T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2025/1124 - Karar No:2026/147
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında Esastan Red HMK 353/1-b.1 md)
ESAS NO: 2025/1124
KARAR NO: 2026/147
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/09/2025
NUMARASI: 2025/421 E-2025/608 K
DAVANIN KONUSU: Alacak ( Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:12/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/02/2026
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, DSİ 12. Bölge Müdürlüğü 122. Şube Müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan ve yapımı müvekkili ... Mühendislik ve İnşaat A.Ş. + ... Uluslararası İnşaat Mad. San. ve Dış Tic. A.Ş. ortaklığı yükleniminde olan “Kırşehir – Akpınar Pekmezci Göleti İkmal 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi”nde kullanılmak üzere geomembran ve keçe malzemesi ile bu malzemelerin uygulama işi için 16.07.2018 tarihli Teklif / Sipariş Formunun imza edildiğini, müvekkili şirket yetkilisi tarafından teklif / sipariş formu üzerine “Malzeme DSİ’nin testlerinde başarısız bulunursa hiçbir ihtara gerek kalmaksızın çekler iade edilir. Çekler ödendiği halde bedel iade edilmezse iade edilinceye kadar aylık %7 USD faizi işler. ... tüm zarar ziyanı ... tarafından ödenir.” şeklinde şerh düşüldüğünü, taraflar arasında yapılan işbu sözleşme gereği davalı tarafından müvekkili şirkete kesilen 19.07.2018 tarihli fatura bedeli toplam 29.588,01 USD olup TL tutarının ise 153.038,15 TL olduğunu, kesilen işbu fatura bedelinin, ... Bankası A.Ş.’ye ait 6947765 seri numaralı 05.10.2018 keşide tarihli ve 77.038,9 TL bedelli ve yine ... A.Ş.’ye ait 6947764 seri nolu 20.10.2018 keşide tarihli ve 76.000,00 TL bedelli iki adet çek ile ödendiğini, taraflar arasında 27.11.2018 tarihli Protokol ile de; Kırşehir Akpınar Pekmezci Göleti İkmal İnşaatında gövde bölümünde kullanılmak üzere ... Mühendislik Mad. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’den 16.07.2018 tarihli sipariş formuyla alınmış olan ve 19.07.2018 tarihli fatura ile şantiyeye sevk edilen 4009 m2 2 mm kalınlıkta HDPE türü Geomembran DSİ TAKK Dairesi testlerinden geçmediğini, ... firmasının matbu sipariş formu üzerindeki “Şartnameye uygundur, testten geçmediği takdirde sahadaki malzeme yenileriyle değiştirilecektir” şerhi gereğince anılan malzeme en geç 31.12.2018 tarihine kadar gene DSİ TAKK Dairesinde yapılacak tüm testleri geçecek malzeme ile değiştirilecektir. Yeni gelecek malzeme de eğer DSİ TAKK Dairesinde testlere tabii ise 2019 Ocak ayı sonuna kadar malzemelerin yenilenmesi ve DSİ TAKK Dairesinde testlere tabi tutulması devam edecektir. Bu tarihe kadar şantiyeye gönderilen malzemelerin tüm testleri geçememesi durumunda ... derhal ilgili ürünün faturasındaki tutarı ve sipariş formunda belirlenmiş olan aylık ilaveleri fatura tarihinden itibaren uygulayarak toplamı ile birlikte ... Mühendislik A.Ş.’ye iade edecektir.” şeklinde kararlaştırıldığını, 09.08.2018 tarihli, 10.10.2018 tarihli ve 10.04.2019 tarihli “Protokol” başlıklı Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı ile ... A.Ş. + ... A.Ş. (Kırşehir) Ortaklığı arasında imza edilen sözleşme gereğince, “Kırşehir – Akpınar Pekmezci Göleti İkmal 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi’ne ait dava konusu malzemelerin deney testlerinin yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, 26.09.2018 tarihli DSİ Laboratuvarları TAKK Dairesi Başkanlığınca yapılan deney ve test sonuçları raporuna göre davalı yandan satın alınan malzemeden, işin yapımı gereği akma ve çekme değerlerinde 800 kopma eşiği testinden beş numunenin beşinin de geçemediğini, bu nedenle işbu malzemelerin kullanımının imkansız hale geldiğini, davalı yan tarafından geomembran teknik şartnamesi