T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/926 - 2024/76
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)
DOSYA NO: 2022/926 Esas
KARAR NO: 2024/76
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/05/2022
NUMARASI: 2021/782 Esas-2022/393 Karar
DAVACI:
VEKİLLERİ:
DAVALI:
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 29/01/2024
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili şirket üstlendiği projelerde yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümleri esas alınarak Isı Pay Ölçer ve Elektrik, Su, Doğalgaz Sayaçlarının okunması, paylaştırılması ve gider bildirimlerini düzenlenmesi ve iletilmesi işiyle iştigal ettiğini, davacı müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 23.02.2021 tarihli Cihaz Üretim ve Satış Sözleşmesi (“Sözleşme”) ile belirlenen tür ve niteliklerde 100 adet GSM Modem'in üretilmesi ve 24.07.2021 tarihine kadar müvekkili şirkete teslim edilmesi konusunda anlaşma sağlandığını, müvekkili şirket, Sözleşme Madde 4 kapsamında belirlenen 3.000 USD (Amerikan Doları) karşılığı TCMB güncel USD/TR kuru karşılığı 25.134 TL avans ödemesini 24.02.2021 tarihinde davalı şirketin banka hesabına ödeyerek yükümlülüğünü yerine getirdiğini, sonrasında davalı şirketin üretim faaliyetlerine başlanması beklenmişse de davalı şirket tarafından sözleşmeden doğan hiçbir yükümlülük yerine getirilmediğini, üretim faaliyetleri gerçekleştirilmemiş ürünler hiçbir şekilde teslim edilmediğini, davacı müvekkili şirket keşide ettiği Bakırköy 40. Noterliği'nin 15628 yevmiye, 29.07.2021 tarihli ihtarnamesiyle davalı tarafından teslim taahhüdünün yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmeyi feshederek ödenen 25.134 TL avans ödemesinin iadesini talep ettiğini, davalı şirket, hammadde sıkıntısı, ekonomik darboğaz ve benzeri ifadelerle gecikme yaşandığını belirterek avans ödemesinin iadesinden kaçındığını müvekkiline bildirmişse de davalı şirket, sözleşmenin akdedildiği 23.02.2021 tarihinden teslim taahhüdü tarihine kadar geçen aylarca hiçbir zaman hiçbir aşamada hammadde sorunuyla ilgili yazılı veya sözlü bir bildirimde bulunmadığını, ek süre talebi olmadığını, dolayısıyla davalı şirketin avans iadesinden kaçınabilmesinin hiçbir haklı nedeni bulunmadığını, bununla birlikte davalı şirketin, uzmanlık alanında basiretli bir tacir gibi davranmamış olmaması nedeniyle doğabilecek zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını ancak buna rağmen davalı şirket avans iadesini gerçekleştirmediği için icra takibinin başlatıldığını, davanın kabulüne, davalı borçlu tarafın Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün 2021/12931 Esas sayılı dosyasına sunulan borca ve ferilerine itirazın iptalini, Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün 2021/12931 Esas sayılı takibin devamını, icra takibine haksız ve kötü niyetle itiraz eden davalı aleyhinde %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflar tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin talepleri üzerine müvekkili şirket ile akit imzalandığı, davacı şirket yetkilisi GPRS'li MBUS protokollü bir cihaz istediğini, Müvekkil şirket yetkilisi, yapabileceklerini söylediğini; ancak böyle bir firünleri olmadığı ve dolayısıyla sırf davacı şirket için özgün bir çalışma yapacaklarını, bundan dolayı da AR-GE(Araştırma-Geliştirme) parası almaları gerektiğini söylediğini, bunun üzerine davacı şirket yetkilisi, size 100 tane alma taahhüdü verelim siz bizden AR-GE ücreti kesmeyin dediğini, Müvekkil de entegrasyon yazılım hizmetine verilen emek hariç olduğundan sadece AR-GE hizmeti yönünde öne sürülen bu söyleme karşı iyi niyet gösterdiğini ve sözleşmenin akdedildiğini, müvekkil şirket yetkilisi de davacı şirkete özgü bir yazılım