T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/813 - 2025/552
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-a.6 Maddesi Uyarınca Kararın
Kaldırılarak Mahkemesine Gönderilmesi)
ESAS NO: 2024/813
KARAR NO: 2025/552
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/05/2024
NUMARASI: 2023/330 Esas - 2024/261 Karar
DAVANIN KONUSU: Eser Sözleşmesine Dayalı İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 12/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/06/2025
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
İDDİA:
Davacı vekili; taraflar arasında11/02/2016 tarihinde Ankara ili sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, piknik alanları, rekreasyon alanları, mezarlar, havuzlar ve göletler ile belediyeye ait tesislerin bitkisel , inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarımişi bünyesinde bulunan 2016/67 bölge bitkisel, inşaat, tesisat elektrik bakım ve onarım işi hakkındaki sözleşme aktedildiğini, söz konusu sözleşmenin iş sahibinin dava dışı ... Belediye Başkanlığı olduğunu, davalı firmanın ana yüklenici olduğunu, müvekkili şirketin ise davalı firmanın alt yüklenicisi konumunda olduğunu, taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin 6. ve 7. maddeleri gereği müvekkili şirketin hak edişlerinden emanet - teminat kesintileri yapıldığını, müvekkili şirketin taraflarca imzalanan sözleşme hükümlerine uygun olarak edimlerini yerine getirdiğini ve bahsi geçen işlere ilişkin kesin kabulün de yapıldığını, kesin kabul tarihinden günümüz tarihine kadar davalı firmadan emanet - teminat kesintilerinin iadesi talep edilmiş olmasına rağmen davalı firma tarafından bu kesintilerin iade edilmediğini, müvekkili şirketin davalı taraftan olan bu alacaklarının hukuken tahsili amacıyla Ankara 25. İcra Müdürlüğü 2023/6503 Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı firmanın itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili; davacı şirketin aralarındaki sözleşmede açıkça işin idareden kesin kabulü ve teminatların çözülmesinden ve SGK'dan soğuk damgalı ilişiksiz belgesi sunulmasından sonra kendisine iade edileceğini kabul ettiğini, ancak idarenin işin kesin hakedişini yapmadığını ve müvekkili şirketinde teminatları alamadığını, ...'nın sözleşmeye uygun olarak Teminatları iade etmediğini, etmesi durumunda ve teftiş sonucunda daha büyük kesintiler ve hukuki yaptırımların çıkması halinde sözleşmece kendisini koruyan hükümlere dahi riayet etmemiş olacağını, Sayıştay denetimine tabii müvekkili şirket ...'nın ve ilgili personelin bunun hukuki müeyyideleri ile karşı karşıya kalacağını ve bir kamu zararı oluşacağını, alacağın likit olmadığını savunarak, davanın reddine, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Taraflar arasında ...'nın taahhüdü altındaki "Ankara ili sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, piknik alanları, rekreasyon alanları, mezarlıklar, havuzlar ve göletler ile belediyemize ait tesislerin bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarım işi bünyesinde bulunan 2016/67 Bölge bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarım işi" işine ilişkin 11/02/2016 tarihli sözleşme akdedildiği, davaya konu kesintilerin anılan sözleşmenin 7. maddesine istinaden yapıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki yapım işi kapsamında; işe 25/01/2016 tarihi itibari ile başlanıldığı, 02/04/2018 tarihinde bitirildiği, İş sahibi belediye nezdinde 21/01/2019 tarihinde Muayene ve Kabul Komisyonunca Kabul İşlemleri tamamlanarak, 22/01/2019 tarihinde Kesin Kabul Tutanağının ihale yetkilisi (harcama yetkilisi) tarafından onaylandığı, ... ... İşl. Ltd. Şti.'nin dava dışı idare nezdinde bulunan banka kesin teminat mektupları iade edilerek nakit teminat olarak değiştirildiği, kesin hesap raporunun 18/08/2022 tarihinde dava dışı idare tarafından onaylandığı görülmüştür.