kritelerine ve birim fiyat tarifelerinde belirtilen standartlara uygun malzeme üretilip müvekkili şirkete teslim edilemediğini, davalı yana, ihtarname ile; Kırşehir – Akpınar Pekmezci Göleti İkmal 2. Kısım İnşaatı Yapım İşi’nde kullanılacak malzemelerin istenilen standarda aykırı olarak üretildiğinin DSİ Laboratuvarları TAKK Dairesi Başkanlığınca belirlenmekle, standarda uygun üretilmeyen malzeme bedeli olarak verilen 03.10.2018 tarihli 110.590,52 tutarlı 6947755 seri nolu ... ait, 05.10.2018 tarihli 77.038,90 TL tutarlı 6947765 seri nolu ... ait, 20.10.2018 tarihli 76.000,00 TL tutarlı 6947764 seri nolu ... ait çeklerin ivedilikle 3 gün içerisinde aidesini talep etme zorunluluğunun doğduğunu, aksi halde 263.629,42 TL’nin avans faiziyle ödenmesinin talep olunduğunu, ayrıca deney ücretleri 7.422,36 TL + 9.087,63 TL’nin avans faiziyle ödenmesi de talep edildiğini, özellikle malzemelerin sökülmesinden ve işin durmasından kaynaklanan her türlü maddi zarara ait haklarının saklı tutulduğunu, işbu yaşanan olumsuzluktan dolayı doğan menfi ve müspet her türlü zararlarına ait haklarını da saklı tuttuklarını bildirdiklerini, yukarıda belirtilen hususların (çeklerin iadesi halde ödemelerin yapılması) işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde yerine getirilmesi hususlarının belirtildiği, bunun üzerine müvekkili şirket ile davalı yan arasında 27.11.2018 tarihli Protokol düzenlendiğini ve anılan Protoklde aynen “Kırşehir Akpınar Pekmezci Göleti İnşaatında gövde bölümünde kullanılmak üzere ... Mühendislik Ltd. Şti.’den 16.07.2018 tarihli sipariş formuyla alınmış olan ve 19.07.2018 tarihli fatura ile şantiyeye sevk edilen 4009 m2 2 mm kalınlıkta HDPE türü Geomembran DSİ TAKK Dairesi testlerinden geçememiştir. ... firmasının matbu sipraiş formu üzerindeki “Şartnameye uygundur, testten geçmediği takdirde sahadaki malzeme yenileriyle değiştirilecektir” şerhi gereğince anılan malzeme en geç 31.12.2018 tarihine kadar gene DSİ TAKK Dairesinde yapılacak tüm testleri geçecek malzeme ile değiştirilecektir. Yeni gelecek malzeme de eğer DSİ TAKK Dairesinden yapılacak tüm testleri geçemez ise 2019 Ocak ayı sonuna kadar malzemelerin yenilenmesi ve DSİ TAKK Dairesinde testlere tabi tutulması devam edecektir. Bu tarihe kadar şantiyeye gönderilen malzemelerin tüm testleri geçememesi durumunda ... derhal ilgili ürünün faturasındaki tutarı ve sipariş formunda belirlenmiş olan aylık ilaveleri fatura tarihinden itibaren uygulayarak toplamı ile birlikte ... Mühendislik A.Ş.’ye iade edecektir.” denildiğini, yine malzemelerin, gecikmeli olarak ancak 01.04.2019 tarihinde şantiyeye gönderilebildiğini, davalı yanın da nezaretinde idare tarafından alınan numunelerin DSİ TAKK Dairesi Başkanlığına gönderildiğini ve testlere tabi tutulduğunu, ancak bu malzemelerin de testlerden geçemediğini, tüm bu nedenlerle, ilk sevkiyatı yapılan malzemelerin iki testten de geçememesi, değiştirilen malzemelerin de testten geçememesi, üretimde art niyetli davranıldığı sonucunu doğurduğunu, bunun üzerine sözleşmenin feshedildiğini ve müvekkilinin uğramış olduğu zararın bildirildiğini, anılan ihtarnamenin 20.05.2019 tarihinde davalı yana tebliğ edilmesine rağmen müvekkili şirkete bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, çeklerin de iade edilmediğini ve davalı yanın 24.05.2019 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü, beyan ederek taraflar arasındaki satış sözleşmesi uyarınca müvekkili şirket tarafından davalı yana yapılan ödemeye ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 USD’nin temerrüt tarihinden itibaren aylık %7 USD faizi ile davalı yandan tahsiline, davalı yanın ayıplı ve ağır kusurlu teslim ettiği malzemelerin satımına dayalı olarak müvekkili şirketin uğramış olduğu tüm zararlara