hazırlanacağım ve emek verileceği için önden ücret almaları gerektiğini söylediğini ayrıca müvekkil şirket iyi niyet göstergesi olarak, cihazları sistemlerine entegre edebilmeleri için, onlara özgü hazırlanan cihaza entegreli entegrasyon yazılımı da davacının talebi üzerine ivedi olarak hazırlayıp, davacı şirket yetkilisine 04.03.2021 tarihinde saat 13.49'da entegrasyon yazılımı WhatsApp üzerinden arşiv dosyası olarak davacı şirket yetkilisine teslim ettiğini, entegrasyon yazılımı tesliminden sonra 08.03.2021 tarihinde detaylı anlatım ile yazılımım kullanılımın anlatıklığı ve müvekkili tarafından hazırlanan bu özgün yazılımın da kaynak kodlarının davacıya teslim edildiği, davacıya, müvekkil tarafından verilen yazılım hizmeti sonrasında diğer ifa edilecek hizmet olan donanımın hazırlanması çip krizi tedariğinin ortaya çıkması, tedarikte temin sürelerinin 524 hafta olarak verilmesi ve bu nedenle müvekkil şirketin elinde olmayan kusuru olmaksızın ortaya çıkan sonradan ifa imkansızlığı durumu dolayısıyla imkansız hale geldiğini, bu durum nedeniyle davacı şirketten süre istenildiği, davacı şirketin haksız ve mesnetsiz olarak basiretli tacir gibi davranmayarak iyi niyetle bağdaşmayacak şekilde sözleşmeyi feshettiğini ve verilen yazılım hizmetini görmezden gelerek verdiği kısmi ödemenin tamamını geri istediğini davacının sözleşme sadakat yükümlülüğüne aykırı davranarak sözleşmeyi haksız ve mesnetsiz şekilde 29,07.2021 tarihinde tek taraflı olarak feshi nedeniyle müvekkilin TTK 20.madde gereği verdiği hizmetlere karşılık olarak ücretin bir kısınını mahsup ettiğini, ayrıca davacıya 02.08.2021 tarihinde ihtarname gönderilerek bakiye ücret de istendiği, davacı şirketin, kendisine özgün hazırlanan bu yazılım yok sayıp işbu haksız dava ile verilen ücreti faiz ve ferileriyle birlikte tamamını istediğini belirterek, Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün 2021/12931 Esas sayılı icra takibinin iptalini, icra takibi nedeniyle davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmilini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; Davacının davalı ile 100 adet GSM modem üretilmesi ve 24/07/2021 tarihine kadar kendilerine teslimini öngören 23/02/2021 tarihli sözleşme imzaladıklarını, işbu sözleşme kapsamında davalıya 3.000,00 USD karşılığı 25.134,00 TL avans ödemesi yaptıklarını, davalının sözleşme kapsamında yüklenen edimi süresi içerisinde yerine getirmemesi üzerine 29/07/2021 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiklerini, fesihten sonra ödedikleri avansın iadesi için başlattıkları icra takibine davalının haksız bir şekilde itiraz ettiğini iddia ederek eldeki davayı açtığını, Davalının, davacının iddialarının doğru olmadığını, pandemi ve benzeri nedenlerle öngörülen sürede ifayı sağlayamadıklarını, imzalanan sözleşme kapsamında özgün bir yazılımı hazırlayarak davacıya teslim ettiklerini, davacının ek süre talebini kabul etmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istediğini, dosya kapsamına ve yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi raporuna göre; taraflar arasındaki sözleşmenin, hem GSM modem cihazı hem de bu cihazlara ait yazılımın üretilmesini konu aldığı, davalının sözleşme süresi içerisinde üzerine düşen edimlerin %85'lik bölümünü yerine getirmediği, yerine getirdiği bölümün toplam işin yaklaşık %15'ini teşkil ettiği, yerine getirilen %15'lik bölümün yazılım kısmına ilişkin olduğu ve bu yazılımın yapılması öngörülen GSM modem cihazları olmadan herhangi bir işlevselliğinin ve kullanımının olmayacağı, böylelikle davacının sözleşmeyi feshetmesinin haklı olduğu ve başlangıçta vermiş olduğu avansın iadesinin gerektiği, covid pandemisi nedeniyle modemlerin yapılamadığına dair davalı