Somut olay ele alındığında; taraflar arasında akdedilen sözleşmeye konu yapım işinin kesin kabulünün 22/01/2019 tarihinde yapıldığı, kesin kabul tutanağına göre ... tarafından yapılmış işlerin kesin kabul bakımından incelendiği, yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığının tespit edildiği, yine davacı firmanın sözleşme kapsamındaki işle ilgili SGK borcu bulunmadığı, buna ilişkin bildirimlerin, ''taşeron borcu yoktur'' yazılarının kurum tarafrından davalı ...'ya gönderildiği, neticeten kesin hesap raporunun 18/08/2022 tarihinde dava dışı idare tarafından onaylandığı nazara alındığında; davacının sözleşme ile üstlendiği edimlerini yerine getirdiği kanaat edilmiştir. Davalı yan kesin hesap raporunda iş sahibi tarafından kesinti yapıldığı, kesin hesabın davalı ... tarafından ihtirazi kayıtla imzalandığı ve işe ilişkin yürütülen teftiş incelemesi sonucunda dava dışı iş sahibi ile davalı ana yüklenici arasında yersiz ödemenin istirdadına ilişkin yargılama süreci bulunduğu yönünde savunmada bulunmuş ise de; Dava dışı idarenin davalı ... hakedişinden yaptığı kesintilerin, davacı firmanın sorumluluğunda olduğuna diğer bir anlatımla yersiz ödeme iddiasının davacı firmanın üstlendiği iş kısmından kaynaklandığına veya davacı firma tarafından bir usulsüzlük yapıldığına yönelik somut bir savunma ileri sürülmediği gibi dosya kapsamınca bu yönde somut bir olguya da rastlanılmamıştır. Bu itibarla salt dava dışı idarece yürütülen teftiş süreci nedeniyle davalı tarafından teminatın tutulmasının taraflar arasındaki sözleşmenin bütününe aykırı düşeceği değerlendirilmiştir. Hal böyle olunca davalının savunmasına konu istirdat davasının bekletici mesele yapılması talebi de yerinde olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında emanet kesintilerinin iadesi koşullarının oluştuğunu, takibin devamı talebinin yerinde olduğu" gerekçesi ile, davanın kabulüne, takibe konu alacağın likit olması nedeniyle davalı aleyhine kabul edilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın açıldığı tarihte iş sahibi ... Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi başkanlığı tarafından işin kesin hesabının onaylanmamış olduğunu, taraflar arasında aktedilen sözleşmenin 6 ve 7. maddeleri gereğince ödeme şartları oluşmadığını bu nedenle, müvekkili şirketin ödemeyi gerçekleştiremediğini, dava süresi içerisinde kesin hesabın ilgili idare tarafından eksikliklerin bulunduğu tespit edilerek onaylandığını, bu durum gerekçe gösterilerek 197 Milyon liranın müvekkilinin hakedişinden kesildiğini, davacının yapmış olduğu eksik işler sebebiyle müvekkil şirketin zarara uğradığını, tespit edilen eksiklikler kapsamında sözleşme hükümleri gereği kesinti yapılması gerektiğini, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını, gerekli inceleme ve araştırmanın yapılmadığını, dava konusu işin tam ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığının tespitine ilişkin keşfen inceleme yapılması gerektiğini, iş sahibi ... Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı ve ilgili personel tarafından tespit edilen eksikliklerden dolayı yapılan kesintiler ile ilgili davanın Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/285 Esas sayılı dosyası ile görülmekte olduğunu, müvekkilinin kesin hesaptan doğan hakedişinin ödenmesi hususunda ... Belediyesine yapılan başvurulara rağmen alacağın ödenmediğini, kesin hesabın zamanında yapılmadığı gibi ... Belediye Başkanlık Makamınca 30/05/2019 tarih ve 176 sayılı kararı ile işin incelenmesi için müfettiş tayin edildiğini, idarece tayin edilen müfettişlerin ...'dan 197.043.317,68 TL'nin faiziyle birlikte kesilmesini talep ettiklerini, ... şirketinin bilirkişi raporuna itiraz ettiğini, sözleşmenin 5. maddesinde ... Belediyesi’nin ...’nın hak edişlerinden her hangi bir sebeple kesinti yapması halinde; ...'nın yapılan bu kesintiyi aynı şekilde ve aynı miktarda yükleniciye yapacağı ödemeye yansıtacağı ve kesilen miktar kadar yükleniciye eksik ödeme yapacağının hükme bağlandığını, bu hususun yüklenici tarafından kabul edildiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı tarafça istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı taraflar arasında 11/02/2016 tarihinde imzalanan sözleşme ile üstlendiği işleri tamamladığını, davalının nakdi teminat kesintilerini iade etmediğini, bunun tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiş, davalı teminat kesintilerinin iadesi için sözleşmede öngörülen koşulların oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme eser sözleşmesi mahiyetindedir. Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır.
Mahkemece dava dışı iş sahibi ... Belediye Başkanlığı'nın davalıdan yaptığı 174.205.384,00 TL tutarındaki kesintinin davacının işleri ile ilgili olduğunun ispat edilemediği düşüncesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa davalı taraf savunmalarında, davacının yaptığı işlerdeki eksik ve kusurlar nedeniyle Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/285 Esasına kayıtlı bir dosyasının bulunduğunu belirtmiştir. Mahkemece söz konusu dosya getirtilip incelenmeli, sözleşmenin 6. maddesindeki teminatların iadesi için öngörülen "edimin sözleşme ve ekleri ile teknik şartname hükümlerine uygun biçimde ifa edilmiş olması" yönündeki şartın gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenmelidir. Söz konusu dosyada davamız davacısının işleri ile ilgili eksik ve kusurlar nedeniyle davamız davalısı yüklenicinin bir alacak talebinin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, o dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiği de gözetilmelidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/330 Esas, 2024/261 nolu kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip, karara bağlanmak üzere mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafça yatırılan, istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf başvuru harcının ilk derece mahkemesince verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
7-Dosya kapsamında icranın geri bırakılması kararı alınabilmesi için yatırılan bir teminat bulunması halinde, ilgili icra müdürlüğünce teminatın yatıran tarafa iadesine,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 12/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır