurusuna cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ortaklarının yabancı olduğunu, somut olayda yabancılık unsuru bulunduğundan 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)'un uygulama alanı bulacağını, MTK'da belirtilen yabancılık unsuru şartlarının mevcut olduğunu, tarafların İngiliz hukukunu seçmelerinin de yabancılık unsuru için yeterli olduğunu, tahkim şartının geçerli olduğunu, tahkim şartına ilişkin de İngiliz hukukunun uygulanması gerektiğini belirterek davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve sözleşmede tahkim şartının sıhhatini etkileyecek bir düzenleme bulunmaması dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı yönünden alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerlerinde bırakılmasına, artan avansların karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361.maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 09/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Katip
✍e-imzalıdır