savunmasının, davalının modem üretimi için gerekli tüm çabayı gösterdiğine dair dosyaya sunulmuş her hangi bir delil bulunmaması nedeniyle yerinde görülmediği, üretilen yazılımın başlı başına bir kullanımının olmaması karşısında üretilen kısma ilişkin ücretin toplam ödemeden düşülmesinin gerekmediği, davalıya avans olarak ödenen miktarın 25.134,00 TL olduğu ve davacıya iadesinin gerektiği belirtilerek davanın asıl alacak yönünden kabulüne, Davacının, takip talebinde takip tarihine kadar işlemiş faiz isteminde de bulunduğu, ödenen avansın iadesi için davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin davalıya tebliğinden itibaren davalıya geri ödeme için 3 günlük süre tanınmış ise de, ihtarnamenin davalıya tebliğine ilişkin tebliğ belgesi dosyaya sunulmadığından işlemiş faiz isteminin kabul edilmediği, davacının davaya konu ettiği miktarın likit olması ve yapılan takibe itirazın haksızlığı karşısında asıl alacak miktarı üzerinden %20 oranı ile icra inkar tazminatına da hükmedildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davalıya gönderilen 29/07/2021 tarhil ihtarnamenin aynı tarihte davalı şirketin UETS hesabına tebliğ edildiğini, davalının 02/08/2021 tarihinde karşı ihtar keşide ettiğini, cevap dilekçesinde davalının bunu kabul ettiğini, mahkemenin bu belgenin sunulması için süre vermeden karar verdiğini belirterek faiz talebinin reddi yönünden kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı tarafın istediği özel cihaza uygun ve özgün yazılımın 04/03/2021 tarihinde davacıya teslim edildiğini, davacının danışmanlık ve eğitim aldığını, yazılım değerinin eksik hesaplandığını, toplam iş değerinin %6,25'i olarak hesap yapıldığını, sözleşmenin ayakta kalacağı düşüncesiyle yazılım kodlarının davacıya açık kaynak olarak verildiğini, bu kodların müvekkil tarafından yine bir işte kullanılmasının imkansızlaştırdığını, çip krizi nedeniyle müvekkilin elinde olmayan nedenlerle ifa imkansızlığı ortaya çıktığını, bu durumun mücbir sebep olduğunu, modem üretimi için yeterli çaba göstermedikleri tespitini kabul etmediklerini, davacının kötü niyetle sözleşmeyi feshettiğini, basiretli tacir olarak hareket etmediğini, müvekkil şirketin müspet zarara da uğradığını belirterek davanın reddini ve müvekkil lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6098 sayılı TBK’nın 117. maddesi hükmü gereğince bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp alacaklının usulüne uygun temerrüt ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmüş ya da alacağın kararlaştırılan kesin vadede ödenmemiş olması gerekir. Temerrüt ihtarının bu kapsamda sonuç doğurabilmesi için miktar ve ödeme talebi içermesi gerekir.
Somut olayda 29/07/2021 tarihli temerrüt ihtarının elektronik tebligat yoluyla aynı tarihte davalı şirkete gönderildiği; elektronik yolla yapılan tebligatın beşinci gün sonunda yapılmış sayıldığı; tebligata ilişkin bilgilerin davacı vekili tarafından karar tarihinden sonra sunulduğu anlaşılmakla; bu hususta davacı tarafa süre verilmeden veya ilgili Noterlikten sorulmadan yazılı şekilde tebligat bilgilerinin olmadığı gerekçesiyle faiz hesabı yapılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir.
O halde Mahkemece yapılacak işlem; söz konusu ihtarın tebliğ tarihi belirlendikten sonra ihtarda yer alan süre de eklenerek temerrüt tarihinin belirlenmesi, buna göre işlemiş faiz hesabı için gerekirse ek rapor alınması ve bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.
Açıklanan nedenlerle; sair hususlar bu aşamada incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 25/05/2022 tarih ve 2021/782 Esas-2022/393 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 16/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Katip
✍e-imzalıdır