ilişkin; membran ankraj plakası ve çivisi sökülmesi ve şantiye alanı dışına çıkarılması işi, membran kilit betonu itina ile sökülmesi ve şantiye alanı dışına çıkarılması işi, filtre kum + çakıl malzemelerinin kaldırılması ve çalışma alanı dışına çıkarılması işi, kaya malzemesinin kaldırılması ve çalışma alanı dışına çıkarılması işi, davalı tarafa yapılan ödemenin iadesi ve tüm zarar ve ziyanın giderilmesi için gönderilen ihtarname masrafları, ayıplı ifa nedeniyle yeni malzeme alınması gerekmesi ve yeni malzemelerin uygulama zamanına kadar malzeme ve işçilik bedellerinde yaşanan fiyat artışından doğan zarar, deney ücretleri bedeli, ayıplı ifa nedeniyle müvekkili şirketin yaşamış olduğu her türlü munzam zarar, müvekkili şirketin bu işten kaynaklanan diğer tüm zararları, olmak üzere fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplamda 1.000 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile davalı yandan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince 2 adet şantiyeye ürün tedariki yapıldığını, toplam 7.000 m2 den oluşan bu ürünlerin vergiler dahil toplam bedelinin 263.628,48 TL olarak hesaplandığını, faturaların kesilerek davacı yana gönderildiğini, her iki fatura ve teslimat arasında 1 haftalık süre bulunduğunu, malzemeler aynı olmakla beraber hep birlikte teslimatı yapıldığını, her nasıl oldu ise, davacı yan Balıkesir şantiyesinde ürünleri test ettirip, herhangi bir sorun yaşamadan ürünün uygulamasını yapmış ve sorunsuz şekilde işini bitirmiş olduğunu, ancak, taraflarına gönderilen ihtarnamede Kırşehir İnşaat Sahasına Gönderilen Ürünlerin DSİ testlerinden geçmediği ve ürünlerin yenisi ile değiştirilmesi gerektiğinin belirtildiği, bunun üzerine cevabi ihtarname yolladıklarını, ürünlerin taraflarına geri teslim edilmediğini, akibetlerinin meçhul olduğunu, hangi ürünlerin teste tabi tutulduğu bile belli olmadığını, aksi takdirde davacı yanın iki adet şantiyesine gönderilen aynı ürünlerin, aynı testlere tabi tutulmasına rağmen değişik test sonuçları alınması hayatın olağan akışına aykırı bir durum teşkil ettiğini belirterek açılan ve sebepsiz zenginleşmeyi amaçlayan iş bu davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece;"Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce 2020/671 Esasına kayden yapılan yargılama sonucunda, Mahkememizin 2020/671 Esas, 2023/187 Karar sayılı ve 14/04/2023 tarihli kararı ile özetle; hükme esas alınan kök rapor ve ek bilirkişi heyeti raporlarına göre, sözleşmeye konu geotekstil malzemenin teknik şartnameye uygun yapıldığı, DSİ laboratuarı TAKK Dairesi Başkanlığı'nca yapılan tespitte de görüldüğü üzere geomembran malzemenin şartnameye uygun yapılmadığı, geomembran malzemenin serilmesi ve tekrar sökülmesine ilişkin taleplerin yerinde olmadığı, geomebran malzeme bedelinin 15.033,75 USD olduğu, malzemelerin uygulanması yükümlülüğü davalıda olduğundan 4.000 USD bedelin ve deney ücretleri ile masraflara ilişkin olarak 9.07,63 TL talep edebileceği, davacı %7 oranında faiz talep etmiş ise de oranın cezai şart bedeline ilişkin olduğu, ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 20/05/2019 tarihine ödeme için verilen sürenin eklenmesiyle temerrüdün 24/05/2019 tarihinde gerçekleştiği ve tarafların tacir olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, 19.033,75 USD'nin ve 9.087,63-TL'nin 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememizin 14/04/2023 tarihli kararının taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nin 2023/765 Esas, 2025/407 Karar sayılı ve 30/04/2025 tarihli ilamında özetle;
"... 1-6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmünce yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde vade veya fiili ödeme tarihindeki rayice göre Türk parası ile ödenmesi istenebilir.
Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede iş bedeli "USD" üzerinden kararlaştırılmış ise de, davalı taşeron davacıya kestiği faturayı TL üzerinden düzenlediği gibi, davacı yüklenici de davalı taşerona iş bedelini 77.018,99 TL ve 76.000,00 TL miktarlı iki adet çek ile ödemiştir. Bu durumda taraflar arasında iş bedelinin TL olarak ödenmesi hususunda yeni bir fiili durum oluşturulduğu yani tarafların seçimlik haklarını ülke parası TL üzerinden kullandıkları anlaşılmaktadır. Seçimlik hakkını bu şekilde kullandıktan sonra iradeyi sakatlayan sebeplerin bulunmaması dışında bundan dönülmesi mümkün değildir. Bu şekilde bir iddia da ileri sürülmediğinden, davacı tarafça davalıya ödenen iş bedelinden davacıya iadesi gereken miktarın TL olarak hesaplatılarak hüküm altına alınması gerekirken bu hususun gözden kaçılarak yazılı şekilde yabancı para cinsinden hüküm kurulması doğru olmamıştır. (Yargıtay 15 H.D 2017/150E- 2018/1770 K.vb)
2- Davalı taşeron yargılama aşamasında ayıplı olduğu ileri sürülen malzemelerin kendisine iade edilmesi gerektiğini belirttiği halde bu malzemeler hakkında mahkemece gerekli inceleme ve araştırmaların yapılıp davalıya iadesi gerekip gerekmediğine ilişkin bir değerlendirme yapılması gerekirken bu hususta hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmaması usul ve yasaya aykırı olmuştur. " şeklindeki gerekçe ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davacı tarafça davalıya ödenen iş bedelinden davacıya iadesi gereken miktarın yabancı para cinsi üzerinden değil "TL" olarak hüküm altına alınması gerektiği hususu ile yine, davalının yargılama aşamasında ayıplı olduğu ileri sürülen malzemelerin kendisine(davalıya) iade edilmesi talebinin değerlendirilmesi gerektiği hususlarının vurgulandığı anlaşılmaktadır.
Değinilen istinaf ilamında belirlenen eksiklerin giderilmesi bakımından yapılması gereken hesap ve değerlendirmeler için yeniden bilirkişi raporu alınmasına ihtiyaç duyulmamış, kaldırma ilamı öncesinde dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun düştüğü kanaatiyle, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile belirlenen malzeme bedeli ve uygulama masrafı toplam 19.033,75 USD'nin dava tarihi itibariyle hesaplanan TL karşılığının hüküm altına alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Hesaplama bakımından dava tarihi olan 31/12/2020 tarihi için 31.12.2020 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru 7,4439 ise de, dava dilekçesinde bir önceki gün 30.12.2020 Günü Saat 15:30'da Belirlenen efektif satış kuru 7,3647'nin esas alındığı anlaşıldığından, taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek dava dilekçesindeki gibi 7,3647 (30.12.2020 Günü Saat 15:30'da Belirlenen gösterge niteliğindeki TCMB efektif satış kuru) esas alınarak hesaplanan TL karşılığı 140.177,86 TL ile yine yapılan test ücreti 9.087,63 TL toplamı 149.265,49 TL'nin tahsiline hükmedilmiş, diğer yandan ayıplı olduğu belirlenen ve bedeline hükmedilen membran malzemenin davacı vekilinin 23/03/2021 Tarihli dilekçesi ve aynı yöndeki aşamalardaki beyanlarına göre davacı uhdesinde kaldığı anlaşıldığından, davacı uhdesinde kalan, ayıplı olduğu belirlenen ve bedeline hükmedilen 19/07/2018 Tarih ve NME2018000000232 numaralı faturaya konu malzemenin de davalıya iadesine hükmedilmiştir. Hesaplama dava tarihi nazara alınarak yapıldığından, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaldırma kararında emsal olarak gösterilen Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2012/150 Esas sayılı davada, dava dilekçesinde TL talep edildiğini, iş bu davada ise, USD talep ettiklerini bu nedenle de seçimlik hakkının TL olarak değiştirilmesinin söz konusu olmadığını, dava dilekesi ve ıslah dilekçesinde USD talep edildiğinden seçimlik hakkının zımnen TL olarak kullandıklarından söz edilemeyeceğini, davadan önce TL cinsinden çek ile ödeme yapılmasının seçimlik hakkın kullanıldığı anlamına gelmeyeceğini, davalının TL olarak fatura kesmesi ve davacının bu faturaya karşılık TL cinsinden çek keşide ederek ödeme yapmasının sözleşmede kararlaştırılan döviz cinsine ilişkin hükmü ortadan kaldıran veya yeni bir fiili durum oluşturan bir işlem niteliğinde olmadığını, kaldırma kararında diğer istinaf nedenlerinin incelenmediğini, bilirkişi raporunda Geotekstil Keçe malzemesi hakkındaki tespit ve değerlendirilmelerin usul ve yasaya aykırı olduğunu, söz konusu malzemelerin şartname kriterlerini taşımadığını, sözleşmede yer alan %7 USD faizinin cezai şart olarak değerlendirilmesi gerektiğini, ayıplı malzemenin sökülmesi, kaldırılması, şantiye dışına çıkarılması işlemlerine ilişkin alacak taleplerinin kabul edilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu işlemleri müvekkilinin yaptığını, davalının malzemeleri iade alması için müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalının ısrarla malzemelerin iade almadığını, bu şekilde temerrüde düştüğünü, davalının temerrüde düşmesi nedeniyle sorumluluğun müvekkiline yüklenemeyeceğini belirterek, mahkeme kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle Dairemizin kaldırma kararına uygun inceleme ve araştırma yapıldığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına.
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 12/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır